Maraming tao ang awtomatikong binabalewala ang e-currency bilang isang talunan na ideya dahil sa lahat ng kumpanyang nabigo mula pa noong dekada nobenta. Sana malinaw na ang dahilan ng pagkabigo ng mga iyon ay ang sentralisadong kontrol ng kanilang mga sistema. Sa tingin ko, ito ang unang pagkakataon na sinusubukan natin ang isang desentralisado at hindi batay sa tiwala na sistema. Satoshi Nakamoto
Prehistorya ng Bitcoin - Bunga ito ng 40 taon ng pananaliksik, pag-unlad, at pangangailangan
Tulad ng nakita natin sa nakaraang modyul, ilang Cypherpunks ang nagtangkang lumikha ng alternatibong anyo ng pera. Ipinagpapatuloy ng modyul na ito ang kuwento ng isa sa kanila: isang mapanuring kilala bilang “Satoshi Nakamoto”. Ang hindi kilalang taong ito (indibidwal o grupo), bago pa man ang Bitcoin, ay lumahok sa mga online na talakayan tungkol sa cryptography at computer science upang maghanap ng praktikal na paraan para palitan ang fiat system.
Noong Oktubre 2008, inilathala ni Nakamoto ang isang makasaysayang whitepaper na pinamagatang “Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System” sa isang cryptography mailing list. Ang dokumentong ito ang naglatag ng pundasyon para sa isang desentralisadong peer-to-peer na protocol na idinisenyo upang gawing posible ang ligtas na online na transaksyon nang walang tagapamagitan. Malinaw ang bisyon ni Nakamoto: lumikha ng isang purong peer-to-peer na bersyon ng electronic cash, malaya mula sa kontrol ng makapangyarihang mga gobyerno at institusyong pinansyal.
Bagaman nananatiling hindi kilala ang pagkakakilanlan ni Nakamoto, malinaw ang kanilang layunin: bawiin ang kapangyarihan mula sa iilan at ibalik ito sa nakararami sa pamamagitan ng paglikha ng isang desentralisado, open-source, at transparent na sistema ng pera na malaya sa estado. Ang Bitcoin ay tugon sa krisis pinansyal noong 2008, na nagdulot ng paghihirap sa karaniwang tao habang pinapaboran ang mga mayayaman. Nag-alok ito ng alternatibo sa katiwalian at kahinaan ng fiat system. Inilatag ni Nakamoto ang pundasyon ng isang bagong rebolusyon at piniling hindi angkinin ang kredito.
Noong Enero 3, 2009, mina ni Nakamoto ang unang Bitcoin block, na kilala bilang genesis block. Ito ang nagmarka ng paglulunsad ng Bitcoin network, isang trustless na sistema na pinangangalagaan ng isang desentralisadong ledger.
Noong 2011, matapos patunayan na kayang tumakbo ng network kahit wala siya, tuluyang umalis si Nakamoto, iniwan ang Bitcoin sa mga taong kapareho ng kanyang bisyon.
Sa mga sumunod na taon, mas marami pang tao ang sumali at nag-ambag. Lumago ang Bitcoin bilang simbolo ng pag-asa at pagbibigay-lakas, nag-aalok ng ligtas at hindi kayang supilin na paraan ng pag-transact. Bilang isang open-source na protocol, walang sinuman ang maaaring magkontrol dito, at kahit sino ay maaaring makilahok.
Ngayon, patuloy na nabubuhay ang bisyon ni Nakamoto ng isang walang hangganan at transparent na sistemang pinansyal. Pinipili ng mga tao sa buong mundo ang Bitcoin, at umuusbong ang mga circular economy sa maraming rehiyon.
5.1 Paano Gumagana ang Bitcoin?
Ang Nakamoto Consensus Mechanism
Paano nga ba gumagana ang Bitcoin? Maraming tampok ang Bitcoin, at malalim ang pinag-uugatan nito — sobrang lalim. Sa kabutihang-palad, kung ikaw ay unang beses pa lang papasok sa mundo ng Bitcoin, hindi mo kailangang lubos na maintindihan kung paano ito gumagana para magsimulang gumamit nito.
