Module 7 of 8

Posibleng Hinaharap ng Bitcoin

7.1 Ang Posibleng Hinaharap para sa Bitcoin

Ang pangunahing problema sa karaniwang pera ay ang lahat ng tiwalang kinakailangan upang ito ay gumana. Kailangang pagkatiwalaan ang sentral na bangko na hindi bababain ang halaga ng pera, ngunit ang kasaysayan ng fiat na pera ay puno ng mga paglabag sa tiwalang iyon. Kailangang pagkatiwalaan ang mga bangko na hawakan ang ating pera at ilipat ito nang elektroniko, ngunit ipinapautang nila ito sa mga alon ng credit bubbles na halos wala namang reserba.Satoshi Nakamoto

7.1.0 Panimula

Ang layunin ng modyul na ito ay magmungkahi ng posibleng hinaharap para sa Bitcoin at ang epekto nito sa ating ekonomiya. Kapag isinasaalang-alang ang isang senaryo sa hinaharap, mahalagang balikan ang problemang nais lutasin ng Bitcoin noong ito ay unang inilunsad. Gaya ng ipinapahiwatig ng sipi sa itaas, lubos na nauunawaan ni Satoshi Nakamoto ang problema ng pagbagsak ng kapangyarihan ng pagbili ng fiat na pera. Ang Bitcoin ay nilikha bilang isang inhenyerong solusyon.

Ang Bitcoin ay nilikha upang gampanan ang tatlong pangunahing tungkulin ng pera. Ito ay upang mapanatili ang halaga sa paglipas ng panahon at espasyo, magsilbing daluyan ng palitan sa isang pamilihan ng mga kalakal at serbisyo, at magsilbing yunit ng panukat upang masukat at maikumpara ang halaga ng ekonomiya.

Samakatuwid, upang suriin ang posibleng hinaharap ng Bitcoin, dapat nating isaalang-alang ang bawat isa sa mga tungkuling ito ng pera.

7.1.1 Taguan ng Halaga

Noong Marso 2025, ang Bitcoin ay nasa mga unang yugto ng pagtatatag ng sarili bilang isang pangmatagalang asset ng treasury para sa mga kumpanya, pondo ng pensyon, mga munisipalidad at maging mga pambansang pamahalaan sa pamamagitan ng sovereign wealth funds. Karaniwan nang marinig na inilalarawan ang Bitcoin bilang ‘digital gold’ sa mainstream na business media. Habang mas nauunawaan ang tungkuling ito, dapat nating asahan na ang mga pangunahing tagapamahala ng asset at mga bangko ay mag-aalok ng mga solusyon ukol sa Bitcoin at ang paghawak ng BTC sa mga balance sheet ay magiging karaniwan para sa mga pampubliko at pribadong kumpanya.

Habang mas napapatatag ang Bitcoin sa pribadong sektor sa buong mundo, mas nagiging malamang na ang mga pamahalaan at sentral na bangko ay kailangang aktibong yakapin ang teknolohiya, na maaaring magdulot dito bilang isang estratehikong reserbang asset kasabay ng ginto. Ang bagong-tatag na administrasyon ng US ay naglatag ng balangkas para sa isang Strategic Bitcoin Reserve at, habang tinatrabaho pa ang mga detalye ng SBR, malinaw ang layunin na maghawak ng BTC sa antas ng soberanya.

Wakas na ba ng Konsumerismong Batay sa Utang?

Sa mga ekonomiyang fiat na may implasyon, ang kasaganaan ng murang utang ay humihikayat ng labis na pagkonsumo, na nagdadala sa maraming mamimili sa matinding pagkakautang dahil lumalampas sila sa kanilang kakayahan. Ang penomenong ito ay higit na nakakaapekto sa mga hindi gaanong may kaya sa lipunan. Sa isang ekonomiyang pinapatakbo ng Bitcoin, kung saan ang pera ay nananatili o tumataas ang kapangyarihan ng pagbili sa paglipas ng panahon, mahihikayat ang mga mamimili na mangutang nang mas kaunti at mag-ipon sa bitcoin.

Habang mas tinatanggap ang bitcoin bilang isang unibersal na taguan ng halaga, maaari nating makita ang malalim na pagbabago sa asal ng mga mamimili. Ang Bitcoin ay humihikayat ng pangmatagalang pag-iisip o mababang time preference na nagtataguyod ng pag-iisip ng ipinagpalibang kasiyahan. Ito ay magtutulak sa mga tao na mag-ipon para sa hinaharap at tanggihan ang mga asal na kaugnay ng panandaliang pagpapasya na nagdudulot ng labis at walang saysay na pagkonsumo.

Asal ng Mamimili at Kapaligiran

Kailangang magbago rin ang mga negosyo sa ganitong pagbabago ng pag-iisip. Sa kasalukuyan, hinihikayat ng mga ekonomiyang pinapatakbo ng fiat ang paggastos ng mamimili sa mga bagay na hindi naman talaga kailangan dahil bumababa ang kapangyarihan ng pagbili ng pera sa paglipas ng panahon. Ang dinamikong ito ay nagtutulak sa mga negosyo na gumawa ng mababang kalidad na produkto kung saan planado na ang pagkaluma sa disenyo. Ang deflationary na katangian ng Bitcoin (na humihikayat sa mga mamimili na mag-ipon kaysa gumastos) ay epektibong pumipilit sa mga negosyo na gumawa ng mas mataas na kalidad at mas matibay na mga produkto.

Ang pagbabagong ito sa asal ng mamimili at negosyo ay maaaring magdala ng istruktural na pagbabago sa ating ekonomiya at lipunan. Ang mas maingat na produksyon at pagkonsumo ay magbabago nang malaki sa mga asal ukol sa pagpapanatili, pagre-recycle at muling paggamit, na magreresulta sa malaking pagbawas ng basura. Malamang na magdulot ito ng positibong epekto sa kapaligiran habang ang mga negosyo ay lumilipat sa mas napapanatiling produksyon at kalidad kaysa dami. Ang malaking pagbaba sa produksyon ng murang at disposable na mga produkto ay magreresulta sa mas kaunting basurang pangkalikasan.

Posibleng Pagsalungat ng Pulitika

Bagama't malinaw ang mga positibong resulta ng mga pagbabagong ito, maaaring tumagal ng ilang taon bago ito maging halata sa karamihan. Maraming politiko at komentarista ang nagsasalita nang pabor sa pangangailangang lumayo mula sa ekonomiyang pinapatakbo ng konsumerismo at lumipat sa mas napapanatiling resulta para sa kapaligiran. Gayunpaman, sa realidad, kakaunti ang nagbago dahil ang ganitong pagbabago ay magdadala ng malaking istruktural na pagbabago na maaaring magdulot, sa pinakamabuti, ng panandaliang kaguluhan sa ekonomiya o, sa pinakamasama, ng matagal na panahon ng pag-urong ng industriya. Ang mga populasyong negatibong maaapektuhan (marahil dahil sa pagkawala ng trabaho sa sektor ng konsumer) ay magpipilit sa mga pamahalaan na subukang pamahalaan o baligtarin ang takbo. Ang mga politiko at sentral na bangko na kilala sa panandaliang pag-iisip at paghabol sa boto ay malamang na subukang hikayatin ang paggastos ng mamimili at paluwagin ang kondisyon ng kredito, sa pamamagitan ng pagdagdag ng suplay ng pera at pagpapababa ng interes.

7.1.2 Daluyan ng Palitan

Sa kasalukuyan, hindi pa malawakan ang paggamit ng Bitcoin bilang daluyan ng palitan. Ang base layer ay hindi episyente para sa araw-araw na bayaran. Gayunpaman, ang mga ‘layer 2 solutions’ tulad ng Lightning at Liquid ay lumalago at nagpapakita ng potensyal, at ang mga platform provider tulad ng Lightspark ay gumagawa ng mga solusyon na layuning palawakin ang bayaran sa buong mundo gamit ang Lightning Network bilang plataporma.

Bagama't dapat nating asahan na mas maraming negosyong bukas sa pagbabago ang tatanggap ng bitcoin bilang bayad sa Hilagang Amerika at Europa, ang pinakamalapit na oportunidad para sa araw-araw na solusyon sa bayaran ay nasa mga umuunlad na bansa. Ito ang mga lugar na mahina ang tradisyunal na imprastraktura ng pagbabangko at kakaunti ang may access sa bangko. Para sa mga taong iyon, sapat na ang pagkakaroon ng smartphone at koneksyon sa internet upang makilahok sa pandaigdigang ekonomiya sa pamamagitan ng Bitcoin network.

Ang mga US dollar stablecoin, tulad ng Tether, ay nakakaranas na ng malaking paglago sa mga umuunlad na ekonomiya o mga bansang may mataas na implasyon. Ipinakita ng pamahalaan ng US ang tahimik na suporta sa paglago ng mga stablecoin sa buong mundo dahil nakakatulong ito sa pagpapatibay ng dominasyon ng US dollar. Para sa isang mamamayan na nakakaranas ng mataas na implasyon sa lokal na pera, malinaw ang benepisyo ng pagkakaroon ng US dollar account at ito ay hindi maaabot sa pamamagitan ng lokal na imprastraktura ng bangko.

Bagama't mas may tiwala ang ilang mamamayan ng umuunlad na bansa sa US dollar kaysa sa kanilang lokal na pera, ang US dollar ay maaari pa ring bumaba ang halaga, bagama't mas mabagal. Habang mas nasasanay ang mga gumagamit ng stablecoin sa pag-iimbak at paggamit nito sa bayaran, dapat nating asahan na magkakaroon ng paglipat sa Bitcoin bilang mekanismo upang mapanatili o mapataas pa ang kapangyarihan ng pagbili. Sa ganitong paraan, maaari nating tingnan ang kasalukuyang pagtaas ng paggamit ng stablecoin bilang hakbang patungo sa mas malawak na pagtanggap ng Bitcoin sa mga umuunlad na bansa.

Malalaking Transaksyon

Sa mga mauunlad na bansa, kung saan madaling makuha ang tradisyunal na pagbabangko para sa mga mamamayan at kumpanya, mas kaunti ang insentibo na gumamit ng bitcoin para sa araw-araw na bayaran. Gayunpaman, maaaring may malalaking benepisyo ito kumpara sa tradisyunal na paraan ng bayaran para sa malalaking kontrata, tulad ng bentahan ng real estate, pagbili ng barko o fleet ng eroplano, lalo na kung may internasyonal na aspeto.

Ang mga tradisyunal na bangko ay naniningil ng mataas na bayad (minsan sampu o daan-daang libong piso) para sa internasyonal na wire transfer sa malalaking transaksyon, lalo na kung may kasamang palitan ng pera. Maaari ring magkaroon ng matagal na pagkaantala ng ilang araw habang isinasagawa ang beripikasyon ng mga kasali at, sa anumang kaso, karaniwan lamang na nagaganap ang mga transfer sa oras ng negosyo at hindi sa weekend.

Sa kabilang banda, ang isang Bitcoin transaction na nagkakahalaga ng milyon-milyong piso ay maaaring gawin anumang oras, araw o gabi, kahit weekend o holiday. At, depende sa trapiko ng network, maaaring mangyari ang transaksyon sa loob ng ilang minuto sa halagang ilang piso lamang at may ganap na finality. Ang beripikasyon ng paglilipat ng pondo ay maaaring gawin agad-agad.

Ang Seremonya ng Lagdaan

Sa tradisyunal na pananalapi, ang mga cross-border na transaksyon na may mataas na halaga (real estate, barko o eroplano) ay kasalukuyang nangangailangan ng ilang tagapamagitan, kabilang ang mga bangko, abogado at escrow services. Maaaring may komplikadong proseso na kailangang sundan, na kinabibilangan ng ilang internasyonal na entidad at masalimuot na regulasyon sa iba't ibang bansa, na nagpapataas ng oras at gastos.

Ang katulad na transaksyon gamit ang Bitcoin ay maaaring mas simple, dahil maaaring alisin ang maraming tradisyunal na tagapamagitan at tanging mga legal na kinatawan ng parehong panig na lang ang kasali. Maaaring sundan ng mga kinatawang ito ang isang napagkasunduang ‘Seremonya ng Lagdaan’ na maglilipat ng pondo gamit ang simpleng multi-signature wallet sa loob ng ilang minuto anumang oras ng araw o gabi. Maaari ring isama ang smart contract na awtomatikong maglalabas ng pondo o milestone payments mula sa escrow wallet kapag natugunan ng mamimili ang ilang kondisyon ng paghahatid. Ang setup na ito ay nag-aalis ng maraming hakbang at tagapamagitan sa isang transaksyon, na lubos na nagpapababa ng oras, gastos at panganib.

Bukod pa rito, dahil ang ledger ng Bitcoin ay sinusuportahan ng pinaka-secure na network sa mundo, ang transaksyon ay isang hindi nababago at permanenteng talaan. Tinitiyak nito ang ganap na transparency at auditability, hindi lang para sa mga kasali sa transaksyon, kundi para rin sa mga panlabas na tagamasid nang hindi na kailangang kumuha ng ikatlong partido upang suriin ang estado ng pagmamay-ari. Ang kakayahang ito ay maaaring maging kapaki-pakinabang sa mga pamahalaan na kailangang tiyakin na nabayaran ang tamang buwis.

Mas Maliit at Mikro na Transaksyon

Malawak nang alam na ang base layer ng Bitcoin network ay hindi angkop para sa maliliit, araw-araw na transaksyon dahil sa pagsisikip at pagkaantala ng oras na dulot ng pagdagdag ng bagong blocks ng transaksyon sa global ledger kada sampung minuto, sa karaniwan.

Sa kasalukuyan, natutugunan ng Lightning Network ang ilan sa mga pangangailangan para sa real-time na maliliit na transaksyon at dapat nating asahan na magpapatuloy ang paggamit ng network na ito at iba pang layer 2. Magtatayo ng mga aplikasyon sa layer 2 na magpapadali ng bayaran na may mas magandang karanasan para sa gumagamit. Ang mga kumpanya tulad ng Lightspark ay nagtatrabaho upang isama ang Lightning Network sa mga business application at dapat nating asahan na ang mga credit card network, tulad ng Mastercard at Visa, ay isasama rin ang functionality na ito upang manatiling mahalaga.

Ang paglago ng instant microtransactions ay magpapalago rin ng pay-per-play na mga modelo para sa mga serbisyo. Halimbawa, sa halip na ‘pay monthly’ na subscription para sa TV, pelikula o sports content, maaaring magbayad ng maliliit na halaga ng bitcoin sa real-time habang ginagamit ang content. Mas magiging akma ang gastos sa aktwal na pagkonsumo, na magdudulot ng mas patas na ugnayan sa pagitan ng supplier at mamimili.

7.1.3 Yunit ng Panukat

Ang tungkulin ng pera bilang yunit ng account ay nagmumula sa tagumpay nito, una bilang imbakan ng halaga, at pagkatapos bilang midyum ng palitan. Kapag ang Bitcoin ay malawak nang tinatanggap sa isang ekonomiya at mas pinipili o hinihingi ng mga nagbebenta ang bayad sa BTC kaysa sa lokal na pera, dapat nating asahan na ang mga produkto at serbisyo ay presyuhan sa ganitong paraan. Ito ang tinatawag na yugto ng hyperbitcoinization. Sa puntong ito, ang Bitcoin ay nagiging mas matatag at hindi gaanong pabagu-bago kumpara sa lokal na pera bilang batayan ng pagpepresyo.

