Tofauti na pesa za kimwili, bitcoin hazihifadhiwi ndani ya pochi ya Bitcoin. Badala yake, zipo kwenye leja iliyosambazwa ambayo mtandao wa Bitcoin huithibitisha na kuilinda kila wakati. Basi, unaweza vipi kumiliki bitcoin?
Unamiliki bitcoin zako tu ikiwa unadhibiti funguo binafsi zinazokuruhusu kusaini miamala na kuhamisha umiliki wa bitcoin zako kwa mtu mwingine. Hii ndiyo hatua ya kutuma bitcoin.
Hebu tuangalie dhana mbili tunazorejelea tunapotumia neno pochi:
- Funguo kuu binafsi, kama nenosiri, ambazo funguo zako za umma, kama anwani za barua pepe, hutengenezwa. Unaweza kushiriki anwani yako ya umma na wengine ili kupokea na kutuma bitcoin, lakini kamwe usishiriki funguo yako binafsi!
- Kiolesura cha simu au kompyuta kinachotumika kuwasiliana na mtandao wa Bitcoin, kuangalia salio lako la bitcoin, kutuma na kupokea miamala, na kuitangaza kwenye mtandao. Aina tofauti za pochi, pamoja na faida na hasara zake, zitaelezewa katika sehemu zinazofuata.
Pochi za Kujihifadhi vs Pochi za Kuhifadhiwa
Kabla ya kuelezea aina tofauti za pochi za Bitcoin na sifa zake, hebu tufanye tofauti muhimu kati ya pochi za kujihifadhi na pochi za kuhifadhiwa. Kila aina ina faida, hatari, na kiwango cha udhibiti wa bitcoin. Kujihifadhi maana yake mtumiaji anashikilia funguo binafsi na anadhibiti bitcoin zake kikamilifu; kwa pochi za kuhifadhiwa, mtu wa tatu anashikilia bitcoin kwa niaba ya mtumiaji.
| Aina | Udhibiti | Faida | Hatari |
| Kujihifadhi | Mtumiaji | Udhibiti kamili wa fedha na miamala, hakuna mchakato wa idhini au kufungiwa akaunti, hakuna udhibiti wa kampuni au serikali, inalindwa dhidi ya kutaifishwa. | Hakuna urejeshaji ikiwa maneno ya kurejesha yamepotea, jukumu lote liko kwa mtumiaji. |
| Kuhifadhiwa | Mtoa huduma wa mtu wa tatu | Urejeshaji rahisi ikiwa ufikiaji umepotea, msaada wa wateja rahisi. | Fedha zimeunganishwa na mtandao, rahisi kushambuliwa na wadukuzi. Mlezi anaweza kufungia akaunti. |
Katika pochi ya kujihifadhi (inayojulikana pia kama pochi isiyo ya kuhifadhiwa), wewe pekee ndiye mwenye funguo za pochi na unadhibiti kikamilifu kinachoingia na kutoka. Kwa upande mwingine, katika pochi ya kuhifadhiwa mtu mwingine anashikilia funguo binafsi, hivyo kumpa uwezo kamili wa kuhamisha bitcoin yoyote ambayo mtoa huduma huyo anadhibiti kwa niaba yako.
- Kujihifadhi ni kama kuwa benki yako mwenyewe. Miamala haiko chini ya uchunguzi na udhibiti
- Kujihifadhi kunahakikisha kwamba watu wa tatu hawawezi kutaifisha bitcoin zako.
- Kujihifadhi kunaleta utulivu wa moyo wakati wa hali ya sintofahamu, kwa sababu unajua bitcoin zako ziko salama.
Ni muhimu kuchagua aina sahihi ya pochi kulingana na mahitaji ya kila mtu. Wakati mwingine, watu hupata ugumu kutofautisha kama wanaweka pochi ya kujihifadhi au ya kuhifadhiwa. Jedwali hili linaonyesha tofauti katika mchakato wa usakinishaji.
| Aina | Hatua ya 1: Chagua | Hatua ya 2: Sakinisha | Hatua ya 3: Tengeneza | Hatua ya 4: Linda |
| Kujihifadhi | Chagua pochi ya kujihifadhi | Fuata maagizo ya pochi | Tengeneza maneno ya kurejesha | Hifadhi maneno ya kurejesha mahali salama |
| Kuhifadhiwa | Chagua pochi ya kuhifadhiwa | Fuata maagizo ya pochi | Fungua akaunti | Sio husika |
“Sio funguo zako, sio sarafu zako” ni msemo maarufu miongoni mwa wamiliki wa bitcoin. Inamaanisha kwamba ikiwa huna udhibiti wa moja kwa moja wa funguo binafsi zinazohusishwa na pochi yako ya Bitcoin, huna umiliki wa kweli wa sarafu hizo.
Yeyote anayepata funguo zako binafsi anakuwa mmiliki wa bitcoin zako. Ndiyo maana ni muhimu sana kuzilinda kwa kuzificha mbali na macho ya wapelelezi! Tutaona njia kadhaa za kufanya hivyo baadaye kwenye kitabu.