Ganoon din naman sa internet: karamihan sa mga tao ay hindi alam kung paano gumagana ang TCP/IP protocol, ngunit nakakapagpadala sila ng email at mensahe, at nakakapag-post ng nilalaman sa kanilang social media araw-araw. Parang pagmamaneho ng kotse — karamihan sa mga tao ay hindi alam ang eksaktong mekanismo ng kotse, pero marunong silang magmaneho.
Hindi pa malawakang tinatanggap ang Bitcoin. Isa pa itong bagong teknolohiya, katulad ng internet noong dekada nobenta. Dahil dito, makakatulong na magpokus muna sa mga pangunahing kaalaman tungkol sa Bitcoin, imbes na sa mga teknikal na aspeto nito.
Ang pangunahing ideya kung paano gumagana ang Bitcoin ay maaaring ibuod sa isang pangungusap: Ang Bitcoin ay isang hanay ng mga patakaran na pinagkasunduan ng lahat ng kalahok sa network. Maaari mo itong ihambing sa paglalaro ng board game kasama ang mga kaibigan. Sa isang laro tulad ng Monopoly, nagkakasundo kayo ng ibang manlalaro sa mga partikular na patakaran. Isa sa mga patakaran ng Monopoly ay tanging mga espesyal na “Monopoly bills” lang ang tinatanggap. Kung si Juan (isa sa mga manlalaro) ay sumuway sa patakaran at gumamit ng tissue paper imbes na Monopoly bills para bumili ng bahay, sasabihin ng ibang manlalaro na nandadaya si Juan at titigil na lang silang makipaglaro sa kanya. Sa madaling salita, para makalaro, kailangan ng pagkakasundo sa mga patakaran at sumunod dito, kung hindi ay hindi ka tatanggapin ng grupo.
Ganito rin ang prinsipyo ng Bitcoin. Ang Bitcoin ay isang network ng mga tao na nagkakasundo sa iisang hanay ng mga patakaran. Ang mga patakarang ito ay nakatali sa matematika, nakasulat sa computer code, at tinatanggap ng lahat ng nagpapatakbo ng Bitcoin software. Ang mga patakaran ng Bitcoin ay pantay-pantay para sa lahat ng kalahok, ibig sabihin, bawat manlalaro ay kailangang sumunod sa mga patakaran ng laro o hindi makakalaro dahil tatanggihan sila ng network.
Halimbawa, isa sa mga patakaran ng Bitcoin ay "Hindi lalampas sa 21 milyon ang kabuuang bitcoin." Kung may gumawa ng dagdag na isang milyong bitcoin para sa sarili niya, wala itong silbi dahil awtomatiko siyang makikilala at tatanggihan ng lahat ng iba pa. Ito ang dahilan kung bakit matatag ang Bitcoin.
Hindi mahalaga kung sino ka o saan ka galing: kung papasok ka sa mundo ng Bitcoin, kailangan mong sumunod sa parehong hanay ng mga patakaran tulad ng lahat.
Ito rin ay totoo para sa lahat ng tao at institusyon na may labis na impluwensya sa mundo ng fiat. Sa mundo ng Bitcoin, walang puwang para sa pandaraya o paninira — pantay-pantay ang lahat, at walang sinuman ang makakapagbago nito.
Alam mo ba na mula 2009, nalampasan ng Bitcoin ang sampu-sampung libong pagtatangka na i-hack, pakialaman, o baguhin ito? Paulit-ulit na napatunayan ng Bitcoin na walang sinuman ang makakapigil, makakakontrol, o makakamanipula nito.
Ang Mga Manlalaro ng Laro
Para mas maintindihan ang desentralisasyon ng Bitcoin, kailangan nating mas lumalim sa iba't ibang papel sa loob ng network. Sa mundo ng Bitcoin, iba't ibang kalahok ang may kanya-kanyang natatanging papel, na nagtutulungan para sa maayos na pag-andar ng protocol.