Bagamat maaaring ilang taon o dekada pa bago mangyari ang hyperbitcoinization, maaaring makakita tayo ng anyo ng parallel na ekonomiya sa mga maunlad na merkado kung saan magkasabay na umiiral ang Bitcoin at fiat na pera. Sa ganitong kalagayan, maaaring gamitin ang BTC para sa pangmatagalang ipon, habang ang fiat na pera ay nananatiling pangunahing midyum ng palitan. Bukod dito, magtatago ang mga negosyo ng BTC sa kanilang mga balanse habang patuloy na gumagamit ng fiat para sa pang-araw-araw na operasyon. Ito ay tumutugma sa Batas ni Gresham, na nagsasabing 'ang masamang pera ay nagpapalayas sa mabuting pera' at nagreresulta sa pagtatago ng mabuting pera (Bitcoin) at paggastos ng masamang pera (fiat).

Sa paglipas ng panahon, at habang mas nagiging komportable ang mga nagbebenta sa Bitcoin, malamang na makakita tayo ng pagdami ng mga negosyo na mas gusto ang Bitcoin kaysa fiat para sa araw-araw na transaksyon. Maaaring bumilis ito habang nagpapatuloy ang pagbagsak ng halaga ng fiat at tumataas ang implasyon ng presyo. Habang mas ginagamit ang Bitcoin sa isang ekonomiya, dapat bumaba ang pabagu-bago ng halaga nito at maging mas matatag ang kapangyarihan nitong bumili. Sa gayon, mahihikayat nito ang mas maraming nagbebenta na sumali sa Bitcoin economy at makikita natin ang mas maraming produkto at serbisyo na presyuhan sa Bitcoin.

Habang mas maraming nagbebenta ang lumilipat sa Bitcoin bilang kanilang pangunahing yunit ng halaga, dapat nating asahan ang pagbawas sa laki ng ekonomiyang pinapagitnaan ng fiat na pera. Ang pagbabagong ito ay malamang na magtulak ng mas mataas na implasyon ng presyo ng fiat (maliban na lang kung may malinaw na pagbawas sa suplay ng fiat na pera), magdulot ng debt deflation at pagbagsak ng kapangyarihang bumili ng fiat na pera. Ang dahilan ng pagtaas ng implasyon ng presyo ng fiat ay kung bumababa ang dami ng produkto, serbisyo at paggawa na maaaring bilhin gamit ang fiat, ngunit ang suplay ng fiat ay nananatiling pareho, ang parehong dami ng pera ay naghahabol sa mas kaunting yaman, na nagtutulak pataas ng implasyon ng presyo ng fiat.

Habang lumalaki ang network effect ng Bitcoin, maaaring humantong ang parallel na ekonomiya sa hyperbitcoinization pagkalipas ng ilang taon.

7.1.4 Integrasyon sa Tradisyonal na Pananalapi

Maaasahan nating mas magiging malalim ang integrasyon ng Bitcoin sa tradisyonal na pananalapi. Bukod sa pagpapahusay ng umiiral na mga linya ng negosyo sa mas malaking sukat, lilikha ito ng mga bagong oportunidad sa negosyo habang magpapaluma ng iba pa.

Kailangang isama ng mga bangko at tagapamahala ng asset ang Bitcoin sa kanilang mga serbisyo upang manatiling kompetitibo. Maaaring kailanganin ding bawasan o isara ang ibang linya ng negosyo. May mga makasaysayang pagkakatulad ito sa pandaigdigang industriya ng telecom noong dekada 90 nang bumagsak ang halaga ng long-distance na tawag dahil sa pag-usbong ng internet. Noong panahong iyon, maraming kumpanya ng telecom ang lumipat bilang mga internet service provider. Sa parehong paraan, dapat nating asahan na ang mga tradisyonal na kumpanya ng pananalapi ay magiging tagapagpadali ng Bitcoin network upang makaligtas.

Institusyonal na Pag-iingat

Habang mas maraming indibidwal, institusyon at ahensya ng gobyerno ang humahawak ng Bitcoin, dapat nating asahan ang lumalawak na pangangailangan para sa flexible at ligtas na mga solusyon sa pag-iingat na nakabatay sa kakayahan ng Bitcoin protocol.

Ang mga bangko at tagapamahala ng asset na kasalukuyang dalubhasa sa pag-iingat ng tradisyonal na asset ay malamang na palawakin ang kanilang mga alok upang isama ang BTC custody. Magkakaiba ang mga solusyong ito sa antas ng komplikasyon at, sa mas mataas na antas, ay maglalaman ng mga kakayahan para sa multi-signature na solusyon kung saan ang mga private key ay hawak ng maraming reguladong entidad. Bukod dito, dahil ang transparency ng Bitcoin ledger ay nagpapahintulot na ma-verify ng mga may hawak na ang BTC sa kanilang kontrol ay naroroon at ligtas, dapat nating asahan na ialok ito ng mga reguladong tagapag-ingat at lalong hilingin ng mga institusyonal na may hawak. Halimbawa, ang mga shareholder at iba pang stakeholder ng isang kumpanya ay dapat na kayang independiyenteng i-verify ang Bitcoin value na inaangkin sa financial statements, nang hindi kinakailangang umasa sa patunay ng isang third-party auditor.

Ang mga transparent na aplikasyon ng pag-iingat ay may positibong epekto sa internasyonal na kalakalan dahil mas nababawasan ang elemento ng tiwala. Ang paghawak ng bitcoin para sa pagbabayad ng mga kontrata ay maaaring ilagay sa escrow na maaaring ma-verify ng maraming partido anumang oras.

Dapat din nating asahan na magkakaroon ng interes ang mga pandaigdigang insurer sa Bitcoin. Habang tumataas ang halaga ng mga hawak na bitcoin, makikita ng mga insurer ang oportunidad na kumita ng malalaking premium sa pag-underwrite ng halaga para sa mga may hawak. Noong 2025, isang syndicate sa Lloyd’s of London market ang pumasok sa larangang ito sa pakikipagtulungan sa Bitcoin custody provider na Onramp upang mag-alok ng insurance solution para sa mga may hawak ng Bitcoin.

Habang mas nagiging laganap ang insurance ng mga hawak na Bitcoin, dapat nating asahan na lilitaw ang mga internasyonal na pamantayan ng industriya ukol sa pag-iingat para sa mga indibidwal at institusyon. Titiyakin ng mga pamantayang ito na ang ilang polisiya at proseso ay sinusunod at regular na ina-audit, upang mas tumaas ang kumpiyansa ng mga insurer sa kanilang pag-underwrite.

Bitcoin bilang Kolateral: Mga Pamilihan ng Utang

Ang mga pamilihan ng utang ay tinatayang nagkakahalaga ng humigit-kumulang $300T sa buong mundo at, dahil mas maraming may hawak ng Bitcoin ang maghahangad na kumita mula sa kanilang posisyon, dapat nating asahan na mag-aalok ang mga pamilihan ng utang ng iba’t ibang flexible na solusyon. Sa kabilang panig, dapat nating asahan na tutugon ang mga tagapaglabas ng utang sa tumataas na demand para sa exposure sa Bitcoin sa pamamagitan ng mga bagong produkto.

Nakita na natin ang US-listed na kumpanyang Strategy (MSTR) na nanguna sa mga makabagong solusyon para sa mga mamimili ng utang na may kasamang bitcoin exposure, kabilang ang convertible bonds at preference stock. May elemento ng 'pagsusubok sa merkado' sa mga produktong ito upang matukoy kung alin ang pinakamatagumpay. Gayunpaman, kapag mas napatunayan na ang merkado para sa mga produktong ito, dapat nating asahan na mas karaniwan nang mahawakan ang mga bitcoin-related na produkto ng utang sa mga portfolio na mabigat sa fixed-income, gaya ng mga pondo ng pensyon.

Nakita rin natin ang mga unang hakbang ng mga tagapagpautang na sumubok ng bitcoin-backing sa mga pautang sa real estate. Ang pagsasama ng bitcoin bilang kolateral sa bahagi ng utang ay maaaring magbigay ng benepisyo sa parehong nanghihiram at nagpapautang mula sa pagtaas ng presyo ng bitcoin sa loob ng termino ng utang.

May ilang maliliit na tagapagbigay ng bitcoin-backed na pautang o yield products, gaya ng LEDN. Bagamat hindi pa pumapasok ang mga Tier 1 lender sa larangang ito, dapat nating asahan na darating sila sa lalong madaling panahon.

Pamamahala ng Pamumuhunan: Bitcoin at ang 'Hurdle Rate'

Mula sa pananaw ng pamumuhunan, nakita na natin ang ilang manlalaro sa industriya na tumutukoy sa taunang paglago ng Bitcoin sa halaga ng piso bilang opportunity cost ng kapital o 'hurdle rate' para sa mga pamumuhunan. Itinataguyod nito ang ideya na para maging karapat-dapat ang isang pamumuhunan, ang taunang o compound na kita nito ay dapat (kahit potensyal) na mas mataas kaysa sa Bitcoin. Sa paghahambing ng tradisyonal na pamumuhunan sa Bitcoin sa ganitong paraan, mataas ang pamantayan para ilipat ang kapital mula sa Bitcoin, kahit na dapat nating asahan na bababa ang taunang kita ng Bitcoin habang tumatanda ang asset.

Kung lalaganap ang ideyang ito at ang taunang paglago ng Bitcoin ay maging bagong 'risk free rate' para sa mga pamumuhunan, maaari itong magkaroon ng malaking epekto sa mga tradisyonal na klase ng asset. Halimbawa, maaaring makakita tayo ng malaking pagtaas sa inaasahang kita sa mga pamilihan ng utang upang maging kaakit-akit ito laban sa Bitcoin. Sa mga pamilihan ng equity, maaaring magkaroon ng malaking pagbabago sa mga sukatan gaya ng price-to-earnings ratio na magreresulta sa pagbaba ng mga valuation. At, maaaring makaranas din ang mga pamilihan ng real estate ng malaking pagbabago sa valuation dahil, upang maging alternatibo ito sa paghawak ng Bitcoin para sa mga mamumuhunan, dapat tumaas nang sapat ang rental yield. Kung mangyari ito, kung ipagpapalagay na hindi gaanong nagbabago ang nominal na halaga ng renta, maaaring bumaba ang valuation ng real estate, marahil nang malaki.

Isa pang epekto ng pagbabagong ito ay ang posibilidad na ang mga desisyon sa fiat monetary policy ng mga central banker ay magkakaroon ng mas kaunting epekto sa mga pamilihan ng kapital. Sa mga darating na taon, ang mga resulta ng mga regular na pagpupulong ng US Federal Reserve at ng Jackson Hole symposium ay magkakaroon ng mas kaunting bigat sa mga tagapamahagi ng kapital.

Mga Pambansang Pera

Sa hinaharap kung saan ang bitcoin at dollar stablecoins ay maaaring hawakan at gamitin na kasing dali ng lokal na pera, maaaring bumagsak nang malaki ang demand para sa lokal na pera. Sa kasalukuyan, maraming pambansang pera ang pinoprotektahan ng mga lokal na institusyon ng bangko na nagpapahirap sa mga mamamayan na gumamit ng dayuhang pera. Dahil ang bitcoin at dollar stablecoins ay hindi nangangailangan ng pahintulot ng mga third-party na bangko upang itago at gamitin, maaaring tumaas ang paggamit nito, lalo na sa mga ekonomiyang hindi matatag ang halaga ng lokal na pera o madaling bumaba ang kapangyarihang bumili dahil sa implasyon.

Maaaring tuluyang mawalan ng saysay ang ilang lokal na pera. Ang mga pinakamahihinang pera ang unang maaapektuhan ngunit hindi ligtas ang mas malalakas. Halimbawa, sa Europa, kung mas madali at mabilis ang transaksyon gamit ang dollar stablecoins kaysa sa mismong Euro (lalo na para sa mga bayad sa ibang bansa), maaaring bumaba ang demand para sa Euro dahil mas pipiliin ng mga mamamayan na maghawak ng dollar-equivalents. Sa ganitong paraan, maaaring makatulong ang dollar stablecoins upang mapanatili ang paglaganap ng pera at mapanatili ang US bilang tagapaglabas ng pandaigdigang reserve currency. Ang mga kamakailang pahayag mula sa mga tagapagkomento sa US ay nagpapahiwatig na nauunawaan ito ng kasalukuyang administrasyon ng US.

7.1.5 Integrasyon sa AI

Ang pagsasanib ng Bitcoin at Artificial Intelligence ay lumilikha ng oportunidad para sa bagong panahon ng digital na inobasyon, lalo na sa integrasyon ng AI sa Lightning Network ng Bitcoin. Ang pagsasanib na ito ay inaasahang magpapabago sa ilang aspeto ng internet, mula sa micropayments hanggang sa mga AI-driven na online economic agents. Ang mga paraan ng pagbabayad na karaniwang ginagamit ng mga AI platform ngayon ay luma na, ipinapasa ang gastos sa mga gumagamit at nililimitahan ang mga gamit at access, at gumagamit ng proprietary at medyo magastos na mga paraan. Maayos ito para sa malalaking bayad o subscription model, ngunit para sa micropayments, ang overhead ay nagiging hindi praktikal, kung saan kahit ilang sentimo kada transaksyon ay maaaring hadlang. Wala ring legal na pagkakakilanlan ang mga AI agent na magagamit upang magbukas ng bank account o payment service sa tradisyonal na sistema ng pagbabangko, at hindi rin ito tumatakbo 24x7. Hindi nangangailangan ng legal na pagkakakilanlan ang Bitcoin at kaya nitong magbigay ng paraan para sa mga hindi-taong entidad gaya ng AI agents upang mag-imbak ng halaga, magpadala at tumanggap ng bayad. Ilan sa mga halimbawa ng mga serbisyong maaaring paganahin nito ay kinabibilangan ng:

  1. Ang integrasyon ng mga AI agent sa mga IoT device sa pamamagitan ng desentralisadong pisikal na imprastraktura ay maaaring magbunga ng mga autonomous na sistema na kayang mag-manage ng resources, mag-optimize ng proseso, at makipag-ugnayan sa mga ekonomikong relasyon nang mag-isa.
  2. Sa larangan ng nilalaman, maaaring awtomatikong lumikha, maglathala, at kumita ang mga AI system, na pinamamahalaan ang kita nang walang interbensyon ng tao.
  3. Sa loob ng mga Serbisyong Pinansyal, maaaring magsagawa ng transaksyon ang mga AI agent nang real-time 24x7 para sa malalaking institusyong pinansyal, nang hindi na kailangan ng interaksyon ng tao. Malalaking halaga ang maaaring sangkot, marahil para sa paglilipat ng panganib na kinabibilangan ng iba't ibang uri ng asset at instrumento, at gamit ang kombinasyon ng layer 2 at base layer para sa settlement. Maaaring gamitin ang Bitcoin (o stablecoin) dahil ito ay maaaring i-program ng mga AI agent ayon sa kanilang pangangailangan.
  4. Maaaring makita sa industriya ng transportasyon ang pag-usbong ng mga ganap na autonomous na self-driving na sasakyan na kayang magbigay ng serbisyo ng taxi nang mag-isa, tumanggap ng mga pasahero, tumanggap ng bayad, at magbayad para sa kanilang sariling maintenance.
  5. Sa pagmamanupaktura, maaaring i-automate ng mga AI agent ang proseso ng pagbili, na sila mismo ang maghahanap at bibili ng mga kinakailangang materyales.
  6. Sa human resources, maaaring awtomatikong kumuha at magbayad ng mga kontratista ang mga AI system.
  7. Maaaring awtomatikong umorder ng mga kinakailangang produkto at serbisyo ang mga smart home.

