6.1 Ukufunyanwa Kokunqongophala Kwedijithali
Nge-Bitcoin, kufunyenwe uhlobo olutsha lwempahla… uhlobo lwempahla yedijithali, eyenziwa ziikhompyutha kwaye inxalenye yayo yenziwe ziikhompyutha. Uluntu luneembali zezinto ezibalulekileyo ezazisungulwe. Kwincwadi zembali eziza kubhalwa kwixesha elizayo, iBitcoin iza kudweliswa njengenye yezo zinto.
Prof. Dr. Philipp Sander
6.1.0 Ukunqongophala kwezoQoqosho
Kwicandelo lezoqoqosho, kuyaziwa kakuhle ukuba ukunqongophala ngumgaqo ophambili oqhuba ixabiso. Iimpahla neenkonzo ezifunwa kakhulu ziba nexabiso eliphezulu xa unikezelo luncitshisiwe kangangokuba imfuno ayinakuhlangatyezwa lula. Ukongeza, ukunqongophala kukhuthaza ukhuphiswano olukhulu kwaye kusebenza njengomqhubi wokufumanisa ixabiso kwimarike. Kwimarike enenkululeko, enobulungisa nenokhuphiswano oluvulekileyo, amaxabiso kufuneka azinzise kwinqanaba apho imfuno kunye nonikezelo zidlana khona.
Izixhobo ezifunwa kakhulu zinokuthathwa njengezixabiseke ngakumbi ukuba ziphelelwe okanye kunzima ukuzifumana. Oku kungakhuthaza imfuno eyongezelelweyo kweso sixhobo njengoko abathathi-nxaxheba kwimarike bekhuphisana ukufumana ukufikelela kuso. Le meko ibonakala kwizixhobo zendalo ezifana nezinyithi ezixabisekileyo, ioyile okanye ezibizwa ngokuba 'ziimpahla ezithambileyo' ezifana nokutya. Ukunqongophala, ke ngoko, kusekela izigqibo zoqoqosho, ukwabiwa kwezixhobo kunye neendleko zamathuba. Ehlabathini apho izixhobo zingapheliyo, yonke into ingafumaneka ngokulinganayo kwaye inexabiso eliphantsi kakhulu. Ngokuchaseneyo, ukunqongophala kuzisa ixabiso kwaye kukhuthaza urhwebo, utyalo-mali kunye nokuqamba izinto ezintsha njengoko kunyanzela uluntu ukuphatha izixhobo ezinqongopheleyo kakuhle.
6.1.1 Umceli-mngeni Wokunqongophala Kwedijithali
Umceli-mngeni wokunqongophala kwedijithali ulele ekubeni kulula kangakanani ukukopa nokusasaza ulwazi lwedijithali. Ulwazi lwedijithali luhlala kunzima ukulukhusela kunolwazi olusemzimbeni kuba, ngokungafaniyo neempahla ezibonakalayo - ezinye zazo
ezinokunqongophala ngenxa yezithintelo zezinto eziphathekayo - izinto zedijithali ezifana neefayile zomculo, amaxwebhu okanye imifanekiso zinokuphindaphindwa ngokungenasiphelo phantse ngaphandle kweendleko.
Ngokwesiko, ukukwazi ukuphinda-phinda idatha yedijithali kuthetha ukuba ezi zinto azinakuba nexabiso loqoqosho elifana neempahla ezibonakalayo kuba bezingenayo indlela yokunyanzelisa ukunqongophala. Kwiimali zedijithali, oku kuyinkxalabo enkulu kwaye kuchazwa njenge 'ingxaki yokuphinda-uchithe', apho iyunithi enye yedijithali (umzekelo, itokheni okanye imali) inokukopishwa kwaye isetyenziswe amaxesha amaninzi, ngaloo ndlela iyinciphisa ixabiso layo. Ukuba kunokwenzeka ukuphinda-uchithe imali, oko kuyinciphisa ixabiso layo ngokuyenza ingahlukaniseki kwiimali ezizezinye okanye ezikhohlakeleyo.