1. Mga Miner: Mga Arkitekto ng Seguridad
Ang mga miner ang gulugod ng Bitcoin. Sila ang nagtatrabaho sa likod ng mga eksena upang mapanatili at maprotektahan ang network sa pamamagitan ng mekanismong tinatawag na Proof-of-Work (PoW).
Ang mga manlalarong ito ay may mga espesyal na computer na may malalakas na kakayahan sa pag-compute. Iniaalay nila ang lakas na ito sa Bitcoin network, nagkakaroon ng kumpetisyon sa isa’t isa sa isang pandaigdigang lottery upang magdagdag ng mga bagong block ng transaksyon sa desentralisadong ledger ng Bitcoin (ang blockchain). Ang kanilang dedikasyon ang nagsisiguro ng hindi nababago ang ledger at nagpoprotekta laban sa masasamang atake.
Ang desentralisadong katangian ng mining ay nangangahulugang kahit sino ay pwedeng sumali — ngunit sa praktika, matindi ang kumpetisyon. Bilang gantimpala sa kanilang ambag, ang unang miner na makalutas ng puzzle ay ginagantimpalaan ng bagong bitcoin, na tinatawag na block reward.
Ang mga Bitcoin miner ay nakakalat sa buong mundo, pinangangalagaan ang network laban sa sentralisasyon at tinitiyak na nananatiling matatag at malawak ang seguridad ng Bitcoin.
2. Mga Node: Mga Tagapangalaga ng Pagpapatunay
Ang mga Bitcoin node ay pinapatakbo ng mga ordinaryong tao sa buong mundo. Ang mga kalahok na ito ang nagsisilbing tagapangalaga ng Bitcoin network sa pamamagitan ng pagpapatakbo ng Bitcoin software sa kanilang mga computer kung saan may kopya sila ng buong ledger. Ang mga node ang nagpapatunay ng mga transaksyon at tinitiyak na lahat ng kalahok ay sumusunod sa mga consensus rules.
Sa pamamagitan ng pagkalat ng responsibilidad ng pagpapatunay sa network ng mga node, nananatiling matatag ang Bitcoin laban sa mga atake at napapanatili ang trustless na katangian nito. Mahalaga ang papel ng mga node sa pagpapanatili ng integridad ng ledger, na tumutulong sa ethos ng desentralisasyon ng Bitcoin.
3. Mga User: Mga Pinalayang Kalahok
Ang mga user — ang buhay ng Bitcoin network — ay mga indibidwal na nakikilahok sa mga transaksyon. Maaari mong isipin ang mga user bilang mga karaniwang tao na pinili nilang bigyan ng kapangyarihan ang sarili nila sa pamamagitan ng paggamit ng Bitcoin sa kanilang buhay. Halimbawa, may mga user na nag-iipon ng pera sa bitcoin habang ang iba naman ay ginagamit ito bilang pera para bumili ng mga grocery at tumanggap ng kanilang sahod.
Binibigyan ng Bitcoin ng kapangyarihan ang mga user sa pamamagitan ng pagtanggal ng pangangailangan sa mga tagapamagitan tulad ng mga bangko at gobyerno, kaya't nagkakaroon ng direktang peer-to-peer na mga transaksyon. Ibig sabihin din nito na may ganap na kontrol ang mga user sa kanilang pera at mga transaksyon.
4. Mga Developer at Proyekto: Mga Arkitekto ng Inobasyon
Ang sistemang pinansyal ng hinaharap ay hindi basta-basta mabubuo, at hindi rin ito magiging pandaigdigang tinatanggap sa tamang paraan nang walang pagsisikap. Dito pumapasok ang mga Bitcoin developer at proyekto. Ginagamit ng mga developer ang kanilang teknikal na kaalaman upang pagandahin at paunlarin ang Bitcoin protocol. Ang mga indibidwal na ito ay nag-aambag ng code, nagmumungkahi ng mga pagpapabuti, at tumutugon sa mga kahinaan, upang matiyak na ang network ay umuunlad sa harap ng lahat ng uri ng hamon. Ang open-source na katangian ng Bitcoin ay nag-aanyaya ng pagtutulungan, kaya't nakakapag-ambag ang mga developer mula sa buong mundo sa paglago nito.