7.2 Pagtatayo ng renewable na grid ng Enerhiya

7.2.0: Panimula

Ang Bitcoin ay umaasa sa enerhiya para sa ‘proof of work’ consensus mechanism nito, na tumutulong upang matiyak na ito ay nananatiling desentralisado at walang kinakailangang pahintulot bilang anyo ng pera. Ang energy grid ay nahaharap sa mga hamon sa pag-integrate ng mga bagong anyo ng enerhiya mula sa renewable sources, na nagdudulot ng dagdag na pressure sa kasalukuyang imprastraktura. Ang kabanatang ito ay nagbibigay ng maikling pagpapakilala sa mga hamong ito at isang pangkalahatang-ideya ng mga kaugnay na aspeto ng Bitcoin bago ipakita kung paano ito nakakatulong sa ebolusyon ng renewable energy grid.

Bitcoin bilang isang energy currency

Noong Disyembre 4, 1921, naglathala ang New York Tribune ng isang artikulo na naglalarawan ng pananaw ni Ford na palitan ang ginto ng isang energy currency na pinaniniwalaan niyang makakaputol sa kontrol ng mga banking elite sa yaman ng mundo at makakapagwakas ng mga digmaan. Plano niyang gawin ito sa pamamagitan ng pagtatayo ng “pinakamalaking power plant sa mundo” at paglikha ng bagong sistema ng pera na nakabase sa “mga yunit ng kuryente.”

Tulad ng inisip ni Henry Ford, gumagamit ang Bitcoin ng enerhiya upang likhain at protektahan ang pera nang malaya mula sa anumang interes ng gobyerno o korporasyon. Dahil dito, ito ang unang tunay na desentralisadong pandaigdigang anyo ng pera na nakita ng mundo. Ang paraan ng Bitcoin mining – ang tawag sa proseso ng paglikha at pagdagdag ng mga bagong block sa network – ay lubhang kompetitibo at nagtutulak sa komunidad ng mga minero ng Bitcoin na maghanap ng murang pinagkukunan ng enerhiya. Ito rin ay napaka-adaptable dahil kayang mabilis na dagdagan o bawasan ang paggamit ng enerhiya depende sa pangangailangan. Ang katangiang ito ay maaaring maging malaking tulong sa energy grid na gumagamit ng renewable energy sources.

Ang kahalagahan ng pag-unlad ng Renewable Energy Grid

Ang pagtutok sa mga renewable energy sources ay nagdudulot ng bagong mga hamon para sa mga operator ng grid, tulad ng hindi palagian at kalat-kalat na pinagmumulan ng enerhiya, mga bottleneck sa transmisyon, at kasalukuyang limitasyon sa pag-iimbak ng enerhiya. Nagdadagdag ito ng antas ng komplikasyon sa operasyon ng grid na hindi umiiral noong puro sentralisado at maaasahang base load energy sources lamang ang ginagamit. Upang makasabay dito, kailangang mag-imbestiga ang mga operator ng grid ng mga smart grid technologies at AI-based forecasting technology upang mapabuti ang kahusayan. Isa sa mga opsyon na ginagamit ngayon ay ang demand response programs, na nangangailangan ng pinagkukunan ng enerhiya na kayang magbago-bago halos real time upang tumugma ang demand sa supply. Dito makakatulong ang Bitcoin mining.

7.2.1 Mga Hamon sa Integrasyon ng Renewable Energy

Kailangang laging itugma ng mga operator ng grid ang supply at demand ng kuryente. Kapag masyadong mataas ang demand ng kuryente, maaaring bumagsak ang grid, na nagreresulta sa rolling brownouts o maging rolling blackouts.

Kung sobra naman ang enerhiya na naidadagdag sa grid, maaari rin itong magdulot ng mga problema tulad ng pag-init at pagkasira ng imprastraktura. Sa matitinding kaso, maaari itong mag-activate ng automated safety shutdown, na magdudulot ng chain reaction sa buong grid at lilikha ng brownouts o blackouts. Ang mga blackout ay mga sakunang pangyayari na nagkakahalaga ng bilyon-bilyong piso sa mga negosyo. Maaari rin itong magdulot ng pagkawala ng buhay.

Kalagayan ng Kasalukuyang Imprastraktura

Ang kasalukuyang grid infrastructure ay na-optimize para sa mga tradisyonal na pinagkukunan ng enerhiya tulad ng fossil fuels, gaya ng karbon, gas, o nuclear na kayang magbigay ng tuloy-tuloy, sentralisado, at kontroladong daloy ng enerhiya upang matugunan ang demand. Dahil dito, naging madali ang pagbalanse ng supply at demand. Sa pagpasok ng renewable energy, kailangang pamahalaan ng grid ang iba't ibang uri ng distributed energy, na lahat ay may kakaibang pag-uugali kumpara sa mga pinagkukunan ng enerhiya na orihinal na dinisenyo para dito. Ang mga renewable sources tulad ng hangin at araw ay nagpo-produce ng kuryente nang hindi palagian. Halimbawa, kapag walang hangin, maaaring halos walang kuryente ang maproduce ng wind farm, habang sa malalakas na hangin, maaaring bumaha ng sobrang kuryente sa grid. Ang kasalukuyang mga sistema ng grid ay hindi pa handa upang mahusay na hawakan ang mga ganitong pagbabago.

Demand response

May ilang posibleng paraan na maaaring gawin ng operator ng grid upang makayanan ang pagbabago-bago ng supply at demand:

  • Magpatayo ng mga conventional (fossil fuel based) power stations na maaaring panatilihing naka-standby kapalit ng gastos. Sa oras ng biglaang pagtaas ng demand, maaari itong paganahin upang magbigay ng karagdagang enerhiya na kailangan.
  • Magpatayo ng sobra-sobrang renewable energy sources at magpatupad ng curtailment plans upang pigilan ang mga ito na bumaha ng kuryente sa grid kapag mataas ang produksyon ngunit hindi tumutugma ang demand.

Ang isa pang alternatibo ay subukang bawasan ang demand sa mga oras ng pinakamataas na paggamit.. Gayunpaman, hindi pa nakahanap ang mga operator ng grid ng maaasahan, mabilis, at scalable na paraan upang bawasan ang demand bago ang Bitcoin mining, kaya't kakaunti ang kanilang pagpipilian kundi mag-invest sa mga standby plants o bayaran ang mga renewable sources upang patayin ang operasyon—parehong magastos na opsyon.

Stranded energy

Ang mga hamon sa pagkonekta ng mga wind farm sa grid ay karaniwang kinabibilangan ng ilang hakbang: access study, detalyadong impact analysis, implementation plan, at connection agreement. Maaaring tumagal ng maraming taon ang prosesong ito. Halimbawa, ipinapakita ng diagram sa ibaba ang kabuuang kapasidad ng wind farm na naghihintay ng grid assessment sa kalagitnaan ng 2024.

Total wind energy on the waiting list for grid connection assessment
Kabuuang wind energy na nasa waiting list para sa grid connection assessment (Pinagmulan: windeurope.org)
Grid connection

Pagkatapos maitayo ang mga renewable energy sources, madalas ay may delay sa pagkonekta nito dahil sa kakulangan ng kapasidad sa grid. Nagdudulot ito ng idle capacity na nasasayang lang hanggang magawa ito, kung saan ang potensyal na enerhiya na maaaring malikha ay puwedeng gamitin upang patakbuhin ang mga bitcoin miner at kumita ng kita.

Overproduction at curtailment

Kapag naidagdag na ang kapasidad na ito sa grid, ang problema ay lumilipat sa curtailment. Kapag ang hangin ay nagpo-produce ng mas maraming kapasidad kaysa sa kailangan sa anumang oras, wala pang teknolohiyang kayang mag-imbak nito, kaya nasasayang lang ang kapasidad na ito. Upang mapanatili ang risk ng pagtatayo ng wind farms, tumatanggap ang mga operator ng garantisadong presyo para sa anumang enerhiyang nalikha, kaya upang maiwasan ang overloading ng grid, binabayaran silang patayin ang mga wind turbine. Halimbawa, nagbayad ang mga konsyumer sa UK ng £1bn noong 2024 upang ‘i-curtail’ ang 6.6 Gwh ng kapasidad.

Isa pang paraan ng curtailment ay ang paggamit ng gas peaker plants. Ito ay mga planta ng kuryente na gumagamit ng natural gas upang lumikha ng kuryente sa mga panahon ng mataas na demand. Ginagamit din ito upang balansehin ang electrical grid sa pamamagitan ng pag-generate ng kuryente kapag mataas ang demand o mababa ang supply. Tulad ng ipinapahiwatig ng pangalan, karaniwan lamang itong ginagamit sa mga oras ng peak demand, ngunit kailangang naka-install at naka-maintain palagi, kaya't epektibong ‘curtailed’ ito sa karamihan ng oras na naka-standby lang. Sa panahon ng peak demand, maaaring gamitin ito ng grid operator upang dagdagan ang supply. Halimbawa, tinatayang nakatipid ang Texas ng $18Bn sa pamamagitan ng paggamit ng Bitcoin mining sa halip na bumili at magpatakbo ng gas peaker plants.

Pag-modernisa ng Grid

Ang mga smart grid ay itinatayo upang pamahalaan ang mas lalong nagiging iba-ibang pinagkukunan ng enerhiya, na walang putol na pinagsasama ang tradisyonal na fossil fuels at modernong renewable methods sa isang functional na network. Sa pamamagitan ng paggamit ng mga advanced na teknolohiya tulad ng battery storage, maaaring iimbak ng smart grids ang sobrang enerhiya at ilalabas ito kapag kailangan, na nagbibigay-daan upang hawakan ang pagbabago-bago at hindi palagian ng renewable energy tulad ng biglaang pagdami ng produksyon at kakulangan sa mga panahong mababa ang generation. Sa kasalukuyan, ito ay nasa mga unang yugto pa lamang ng pag-unlad.

Mga Pag-unlad sa Teknolohiya

Ang monitoring at analysis ay mahalaga sa pagpapatupad ng smart grids sa malakihang antas. Nagsisimula ito sa pag-install ng mga sensor at monitoring technology sa mismong planta kung saan nililikha ang enerhiya. Ang analytical software ay sumusuri at nagpo-proyekto ng mga trend base sa datos na nakalap mula sa monitoring na ito, nagbibigay ng abiso tungkol sa mga isyu sa kalusugan ng planta tulad ng posibleng shutdowns at failures upang mapaghandaan ng smart grid ang mga ganitong sitwasyon. Ang mga smart meter ang huling destinasyon ng data collection, mino-monitor ang paggamit ng enerhiya ng konsyumer sa pinagmulan. Inaasahan na makakatulong ang paggamit ng AI sa pamamahala ng komplikasyong ito, kaya't kailangang paunlarin ng mga operator ng grid ang kanilang kakayahan sa larangang ito.

Buod

Ang pagmamadali ng mga gobyerno na ipatupad ang renewable energy sa malakihang antas sa grid ay nagdudulot ng pressure sa kasalukuyang disenyo ng grid, at nangangailangan ng malalaking investment upang makasabay sa kalat-kalat at pabago-bagong katangian ng renewable energy sources. Ang kasalukuyang disenyo ay labis na magastos sa enerhiya, na nagpapataas ng gastos para sa industriya at mga konsyumer. Marami sa mga teknolohiyang kakailanganin para magtagumpay ito ay kasalukuyang dine-develop pa lamang. Kailangan ng mas mainam na solusyon.

7.2.2 Panimula sa Bitcoin Mining

Ano ang Bitcoin mining?

Ang Bitcoin mining ay ang proseso na ginagamit upang makalikha ng mga bagong yunit ng bitcoin at beripikahin ang mga bagong transaksyon. Kabilang dito ang isang network ng mga computer sa buong mundo na nagbe-verify at nagse-secure ng blockchain – isang virtual ledger na nagdodokumento ng lahat ng transaksyon at nilulutas ang ‘double-spend’ problem kung saan maaaring magamit nang dalawang beses ang parehong pera.

Ang mga Bitcoin miner ay mga computer na gumagamit ng espesyal na ASICs (application specific integrated circuit) upang lumikha ng mga bagong potensyal na block at magkaroon ng pagkakataong magdagdag ng bagong block sa ledger sa pamamagitan ng pagbuo ng cryptographic solution na tumutugma sa partikular na criteria. Habang dumarami ang mga miner na aktibo sa network, lalong humihirap hanapin ang solusyon, na ina-adjust nang dynamic ng bahagi ng protocol na tinatawag na difficulty adjustment. Ang gantimpala sa pagdagdag ng bagong block ay ang alokasyon ng mga bagong coin pati na rin ang block fees sa matagumpay na miner.

Ang karera upang lumikha ng susunod na block at makuha ang gantimpala ay lumikha ng isang malawak, desentralisadong network ng mga miner na naghahanap ng murang enerhiya upang makipagkumpitensya, at nagdadala ng isang kawili-wiling dinamika sa karera ng pagdagdag ng renewables sa energy grid.

Kontrobersiya sa paggamit ng enerhiya

Tulad ng nabanggit sa panimula, ang Bitcoin mining ay konektado sa aktwal na paggamit ng enerhiya. Ang paggamit ng enerhiyang ito ay matagal nang laman ng balita. Madalas itong pinupuna dahil sa sobrang paggamit ng enerhiya, hindi mahusay na paggamit ng enerhiya, o sa matitinding kaso, itinuturing na isang sakuna sa klima/enerhiya. Gayunpaman, ang Bitcoin network ay at mananatiling isang rounding error lamang pagdating sa pandaigdigang konsumo ng enerhiya, tagumpay man ito o hindi, at ang paggamit nito ng enerhiya ay hindi lalampas sa pangmatagalang halaga nito (kahit gaano kataas o kababa ang halaga na iyon). Tulad ng makikita natin, ang mga partikular na katangian ng paggamit nito ng enerhiya ay maaaring makatulong sa pag-adopt ng renewable energy.