Ngokwesiko, amaziko emali agxilelweyo afana neebhanki athintela lo mngcipheko ngokugcina incwadi yokubhalisa etyikitya urhwebo ngalunye kwaye ithobe ibhalansi ngokufanelekileyo, iqinisekisa ukuba imali isetyenziswe kube kanye kuphela ngumntu omnye. Nangona kunjalo, le ndlela ifuna igunya eliphakathi elithembekileyo okanye 'umthombo wolwazi' ukuphatha nokuvavanya urhwebo, nto leyo ebangela uxhomekeko kunye nendawo enye yolawulo. Ukuba nomthombo wolwazi ogxilelweyo kushiya iimpahla zedijithali zisesichengeni sokuphazamiseka kunye nokucinywa.
Kwinkqubo ezimeleyo, enokuthenjwa encitshisiweyo njengeBitcoin, apho kungekho gunya liphakathi elikhoyo lokongamela urhwebo, ukuthintela ukuphinda-uchithe yinto enzima kakhulu. Ngaphandle kwendlela yokuqinisekisa ukuba urhwebo ngalunye luhlukile, iBitcoin ibingavulelekile ekuxhaphazweni, iyenze ingasebenzi kakuhle njengesitora sexabiso kunye nendlela ethembekileyo yokutshintshiselana. IBitcoin isombulula ingxaki yokuphinda-uchithe ngokusebenzisa incwadi yokubhalisa esasazeke, apho urhwebo luqinisekiswa ngababambiqhaza abaninzi benethiwekhi ngaxeshanye. Le ndlela ivumela iBitcoin ukuba igcine irekhodi elingaguqukiyo lorhwebo ngalunye, iqinisekisa ukuba ikhoyini nganye ingasetyenziswa kube kanye kuphela.
Esi sisombululo sivelisa ukunqongophala kwedijithali ngaphandle kokuxhomekeka kulawulo oluphakathi. IBitcoin izisa isisombululo sokuqala esiphumeleleyo sokunqongophala kwedijithali, ivula indlela yenkqubo yeempahla zedijithali ezinqongopheleyo, enokuthenjwa encitshisiweyo ngendlela eyayicingwa ingenakwenzeka ngaphambili.
6.1.2 Ukunyanzeliswa Kokunqongophala Kwedijithali ngeBitcoin
Siphakamisa isisombululo sengxaki yokuphinda-uchithe sisebenzisa iseva yokutyikitya ixesha esasazekileyo phakathi kwabantu ukuze kuveliswe ubungqina bokubala bokulandelelana korhwebo. Inkqubo ikhuselekile logama iinodi ezinyanisekileyo zilawula amandla eCPU angaphezulu kwalo naliphi na iqela labahlaseli abasebenzisana kunye.
Satoshi Nakamoto
USatoshi Nakamoto wadala iBitcoin njengesisombululo sobunjineli kwiingxaki ezinxulumene nemali ye-fiat. Nangona kunjalo, eso sisombululo safuna ukuba uSatoshi afumane indlela yokunyanzelisa ukunqongophala kwedijithali okupheleleyo. Ukuze afeze oku, uSatoshi waphuhlisa umgaqo-nkqubo wonxibelelwano ovulekileyo osebenza kwinethiwekhi yeekhompyutha okanye iinodi ezisasazekileyo. Iinodi nganye inekopi enokuthi iqinisekiswe yodwa yencwadi yokubhalisa engaguqukiyo, ebizwa ngokuba yi-blockchain okanye i-timechain. Umgaqo-nkqubo weBitcoin uchaza imithetho kwaye inethiwekhi ezimeleyo iqinisekisa urhwebo, ilandela imithetho efanayo ngaphandle kokufuna igunya eliphakathi.