Kwa yaliyofuata, tutazungumzia tu pochi za kujihifadhi, ambapo mtumiaji anamiliki funguo zake na anadhibiti kikamilifu bitcoin zake.
Usijali ikiwa inaonekana ngumu au huelewi kila kitu — huu ni safari, na utaelewa zaidi kadri unavyoanza kutumia Bitcoin!
Aina Tofauti za Pochi za Bitcoin
Mahali ambapo funguo zako binafsi zinatengenezwa na kuhifadhiwa ndiko kunakoamua jinsi tunavyoelezea pochi za Bitcoin. Ikiwa funguo ziko kwenye simu yako, hiyo ni pochi ya simu. Ikiwa zimehifadhiwa kwa usalama kwenye kifaa maalum, ni walleti ya vifaa.
| Aina | Maelezo | Faida | Hasara | Mfano wa Mtumiaji |
| Walleti ya Mtandaoni | Inapatikana kupitia kivinjari cha wavuti | Inaweza kufikiwa kutoka kifaa chochote chenye muunganisho wa intaneti | Si salama sana kwa sababu inaweza kudukuliwa au kuingiliwa | Anahitaji kufikia walleti yake mara kwa mara na hana kiasi kikubwa cha fedha cha kuhifadhi |
| Walleti ya Simu | Imewekwa kwenye kifaa cha mkononi | Rahisi kutumia | Inaweza kupotea ikiwa kifaa kitaibwa au kudukuliwa | Anahitaji kufanya miamala akiwa safarini na hana kiasi kikubwa cha fedha cha kuhifadhi |
| Walleti ya Kompyuta | Imewekwa kwenye kompyuta ya mezani | Inafaa na inaweza kufikiwa kutoka popote | Inaweza kudukuliwa ikiwa kompyuta imeambukizwa na programu hasidi | Anataka kuhifadhi kiasi kikubwa cha bitcoin na ana ujuzi wa kutumia kompyuta ya mezani |
| Walleti ya Vifaa | Kifaa halisi kinachohifadhi bitcoin nje ya mtandao | Salama zaidi kuliko walleti za mtandaoni na inaweza kutumika bila intaneti | Fedha zinaweza zisipatikane tena | Anataka kuhifadhi kiasi kikubwa cha bitcoin na yuko tayari kulipia usalama wa ziada |
Kwa sababu funguo zinaweza kuhamishwa kutoka kifaa kimoja hadi kingine, “hali” ya walleti yako ya Bitcoin haijakaa moja kwa moja. Kwa mfano, nikitengeneza funguo za walleti yangu kwenye kompyuta na baadaye kuzipeleka kwenye simu yangu, “walleti ya kompyuta” inakuwa “walleti ya simu.”
Linapokuja suala la kuhifadhi bitcoin yako, sio tu kuhusu nani anadhibiti funguo — kuna hatari nyingine nyingi za kuzingatia. Ndiyo maana ni muhimu kupata njia ya kuhifadhi ambayo ni salama na rahisi kutumia. Unapochambua faida na hasara za aina mbalimbali za walleti, utajifunza kuwa hakuna walleti bora inayoweza kukidhi mahitaji yote.
Mambo ya kuzingatia unapochagua walleti
- Usalama: Hakikisha walleti ina hatua madhubuti za usalama.
- Faragha: Zingatia kama walleti inahitaji taarifa binafsi.
- Urahisi wa matumizi: Chagua walleti iliyo rahisi kutumia na kuelewa.
- Ulinganifu: Hakikisha walleti inalingana na kifaa chako.
- Ada: Linganisha ada zinazotozwa na walleti tofauti.
- Sifa: Angalia sifa za watengenezaji ili kuhakikisha wanaaminika.
- Udhibiti: Baadhi ya walleti zinakupa udhibiti zaidi wa funguo zako binafsi.
Chanzo Wazi dhidi ya Chanzo Ficho
Jambo lingine muhimu la kuzingatia unapochagua walleti ya Bitcoin ni kujua kama programu au programu-tumizi ni chanzo wazi. Hili ni muhimu kwa sababu miradi ya chanzo wazi inaruhusu jamii kukagua msimbo na kuendeleza mradi endapo timu itaacha kuufanyia kazi. Kama vile msimbo wa Bitcoin ulivyo wazi kabisa kwa kila mtu kuukagua, kutumia na kubadilisha, ndivyo inavyopaswa kuwa kwa walleti unayotumia kusimamia bitcoin yako.
Shughuli: Majadiliano na tathmini ya walleti za Bitcoin
Nenda kwenye tovuti ifuatayo: https://bitcoin.org/en/choose-your-wallet
Tumia maarifa yako mapya kuhusu pochi za Bitcoin kuchagua ile inayokufaa zaidi kulingana na vigezo tulivyojadili leo.