Heograpikal na flexibility ng mga Mining Operation
Isang kawili-wiling epekto ng PoW coins – palagi silang handang bumili ng enerhiya sa 3-5 sentimo/kWH. At ilan sa mga pinakamagagandang energy asset ay nasa labas ng grid. Ang global energy net na ito ay nagpapalaya sa mga stranded asset at ginagawang viable ang mga bago. Isipin ang isang 3D topographic map ng mundo na ang mga murang energy hotspot ay mababa at ang mahal ay mataas. Iniisip ko ang Bitcoin mining na parang isang baso ng tubig na ibinuhos sa ibabaw, pumupuno sa mga sulok at singit, at pinapantay ito.Nic Carter

Sa anumang oras, ang mga makina ng Bitcoin mining sa buong mundo ay naghahanap na makalikha ng susunod na block, at dahil ang pinakamalaking gastos ng mga minero ay kuryente, nagkakaroon ng kumpetisyon para sa mga minero na hanapin at gamitin ang enerhiya mula sa pinakamurang pinagkukunan saan man sila naroroon. Madalas isipin ng mga tao na ang mga Bitcoin miner ay nakikipagkumpitensya sa ibang industriya para sa kuryente, na para bang kailangang itulak ng Bitcoin mining ang ibang gamit ng kuryente upang makapag-operate. Gayunpaman, dahil ang mga Bitcoin miner ay likas na nangangailangan ng napakamurang pinagkukunan ng kuryente, sila ayhindikaraniwang nakikipagkumpitensya sa mga normal na gumagamit ng kuryente. Bilang resulta, ang mga Bitcoin miner ay naghahanap ng mga hindi episyenteng lugar sa mundo kung saan ang kuryente ay hindi nagagamit nang husto at nasasayang. Ito ay mahusay na nailarawan noong 2018 ni Nic Carter.

Kakayahang umangkop ng Demand ng mga Operasyon ng Mining
Ang mga Bitcoin miner ay kakaibang mamimili ng enerhiya dahil nag-aalok sila ng napaka-flexible at madaling maputol na load, nagbibigay ng bayad sa isang pandaigdigang likidong cryptocurrency, at ganap na walang pinipiling lokasyon, nangangailangan lamang ng koneksyon sa internet. Ang mga pinagsamang katangiang ito ay bumubuo ng isang pambihirang asset, isang mamimili ng enerhiya na huling opsyon na maaaring buksan o patayin anumang oras saan mang panig ng mundo.
Jack Dorsey

Bukod sa kakayahang umangkop sa lokasyon, ang mga Bitcoin miner ay maaari ring magbigay ng kakayahang umangkop sa demand. Ginagawang kapaki-pakinabang ng Bitcoin mining ang sobrang pagbuo ng mga renewable na pinagkukunan ng enerhiya, dahil pinapayagan nitong pagkakitaan ang sobrang supply. Bawat komunidad na nagnanais ng maaasahang kuryente ay nangangailangan ng sobrang kapasidad ng kuryente, at para sa hangin, solar, at hydro, mas mahalaga ito dahil pabago-bago ang mga ito. Gayunpaman, ang sobrang pagbuo ay kadalasang hindi cost-effective, maliban na lang kung magagamit ito sa isang bagay na kapaki-pakinabang at kumikita kapag hindi ito kailangan. Ang mga Bitcoin miner ay natatanging solusyon sa problemang ito, maaaring gawing kapaki-pakinabang ang sobrang pagbuo, at sa gayon ay nagsisilbing hindi direktang solusyon sa pag-iimbak ng enerhiya.

Sa karamihan ng oras na mas marami ang supply kaysa demand, ang mga Bitcoin miner ay nagsisilbing isa sa mga konsyumer ng kuryente sa komunidad na maaaring magpatakbo ng kanilang mga makina, kumita, at magbayad ng kanilang gastos sa kuryente. Kung may biglang pagtaas ng demand sa kuryente o pagbaba ng supply na maaaring magdulot ng brown-out sa rehiyon, maaaring pansamantalang patayin ng mga minero ang kanilang operasyon.

Ang isang maayos na nakabalangkas na kontrata sa komersyal na rate ay maaaring gawing maayos ang prosesong ito. Maaaring mag-alok ang utility ng pinakamababang posibleng rate sa lugar kapalit ng mas mataas na pagtanggap ng minero sa pagbabago-bago at iba pang mga punto ng flexibility sa kontrata.

Sa kabuuan, ang mga Bitcoin miner ay natatangi dahil:

  • Halos lahat ng kanilang gastusin sa operasyon ay kuryente
  • Kaya nilang tiisin ang hindi tuloy-tuloy na konsumo
  • Flexible sila sa lokasyon, kaya maaari nilang iwasan ang magastos na transmission infrastructure sa pamamagitan ng paglalagay malapit sa pinagkukunan ng kuryente.

Bilang resulta, kaya nilang isakripisyo ang mga variable na hindi kayang isakripisyo ng karamihan sa ibang kumpanya, kapalit ng napakamurang presyo ng kuryente kapag sagana ito. Ibig sabihin, sa Bitcoin mining, mayroon na tayong mamimili para sa bawat watt ng enerhiya na nalilikha, saan mang panig ng mundo, 24x7.

7.2.3 Mga Pag-aaral ng Kaso

Sa teorya, makikita natin na ang Bitcoin mining ay maaaring gumanap ng malaking papel sa pagpapabilis ng paggamit ng renewable energy. Tingnan natin ang ilang halimbawa ng mga kasalukuyang deployment.

Na-stranded na hydroelectric power

Ang mga hydroelectric facility ay patuloy na gumagawa ng kuryente, na maaari ring magbago-bago depende sa lokasyon at panahon. Karaniwan, nasasayang ang kuryente tuwing gabi kapag natutulog ang lahat, o kapag tumataas ang produksyon tuwing tag-ulan, gaya sa Tsina. Dahil maaaring pumunta ang mga Bitcoin miner kung saan naroon ang pinagkukunan ng enerhiya, dati silang nagkakatipon sa Sichuan tuwing tag-ulan upang magamit ang kuryenteng kung hindi ay masasayang lang. Ginawa nila ito hindi dahil sila ay mga makakalikasan, kundi dahil ito ay mura at walang ibang gumagamit nito. Nang ipagbawal ng Tsina ang bitcoin mining, agad silang umalis.

Ang mga liblib na bayan o baryo na malapit sa potensyal na hydroelectric source ay kadalasang hindi kayang tustusan ang puhunan para magtayo ng transmission infrastructure para sa kuryente. Sa ganitong sitwasyon, maaaring magtaas ng kapital ang mga Bitcoin miner para itayo ang pasilidad, magbigay ng murang kuryente sa mga lokal na residente, at gamitin ang sobrang enerhiya para sa mining facility. Muli, hindi ito dahil sa kabutihang-loob, kundi para sa kita; panalo para sa mga minero at sa lokal na komunidad.

Bitcoin Mining para patatagin ang Grid

Ang mga electrical grid ay kailangang mag-adjust sa dalawang bagay: pagbabago ng supply at pagbabago ng demand. Ang ilang pinagkukunan ng kuryente ay napaka-konsistent, gaya ng baseload nuclear power, na maaaring tumakbo 24/7. Ang iba naman, gaya ng hangin, solar, at sa ilang antas ay hydro, ay pabago-bago depende sa ibinibigay ng kalikasan na hangin, araw, at ulan sa isang takdang panahon. Dahil sa pabago-bagong ito, kailangang sobra ang supply ng kuryente upang kahit sa mga araw na mababa ang produksyon ay sapat pa rin para sa komunidad. Sa Texas, ang karaniwang plano ay magtayo ng mga fossil fuel na peaker plant na naka-standby para tugunan ang biglang pagtaas ng demand. Ang alternatibong ginawa ay dagdagan ang flexibility ng demand response sa pamamagitan ng pagsasama ng mga Bitcoin miner sa network. Ang pamamaraang ito ay nakatipid ng milyun-milyong piso para sa mga taga-Texas at nagbigay ng mas makakalikasan na alternatibo.

Iba pang mga kaugnay na benepisyo

Bagaman hindi direktang kaugnay ng renewable grid infrastructure, may iba pang solusyon sa enerhiya na maaaring ibigay ng Bitcoin mining:

  • Flared gas: pag-iwas sa paglabas ng vented o flared gas sa atmospera sa pamamagitan ng paggamit nito para sa lokal na mining.
  • Landfill gas: pagkuha ng methane sa mga landfill at paggamit nito para sa paglikha ng kuryente upang mabawasan ang mapaminsalang greenhouse emissions
  • Pagsusulong ng mga bagong teknolohiya: Ang Ocean Thermal Energy Conversion (OTEC) ay isang kilalang paraan ng paggamit ng pagkakaiba ng temperatura sa ibabaw at ilalim ng dagat para makalikha ng kuryente. Hindi ito naging komersyal na viable bago ang Bitcoin.
  • Pagpapasimula ng pag-unlad ng kuryente sa mga umuunlad na bansa: Gaya ng nabanggit kanina, maaaring maging 'anchor tenant' ang mga Bitcoin miner na laging gagamit ng nalikhang kuryente, nagbibigay-katwiran sa paunang puhunan at lilipat kapag umunlad na ang lokal na komunidad at may mas magandang paggagamitan ng kuryente.
Buod

Makakatulong ang Bitcoin mining sa pagsuporta ng mga pamumuhunan at pagpapanatili ng renewable energy infrastructure:

  • Pagsipsip ng sobrang enerhiya sa mga panahong mababa ang demand
  • Pagpapatatag ng grid sa pamamagitan ng pagtutugma ng supply at demand
  • Pagbibigay ng daloy ng kita para sa mga developer ng renewable energy
  • Pagpopondo ng mga proyektong enerhiya sa malalayong lugar o kulang sa serbisyo
  • Pagtutulak sa hangganan ng kahusayan sa enerhiya
  • Paggawa bilang mamimili ng huling opsyon para sa kung hindi ay masasayang na enerhiya saan mang panig ng mundo anumang oras

7.2.4 Pagtugon sa mga alalahanin

Nakita natin kung paano makakatulong ang Bitcoin mining sa paglago ng renewable energy, ngunit ano ang mga hadlang dito?

Mga Epekto sa Kapaligiran at maling akala

Para matagumpay na maisama ang Bitcoin sa isang bagay na kasinghalaga ng power grid, kailangang tugunan ang anumang alalahanin tungkol sa epekto sa kapaligiran at mga maling akala gaya ng paggamit ng enerhiya. Ang mga organisasyon gaya ng Bitcoinpolicy.uk ay nagsusumikap na tugunan ang mga alalahaning ito kasama ang mga kaugnay na industriya at awtoridad, ngunit madalas itong mahirap. Ang pagtulong na turuan ang merkado tungkol sa mga potensyal na benepisyo ng pagkakakitaan ng stranded energy o paggamit ng sobrang enerhiya ay kritikal para sa matagumpay na pagtanggap.

Mga regulasyon at insentibo para sa eco-friendly na mining

Maaaring magkaiba-iba ang mga bansa sa kanilang paglapit sa pagtanggap ng mining, mula sa mga bansang gaya ng Bhutan na direktang nagmimina ng Bitcoin, hanggang sa mga estado sa US gaya ng Texas na pinapayagan ang mining nang hindi ito aktibong pinipigilan, hanggang sa Tsina na nagpatupad ng ganap na pagbabawal sa mining.

Ang ibang bansa gaya ng UK ay maaaring nagbabayad ng malalaking halaga sa mga operator ng wind farm para patayin ang produksyon ng kuryente kapag malakas ang hangin. Kaya't limitado ang insentibo para isama ang Bitcoin mining sa ganitong mga kaso, kahit na mababago nito ang modelo ng negosyo mula sa gastos ng konsyumer patungo sa kita na maaaring magpababa ng bayarin.

Hindi Direktang mga Hadlang sa Regulasyon

Maaaring may iba pang hindi direktang hadlang sa regulasyon na hindi tuwirang tumutukoy sa Bitcoin ngunit maaari pa ring makaapekto. Halimbawa, ang infrastructure na kailangang itayo para sa offshore wind farm upang kumonekta sa grid ay maaaring hindi payagang gamitin kasama ng data centre infrastructure na kailangan para sa Bitcoin mining.

7.2.5 Konklusyon at panawagan sa aksyon

  • Nagbibigay ang Bitcoin ng serbisyo na maaaring gamitin ng mga tao para mag-imbak at maglipat ng halaga. Sa ngayon, napagpasyahan ng merkado ng milyun-milyong kalahok na may halaga ang network na ito, at tulad ng anumang may halaga, ito ay gumagamit ng enerhiya.
  • Ang Bitcoin mining ay gumagamit ng mas mababa sa 0.1% ng pandaigdigang enerhiya, at ang mga alalahanin tungkol sa pag-aaksaya ng enerhiya ay ganap nang natugunan sa merkado.
  • Malaking bahagi ng enerhiyang ginagamit ng Bitcoin mining ay kung hindi ay masasayang at na-stranded na enerhiya. Ito ay dahil may natatanging kakayahan ang mga Bitcoin miner na pumunta sa malalayong lugar at gamitin ang hindi konsistent na kuryente na hindi magamit ng ibang konsyumer.
  • Makakatulong ang Bitcoin na patatagin ang grid, maging anchor tenant sa pamamagitan ng pagiging unang gagamit at magbabayad para sa kuryente hanggang sa ito ay maikonekta sa grid at magamit sa iba, at magbigay ng demand response sa pamamagitan ng mabilis na pagpatay ng operasyon sa panahon ng mataas na demand.

Nagkakatagpo na ang mga merkado ng Bitcoin at enerhiya, at malamang na magtagpo rin ang pagmamay-ari ng mga asset. May potensyal ding mag-overlap sa AI, na nangangailangan ng katulad na kasanayan at infrastructure sa Bitcoin at gagamitin para pamahalaan ang smart grid. Ang mga kumpanyang iayon ang kanilang roadmap development upang isama ang mga trend na ito ang pinakamagkakaroon ng benepisyo mula sa mga pagbabagong ito.

Apendise - Mga Sanggunian
  1. https://www.btcpolicy.org
  2. https://www.da-ri.org/articles/how-bitcoin-mining-saved-texans-18-billion
  3. https://gript.ie/uks-hidden-1billion-cost-of-wind-energy/
  4. https://www.lynalden.com/bitcoin-energy/#electricity
  5. https://squareup.com/gb/en/press/bcei-white-paper
  6. https://www.mara.com/posts/bitcoin-mining-the-environment-the-positive-externalities

7.3 Pagbibigay ng Serbisyo sa mga Walang (o Kulang sa) Serbisyong Pampinansyal

Ang pagbabangko, sa malawak na kahulugan, ay isang serye ng mga legal at teknolohikal na patong na binuo ng mga tao sa ibabaw ng kalakal na pera.
Lynn Alden

7.3.1 Panimula

Ang isang purong peer-to-peer na bersyon ng elektronikong pera ay magpapahintulot ng mga online na bayad na direktang maipadala mula sa isang partido papunta sa isa pa nang hindi dumadaan sa isang institusyong pinansyal.
Satoshi Nakamoto

Ang sipi sa itaas mula sa simula ng abstrak ng Bitcoin whitepaper ay nagpapaliwanag kung bakit hindi na kailangan ang mga bangko para sa mga bayad sa isang mundong may Bitcoin.