Ukunqongophala kweBitcoin kunegalelo kwindima yayo njengesitora sexabiso. Njengokuba igolide inexabiso, iBitcoin ixabiseke hayi kuphela ngenxa yokunqongophala kwayo kodwa nangenxa yomgudu ofunekayo 'wokumba' okanye wokuvelisa iikhoyini ezintsha. Ukumba iBitcoin (inkqubo egcina incwadi yokubhalisa kwaye ikhuphe iikhoyini ezintsha) yinkqubo ebiza kakhulu, ifuna amandla ombane eninzi kwaye ifana nomsebenzi wokumba izimbiwa emhlabeni. Le 'proof-of-work' yedijithali inyanzelisa umda kwimveliso owenza iBitcoin ifane neempahla ezibonakalayo, inike iimpawu zokuqina kunye nokuqinisekiswa ezingenazo iimpahla zedijithali zemveli. Ubunzima obakhelwe ngaphakathi kunye nesantya esinciphayo sokukhutshwa kweekhoyini ezintsha ngenxa 'yokuncitshiswa' rhoqo kudala ulwakhiwo loqoqosho apho unikezelo lweBitcoin luba luncinane ngakumbi ngokuhamba kwexesha, lonyusa umtsalane wayo njengesitora sexabiso sexesha elide.
Kunyanzeliswa njani ukunqongophala kwedijithali?
Isisombululo seBitcoin kwengxaki yokuphinda-uchithe sisezisetyenzisweni kwencwadi yokubhalisa esasazekileyo kwaye ebonwa ngumntu wonke. Incwadi yokubhalisa yeBitcoin ingathathwa njenge-database engaguqukiyo egcina irekhodi lorhwebo ngalunye kuluhlu olulandelelanayo lweebhetshi ezityikitywe ngexesha, ezibizwa ngokuba ziibhloko. Ibhloko nganye ilandelelana ngokungqongqo kwaye iqulethe urhwebo oluqinisekiswe kwaye lwamkelwe ngababambiqhaza benethiwekhi. Ibhloko nganye idityaniswe kule yangaphambili, idala irekhodi elingunaphakade elisasazwa kwiinkulungwane zeenodi kwihlabathi lonke. Ngokugcina nokwabelana ngale ncwadi yokubhalisa kwinethiwekhi ezasazekileyo, iBitcoin isusa imfuneko yogunya oluphakathi ukuqinisekisa urhwebo. Xa urhwebo lweBitcoin lwenzeka, iinodi kwinethiwekhi ziyaluqinisekisa ngokuzimeleyo, ziqinisekisa ukuba lusebenzisa kube kanye kuphela. Le ncwadi yokubhalisa esabelwana ngayo yenza kube nzima kakhulu kubahlaseli ukuba bagqekeze inethiwekhi okanye batshintshe urhwebo lwangaphambili, kuba naluphi na utshintsho lufuna imvume kwinani elikhulu lababambiqhaza benethiwekhi.
Indlela yeBitcoin yeProof-of-Work (PoW) yomeleza ngakumbi ukhuseleko lwayo lokuthintela ukuphinda-uchithe ngokufuna ukuba abavukuzi basombulule ingxaki ye-cryptography ukuze bafumane imvume yokuqinisekisa urhwebo olutsha nokudala ibhloko entsha. Le nkqubo, eyaziwa ngokuba kukumba, ifuna amandla okusebenza kwekhompyutha kwaye yongeza inqanaba lobunzima kunye neendleko ekutshintsheni incwadi yokubhalisa. Ibhloko nganye eyongezwa kwincwadi yokubhalisa kufuneka iqulethe ikhonkco le-cryptography kwibhloko yangaphambili, nto leyo eqinisa ukuthembeka kolu chungechunge kwaye ithintele ukuphazamiseka.
Indima ye-node kukugcina eyona kopi yangoku yencwadi yokubhalisa, equlethe imbali epheleleyo yorhwebo. Iinodi zigcina abavukuzi 'benyanisekile' kuba ziqinisekisa ukuba akukho kuphinda-uchithe kwenzekileyo kwaye, okubaluleke kakhulu, ukuba zonke iikhoyini zenziwe ngokuhambelana neshedyuli yokukhutshwa kweBitcoin. Nawuphi na umsebenzisi weBitcoin angakwazi ukuqhuba i-node kwaye aqinisekise ubunini bakhe beekoyini ngaphandle kokufuna ukuthembela kumntu wesithathu. Akukho mfuneko yamagunya okusombulula iingxabano kwiBitcoin kuba nawuphi na urhwebo olufakwe kwibhloko lusemthethweni ngokwenene.
Umhlaseli angalawula njani inethiwekhi yeBitcoin?
