3.1 माझ्या काळात
क्रियाकलापाचा प्रकारजोड्या जुळवा – रंगभरण – गट चर्चा
कालावधी२० मिनिटे
गटबद्धीस्वतंत्र काम, इच्छेनुसार जोडीदारासोबत शेअर करणे आणि संपूर्ण वर्ग चर्चा
वर्णन
विद्यार्थी जुन्या अॅनालॉग तंत्रज्ञानाची त्याच्या आधुनिक डिजिटल समकक्षांशी जुळवणी करतात. दृश्य जुळवणी, रंगभरण आणि चर्चेद्वारे, शिकणारे पाहतात की साधने काळानुसार कशी बदलतात आणि नवकल्पना लोकांचे जीवन, काम आणि संवाद साधण्याची पद्धत कशी बदलते. हा उपक्रम तंत्रज्ञानातील प्रगती आणि काळानुसार होणाऱ्या बदलांची सुरुवातीची जाणीव निर्माण करतो.
शिकण्याची उद्दिष्टे
या उपक्रमाच्या शेवटी, शिकणारे हे करू शकतील:
- अॅनालॉग आणि डिजिटल तंत्रज्ञानाची उदाहरणे ओळखणे
- तंत्रज्ञान काळानुसार बदलते हे समजून घेणे
- नवकल्पना म्हणजे सुधारणा आणि जुळवून घेण्याची प्रक्रिया आहे हे ओळखणे
- तंत्रज्ञान दैनंदिन जीवनावर कसा परिणाम करते यावर विचार करणे
साहित्य
- छापील जुळवणी कार्यपत्रिका (परिशिष्ट अ पहा)
- रंगीत पेन्सिली किंवा क्रेयॉन्स
- असल्यास उत्तम: दृश्य सहाय्य (परिशिष्ट ब पहा)
साधने
- पांढराफळ किंवा फळ्यावर
- दृश्य सहाय्य किंवा स्लाइडशो
- असल्यास उत्तम: टाइमर
प्रक्रिया
सुरुवात
- प्रत्येक विद्यार्थ्याजवळ काम करण्यासाठी स्वच्छ पृष्ठभाग आहे याची खात्री करा.
- फळ्यावर किंवा दृश्य प्रदर्शनावर जुन्या तंत्रज्ञानाच्या प्रतिमा तयार ठेवा.
- रंगभरण साहित्य आधीच वाटून द्या.
- उपक्रमाची ओळख करून द्या: “आज आपण पाहणार आहोत की तंत्रज्ञान कसे बदलले आहे, पूर्वीपासून आजपर्यंत.”
- उदाहरणे दाखवा जसे की टायपरायटर, वॉकमन, तेलाचा दिवा किंवा व्हीएचएस टेप.
- विचारा: “हे तुम्ही याआधी पाहिले आहे का?” “आज आपण त्याऐवजी काय वापरतो?”
पूर्व-उपक्रम
२-३ मिनिटे
- विद्यार्थी तंत्रज्ञान गुप्तहेर म्हणून काम करणार आहेत हे समजावून सांगा.
- शब्दसंग्रहाची ओळख करून द्या: अॅनालॉग, डिजिटल, तंत्रज्ञान, नवकल्पना, उत्क्रांती.
- सोप्या स्पष्टीकरणे किंवा प्रतिमांचा वापर करून अर्थ स्पष्ट करा.
- जुनी साधने आणि आधुनिक साधने जुळवायचे आहेत हे समजावून सांगा.
विद्यार्थ्यांच्या भाषेत उद्दिष्ट
- “जुने तंत्रज्ञान नवीन तंत्रज्ञानाशी जुळवा आणि गोष्टी कशा बदलल्या आहेत ते पाहा.”
मुख्य उपक्रम
१० मिनिटे
सेटअप
- प्रत्येक विद्यार्थ्याला एक जुळवणी कार्यपत्रिका द्या (परिशिष्ट अ पहा)
- फळ्यावर सोप्या सूचना लिहा.
नमूना
- फळ्यावर एक उदाहरण जुळवा दाखवा.
- हे दोन घटक एकत्र का येतात ते समजावून सांगा.
अमलात आणा
- विद्यार्थी डाव्या बाजूला दिलेल्या पारंपारिक वस्तू त्यांच्या उजव्या बाजूच्या डिजिटल आवृत्त्यांशी जुळवतात.
- विद्यार्थ्यांनी पूर्वी वापरलेल्या वस्तूंना रंग द्या.
- विद्यार्थ्यांनी त्यांच्या घरी असलेल्या वस्तूंना वर्तुळ करा.
- शिक्षक वर्गात फिरून काही तंत्रज्ञान ओळखू न शकणाऱ्या विद्यार्थ्यांना मदत करतात.
तपासणी बिंदू
- विद्यार्थी बहुतेक जोड्या बरोबर जुळवू शकतात का हे निरीक्षण करा.
- अनेक विद्यार्थ्यांना अडचण आल्यास थोडा वेळ थांबा आणि दृश्यमाध्यमांनी स्पष्ट करा.
पुढील कृती
३-५ मिनिटे
- चर्चेसाठी संपूर्ण वर्ग एकत्र आणा.
- प्रश्न विचारा: “तुम्हाला कोणती जुनी तंत्रज्ञानाची वस्तू सर्वात रंजक वाटली?”
- प्रश्न विचारा: “तुम्ही कोणते नवीन तंत्रज्ञान सर्वाधिक वापरता?”
- प्रश्न विचारा: “नेहमीच नवीन तंत्रज्ञान चांगले असते का?”
- ऐच्छिक जोडी चर्चा: विद्यार्थ्यांनी शेजारील मित्राला त्यांनी शिकलेली एक आश्चर्यकारक जुळणी सांगा.
समारोप
- वर्कशीट्स आणि साहित्य गोळा करा.
- विद्यार्थ्यांचे लक्ष आणि प्रयत्नाबद्दल त्यांचे आभार माना.
- शेवटचा संदेश: “तंत्रज्ञान काळानुसार बदलते, पण प्रत्येक साधन त्या काळातील लोकांना त्यांच्या समस्या सोडवायला मदत करते.”
नोंदी
वर्ग व्यवस्थापन
- खोळंबा टाळण्यासाठी साहित्य आधीच तयार ठेवा
- लवकर पूर्ण करणाऱ्यांना नीट रंगवायला आणि विचार करायला प्रोत्साहित करा
विस्तार व अतिरिक्त कृती
- पालक किंवा आजी-आजोबांशी जुन्या तंत्रज्ञानाबद्दल घरी मुलाखत घ्या
- एका साधनाची भविष्यातील आवृत्ती शोधा आणि काढा
- जुन्या तंत्रज्ञानाच्या लघु प्रात्यक्षिक व्हिडिओज पाहा
भिन्नता
- लहान विद्यार्थ्यांसाठी: फळ्यावर चित्रांसह मार्गदर्शित जुळवणी
- ELL/सुलभता: चित्रे, साधी भाषा, सहकारी मदत
- सुरक्षा: बसून करायची कृती, कमी हालचाल