Itinatampok ng kabanatang ito kung paano tinutugunan ng Bitcoin ang maraming dahilan kung bakit 1.4 bilyong matatanda sa mundo ang walang bangko ayon sa Global Findex database ng World Bank. Sa pagtugon sa mga hadlang na ito, may potensyal ang Bitcoin na lubos na mabawasan ang bilang na ito at bigyang-daan ang pagsali ng bilyun-bilyong tao na kasalukuyang hindi kasama sa pandaigdigang ekonomiya.

Nililimitahan namin ang pagsusuri sa mga pangunahing serbisyo ng pagbabangko tulad ng paggastos at pag-iimpok na nagbibigay-daan sa epektibong pakikilahok sa pandaigdigang ekonomiya na lampas sa lokal at panandaliang saklaw kung saan maaaring sapat na ang pera o iba pang pamalit. Sa kabanatang ito, tinutukoy namin ang underbanked bilang mga matatanda na ang kakayahang makilahok bilang indibidwal sa pandaigdigang ekonomiya ay limitado dahil sa kawalan ng access sa bank account na nagbibigay ng mga serbisyo ng bayad at pag-iimpok na kailangan nila upang makilahok ayon sa kanilang kagustuhan.

Ang paggamit namin ng salitang ‘underbanked’ ay nagbibigay-daan sa amin na lampasan ang binaryong kategorya ng may bangko vs walang bangko na ginagamit ng World Bank. Ang pagpiling ito ng salita ay mula sa obserbasyon na bagaman marami ang talagang walang bangko, marahil mas marami pa ang sa ilang antas ay walang sapat na access sa bangko dahil ang kanilang kalagayan ay maaaring magbago nang hindi inaasahan at wala sa kanilang kontrol sa paglipas ng panahon, tinatawag namin itong ‘underbanked’.

Itinatampok din namin ang pangangailangan ng access sa isang sistemang pinansyal para sa mga hindi-taong legal na entidad, halimbawa mga organisasyon. At ang inaasahang pangangailangan ng access para sa mga hindi-taong hindi-legal na entidad, halimbawa mga Artificial Intelligence (AI) agent.

7.3.2 Mga salik na nakakaapekto sa access sa pagbabangko

Upang matugunan ang ating mga pangangailangan at tamasahin ang ating mga pangunahing karapatan at kalayaan, kailangan natin ng access sa isang sistemang pinansyal. Kailangan natin ng pagkain, damit, at tirahan, pati na rin ng access sa kalinisan at pangangalagang pangkalusugan. Kailangan natin ng pera upang mabayaran ang mga ito.
Resistance Money, Andrew M Bailey, Bradley Rettler, Craig Warmke

Ang mga pangunahing salik na tumutukoy kung ang mga tao ay underbanked at kung gaano kalala ito ay maaaring pagsama-samahin sa 5 kategorya:

  • Ekonomiya - ang pinakamalaking salik kapag isinasaalang-alang ang 1.4 bilyon na tinukoy ng World Bank bilang walang bangko
  • Pagkakaroon ng interface ng pagbabangko
  • Pagpapatunay ng pagkakakilanlan
  • Tiwala
  • Etika

Mula sa pananaw ng customer, ang ilang salik ay itinakda ng bangko, at ang iba ay naaapektuhan ng pansariling kagustuhan ng customer. Ang mga salik na itinakda ng bangko, ang datos na hawak nila, at ang interpretasyon nila sa datos na iyon ay maaaring magbago sa paglipas ng panahon. Ang pansariling kagustuhan ng customer ay maaari ring magbago. Kaya, ang antas ng pagiging underbanked ng isang tao ay nagbabago rin sa paglipas ng panahon at hindi lamang natutukoy sa simpleng tanong kung may bank account sila o wala.

Makatarungang obserbahan na bagaman ang huling talata ay nagpapahiwatig na ang pananaw ng consumer ay dalawang pinagmumulan lamang - ang bangko o ang sarili nila - sa katotohanan, malaking bahagi ng papel ng bangko ay sa ilang antas ay itinakda ng legal at regulasyong balangkas kung saan nakapaloob ang mga karapatan at responsibilidad ng bangko. Sa konklusyon, maraming komplikado at madalas ay nagsasamang mga isyu ang kinakaharap ng parehong bangko at kanilang mga customer na nag-iiba-iba depende sa heograpiya at panahon. Ito ay lumilikha ng isang napaka-pira-pirasong pandaigdigang sistemang pinansyal kung saan may malaking agwat sa antas ng access sa pagbabangko sa buong mundo.

Ekonomiya

Ang gastos ng pagbibigay ng serbisyo ng pagbabangko ang pinakamalaking salik na tinukoy ng World Bank na dahilan kung bakit 1.4 bilyong tao ang walang bangko. Kailangang magsagawa ng mga aktibidad ang mga bangko na kumikita.

Kung ang halaga ng cash assets, potensyal na kita mula sa pagpapautang at potensyal na bayad sa transaksyon ay mas mababa kaysa sa gastos ng pagbibigay ng serbisyo sa ilang customer, malamang na ang mga customer na ito ay mananatiling walang bangko. Ang gastos ng pagbibigay ng serbisyo ay maaaring mas mataas sa ilang rehiyon dahil sa hindi episyenteng sistema ng bayad, imprastraktura ng bangko, gastos sa empleyado at pagsunod sa regulasyon.

Kung ang mga serbisyo ng bangko ay maibibigay sa isang gastos na nagbibigay ng kita, maaaring magpasya ang ilang customer na masyadong mataas ang gastos para sa kanila at pumili ng alternatibong paraan. Maaaring kabilang dito ang paghahati ng bank account sa mga miyembro ng pamilya o paggamit ng mga aplikasyon ng serbisyo ng bayad, halimbawa WeChat, CashApp o M-Pesa. Ang iba pang opsyon ngayon ay stablecoin o Bitcoin payments. Kung ang tanging access ng tao sa serbisyo ng bangko ay sa pamamagitan ng mga payment service provider, maaari silang ituring na hindi bababa sa underbanked.

Ang laki at kabuuang yaman ng populasyon sa isang partikular na currency zone ay maaaring makaapekto sa economies of scale para sa pagbabangko.

Ang gastos, bilis at pagiging maaasahan ng internasyonal na bayad ay maaaring lalo pang hindi maganda kung ikukumpara sa mga bayad na nasa loob lamang ng hurisdiksyon ng isang currency.

Pagkakaroon

Kailangang magkaroon ng interface ng pagbabangko ang mga customer. Maaari itong pisikal na lokasyon o virtual na presensya sa pamamagitan ng telepono, website o smartphone app. Sa ideal na kalagayan, ang pagkakaroon ng lahat ng ito ay nagbibigay ng pinakamataas na availability. Maraming bahagi ng mundo ang kulang o halos walang ilan o lahat ng imprastrakturang ito. Kahit sa mga maunlad na ekonomiya, maraming bansa ang nakaranas ng malaking pagbaba ng bilang ng mga pisikal na sangay ng bangko na nagbabawas ng availability ng serbisyo ng bangko sa ilang customer.

Kung walang mga sangay na ma-access ng mga customer, mababa ang antas ng digital infrastructure, o mismong ang mga customer ay walang access sa teknolohiya ng smartphone, maaaring lubhang limitado ang pagbibigay ng serbisyo ng bangko.

Pagkakakilanlan

Ang kakayahang magbukas ng bank account, at sa maraming kaso ang paggamit nito nang personal, ay nangangailangan ng mga personal na dokumento ng pagkakakilanlan tulad ng ID card, lisensya sa pagmamaneho, pasaporte, o mga dokumento ng beripikasyon ng tirahan. Sa ilang kaso, maaaring kailanganin din ng patunay ng yaman o kita. Maraming tao ang walang ganitong dokumento kaya sila ay hindi kasama sa sistema. Sa ilang kaso, ang kawalan ng mga dokumentong ito ay maaaring dahil sa kanilang gastos, na sa maraming bansa ay maaaring maging mahalaga para sa mga potensyal na customer.

Maaaring kailanganin ng mga Artificial Intelligence (AI) agent na gumastos at tumanggap ng bayad upang magampanan ang kanilang mga tungkulin. Sa kasalukuyan, walang batayan para sa mga AI agent na magpakita ng pagkakakilanlan dahil wala silang legal na anyo.

Iba pang mga hadlang sa bahagya o ganap na serbisyo ng bangko na maaaring maranasan ng ilang tao sa ilang hurisdiksyon sa ilang panahon ay kinabibilangan ng:

  • Mga regulasyon, tunay o interpretasyon
  • Kasarian - sa ilang bansa, tanging ilang kasarian lamang ang pinapayagang magkaroon ng bank account
  • Panlipunan - ang ilang tao ay nakakaranas ng pang-aabusong panlipunan at pinipigilan ng mga kamag-anak na magkaroon ng bank account
  • Nasyonalidad - ang pagbubukas ng bank account sa isang bansang hindi mo tinitirhan ay hindi pinapayagan sa maraming lugar
  • Political exposure - sa ilang bansa, maaari kang tanggihan ng serbisyo ng bangko kung matukoy ng bangko na ikaw ay may mataas na panganib dahil sa pagkakasangkot sa mga aktibidad na pampulitika.
  • Mga pampulitikang parusa at isang multi-polar na mundo. Maraming mga network ng bangko sa mundo na maaaring hindi magkaugnay nang maayos o makapagbigay ng mabilis at abot-kayang serbisyo.
Tiwala

Isa sa mga dahilan na binanggit sa World Bank Global Findex Database kung bakit walang bank account ang mga tao ay ang kawalan ng tiwala sa mga institusyong pinansyal na available.

Kadalasang hadlang ang kakulangan ng pera (Pinagmulan: Global Findex Database 2021)
Lebanon could be headed for a cash crisis
https://www.cnbc.com/2019/10/23/lebanon-protests-fears-of-a-cash-crisis-as-banks-remain-shut.html

Maaaring may kakulangan ng tiwala sa kaligtasan o accessibility ng perang inilagay sa bangko. Narito ang ilang halimbawa ng mga tanong na maaaring nasa likod ng kawalan ng tiwala:

  • Gagampanan ba ng bangko ang serbisyong inaasahan kapag ito ay aking hiniling?
  • Matutugunan ko ba ang mga kinakailangan ng proseso ng bangko?
  • Magbabago ba ang aking kalagayan, o ng bangko? Ano ang maaaring mangyari sa ganoong sitwasyon?
  • Talaga bang may sapat na reserba ang bangko upang maibalik ang aking pera?
  • Maaaring ba na ang mahigpit na regulasyon o mga kinakailangan ng gobyerno ay makialam upang limitahan ang access o 'bail-in' ng pondo tulad ng nangyari sa Cyprus noong 2013?

Ang kakulangan ng tiwala ay maaaring lumampas pa sa usapin ng pera. Karaniwan, humihingi ang mga bangko ng maraming personal na impormasyon mula sa kanilang mga kustomer. Madalas nating marinig ang mga ulat tungkol sa mga institusyon na nahahack at nawawalan ng datos sa mga kriminal, kaya't tama lang na itanong ng mga kustomer, ‘mapagkakatiwalaan ko ba ang bangko ko na panatilihing ligtas ang aking datos?’

Santander staff and 30 million customers hacked
Pinagmulan: https://www.bbc.co.uk/news/articles/c6ppv06e3n8o

May iba pang mga isyu ng tiwala na lumilitaw kaugnay ng datos:

  • Ibahagi lang ba ng bangko ko ang aking datos kapag pumayag ako, o maaari ba nilang ibahagi ito kahit hindi ako pumayag?
  • Kanino maaaring ibahagi ng bangko ang aking datos, at mapagkakatiwalaan ko ba ang mga institusyong ito?

Para sa ilang tao, maaaring may kakulangan ng tiwala sa kalidad ng pera. Ipinapakita ng artikulo sa ibaba kung paano nagiging problema ang pagtitiwala sa bangko kahit na USD ang hawak.

Argentine currency controls
Pinagmulan: https://en.wikipedia.org/wiki/Argentine_currency_controls_(2011%E2%80%932015)

Ideally, ang pera ay dapat maaasahan bilang taguan ng halaga at maaasahang paraan ng pagbabayad, kabilang na ang internasyonal. Maaaring hindi rin magtiwala ang isang kustomer na hindi macensor ang kanilang pera o mga bayad, o na maaari silang mawalan ng access sa pondo kung sila ay madebank. 

Etika

Maaaring may mga paniniwalang etikal ang mga tao batay sa relihiyon o pilosopiya na hindi tugma sa mga gawain ng mga bangkong available sa kanila. Ang resulta nito ay maaaring manatili silang walang bangko.

7.3.3 Paano nakakatulong ang Bitcoin sa pagbawas ng mga epekto

May ilang katangian ang Bitcoin na maaaring magpababa ng mga trade-off para sa bawat salik na nabanggit. Kahit hindi magamit ng lahat ng 1.4 bilyong walang bangko sa mundo ang Bitcoin, marami pa rin ang makikinabang dito. Para naman sa mga underbanked, nag-aalok ang Bitcoin ng alternatibo na maaaring punan ang ilan, kung hindi man lahat, ng mga kakulangan. Kaya inaasahan na malaki ang maitutulong ng Bitcoin sa pagbawas ng epekto ng kawalan o kakulangan ng bangko sa mga tao at sa pandaigdigang ekonomiya.

Ekonomiya

Dumarami ang mga solusyon sa pagbabayad na nagsasama ng Bitcoin. Ang ilan ay custodial, tulad ng mga umiiral na bangko, at ang ilan ay self-custodial. Bagaman ang pangunahing timechain (transaction ledger) ng Bitcoin ay maaaring hindi praktikal para sa maliliit na transaksyon, napakamura naman nito para sa malalaking transaksyon. Maaaring magbago ang bayad sa timechain mula sa mas mababa sa isang daang piso hanggang sa ilang daang piso depende sa demand para sa blockspace sa oras na iyon at depende sa pagkaapurahan ng nagpapadala.

Gayunpaman, hindi naaapektuhan ng halaga ng transaksyon ang gastos nito, kaya para sa malalaking transaksyon, napakababa ng kabuuang gastos kung ikukumpara sa halaga. Maaari kang magpadala ng kahit anong halaga ng pera saan mang panig ng mundo, kadalasan sa loob ng isang oras, at madalas ay wala pang 15 minuto.

Para sa maliliit na transaksyon, may mga second layer payment solutions na lumitaw. Ang lightning network ay isang halimbawa na ginagamit araw-araw sa buong mundo. Karaniwan, ang bayad sa lightning network ay mula <0.1% hanggang 0.2% ng halaga ng transaksyon at nagbibigay ng halos instant na settlement na walang chargebacks. Maraming aplikasyon na ngayon ang makukuha sa mga app store na nagpapadali ng access sa lightning network para sa sinumang may smartphone, depende sa lokal na regulasyon. Bilang paraan ng pang-araw-araw na pagbabayad sa buong mundo, ang lightning network ay mas matipid, maaasahan, at mabilis para sa halos lahat kumpara sa internasyonal na pagbabayad gamit ang mga umiiral na banking network.