Ukuba umhlaseli efuna ukutshintsha urhwebo lwangaphambili ukuze aphumelele kuhlaselo lokuphinda-uchithe, kuya kufuneka aphinde enze iProof-of-Work yebhloko leyo kunye nazo zonke iibhloko ezilandelayo, ekhuphisana namandla okusebenza adityanisiweyo enethiwekhi yonke. Le ndlela yokhuseleko iqinisekisa ukuba, ukuba umntu uzama ukuphinda-uchithe, kuya kufuneka alawule ngaphezulu kwe-50% yamandla okumba enethiwekhi ukuze aphumelele. Oku kwaziwa njengehlaselo le-51%.
Kwiminyaka yokuqala yeBitcoin, xa kwakunokwenzeka ukuba umntu omnye enze okanye akhuphe iibhloko ezintsha esebenzisa izixhobo zekhompyutha eziqhelekileyo, kwakungenakwenzeka ngokwe-theory ukufaka amandla okusebenza anele ukuphumeza uhlaselo lwe-51%. Namhlanje, amandla okusebenza adityanisiweyo kwinethiwekhi yeProof-of-Work adlula i-700 ExaHash/s. Oku kuthetha ukuba, ngokudibeneyo, iikhompyutha ezimba zenza iihashe ezingaphezu kwe-700 quintillion (iikhompyutheyishini ze-cryptography) ngomzuzwana ngamnye. Sifikile kwinqanaba apho iindleko ezinkulu kunye nentsebenziswano efunekayo ukutshintsha incwadi yokubhalisa kunye nempumelelo kuhlaselo lwe-51% yenza ukuphinda-uchithe kungasebenziyo ngokwenene.
Ukuqinisekiswa kunye noHlaziyo lweBlockchain
Olunye uluhlu lokhuseleko (oluhlala lungahoywa) luvela kwinkqubo yokuqinisekisa urhwebo yeBitcoin. Xa urhwebo lusasazwa okokuqala, luthathwa njengolungaqinisekiswanga kwaye luqokelelwa kwi-'mempool' ngelixa lulindele ukufakwa kwibhloko kunye nokuqinisekiswa ngabavukuzi. Xa urhwebo sele lufakwe kwibhloko luthathwa njengoluqinisekisiweyo. Ibhloko nganye eyongezwa emva koko ithathwa njengokuqinisekiswa okongezelelweyo kolo rhwebo. Ngelixa urhwebo luthathwa njengolusemthethweni xa sele lufumene ukuqinisekiswa kube kanye, aluthathwa njengolugqityiweyo de kufakwe ukuqinisekiswa okongezelelweyo.
Ukufumana ukhuseleko olupheleleyo, abasebenzisi beBitcoin bahlala belinda ukuqinisekiswa okuninzi (ngokuqhelekileyo six), kuba ibhloko nganye eyongezwa kwi-blockchain iqinisa ngakumbi urhwebo, inciphisa kakhulu amathuba okuphumelela kohlaselo lokuphinda-uchithe. Le nkqubo yokuqinisekisa imisela ixesha apho urhwebo luqinisekiswa ngokupheleleyo.
Kutheni kulindelwa ukuqinisekiswa kwesithandathu?
Abasebenzisi beBitcoin balinda ukuqinisekiswa okongezelelweyo kuba kunokwenzeka ukuba ibhloko yakutshanje yorhwebo ingasuswa kwikhonkco leebhloko, ukuba ingasenguye owona mkhono mde. Kubalulekile ukuqaphela ukuba ukumba yikhuphiswano phakathi kweepuli ezinkulu zamandla okusebenza. Ngoko ke, kunokwenzeka ukuba abavukuzi ababini abakhuphisana bafumane isisombululo se-cryptography esisebenzayo kwaye iibhloko ezahlukeneyo zongezwe kwikhonkco ngexesha elisondeleyo. Ukuba oko kwenzeka, ikhonkco liyasikwa. Abavukuzi baya kuqhubeka bezama ukongeza iibhloko kwicandelo ngalinye lekhonkco. Nangona kunjalo, xa ibhloko elandelayo imbiwa, owona mkhono mde1 (ochazwa njengomkhono oneproof-of-work enkulu) ngulo uphumelela kwaye ibhloko ekumkhono omfutshane 'iyalahlwa' kwaye ayisebenzi. Zonke iintengiselwano ezikwibhloko elahliweyo zibuyiselwa kwi-mempool ukuze zifakwe kwibhloko esebenzayo kamva. Le nkqubo ibizwa ngokuba kukuhlaziywa okanye ngokulula, 'reorg'.