Ang kagandahan ng desentralisadong pag-unlad na ito ay pumipigil sa isang entidad na mamonopolyo ang kontrol sa protocol. Nangyayari ito sa pamamagitan ng proseso ng consensus. Nagmumungkahi ang mga developer ng mga ideya at pagbabago, at tanging ang may pinakamagagandang ideya na nakaayon sa mas malawak na pananaw para sa mas mabuting mundo ang sinusuportahan ng komunidad, na nagbibigay kapangyarihan sa transparent at demokratikong pag-unlad ng Bitcoin habang ito ay lumalawak para sa 8 bilyong tao.
Ang mga proyekto ng Bitcoin ay binubuo ng iba't ibang grupo, mula sa mga nonprofit na may misyon, mga korporasyon, hanggang sa mga grupo at indibidwal na lumilikha ng mahalagang nilalaman. Ang mga taong ito ay nagtutulungan para sa isang partikular na layunin o pokus sa mas malaking misyon ng Bitcoin tungo sa kolektibong kalayaan. Mahalaga ang papel ng mga proyekto ng Bitcoin sa paghubog at pagsusulong ng pagtanggap sa Bitcoin, na nagtatrabaho para sa hinaharap na inuuna ang kapangyarihan at kalayaan ng sangkatauhan.
Ang Simponya
Ang desentralisasyon ng Bitcoin ay maaaring ihambing sa isang orkestra na nagtutulungan, isang balanse kung saan lahat ng iba't ibang musikero ay gumagawa ng pinakamagandang musika nang magkakasama. Walang boss sa Bitcoin network: ang mga miner, node, user, developer, at proyekto ay ginagampanan ang kanilang papel nang may kalayaan at pagtutulungan.
Ang desentralisadong ledger, na pinapanatili ng mga node, ay nagsisiguro ng transparency, habang ang proof-of-work mechanism ay nagbibigay ng seguridad at pumipigil sa sentralisasyon ng mining; nararanasan ng mga user ang pinansyal na kalayaan at kapangyarihan, malaya mula sa kontrol ng fiat system; ang mga developer, na ginagabayan ng consensus, ay tinitiyak na ang protocol ay umaangkop sa nagbabagong pangangailangan ng sangkatauhan; ang mga proyekto ng Bitcoin, sa kanilang natatanging paraan, ay nag-aambag sa mas malawak na misyon ng kolektibong kalayaan.
Bawat kalahok sa desentralisadong orkestra na ito ay may mahalagang papel sa paghubog ng pagtanggap sa Bitcoin at pagbibigay kapangyarihan sa sangkatauhan, na tumutulong sa katatagan at pangmatagalang buhay ng Bitcoin at lumilikha ng isang ecosystem na walang tiwala, walang hangganan, at nagbibigay kapangyarihan.
Ang simponya ng desentralisasyon sa Bitcoin ay sumasalamin bilang patunay sa pananaw ni Satoshi Nakamoto at sa matinding dedikasyon ng pandaigdigang komunidad na naghahangad ng kalayaan at kapangyarihan.
Gawain: Konsensus
Ito ay isang aktibidad sa klase kung saan matututuhan ng mga kalahok mismo kung gaano kahirap mag-synchronize ng mga kilos sa isang grupo na walang itinalagang lider. Layunin nitong maunawaan ng mga kalahok kung paano nakakamit ang pagkakasundo (konsensus) sa Bitcoin.
Mahalagang Punto
Konsensus = pagkakasundo
Isang malaking pagkakaiba ng grupo na may sentralisadong kontrol at ng wala ay ang usapin ng tiwala. Ang mga desentralisadong grupo tulad ng peer-to-peer networks ay walang lider at hindi nagtitiwala ang mga kalahok sa isa’t isa. Nangangailangan sila ng ibang paraan ng koordinasyon.