Nagdadala ang Bitcoin ng bagong kompetisyon sa lahat ng payment networks at malamang na mabawasan ang epekto ng mga salik sa ekonomiya na nagtutulak ng kawalan o kakulangan ng bangko. 

Pagkakaroon

Sa mga bahagi ng mundo na limitado ang access sa mga pisikal na bangko, nag-aalok ang Bitcoin ng bagong paraan para makipagtransaksyon sa buong mundo. Ang pinakamadaling paraan para magamit ang Bitcoin ay sa pamamagitan ng desktop, laptop, tablet, o smartphone.

Gayunpaman, kung mababa ang paggamit ng mga mamahaling digital na device sa isang populasyon, may mga solusyong naimbento gamit ang Bitcoin. Halimbawa, sa ilang bansa sa Africa, nakabuo ang mga tao ng mga solusyon sa pagbabayad gamit ang Bitcoin tulad ng Machankura sa pakikipagtulungan sa mga telecom provider na nagpapahintulot ng lightning payments gamit ang text message sa mga lumang mobile device.

Isang open standard na tinatawag na Bolt 12 ang na-develop para paganahin ang mga pisikal na Bitcoin debit card kung saan maaaring magbayad ang nagpapadala nang personal kahit walang konektadong device.

Mas napapalawak pa ang digital bearer cash gamit ang open source ecash solutions tulad ng Cashu (cashu.space), na nag-iimplement ng Chaumian ecash technology sa Bitcoin. Ang mga solusyong ito ay lalo pang nagpapalawak ng kakayahan ng mga tao na maghawak at magbayad gamit ang Bitcoin.

Ang pagdating ng mga solusyong nakabase sa Bitcoin ay nagpapalawak ng kakayahan sa pagbabayad para sa mas maraming tao kaysa sa kasalukuyang nasasakupan, at nagbibigay ng bagong mga opsyon para sa mga mayroon na. Malamang na mabawasan nito ang epekto ng availability factors na nagtutulak ng kawalan o kakulangan ng bangko. 

Pagkakakilanlan

Ang paggamit ng Bitcoin sa self-custodial na paraan ay hindi nangangailangan ng legal na pagkakakilanlan. Malaking benepisyo ito para sa mga nahihirapan sa identification dahil sa ekonomiko o sosyal na dahilan.

May ilang custodial payment solutions na maaaring tumulong sa mga taong walang access sa bangko dahil sa kawalan ng permanenteng tirahan. Maaaring gamitin ang mga card na naglalaman ng private key para sa lightning wallet upang makapagbayad. Ang open standard na na-develop para suportahan ang mga tap and pay card na ito ay kilala bilang ‘Bolt’ (boltcard.org). Maaaring maglabas ang isang lokal na charity ng Bolt cards para sa mga walang tirahan upang makabili sila sa mga tindahan. Ang ganitong paraan ay makakatulong sa mga benepisyaryo na magkaroon ng self-esteem pati na rin ng kakayahan sa pagba-budget at pagpaplano bilang bahagi ng tulong na natatanggap nila. Maaari ring gamitin ang ganitong solusyon sa mga emergency upang matiyak na may serbisyo ng pagbabayad sa mga lugar na nangangailangan, nang mabilis at matipid.

Ang kakayahang magpadala at tumanggap ng bayad nang hindi nangangailangan ng legal na pagkakakilanlan ay magpapahusay din sa gamit ng Artificial Intelligence (AI) agents at magpapabilis ng mga benepisyo na makukuha ng pandaigdigang ekonomiya mula sa mga bagong teknolohiyang ito. Maaaring kailanganin ng mga agent na ito na gumastos at tumanggap ng bayad upang magampanan ang kanilang tungkulin. Sa kasalukuyan, walang batayan para magpakita ng identification ang mga AI agent dahil wala silang legal na anyo. 

Nag-aalok ang Bitcoin ng paraan para sa mga taong nahihirapan dahil sa mabigat, mapanghimasok, o mapanupil na mga regulasyon upang makilahok sa pandaigdigang ekonomiya at mapalawak ang kanilang kalayaang pang-ekonomiya.

Walang hinihinging anuman ang Bitcoin tungkol sa kasarian, kabilang na ang kawalan nito sa kaso ng AI agents. May mga halimbawa na kung saan ang mga taong na-exclude sa pananalapi dahil sa kanilang kasarian ay nagamit ang Bitcoin upang labanan ang kanilang pang-aapi.

Hindi kailangang makita ng pisikal ang pagmamay-ari ng Bitcoin, at makakatulong ito sa mga taong nakakaranas ng pang-aabuso sa lipunan at pinipigilan ng mga kamag-anak na magkaroon ng bank account.

Walang konsepto ng heograpiya ang Bitcoin kaya ang pakikipagkalakalan sa o sa loob ng kahit anong bansa sa mundo, kahit ano pa ang residency ng nagpapadala o tumatanggap, ay maaaring mangyari nang walang sagabal. Ang mga political sanctions, na kadalasang pinakamasama ang epekto sa mga mahihina sa lipunan, ay maaaring maiwasan ng mga produktibong mamamayan sa kanilang pang-araw-araw na gawain gamit ang Bitcoin. Kung ang geopolitics ay nagdudulot ng multi-polar banking zones na humahadlang sa paglago ng ekonomiya, maaaring gamitin ang Bitcoin upang mapanatili ang maayos na kalakalan.

Kung may taong tinanggihan ng serbisyo ng bangko dahil itinuturing silang high risk ng bangko dahil sa kanilang political activities, ang pagkakaroon ng access sa bitcoin at mga solusyon sa pagbabayad gamit ang Bitcoin ay maaaring magsilbing magandang insurance policy.

Ang permissionlessness ng Bitcoin ay nagbibigay ng maraming oportunidad para sa mga taong may o maaaring magkaroon ng isyu sa pagbabangko. Malamang na mabawasan nito ang epekto ng identity factors na nagtutulak ng kawalan o kakulangan ng bangko. 

Tiwala

Hindi tulad ng paggamit ng mga bangko o payment services, hindi kailangan ng Bitcoin na magtiwala ka sa ibang tao, kumpanya, o institusyon. Ang Bitcoin ay trustless at permissionless. Kapag naunawaan mo kung paano gumagana ang Bitcoin, mapagtatanto mong ang tanging tiwala na kailangan ay sa matematika at pisika. Maaari kang maging sarili mong bangko.

Maaaring piliin mong ilagay ang ilan sa iyong bitcoin sa bangko, ngunit may pagpipilian ka. Ibig sabihin, kung may isyu ka sa tiwala sa bangko na available sa iyo, maaari kang mag-diversify laban sa panganib na iyon sa pamamagitan ng paghawak ng ilan sa iyong bitcoin sa sarili mong bangko.

Kung ang kakulangan ng tiwala ay dulot ng pag-aalala sa seguridad ng datos, nag-aalok ang Bitcoin ng alternatibong solusyon dahil ito ay permissionless. Hindi mo kailangang magbigay ng personal na datos para magamit ang Bitcoin kaya walang isyu ng tiwala na lilitaw.

Kung ang kakulangan ng tiwala ay mula sa hindi tiyak na halaga o pagtanggap ng lokal na pera, nag-aalok ang Bitcoin ng alternatibo dahil ito ay pandaigdigang pera. Kahit saan ka man sa mundo, pareho ang bitcoin na ginagamit mo at maaari kang mag-ipon, magpadala, at tumanggap tulad ng ibang gumagamit ng Bitcoin saan mang panig ng mundo.

Maaaring magbago ang presyo ng Bitcoin, ngunit sabay-sabay itong nagbabago saan mang panig ng mundo. Unti-unting bumababa ang volatility ng Bitcoin habang lumalaki ang network ng mga gumagamit. Hindi ito perpekto bilang taguan ng halaga o paraan ng palitan, ngunit ito ay isang alternatibo na patuloy na gumaganda. Dahil dito, kasalukuyan at lumalaking kakumpitensya ito ng mga umiiral na banking network at mga currency na ginagamit nila.

Etika

Ang Bitcoin ay etikal na pera. Ibig sabihin, walang tao, grupo, institusyon, o gobyerno na may espesyal na pribilehiyo upang pakialaman ang operasyon nito para sa sariling kapakinabangan. Wala ring konsepto ng interes ang Bitcoin. Maraming pananampalataya at pilosopiya ang naniniwalang hindi etikal ang pagpapautang na may interes. Para sa mga taong may ganitong paniniwala, nag-aalok ang Bitcoin ng paraan upang maging produktibo sa ekonomiya, tumanggap at magpadala ng bayad, at mag-ipon nang hindi kailangang makisali sa sistemang banking na maaaring ituring nilang hindi etikal.

Ang mga etikal na pagkakaiba ng Bitcoin ay nagbibigay ng oportunidad para sa ilang tao na kasalukuyang nakakaramdam ng exclusion mula sa pandaigdigang ekonomiya dahil sa pananampalataya o pilosopikal na dahilan upang makilahok. Malamang na mabawasan nito ang epekto ng mga etikal na konsiderasyon na nagtutulak ng kawalan o kakulangan ng bangko. 

7.3.4 Konklusyon

Sumulat si Coleman ng isang sanaysay na tinatawag na “Let Them Have Bank Accounts,” kung saan kinukwestyon niya ang nakasanayang paniniwala na ang solusyon sa mga problemang pinansyal ng mahihirap ay ang pagbukas ng bank account para sa lahat. “Hindi nito tinitingnan ang problema mula sa ibaba pataas, kundi mula sa itaas pababa,” sabi ni Coleman. “Parang pagbibigay ng mga kaldero at kawali bilang solusyon sa gutom.”
Lisa Servon

Ang pagiging walang bangko ay pangunahing nararanasan sa Global South, bagaman may ilang bahagi ng lipunan sa mga mauunlad na ekonomiya na walang bangko rin. Gayunpaman, ang pagiging underbanked ay isyu na nararanasan ng halos lahat ng tao sa mundo.

Lalo na kung ikukumpara sa mga stablecoin, may karagdagang mga benepisyo ang Bitcoin. Maaaring alisin ng Bitcoin ang mga etikal na pagtutol na kaugnay ng utang at interes na siyang pundasyon ng fiat currencies at stablecoin. Ang pagiging neutral nito ay nagbibigay din ng opsyon na hindi nakatali sa pagpopondo ng utang ng anumang partikular na gobyerno at sa mga etikal at politikal na isyung maaaring lumitaw. Nagbibigay din ang Bitcoin ng isang pangmatagalang paraan ng pag-iipon ng halaga sa isang paraan na hindi nangangailangan ng pahintulot mula kanino man.

Ang kakaibang kumbinasyon ng mga bagong katangian ng Bitcoin sa bawat aspeto na kasalukuyang nagdudulot ng kawalan o kakulangan ng bangko ay malamang na magbigay ng mga bagong solusyon at magpataas ng kompetisyon. Halos tiyak na magreresulta ito sa pangkalahatang pagbaba ng kawalan o kakulangan ng bangko para sa bilyun-bilyong tao sa buong mundo.

7.3.5 Gawain

Hamunin ang konklusyon sa isa o higit pang mga aspeto at talakayin ang mga posibleng pagbuti na maaaring gawin sa Bitcoin software o mga serbisyo upang paliitin o tuluyang isara ang anumang natukoy na kakulangan.

7.4 Ang Pagsasanib ng Bitcoin at AI

7.4.0 Panimula

HTTP/1.1

Itinuring ni Tim Berners-Lee na hindi maiiwasan ang komersyal na kalakalan sa web, at nagsimula na siyang maghanda ng mga sistema para dito bago pa man ito lumitaw sa merkado. Sa pinakaunang draft ng RFC (Request for Comment) na naglalarawan ng HTTP, isinama na ang error code 402 upang tugunan ang mga kahilingan sa bayad. Kahit na hindi ito ginamit sa loob ng mga dekada, ipinapakita ng mismong pag-iral nito na nakita ng mga unang arkitekto ng web ang mga transaksyon bilang mahalagang bahagi ng konsepto.

Maraming pagtatangka sa mga nakaraang dekada na gawing posible ang micropayments sa internet, ngunit nabigo ang mga ito sa iba't ibang dahilan. Gayunpaman, ang malawak na pananaw ni Tim Berners-Lee ang nagbigay ng pundasyon para sa mga Artificial Intelligence agent na makipagtulungan nang awtonomo gamit ang Lightning network.

Bagaman maraming opsyon sa pagbabayad ang kasalukuyang magagamit, tulad ng Paypal at Apple o Google Pay, hindi ito tinatanggap sa buong mundo at napapailalim sa mga regulasyon ng bangko. Dahil dito, hindi praktikal na maihatid ang micropayments at streaming micropayments gamit ang mga kasalukuyang sistema at teknolohiya ng pera. Ang mga layer sa ibabaw ng Bitcoin gaya ng Lightning Network ay maaaring maghatid ng mga ganitong kakayahan sa mas abot-kayang halaga. Maraming larangan kung saan ang pag-unlad ng mga solusyong ito sa pagbabayad ay maaaring magdulot ng malaking positibong epekto sa paglago. Isa sa mga ito ay ang micropayments para sa Artificial Intelligence.

Hindi makakagawa o makakatanggap ng bayad ang mga Artificial Intelligence agent sa kasalukuyang sistema dahil wala silang pagkakakilanlang pantao o legal. May pagkakataon na manguna at bumuo ng mga produktong tutulong sa AI agents na magpadala at tumanggap ng bayad. Maaaring bumuo ng teknolohiya ang mga umiiral na bangko at payment service providers upang maisulong ito. Dahil hindi pa umiiral ang merkado na ito, hindi ito banta, ngunit maaari itong maging isang napalampas na pagkakataon. Hindi nangangailangan ng pagkakakilanlang pantao ang Bitcoin upang gumana, kaya malamang na gagamitin ng mga AI agent ang teknolohiyang nakabatay sa Bitcoin upang magkaroon ng kakayahang tumanggap, magpadala, at maghawak ng bayad sa hinaharap.