Umntu onobubi, ozama ukuphinda-uchithe, kufuneka alawule inethiwekhi ixesha elide ngokwaneleyo ukuze 'ahlaziye' ikhonkco. Njengoko sibonile ngasentla, ukufumana ulawulo olupheleleyo kufuna amandla okusebenza amakhulu kakhulu, kodwa kotheni ukuba umsebenzi wokumba omkhulu - onokulawula ngaphezulu kwesiqingatha samandla okusebenza kwinethiwekhi - uzama ukuphinda-uchithe iikhoyini?
Masiqhubeke nomzekelo:
Masithi, umzekelo, amandla opopayi apheleleyo womnatha weBitcoin yi-550 ExaHash/s. U-Rogue Inc, olawula i-200 ExaHash/s, wenza ukuthenga okukhulu kwezakhiwo aze acwangcise ukuhlawula ngeBitcoin. Nangona kunjalo, uRogue ukwaceba ukuzama ukwenza i-double-spend kweemali ezifanayo. Umthengisi uxelela uRogue ukuba uza kulinda ukuqinisekiswa kwezithandathu phambi kokuba anikezele ngemibhalo yobunini. Ukuze aphumelele kuhlaselo lwe-double-spend, uRogue kufuneka akhe icala elahlukileyo kwikhonkco ngokufihlakeleyo, eqhuba ipopayi kwikhonkco elide eliqulathe intengiselwano ye-double-spend. Xa umthengisi sele ebone ukuqinisekiswa kwezithandathu eziqulathe intengiselwano yakhe aze anikezele ngempahla, uRogue kufuneka emva koko alayishe zonke iibhloko azipopayileyo kwicala elitsha, enze elo khonkco libe lide kunawo onke. Kungenzeka kangakanani oku?
Nangawuphi na umzuzu, amathuba okuba uRogue aphumelele ipopayi elandelayo yi-200/550 = 0.36. Nokuba uRogue yeyona pool inkulu yokumba, amathuba okuba abavukuzi abathembekileyo bafumane ibhloko elandelayo yi-1 - 0.36 = 0.64. Iibhloko kufuneka zipopaywe ngokukhawuleza kwikhonkco elithembekileyo. Kodwa masithi uRogue unethamsanqa, upopaye ibhloko aze ayigcine ifihlakele. Emva koko uzama ukumba enye kwelo cala lifihlakeleyo. Nangona kunjalo, ikhonkco elithembekileyo lipopaya ibhloko aze libe phambili ngokumba enye, phambi kokuba uRogue apopaye eyesibini.
URogue emva koko uyayeka. Kutheni?
| Iibhloko zokubamba | 1% | 10% | 36% (Rogue) | 51% |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 0.010101 | 0.111111 | 0.562500 | 1.0 |
| 2 | 0.010102 | 0.012346 | 0.316406 | 1.0 |
| 3 | 1.0e-06 | 0.001372 | 0.177919 | 1.0 |
| 4 | 1.0e-08 | 0.000152 | 0.100113 | 1.0 |
| 5 | 1.0e-10 | 0.000017 | 0.056314 | 1.0 |
| 6 | 1.0e-12 | 1.9e-06 | 0.031676 | 1.0 |
Umthombo: Isekwe kwitheyibhile encwadini ethi Grokking Bitcoin ebhalwe nguKalle Rosenbaum
URogue uqonda ukuba akanawo amandla okwaneleyo okumba ukuze aphumelele kwi-double spend, nangona elawula i-36% yamandla okumba eBitcoin. Ukuze aphumelele kufuneka apopaye ezinye iibhloko ezine ukuze adlule ikhonkco elithembekileyo. Nangona enawo amandla amakhulu ekhompyutha kwaye elawula i-36% yenethiwekhi, amathuba kaRogue okuphumelela angama-0.100113 kuphela.