Para sa mga developer ng peer-to-peer networks, ito ay tinatawag na Byzantine Generals Problem. Nilulutas ng Bitcoin ang hamong ito gamit ang matematika at proof-of-work mining.
Napakahalaga ng pagiging desentralisado ng Bitcoin sa halaga nito. Sa kasaysayan, ang mga lider ng tao ay laging natutuksong pababain ang halaga ng pera sa paglipas ng panahon.
Ang Nakamoto Consensus ay ipinangalan sa lumikha ng Bitcoin, si Satoshi Nakamoto. Ang consensus mechanism na ito ang dahilan kung bakit libu-libong estranghero na hindi nagtitiwala sa isa’t isa ay napapanatili ang Bitcoin ledger mula pa noong 2009.
5.2 Bitcoin bilang Matatag na Digital na Pera
Sa pinakasimpleng paliwanag, ang Bitcoin ay pera. Ang Bitcoin ay hindi isang pamumuhunan kundi isang ligtas at nagbibigay-kapangyarihang paraan ng pag-iipon ng iyong pinaghirapang pera.
Ang paghawak ng bitcoin ay hindi ka yayaman dahil hindi ito magbibigay sa iyo ng dagdag na bitcoin bilang tubo. Tumataas ang halaga nito kapag ikinumpara sa anumang fiat na pera; ngunit ito ay dahil lamang sa lumalawak na paggamit nito at sa pagbagsak ng halaga ng mga fiat na pera.
Ang Bitcoin ay pera, na ginagamit upang mag-imbak at magpadala ng halaga. Ito ay tumatakbo sa isang pandaigdigang network ng mga computer. Ang network na ito ay pinapagana ng totoong hardware. Ang mga tao ay ginaganahan ng mga insentibo upang panatilihin itong ligtas. At ito ay patuloy na umuunlad sa pamamagitan ng inobasyon.
Ang mga elementong ito ay bumubuo ng isang bukas at mapagkakatiwalaang sistema na maaaring gamitin ng kahit sino.
Ang Bitcoin ay isang bagong anyo ng pera: ito ang “The Internet of Money", na nangangahulugang bukas ito para sa lahat na sumali at magsimulang magpalitan ng halaga sa ibang mga gumagamit. Kahit ang mga pinaka-hiwalay at pinakamahihirap na komunidad sa mundo ay may access na ngayon sa isang sistemang pinansyal. Katulad ng kahit sino na may telepono at koneksyon sa internet ay maaaring gumamit ng search engine, ginagawang posible ng Bitcoin na ang lahat ng may telepono at internet ay makagamit ng isang bago, pandaigdigang sistemang pinansyal.
Mas Mabilis, Mas Murang Pagbabayad: Magpadala ng pera sa loob ng ilang minuto, na may mababang bayad.
Pinansyal na Inklusyon: 2.5 bilyong walang bangko ay maaaring magkaroon ng access sa pera.
Mas Mataas na Pribasiya: Ang mga transaksyon sa Bitcoin ay pampubliko ngunit ang iyong pagkakakilanlan ay hindi.
Ang Bitcoin ay ganap na digital at walang hangganan. Hindi mahalaga kung saan ka naroroon dahil ito ay umiiral sa mga computer at smartphone sa buong mundo. Maraming mga gumagamit sa buong mundo ang nagpapatakbo ng Bitcoin software at may kopya ng ledger nito.
Ang software na ito at talaan ng lahat ng transaksyon ay may napakaliit na tsansa na mawala dahil napakaraming kopya nito. Para ito ay tuluyang mawala, kailangan mong patayin ang buong internet, magpakailanman — na halos imposibleng mangyari.