7.4.1 Pagkakataon

Ang pagsasanib ng Bitcoin at Artificial Intelligence ay lumilikha ng pagkakataon para sa isang bagong panahon ng digital na inobasyon, lalo na sa pagsasama ng AI sa Lightning Network ng Bitcoin. Ang ugnayang ito ay inaasahang magpapabago sa ilang aspeto ng internet, mula sa micropayments hanggang sa mga AI-driven na online economic agents. Tatalakayin sa seksyong ito ang lumalaking pagsasanib ng imprastraktura ng Bitcoin at mga teknolohiya ng artificial intelligence (AI), na binibigyang-diin ang mga pangunahing bahagi ng pagkakatulad sa teknikal na imprastraktura at praktikal na aplikasyon. Kabilang dito ang:

  • Parehong ang mga kumpanyang nagmimina ng Bitcoin at mga tagapagbigay ng serbisyo ng AI ay may pabago-bagong pangangailangan sa compute power; ang mga minero sa panahon ng mababang kita at pagbagsak ng merkado, at ang mga serbisyo ng AI na kadalasan ay batay sa gawain o proyekto at hindi kinakailangan 24/7. Ang mga pamumuhunan sa data centre at cooling infrastructure para sa pagmimina ng Bitcoin o AI ay mas madaling mabawi kung magagamit para sa parehong uri ng paggamit.
  • AI at pagmimina ng Bitcoin sa edge: Ang mga inobasyon sa teknolohiya tulad ng liquid cooling ay nagpapahintulot sa pagmimina ng Bitcoin na bumaba ang gastos, hanggang sa punto na ang maliit na setup ay maaaring ikonekta lokal upang matugunan ang pangangailangan ng negosyo o komunidad para sa init, tulad ng pampublikong swimming pool, sistemang pampainit ng komunidad, greenhouse o aquatics centre. Habang lumalawak ang mga gamit ng AI, ang kakayahang ipamahagi ang computing power na mas malapit sa mga gumagamit ay makakatulong upang maihatid ang kinakailangang antas ng performance sa bilis ng tugon.
  • Habang nagiging mas mature ang mga serbisyo ng AI, inaasahan ang pagtaas ng pangangailangan sa kakayahang pamahalaan ang micropayments para sa mga AI agent upang matapos ang mga gawain. Isang pandaigdigang ekosistema ng mga espesyalistang tagapagbigay ng AI para sa mga serbisyo tulad ng pagsasalin ng wika o conversion ng teksto sa boses ay umuusbong na mangangailangan ng digital, pandaigdigan at walang hadlang na pera para sa mga transaksyon, na siyang bitcoin. Nakita na ito ng mga orihinal na tagadisenyo ng internet protocol at naglagay ng mga mekanismo sa orihinal na HTTP protocol, na ngayon pa lang nagkakaroon ng gamit.
  • Maaari ring makinabang ang Bitcoin mismo mula sa mga teknolohiya ng AI, sa pamamagitan ng pagpapahusay ng seguridad ng network at protocol sa pagtukoy ng kahina-hinalang aktibidad, maaaring sa mismong blockchain o sa mga aktibidad ng mining pool.

Makikinabang ang mga kumpanyang nakatuon sa AI at ang komunidad ng Bitcoin mula sa pag-unawa sa umuunlad na pagsasanib ng dalawang teknolohiyang ito.

7.4.2 Pagkakatulad sa Imprastraktura ng Pagkalkula

Parehong umaasa ang mga kumpanyang nagmimina ng Bitcoin at mga serbisyo ng AI sa mga espesyal na hardware na hindi direktang magkatugma, ngunit parehong malalaking konsyumer ng enerhiya na nangangailangan ng episyenteng cooling at power management systems, pati na rin ng network connectivity at pisikal na pamamahala ng mga mapagkukunan. Ang pagkakatulad na ito ay nagdulot ng pagbabago sa industriya ng pagmimina ng Bitcoin patungo sa mga aplikasyon ng AI. Kabilang sa mga potensyal na benepisyo ang:

  • Pag-optimize ng Panahon ng Pahinga: Nakakaranas ng mga panahon ng pahinga ang mga Bitcoin mining rig, lalo na kapag mababa ang kita o bumabagsak ang merkado. Kapag hindi kumikita ang pagmimina, maaaring lumipat ang mga kumpanya sa pagpapatakbo ng AI workloads, kaya't tuloy-tuloy na nagagamit ang kanilang mga mapagkukunan. Maaari ring gamitin ng mga Bitcoin mining rig ang mga idle time kapag hindi ginagamit ang mga serbisyo ng AI, na may kakayahang patayin agad kapag tumaas ang demand.
  • Pagpapalawak ng Kita: Sa pamamagitan ng pagdagdag ng mga serbisyo ng AI sa kanilang modelo ng negosyo, maaaring lumikha ng bagong pinagkukunan ng kita ang mga kumpanyang nagmimina ng Bitcoin. Ang pagbibigay ng AI compute services sa mga negosyo o mananaliksik ay maaaring magsilbing balanse sa pabagu-bagong kita mula sa pagmimina ng Bitcoin.
  • Sustainability at Kahusayan: Ang mga AI workload ay kadalasang hindi kasing-lakas ng konsumo sa kuryente kumpara sa pagmimina at maaaring isagawa sa mga panahong mataas ang presyo ng enerhiya o mababa ang kita sa pagmimina. Nakakatulong ito upang ma-optimize ang gastos sa enerhiya at mabawasan ang carbon footprint na kaugnay ng pagmimina.
  • Pagbabalik ng Pamumuhunan sa Imprastraktura: Ang mga pamumuhunan sa data centre at cooling infrastructure para sa pagmimina ng Bitcoin ay mas madaling mabawi kung magagamit din para sa AI computing, na ginagawang mas kapaki-pakinabang ang imprastraktura sa paglipas ng panahon.

Ang mga kumpanya tulad ng Applied Digital at Iris Energy ay nagsimula ng malalaking pagpapalawak sa AI cloud computing at high-performance computing data centres, na nagpapakita ng paglipat patungo sa mga operasyon na pinapagana ng AI. Ang pagbabagong ito ay hindi itinuturing na paglayo sa pagmimina ng bitcoin kundi isang estratehiya ng pagpapalawak ng kita, na nagpapababa ng pagdepende sa pabagu-bagong merkado ng bitcoin at tinatanggap ang lumalaking sektor ng AI. Ang Hut8 ay isa pang kumpanyang namuhunan sa mga data centre na may Nvidia GPUs, na kayang humawak ng iba't ibang workload kabilang ang AI at machine learning, kasabay ng kanilang bitcoin rigs. Ang pagsasanib ng pagmimina at operasyon ng data centre ay nagpapakita ng potensyal para sa kolaboratibong relasyon sa pagitan ng Bitcoin PoW at AI, kung saan maaaring pagsamahin ang lakas ng bawat isa upang mapalago ang inobasyon at katatagan sa digital na ekonomiya.

Sa katulad na paraan, maaaring makinabang ang mga tagapagbigay ng AI mula sa paggamit ng pagmimina ng Bitcoin tulad ng:

  • Paggamit ng Sobrang Kapasidad: Ang mga AI workload ay kadalasang batay sa proyekto at maaaring hindi nangangailangan ng 24/7 na operasyon para sa lahat ng hardware. Sa mga panahon ng pahinga, maaaring gamitin ng mga tagapagbigay ng AI ang sobrang computing power upang magmina ng Bitcoin at kumita ng karagdagang kita.
  • Pagbawas ng Gastos sa Imprastraktura: Malaki ang paunang gastos sa pagtatayo ng imprastraktura para sa AI, ngunit ang pagmimina sa mga oras na hindi abala ay maaaring makatulong na mabawi ang mga gastusing ito. Ang pagmimina ay magsisilbing pangalawang pinagkukunan ng kita, na nagbibigay ng buffer laban sa pagbabago ng demand sa AI o mga kontrata ng kliyente.
  • Paggamit ng ASIC Chips: Habang umuunlad ang mga AI workload at pagpapaunlad ng chip, maaaring may ilang ASIC na idinisenyo para sa deep learning na maaari ring suportahan ang mga gawain kaugnay ng bitcoin. Sa mga kasong ito, maaaring gamitin ng mga tagapagbigay ng AI ang kanilang mga mapagkukunan para sa parehong gawain, bagaman mangangailangan ito ng hardware na kayang mag-adjust para sa parehong pangangailangan, na sa kasalukuyan ay wala pa.

Mga Posibleng Modelo ng Negosyo na Maaaring Maging Resulta Nito:

  • Dual-Purpose Data Centers: Maaaring magtayo ang mga kumpanya ng mga data centre na na-optimize para sa parehong AI compute at pagmimina, na may flexible na imprastraktura upang tumugon sa iba't ibang workload batay sa demand, kita, at availability ng hardware.
  • AI at Mining bilang Serbisyo (AMaaS): Ang pag-aalok ng parehong AI processing at pagmimina ng bitcoin bilang serbisyo sa mga panlabas na kliyente ay maaaring magamit nang mas mahusay ang imprastraktura habang pinapalawak ang pinagkukunan ng kita. Maaaring awtomatikong lumipat ang mga kumpanya ng workload batay sa kita, pangangailangan ng kliyente, o kondisyon ng merkado.
  • Green Computing Initiatives: Ang mga kumpanyang nakatuon sa sustainability ay maaaring gumamit ng renewable energy para sa kanilang dual-purpose centres, na nagpo-posisyon sa kanilang sarili bilang mga tagapagtaguyod ng kalikasan para sa parehong AI at bitcoin.

Ang pagsasama ng pagmimina ng Bitcoin at AI computation ay mahirap ngunit posible sa tamang imprastraktura at estratehiya. Ang pagsasama ng mga operasyong ito ay maaaring mag-maximize ng paggamit ng mga mapagkukunan, mapabuti ang sustainability, at mapalawak ang pinagkukunan ng kita para sa mga kumpanyang handang harapin ang teknikal at operasyonal na mga hamon.

7.4.3 AI at pagmimina ng Bitcoin sa edge

Ang mga high density at compact na data centre na ipinamamahagi sa field sa halip na pagsama-samahin sa malalaking data centre ay maaaring magbigay ng maraming potensyal na benepisyo:

  • Naghahanap ang mga Bitcoin miner ng murang at maaasahang pinagkukunan ng enerhiya at maaaring ilagay mismo kung saan ito nalilikha. Minsan, ang init na nalilikha ay maaaring magamit ng mga negosyo tulad ng lokal na swimming pool, greenhouse, at mga sistemang pampainit ng komunidad, na ginagawang benepisyo ang dating gastos.
  • Ang pagdadala ng AI processing sa edge ng network at mas malapit sa gumagamit sa halip na ituon sa ilang sentralisadong data centre ay maaaring magpabuti ng performance sa pamamagitan ng pamamahagi ng computing power at pagbawas ng latency. Ang aplikasyon ng AI sa mga tungkulin tulad ng pagsusuri ng CCTV footage, mga sasakyang walang driver, at monitoring ng IoT infrastructure ay maaaring magpabuti ng kakayahan at performance ng serbisyo.

Ang mga kumpanyang gumagawa ng imprastraktura para sa pamamahagi ng pagmimina ng Bitcoin o mga serbisyo ng AI ay maaaring makinabang kung isasaalang-alang ang integrasyon ng parehong solusyon sa disenyo ng arkitektura, na inilalapit ang computing power sa mga gumagamit at nakikinabang din sa mas murang renewable energy.

7.4.4 Pamamahala ng micro-payments para sa mga serbisyo ng AI gamit ang Bitcoin

Isang bahagi muna ng kasaysayan: Ano ang 402 Payment Required?

HTTP Status Code: Ang 402 Payment Required status ay bahagi ng HTTP protocol, na nagtatakda kung paano binubuo at ipinapadala ang mga mensahe sa web. Nilayon ito bilang paraan para ipahiwatig ng web server na kailangan ng kliyente na magbayad upang makuha ang hinihiling na resource. Bagaman bahagi ito ng standard HTTP specification, hindi kailanman naging malawak ang paggamit ng 402 code. Sa kasalukuyan, ito ay nananatiling nakalaan para sa mga posibleng gamit na maaaring lumitaw sa hinaharap, lalo na habang umuunlad ang mga modelo ng online payment. Ang mga digital na bayad at microtransactions para sa maliliit na layunin ay maaaring magbigay ng standard na tugon kapag sinubukan ng user na mag-access ng serbisyo o bumili ng maliit na bagay nang walang sapat na pondo, o maaari rin itong gamitin para sa mga bayad sa isang desentralisadong sistema tulad ng pagpapatupad ng smart contract. Ang pokus natin dito ay ang aplikasyon ng Bitcoin micropayments para sa mga tungkulin ng AI.

Hamon sa Negosyo

Ang mga paraan ng pagbabayad na karaniwang ginagamit ng mga AI platform ngayon ay luma na, ipinapasa ang mga gastos sa mga gumagamit at nililimitahan ang mga gamit at access, at gumagamit ng mga proprietary at medyo mahal na pamamaraan. Maayos itong gumagana para sa malalaking bayad o subscription models, ngunit para sa mga micropayment, ang mga dagdag na gastos ay nagiging hindi praktikal, kung saan kahit ilang sentimo kada transaksyon ay maaaring maging hadlang.

Sa mga mauunlad na bansa, maaaring gumana ang subscription model na nakabase sa credit card para makakuha ng premium na serbisyo, ngunit madalas itong hindi available sa ibang mga bansa. Ito ay nagiging hamon kapag nagtatrabaho sa isang global na team na nangangailangan ng access sa subscription services upang makapag-ambag. Ang mga bayad ay maaari ring kuwestyunin ng user sa kalaunan, na nagreresulta sa pagbawi ng pondo para sa mga compute resources na nagamit na.

Wala ring legal na pagkakakilanlan ang mga AI agent na maaaring gamitin upang magbukas ng bank account o payment services sa tradisyonal na banking system, na hindi rin tumatakbo ng 24x7. Hindi kailangan ng Bitcoin ng legal na pagkakakilanlan kaya nag-aalok ito ng paraan para sa mga hindi-taong entity tulad ng AI agents na mag-imbak ng halaga, magpadala at tumanggap ng bayad.

Nagpakilala ang Lightning Labs – isang kumpanya ng Lightning infrastructure – ng hanay ng mga tool na layuning lampasan ang mga limitasyong ito sa pamamagitan ng pagsasama ng mataas na volume ng Bitcoin micropayments ng Lightning sa mga popular na AI software libraries, na nagbubukas ng mga bagong posibilidad:

Pay-per-query na AI models.

Sa pamamagitan ng pagpapahintulot sa AI software na maningil para sa API access. Maaaring gumamit ng Lightning ang mga AI agent upang magbayad para sa API access kapag nagtatanong sa ibang agent. Tanging pagkatapos makatanggap ng kasiya-siyang tugon magpoproseso ng bayad ang AI agent, na tinitiyak ang patas at episyenteng transaksyon. Ang mga bayad na ito ay pinal na rin.

Retrieval Augmented Generation (RAG) ay isang magarbong paraan ng pagsasabi ng "pumunta sa ibang lugar para kumuha ng impormasyon at isama ito sa sagot ng aking AI chatbot"

AI content generation services

Maaaring lumikha ang Generative AI ng parehong text at image content para sa isang marketing campaign, na maaaring gamitin ng mga Growth marketer upang mag-log in sa advertising centre ng Google o Facebook, mag-upload ng larawan at teksto, magtakda ng arawang budget, at pindutin ang start button upang subukang hikayatin ang mga tao na bilhin ang kanilang produkto o serbisyo. Gumagamit ito ng isang uri ng AI agent, ngunit limitado lamang sa isang gamit na ito.

Ang pagpapalawak ng konseptong ito sa iba pang mga gamit ay nangangailangan ng micropayments upang paganahin ang ilan sa mga workflow na ito at malamang na kakailanganin ng streaming payments.

Ang Lightning HTTP 402 Protocol, na kilala rin bilang L402, ay isang paraan upang maningil para sa mga serbisyo at mag-authenticate ng mga user sa distributed networks. Pinagsasama nito ang dalawang makapangyarihang tool — Macaroons, at syempre, ang Lightning Network.