Ithiyori yomdlalo iyangena
Amathuba kaRogue okuphumelela makhulu kakhulu, kodwa kusiba mandundu. Rhoqo ngomzuzu aqhubeka ezama, uRogue usebenzisa umbane omkhulu kakhulu. Konke oku kuya kuba lilize. Ukongeza, kuyo yonke ibhloko angaphumeleli ukuyipopa ngokunyanisekileyo, uRogue ulahlekelwa ngumvuzo webhloko, okwangoku yi-3.125 yeebhithikoyini kwibhloko nganye, exabisa ngaphezulu kwe-€300k okwangoku.
Isizathu esiphambili sokungaphumeleli kukaRogue kukuba umthengisi wezakhiwo wafuna ukuqinisekiswa kwezithandathu. Okukhona kufuneka ukuqinisekiswa okungakumbi, kokukhona kunzima kubavukuzi abangathembekanga ukwakha amakhonkco eebhloko angathembekanga. Nyani, kwintengiselwano enkulu kakhulu, umthengisi angafuna ukuqinisekiswa okungakumbi. Umzekelo, ukuqinisekiswa okushumi (okumele kuthathe malunga nemizuzu eli-100) kuya kwehlisa amathuba kaRogue okuphumelela kube yi-0.003 kuphela.
Ngale ndlela, ithiyori yomdlalo ejikeleze ukumba iqinisekisa ukuba wonke umntu ukhuthazwa ukuba asebenze ngokunyanisekileyo kwaye angachithi izixhobo zekhompyutha okanye alahlekelwe yimivuzo yeebhloko. Ukongeza, kungumdla wabo bonke abavukuzi ukuba inethiwekhi yeBitcoin ikhuselekile kwaye ithembekile. Oku kuqinisekisa ukuba utyalo-mali lwabo olukhulu kwizixhobo zekhompyutha lukhuselekile. Ukuba inethiwekhi ihlaselwa ngempumelelo, ixabiso lemarike leebhithikoyini liya kuwa kakhulu njengoko ukuthembela kwinethiwekhi kuya kuncipha.
6.1.3 Ngaba Ukugxila Kwezimayini Kuyingozi?
Njengoko kubonisiwe kwitheyibhile engentla, ukugxila kwezimayini kunokubangela umngcipheko kwi-My First Bitcoin yokhuseleko lwe-double-spend, kuba kunyusa amathuba ohlaselo lwe-51% - imeko apho umvukuzi omnye okanye iqela labavukuzi lilawula ngaphezulu kwesiqingatha samandla ekhompyutha yenethiwekhi. Ukuba oku kwenzeka, umbutho olawulayo unokutshintsha intengiselwano zakutshanje okanye azame i-double-spend ngokubhala kwakhona i-ledger, emvumela ukuba asebenzise iimali ezifanayo ngaphezulu kwesihlandlo esinye.
Imeko enjalo yonakalisa ukuthembeka kwenethiwekhi yeBitcoin ngokunika igunya elingalinganiyo kubantu abambalwa ekuqinisekiseni iintengiselwano. Nangona kunjalo, nangona kunokwenzeka ngokwethiyori, ukwenza uhlaselo lwe-51% kuya kuba nzima kakhulu kwaye kubize kakhulu, kufuna izixhobo zekhompyutha ezinkulu, umbane, kunye nentsebenziswano, nto leyo enokudlula izibonelelo ezinokufunyanwa ngokuzama i-double-spend.