Sa huli, ang Bitcoin ay limitado, ibig sabihin, ang bilang ng bitcoin na kailanman ay iiral ay ganap na may hangganan. Walang sinuman ang maaaring magpalsipika ng on-chain bitcoin — kahit na ang pinakamakapangyarihang gobyerno at institusyong pinansyal.
Mga Prinsipyo ng Bitcoin
Ang Bitcoin ay nakabatay sa tatlong simpleng ideya:
Desentralisado: Walang sinuman ang may kontrol dito. Isang pandaigdigang network ang nagpapatakbo nito.
Peer-to-Peer: Direktang nagpapadala ng pera ang mga tao sa isa't isa nang walang bangko.
May Hangganan: Hanggang 21 milyon lamang ang kabuuang bitcoin na iiral.
Ang mga prinsipyong ito ang dahilan kung bakit bukas, pandaigdigan, at malaya ang Bitcoin.
Mga Katangian ng Bitcoin
Ang Ebolusyon ng Tunay na Pera
Ang siklo ng tunay na pera ay karaniwang dumadaan sa tatlong yugto bago ito tanggapin ng lipunan: mula sa pagiging imbakan ng halaga, maging daluyan ng palitan, at sa huli, maging yunit ng panukat ng halaga.
Ang unang yugto ng pera, ang imbakan ng halaga, ay kapag ang isang pera ay nagsisimulang pagkatiwalaan bilang isang matatag (o tumataas ang halaga) na asset sa paglipas ng panahon. Ang mga taong nakakakita nito nang maaga ay naghahangad na protektahan ang kanilang yaman sa pamamagitan ng pag-iimbak nito sa ganitong uri ng pera, lalo na sa panahon ng kaguluhang pampulitika at pang-ekonomiya.
May ilang grupo na tinatawag ang Bitcoin na isang uri ng “digital gold.” Ito ay dahil matibay na naitatag ng Bitcoin ang sarili bilang imbakan ng halaga nitong nakaraang dekada. Araw-araw, parami nang parami ang tumitingin sa Bitcoin bilang panangga laban sa implasyon, tulad ng ginto noon.
Ang susunod na yugto ay kapag tumibay na ang tiwala sa katatagan ng isang pera. Dito nagiging daluyan ng palitan ang pera, na nagpapadali ng mga transaksyon sa araw-araw na buhay ng mga tao. Sa yugtong ito, nagsisimula nang tanggapin ang pera bilang kapalit ng mga produkto at serbisyo.
Unti-unting nagiging daluyan ng palitan ang Bitcoin. Sa lumalawak na pagtanggap ng mga negosyante at pag-unlad ng protocol, nagiging mas episyente at karaniwan na ang mga transaksyon gamit ang Bitcoin sa araw-araw na kalakalan. Araw-araw, mas marami pang ordinaryong mamamayan at negosyo ang gumagamit ng Bitcoin bilang daluyan ng palitan.
Sa huling yugto, nakakamit ng isang pera ang katayuan bilang yunit ng panukat ng halaga, na nagsisilbing karaniwang batayan sa pagpepresyo ng mga produkto at serbisyo. Sa yugtong ito, nagiging pamantayan ito kung saan sinusukat ang lahat ng iba pang halaga.
Ang paglalakbay patungo sa pagiging yunit ng panukat ng halaga ay isang mas mahaba (pangmatagalang) proseso. Sa kasalukuyan, sinusukat pa rin ng mundo ang mga produkto at serbisyo gamit lamang ang mga fiat na pera. Kaya, kailangan ng Bitcoin ng mas malawak na pagtanggap at integrasyon sa iba’t ibang sistemang pinansyal. Gayunpaman, nakalatag na ang pundasyon habang ang mga negosyo at indibidwal ay nagsisimula nang isaalang-alang at tukuyin ang mga halaga gamit ang Bitcoin.
Malayo na ang narating ng Bitcoin sa ebolusyong ito ng tunay na pera. Kapag ganap nang na-integrate ang Bitcoin sa pandaigdigang sistemang pinansyal, maaari itong maging pamantayang yunit ng panukat ng halaga, na magbabago sa buong pandaigdigang sistemang pinansyal.