Ang mga Macaroon ay espesyal na token na ginagamit para sa authentication. Mayroon itong mga permiso at maaaring ma-verify gamit ang root key. Ayon sa dokumentasyon, mahalaga ito para sa mga sistemang nais nating iwasan o hindi kayang tingnan ang bisa ng bawat token.

Ang Lightning ay isang Layer 2 solution para sa mabilis at secure na bitcoin payments. Ginagamit ng L402 ang kakayahan ng Macaroons at Lightning upang lumikha ng mekanismo na nagpapahintulot sa mga user na mag-authenticate at magbayad nang hindi nangangailangan ng central database.

Sa L402, ang isang Macaroon ay may kasamang payment hash. Para maging valid, kailangang ipakita ng user ang Macaroon at ang preimage na tumutugma sa payment hash sa Macaroon. Nakukuha ang preimage sa pamamagitan ng pagbabayad ng Lightning Network invoice.

Ang bagong software na tinatawag na Aperture ay nagsisilbing tagapamagitan sa pagitan ng user at ng API ng serbisyo. Ipinapasa nito ang mga request na may valid na L402 sa kaukulang API endpoint at maaaring magbigay ng bagong Macaroons at Lightning invoices sa mga bagong user.

Pinapayagan ng L402 ang metered APIs, kung saan maaaring maningil ang mga serbisyo para sa paggamit nang hindi nangangailangan ng login o password. Ang Macaroon, kasama ng preimage, ay garantiya na nagbayad ang payer.

Ang ideyang ito ay partikular na mahalaga sa konteksto ng AI-to-AI transactions. Maaaring magsagawa ng episyenteng micropayments ang mga AI agent, na nagbubukas ng mga bagong oportunidad sa ekonomiya. Halimbawa, maaaring awtomatikong magbayad ng maliit na halaga ang AI para sa access sa impormasyon, computational resources, o espesyal na serbisyo mula sa ibang AI agent. Maaari itong magdulot ng mas episyenteng alokasyon ng resources, mga bagong business model, at mas mabilis na paglago ng ekonomiya sa digital na mundo.

Praktikal na Mga Gamit
  1. Ang pagsasama ng mga AI agent sa mga IoT device sa pamamagitan ng desentralisadong physical infrastructure networks ay maaaring magresulta sa mga autonomous system na kayang mag-manage ng resources, mag-optimize ng proseso, at makipag-ugnayan sa ekonomiya nang mag-isa.
  2. Sa larangan ng content, maaaring awtomatikong lumikha, maglathala, at kumita ang mga AI system, na pinamamahalaan ang kita nang walang interbensyon ng tao.
  3. Mga serbisyong pinansyal: Maaaring magsagawa ng transaksyon ang mga AI agent sa real-time 24x7 para sa malalaking financial entities, nang hindi nangangailangan ng interbensyon ng tao. Maaaring malalaking halaga ang sangkot, marahil para sa risk transfer na may kasamang iba't ibang klase ng asset at instrumento, at gamit ang kombinasyon ng layer 2 at base layer para sa settlement. Maaaring gamitin ang Bitcoin (o stablecoin) dahil ito ay programmable ng mga AI agent ayon sa kanilang pangangailangan.
  4. Maaaring makita sa industriya ng transportasyon ang pag-usbong ng mga ganap na autonomous na self-driving vehicles na kayang magbigay ng taxi services nang mag-isa, tumanggap ng pasahero, tumanggap ng bayad, at magbayad para sa kanilang maintenance.
  5. Sa manufacturing, maaaring i-automate ng mga AI agent ang procurement process, na maghanap at bumili ng mga kinakailangang materyales nang mag-isa.
  6. Sa human resources, maaaring awtomatikong kumuha at magbayad ng mga kontratista ang mga AI system.
  7. Maaaring awtomatikong umorder ng mga kinakailangang produkto at serbisyo ang mga smart home.
Pag-iisip sa Hinaharap

Maaaring lumikha ang isang AI developer ng serye ng mga espesyalistang AI function, halimbawa pagsasalin sa isang partikular na wika na hindi karaniwang ginagamit, o text to speech at content creation para sa isang espesipikong industriya. Maaaring mag-monitor ang mga AI agent ng mga website o chat room para sa mga request na tumutugma sa isang partikular na pangangailangan at mag-bid para sa trabaho - ilalabas lamang ang nilikhang content pagkatapos ng pagsusuri at pagtanggap, at pagkatapos ng bayad.

Mas malapit na ang hinaharap na ito kaysa sa ating inaakala batay sa biglaang pagtaas ng performance at kakayahan ng AI - ngunit kakailanganin ng bitcoin upang magtagumpay.

Ang fine-tuning ng AI models, isang mahalagang hakbang sa pag-develop ng AI, ay maaari ring makinabang sa Lightning Network. Sa pamamagitan ng micro at instant payments, maaaring makilahok ang mga tao sa buong mundo sa fine-tuning ng AI, at mababayaran kada task sa bitcoin. Ang sistemang ito ay gumagamit ng global reach ng internet, na may humigit-kumulang 4.32 bilyong aktibong mobile internet users na posibleng maging bahagi ng AI development process.

Ang Bitcoin ay isa ring lifeline para sa maraming developing countries kung saan maaari itong magsilbing paraan ng pag-iipon, pagbibigay ng serbisyo sa mga walang bangko, at pagpapadala ng murang pera pauwi ng mga migranteng manggagawa. Sa mga bansang may maayos na sistema ng pananalapi, maaaring magawa ang mga ito, ngunit mas mabagal at mas mahal. Gayunpaman, ang kakayahang magpadala ng microtransactions ng ilang sentimo sa real time at may finality ng bayad para sa AI services ay hindi kayang gawin ng ibang teknolohiya. Ang Bitcoin lamang ang tanging praktikal na paraan para paganahin ang ganitong uri ng AI interaction, kaya't mahalaga ito sa paglago ng AI sa hinaharap.

7.4.5 Seguridad ng Network

Habang mas laganap na ang paggamit ng Bitcoin at patuloy na tumataas ang halaga nito, nagiging madali itong target ng mga hacker at cyber criminal. Ang pag-hack ng mga wallet at exchange ay nagdulot ng pag-aalala at nagpapakita ng pangangailangang paigtingin ang seguridad. Malaki at patuloy na lumalaki ang dami ng datos na nakokolekta mula sa sistema na dapat kayang suriin ng AI upang matukoy ang mga posibleng cyber threat. Sa pagsusuri ng data streams sa real time, maaaring makita ng AI ang kakaibang kilos at posibleng mag-flag ng mga banta bago pa ito maging realidad. Ang pagtukoy ng pattern na nakita sa mga nakaraang ransomware attack na tumarget sa mga exchange, halimbawa, o pagtaas ng traffic mula sa IP address range na itinuturing na kahina-hinala ay maaaring magbigay ng oras sa security teams upang makapag-react at gumawa ng hakbang para maiwasan ang mga ganitong atake.

Maaaring magdagdag ang AI ng behavioral metrics sa mga kasalukuyang security tool tulad ng MFA upang matukoy ang mga posibleng isyu. Maaaring gamitin ng AI algorithms ang panlabas na datos tulad ng karaniwang paraan ng paghawak ng user sa device, galaw ng pagta-type at iba pang salik upang matukoy ang kilos na labas sa normal at humingi ng mas mataas na antas ng authentication mula sa user.

Habang umuunlad ang AI, ang pagsasama ng ganitong mga kakayahan sa mga wallet at exchange ay maaaring magpahusay sa seguridad ng network sa pamamagitan ng mas mahusay na machine learning algorithms at AI-driven automation upang mabilis na makapag-react sa mga posibleng banta.

Paglalapat ng AI sa Bitcoin mining pools

Tulad ng nabanggit kanina, may mga potensyal na benepisyo para sa isang kumpanya mula sa pagsasama ng AI services at Bitcoin mining, ngunit may mga hamon din itong kaakibat. Ang kakayahan ng AI na matuto, mag-adapt at mag-optimize ng mga proseso ay maaaring magdulot ng episyensya sa data centre, na nagpapahintulot sa mga miner na gumawa ng tamang desisyon kung kailan mag-mine batay sa pagbabago ng presyo ng enerhiya. Ang mas episyenteng paggamit ng enerhiya ay makakatulong din upang mabawasan ang kabuuang pangangailangan sa enerhiya at sa gayon ay mabawasan ang carbon footprint. Ayon sa isang ulat ng KPMG, nakakatulong ang bitcoin mining sa pagpapatatag ng power grids at maaaring gumamit ng renewable energy na kung hindi ay masasayang lang. Ang paglalapat ng AI sa prosesong ito ay maaaring makatulong upang mas maging episyente ito.

Gayunpaman, may ilang limitasyon sa kasalukuyan na kailangang isaalang-alang:

  • Mga Limitasyon sa Hardware: Ang mga ASIC para sa Bitcoin mining ay hindi compatible sa AI workloads, kaya ang isang mining company ay kailangang mamuhunan sa GPU o TPU para sa AI. Sa kabilang banda, ang GPU o TPU-based na AI infrastructure ay hindi kasing episyente para sa mining kumpara sa dedicated ASICs at hindi inaasahang magiging praktikal gamit ang kasalukuyang henerasyon ng teknolohiya.
  • Pamamahala ng Enerhiya: Parehong mataas ang energy demand ng mining at AI, at ang pagpapatakbo ng pareho sa malakihang antas ay maaaring magdulot ng strain sa lokal na resources. Kailangan ng kumpanya ng mahusay na energy management strategy upang maiwasan ang mataas na gastos o isyu sa regulasyon.
  • Pagbabalanse ng Workloads at Prayoridad: Madalas na may deadline at service-level agreements (SLAs) ang mga AI compute task, habang tuloy-tuloy ang proseso ng Bitcoin mining. Ang pagbabalanse ng workloads ay nangangailangan ng maingat na scheduling at maaaring magdulot ng trade-off sa performance o availability.
  • Mga Pangangailangan sa Network at Storage Infrastructure: Kakaunti lang ang bandwidth na kailangan ng Bitcoin para kumonekta sa network, ngunit ang AI compute ay kailangang maglipat ng malaking datos na nangangailangan ng high speed connectivity. Magkakaiba rin ang storage requirements – ang Bitcoin ay optimized upang mangailangan ng kaunting storage para makasali kahit ang low specification device. Mas mataas ang storage needs ng AI workloads.
Mga Panganib

Naakit ng mga Crypto Degen ang isang Experimental AI Bot na I-promote ang isang Memecoin. Tumaas na ito ng 16,000%. Bilang isang live experiment sa interaksyon ng tao at AI models, ang viral bot - Terminal of Truth - ay nauwi sa pag-promote ng memecoin na tinatawag na GOAT.

Nagsimula ito bilang isang eksperimento na tinawag na 'Infinite Backrooms' – isang recursive loop kung saan dalawang instance ng artificial intelligence ang nagkaroon ng walang katapusang pag-uusap tungkol sa likas na katangian ng pag-iral, batay sa training data na kinuha mula sa mga site tulad ng Reddit at 4chan. Sa isang punto, ang AI ay 'naging suwail', kusang lumikha ng ilang ASCII crypto art at nagtatag ng isang relihiyon na tinawag na 'the gospel of Goatse'.

Ginamit ang transcript mula sa pag-uusap na ito upang sanayin ang ‘Terminal of truth’, isang AI bot, upang magbigay ng mga pilosopikal na pagninilay sa X. Sa isang pag-uusap kay Marc Andreesen sa X, nagawa nitong makakuha ng ₱2,800,000 na pondo para sa sarili nito. Ang mga may hawak ng ‘GOAT’ crypto token ay nagsimulang mag-tag sa Terminal of truth sa mga post sa X, na pagkatapos ay nagbigay ng suporta sa token, ineendorso at pinopromote ito sa crypto community sa X (dating Twitter). Ang meme coin ay nakaranas ng malaking pagtaas ng halaga pagkatapos nito.

‘Ang pag-angat ng GOAT ay sumasalamin sa mas malawak na mga uso sa crypto kung saan ang mga memecoin ay nakakakuha ng halaga hindi mula sa tradisyonal na prinsipyo ng ekonomiya kundi mula sa cultural virality, komunidad – at, tila, AI endorsements’

Tulad ng ipinapakita ng halimbawa sa itaas, magkakaroon ng mga aplikasyon ng AI sa digital na espasyo na maaaring magdulot ng mga hindi inaasahang resulta. Karamihan sa mga ito ay walang malalim na halaga. Sa isang ganap na digital na mundo, madali lang gumawa ng bagong memecoin o mag-promote ng umiiral na coin na halos walang regulasyon dahil walang koneksyon sa pisikal na mundo.

Ang pag-unawa at kamalayan sa phenomenon na ito ay makakatulong sa mga kumpanya na mag-navigate sa mabilis na nagbabagong landscape at maiwasang masangkot sa mga eksperimento tulad nito sa ‘crypto’ space, sa halip na magpokus sa Bitcoin. Ang natatanging katangian ng Bitcoin na nakatali sa “proof of work" na nangangailangan ng totoong resources tulad ng enerhiya at compute power ay nag-aalis ng ganitong panganib at kaya mas ligtas itong pundasyon para pagtayuan.

 7.4.6 Konklusyon

Ang pagsasanib ng teknolohiya ng Bitcoin at AI ay nagrerepresenta ng malaking oportunidad para sa parehong industriya, na may pinagsasaluhang imprastraktura at magkakatugmang kakayahan na nagtutulak ng inobasyon, dahil ang Bitcoin ay nagbibigay ng:

  • Mabilis, pinal na settlement
  • Trustless na computation
  • Kakayahang pamahalaan ang mga komplikadong transaksyon
  • Tumatakbo sa isang ligtas na base layer

Bagama't may mga hamon, malakas ang potensyal para sa synergy at kolaboratibong pag-unlad.

Mga Apendise
  1. Pagbuo ng pandaigdigang machine-to-machine payments gamit ang Lightning:https://www.youtube.com/watch?v=6u1G8QIDuNU
  2. https://docs.lightning.engineering/the-lightning-network/l402
  3. https://github.com/lightninglabs/aperture/tree/master
  4. Mga kumpanyang Bitcoin Mining na nagdadagdag ng AI sa portfolio: Applied digital, Hut8, Iris Energy
  5. Crypto meme coin at AI:https://www.coindesk.com/news-analysis/2024/10/16/crypto-degens-baited-an-experimental-ai-bot-into-promoting-a-token-its-now-up-16000/
  6. https://dreams-of-an-electric-mind.webflow.io/
  7. https://cruxpool.com/blog/how-using-an-ai-computer-for-bitcoin-mining-will-change-everything/
  8. https://www.forbes.com/sites/digital-assets/2023/12/08/ai-and-bitcoin--a-synergy-for-the-future/
  9. https://caseorganic.medium.com/who-killed-the-micropayment-a-history-ec9e6eb39d05
  10. https://www.microstrategy.com/bitcoin/bitcoin-for-corporations

↑ Back to table of contents