Zikhona izikhuselo ezinceda ukunciphisa imingcipheko yokugxila kwezimayini. Iipuli zokumba, umzekelo, zivumela abavukuzi abancinci ukuba badibanise izixhobo kwaye babelane ngemivuzo yeebhloko, kunciphisa ulawulo lombutho omnye. Nangona le yindlela eluncedo yokuba abavukuzi abancinci bathathe inxaxheba kwinethiwekhi, kukho umngcipheko wokuba umbutho olawula ipuli angaziphatha kakubi aze azame ukuhlasela inethiwekhi. Nangona kunjalo, ukucaca kwe-ledger yeBitcoin kuthetha ukuba naluphi na ugxininiso lwamandla okumba luyabonakala, lulumkisa uluntu ngemingcipheko enokwenzeka kwaye luvumela amanyathelo okhuseleko. Abavukuzi bayazi kakuhle ukuba naluphi na uhlaselo kwi-My First Bitcoin luyingozi kakhulu kwixabiso layo, ngoko kulula kakhulu kubavukuzi abancinci ukutshintsha ipuli ukuze bangasebenzisi amandla abo okumba ngendlela engalunganga. Nangona umngcipheko ungengomnye, ubume obuvulekileyo nobusasazeke kwe-My First Bitcoin, kunye neendleko eziphezulu zohlaselo, kwenza ukuba ukugxila kwezimayini kube ngumngcipheko otheoriyali ngakumbi kunalowo usondeleyo, kuba ukugcina ulawulo olunjalo ixesha elide kuya kuba yindleko enkulu kakhulu kunoma ngubani ohlaselayo.
6.1.4 Impembelelo ebanzi yokunqongophala kwedijithali
IBitcoin itshintshe indlela esicinga ngayo ngobunqongophala kwindawo yedijithali. Kuba iimpahla zedijithali - ezifana nesoftware, iifayile zomculo, iincwadi zedijithali, kunye nomxholo okwi-intanethi - zineempawu ezizahlula kwezo zimpahla zibonakalayo, zinokuphindwa ngokulula kakhulu kwaye zabelwane ngazo kwangoko. Ngokungafaniyo nezinto zibonakalayo, ezibotshelelwe kwiingxaki ezifana neendleko zokuvelisa kunye nemida yokugcina, iimpahla zedijithali zikhona njenge data enokuphindwa izihlandlo ezininzi ngaphandle kokuphulukana nomgangatho. Oku kuthetha ukuba ngelixa iimpahla zibonakalayo zinobunqongophala ngenxa yezi ngxaki zibonakalayo, iimpahla zedijithali zihlala zininzi, zinganazo iindlela zokuthintela inani lazo.
Okubalulekileyo kukuba, iimpahla zedijithali azikhuphisani. Oku kuthetha ukuba ukusetyenziswa kwempahla yedijithali ngumntu omnye akunciphisi ukufumaneka kwale mpahla kwabanye. Umzekelo, xa ingoma ikhutshelwa, ingaphindwa kwaye isasazwe izihlandlo ezininzi ngaphandle kokuphulukana nexabiso layo. Kwimbali, le ngxakeka inika umngeni ekudaleni ixabiso, kuba imodeli yezoqoqosho yesiko yokunikezelwa kunye nemfuno iyaphazamiseka xa inikezelo lingapheliyo, ubuncinane kwithiyori. Ukuphendula oku, ulawulo lwamalungelo edijithali (DRM) kunye nezinye iindlela zokwenza ubunqongophala bezinto zedijithali ziye zazama ukuthintela ukufikelela. Nangona kunjalo, ezi ndlela zinokugatywa kwaye zixhomekeke kwigunya eliphakathi. Ubugcisa beBitcoin bubonakala ngendlela esombulula ngayo le ngxaki ngokwendalo, iyenza ibe yeyokuqala kwimpahla yedijithali enobunqongophala obakhelwe ngaphakathi kusetyenziswa itekhnoloji esekwe kulawulo olwahlukeneyo ngaphandle kokuxhomekeka kwezi zithintelo zesiko.
IBitcoin idlala indima enkulu ekumiseleni ubunqongophala bedijithali ngokwazisa inkqubo eqinisekisa inani elilinganiselweyo. Umda we-21 yezigidi zeemali ubhalwe ngokusisigxina kwinkqubo kwaye lo mda awunakutshintshwa ngaphandle kwemvumelwano yenethiwekhi. Oko kukuthi, bonke amawaka abathathi-nxaxheba abasasazeke kwihlabathi liphela abaqhuba ii-node zeBitcoin. Ngale ndlela, iBitcoin idale impahla efana nobunqongophala bezinto ezifana negolide, ngelixa ikhona ngokupheleleyo kwindawo yedijithali. Lo mda unesiseko kwixabiso leBitcoin kwaye ugcinwa ngendibaniselwano ye-cryptography, iindlela zemvumelwano, kunye nekhowudi evulekileyo necacileyo. Oku kuqinisekisa ukuba bonke abathathi-nxaxheba kwinethiwekhi balandela imithetho efanayo kwaye bakhuthazwa ngenzuzo yezoqoqosho ephambili ukuqinisekisa ukuba inani leemali lilinganiselwe ngokupheleleyo kwaye linokuboniswa.