Mga Katangian ng Pera
Tulad ng iyong natutunan, napagtanto ng sangkatauhan na ang tunay na pera ay dapat may taglay na tiyak na mga katangian upang maging epektibo. Tingnan natin kung pumapasa ang Bitcoin sa mga ito.
Tibay: Ang Bitcoin ay purong digital kaya hindi ito nasisira o naluluma.
Pagkakahati-hati: Sa paghahambing, ang fiat na pera na USD ay maaaring hatiin hanggang sentimo (.01). Ang Bitcoin ay maaaring hatiin sa tinatawag na satoshis, o sats (.00000001). Dahil digital ang Bitcoin, maaari pa itong hatiin nang mas maliit sa hinaharap kung kinakailangan. Sa ngayon, ang Bitcoin ang pinaka-nahahating asset na pananalapi sa mundo.
Madaling Dalhin: Noong Hulyo 2025, mahigit ₱1bn na halaga ng bitcoin ang nailipat sa loob lamang ng ilang minuto, at ang nagastos lang ay katumbas ng ₱10... isang 0.000001% na bayad sa transaksyon. Walang ibang sistema ng pagbabayad ang kayang maglipat ng ganoon kalaking halaga sa napakababang gastos, nang ganoon kabilis, at walang tagapamagitan. Dahil dito, ang Bitcoin ang pinaka-portable na anyo ng pera.
Tinatanggap: Ang Bitcoin ay nasa mga unang yugto pa lamang ng pagiging isang midyum ng palitan, at sa ngayon ay mababa pa ang pagtanggap dito kumpara sa mga fiat na pera.
Kakapusan: Magkakaroon lamang ng 21 milyon na bitcoin sa buong kasaysayan. Ayon sa code, imposibleng madagdagan pa ito, kaya ang Bitcoin ay hindi lang kakaunti kundi ito rin ang unang ganap na kakaunting produkto, at dahil dito, ito ang pinaka-kakaunting ari-arian na pananalapi.
Fungibility: Ang bawat yunit ng bitcoin ay pareho sa ibang yunit at maaaring ipagpalit at gamitin sa transaksyon sa Bitcoin protocol nang pantay-pantay, kaya ito ay isang fungible na pera.
Bitcoin vs Ginto vs Piso
Ginto
Fiat
Bitcoin
Tibay
Mataas
Katamtaman
Mataas
Portabilidad
Katamtaman
Mataas
Mataas
Pagkakahati-hati
Katamtaman
Katamtaman
Mataas
Fungibility
Mataas
Mataas
Mataas
Kakapusan
Katamtaman
Mababa
Mataas
Nabeberipika
Katamtaman
Katamtaman
Mataas
Matatag na Kasaysayan
Mataas
Katamtaman
Mababa
Hindi Madaling Suriin o Pigilan
Katamtaman
Katamtaman
Mataas
Matalino/Programmable
Mababa
Katamtaman
Mataas
Ang Bitcoin ay isang uri ng matalinong pera na programmable, hindi madaling kumpiskahin, at taglay ang lahat ng katangian na maganda para sa pag-iipon at madali para sa mga negosyante na nais ng mabilis na transaksyon. Taglay nito ang magagandang aspeto ng ginto — tulad ng kakapusan nito — ngunit mayroon din itong mga benepisyo ng fiat na pera dahil maaari mo itong hatiin at dalhin kahit saan. Bukod pa rito, may mga bagong tampok ito na akma sa ating digital na mundo.
Ano sa tingin mo? Hindi pa malawak na kinikilala at tinatanggap ang Bitcoin, ngunit ito ba ay matatag na pera?
Talakayan: Ang Bitcoin ba ay Matatag na Pera?
Ngayon na napag-usapan na natin ang Bitcoin nang mas detalyado, balikan natin ang ating talahanayan ng paghahambing ng pera mula sa Module 1 at tingnan kung paano ikinukumpara ang Bitcoin sa iba pang anyo ng pera.