Ngokusombulula ingxaki yokuphindaphinda ukusetyenziswa kwemali, iBitcoin ithintela ukonyuka kwexabiso okanye ukuphindaphindwa kwempahla, umngeni owawuhlupha iinzame zangaphambili zemali yedijithali. KwiBitcoin, akukho gunya linye elilawula inani leemali, nto leyo eyenza ingachaphazeleki kulawulo oluphakathi olufana nolwenzeka kwinkqubo yemali yesiqhelo, njengokuprintwa kwemali ngokungacwangciswanga okanye ukuncitshiswa kwayo. Olu tshintsho luvumela iBitcoin ukuba isebenze njengendawo yokugcina ixabiso kunye nokhuseleko ngokuchasene nokunyuka kwamaxabiso, iyenza ibe kwindawo eyodwa efana 'negolide yedijithali' - impahla yedijithali enqabileyo enexabiso elinokuboniswa.
6.1.5 Isiphelo
Ukugqiba, kuyacaca ngakumbi ukuba ubugcisa beBitcoin bokwenza ubunqongophala bedijithali butshintshe ingcamango yemali. Nangona kunjalo, ngamanye amaxesha kuyalibaleka ukuba iBitcoin itshintshe nendawo yedijithali ngokusombulula ingxaki ende yokudala ubunqongophala kwihlabathi ledijithali elihlala lininzi. IBitcoin izise udidi olutsha lwempahla yedijithali efana neempawu zezinto zibonakalayo.
Olu phuhliso lubonisa ukuba inkqubo esekwe kulawulo olwahlukeneyo inokumisa ubunqongophala, ukungaguquguquki kunye nexabiso ngaphandle kokuxhomekeka kugunya oluphakathi. Ukongeza, inokusebenzisa ngaphaya kwemali kuba iphefumlele icandelo lonke lophando nophuhliso malunga nale teknoloji.
Ukusajonga phambili, imodeli yeBitcoin yobunqongophala bedijithali iyila ikamva lemali kunye nendawo yokugcina ixabiso. Njengoko inkxalabo malunga nokunyuka kwamaxabiso kunye nemibuzo malunga nolawulo lwemali yesiqhelo isiba icacile, inani elilinganiselweyo leBitcoin liyenza ibe nomtsalane ngakumbi njengokhuseleko ngokuchasene nokungazinzi kwezemali kwesiqhelo.
Ekugqibeleni, ukufunyanwa kobunqongophala bedijithali yiBitcoin kunokuphawula ukuqala kotshintsho olukhulu, apho iimpahla zedijithali ezinobunqongophala obuqinisekisiweyo kunye nokuthembeka okuqinisekisiweyo zifumana ukuqondwa njengezinto zexabiso kuqoqosho lwale mihla, ziseka isiseko sekamva lezemali ezilawulwa luluntu kunye nobunini bedijithali. Oku kunefuthe elikhulu kwicandelo lezoqoqosho - iBitcoin ibonelele ngemodeli yokuba ubunqongophala kunye nexabiso zingabakho njani ngendlela yedijithali.
Ngaphandle kobunqongophala bedijithali, iBitcoin ikwangumzekelo wokuqala wobunqongophala obupheleleyo, yodwa impahla ethengiswayo (yedijithali okanye ebonakalayo) enenani elimiselweyo elingenakunyuswa. Kude kube kufunyanwa iBitcoin, ubunqongophala belusoloko luhlobene, hayi olupheleleyo.
Sipho
Amanqaku
- Ikhonkco elide yamkelwa ngama-node eBitcoin njengenguqulelo ethembekileyo yencwadi-mali njengoko ichaziwe njengekhonkco elithathe umzamo omkhulu (okanye ubungqina bomsebenzi obukhulu) ukuyakha. Fumana ulwazi olungakumbi apha: https://learnmeabitcoin.com/technical/blockchain/longest-chain/