Baka
Sarsa na maanghang
Diamante
Papel na Pera
Bitcoin
Matibay
Madaling dalhin
Pare-pareho
Tinatanggap
Bihira
Nahahati
Kabuuan
Pagtanggap ng Personal na Pananagutan
Ang resulta ay isang distributed na sistema na walang iisang punto ng kabiguan. Hawak ng mga gumagamit ang crypto keys ng sarili nilang pera at direktang nakikipagtransaksyon sa isa't isa, sa tulong ng P2P network upang tiyakin na walang dobleng paggastos. Satoshi Nakamoto
Sa mundo ng fiat, umaasa ang mga tao sa gobyerno, mga bangko, at mga kilalang tagapagbigay ng bayad. Ang mga namumuno sa mga institusyong ito (pinansyal) ang nagtatakda ng mga patakaran ng network, at ang mga kalahok, na kadalasan ay mga ordinaryong mamamayan, ay kailangang sumunod sa mga patakarang ito. Hindi mahalaga kung saan ka nakatira — palaging may nakatakdang mga pamantayan at proseso na nagtuturo kung ano ang dapat gawin at paano ito gagawin. Sa paglipas ng panahon, nagdulot ito ng paulit-ulit na paghihirap, lalo na sa mga pamilyang nahihirapan sa lumalalang hamon ng pang-araw-araw na buhay.
Dahil sa sistemang ito, nakasanayan na ng mga tao na ipasa ang pananagutan para sa kanilang pananalapi sa ibang tao. Halimbawa, karamihan sa mga tao ay umaasa sa iba para tulungan sila, lalo na kapag may nangyaring mali (tulad ng pagkawala ng access sa iyong bank account).
Tulad ng alam mo na ngayon, ibang-iba ang sistema ng pananalapi ng Bitcoin. Gumagana ang Bitcoin sa isang tiyak na paraan, at ang mga pinuno ay napalitan ng isang awtonomong sistema ng mga patakaran. Walang diktador o lider, na nangangahulugan ding walang magdidikta kung ano ang dapat mong gawin, o mag-aayos ng mga pagkakamali mo. Kung gusto mo ng bagong kalayaan at kapangyarihan na dala ng Bitcoin, kailangan mong matutunan kung paano ito gumagana at gamitin ang teknolohiya sa paraang akma sa iyong sarili.
Pera
Yunit
Pag-aareglo
Paglalabas
Piso
Sentimo (0.01)
Sentralisado
Komite
Bitcoin
Sat (0.00000001)
Desentralisado
Kodigo
Sa Bitcoin, ikaw ang may ganap na kontrol sa iyong pondo, ngunit kasabay ng dagdag na kontrol na ito ay mas mataas na pananagutan. Halimbawa, kung mawala mo ang access sa iyong bitcoin dahil nawala mo ang mga susi ng iyong digital wallet, mawawala na rin ang iyong ipon — permanente. Walang customer service hotline na pwedeng tawagan o ibang tao na pwedeng lapitan: kapag may problema, ikaw mismo ang kailangang umayos nito.
Sa kabutihang palad, hindi ito mangyayari sa mga taong magpapasya na akuin ang buong pananagutan sa kanilang sariling buhay. Ang paggamit ng Bitcoin ay hindi naman talaga mahirap; iba lang talaga ito. Ang anumang hindi komportableng nararamdaman ay dahil lang sa hindi pa pamilyar, ngunit kung handa kang matuto at yakapin ang pananagutan ng pag-iingat sa iyong yaman, ang Bitcoin ay nagiging makapangyarihang kasangkapan: ikaw ang may kontrol, at walang sinuman ang makakaagaw ng iyong yaman nang wala ang iyong pahintulot o kaalaman.
Ang susi ay nasa pagkilos, sa pag-unawa kung paano gumagana ang Bitcoin at sa pagpapatupad nito ayon sa iyong natatanging pangangailangan at pilosopiya sa buhay.