Wpływ na branże

Według Cambridge University Electricity Consumption Index (CBECI), zapotrzebowanie na energię przez Bitcoin wynosi około 148 TW rocznie (stan na 3 października 2024 r.), co stanowi około 0,6% całkowitego światowego zużycia energii elektrycznej.

4.1.0 Debata o zużyciu energii przez Bitcoin

Relacja sieci Bitcoin z energią jest prawdopodobnie jej najbardziej kontrowersyjną i niezrozumianą cechą. W świecie, w którym debata polityczna jest coraz bardziej wrażliwa na wpływ człowieka na środowisko z powodu wzrostu uprzemysłowienia i zmian w zachowaniach konsumenckich, pojawienie się technologii, która wykorzystuje dużą ilość energii do swojego działania, nieuchronnie przyciąga znaczną uwagę opinii publicznej. Jednak wiele z tych głosów krytyki nie wnosi zbyt wiele do dyskusji, a w wielu przypadkach jest wręcz mocno nieprecyzyjna, co pokazuje powyższy tweet Światowego Forum Ekonomicznego.

Krytycy twierdzą, że energochłonny charakter wydobycia Bitcoin — napędzany przez mechanizm konsensusu Proof-of-Work (PoW) — przyczynia się do emisji dwutlenku węgla, wywierając dodatkową presję na światowe sieci energetyczne, co z kolei podważa cele klimatyczne. Raporty podkreślające zużycie energii przez Bitcoin, które czasami przewyższa całe kraje, takie jak Argentyna, wzbudziły obawy, że sieć pogłębia degradację środowiska zamiast wspierać działania na rzecz zrównoważonego rozwoju.

Jednak coraz częściej pojawia się kontrnarracja sugerująca, że wydobycie Bitcoin może faktycznie odegrać pozytywną rolę w modernizacji sieci energetycznych i ułatwieniu przejścia na odnawialne źródła energii.

Czy zatem Bitcoin może być korzystny dla środowiska? Czy może przyczynić się do efektywności i stabilności sieci, a tym samym pomóc w przejściu na produkcję energii odnawialnej?

4.1.1 Energia jako zabezpieczenie

Podstawową funkcją sieci Bitcoin jest utrzymanie zdecentralizowanej księgi transakcji. W braku centralnego organu, który by ją weryfikował, sieć potrzebuje sposobu na zapewnienie integralności księgi i zapobieżenie podwójnemu wydaniu środków. Wszyscy uczestnicy sieci muszą zgodzić się co do stanu księgi (kto co posiada) w danym momencie. W tym miejscu pojawia się wydobycie.

Górnicy używają wyspecjalizowanego sprzętu komputerowego lub układów ASIC (Application Specific Integrated Circuits), rozmieszczonych w rozległej, globalnej sieci. ASIC-i są zaprojektowane do powtarzalnego zgadywania rozwiązań zagadki kryptograficznej, co wymaga wykonywania kwintylionów obliczeń na sekundę. Udane zgadnięcie skutkuje nagrodą dla górnika w postaci nowo wykopanych bitcoinów, a sieć kryptograficznie weryfikuje w czasie rzeczywistym, że górnik odniósł sukces. Stąd proces ten nazywany jest „proof-of-work” (dowód pracy).

Globalna sieć górników wspólnie dostarcza ogromną moc obliczeniową. Jest to celowe, ponieważ zabezpiecza sieć – zły aktor próbujący zaatakować lub zmanipulować sieć na swoją korzyść musiałby dysponować wystarczającą mocą obliczeniową, by kontrolować większość sieci. Gdyby było to możliwe, wymagałoby to ogromnych zasobów finansowych i nadal byłoby mało prawdopodobne, by utrzymać kontrolę wystarczająco długo, by poważnie zakłócić działanie sieci Bitcoin. Dlatego prawdopodobieństwo powodzenia takiego ataku zostało zredukowane niemal do zera, dzięki barierze energetycznej.

Bitcoin nie marnuje energii elektrycznej, ona jest wykorzystywana do zabezpieczenia sieci.
Kyle Torpey

4.1.2 Poszukiwanie energii niewykorzystanej

Górnicy Bitcoin działają w bardzo konkurencyjnym środowisku, rywalizując z innymi uczestnikami w całodobowym, globalnym wyścigu o dołączenie kolejnego bloku transakcji do księgi i zdobycie „nagrody za blok”. Dla górników kluczowe jest komercyjnie znalezienie najtańszej energii, która jest zarówno obfita, jak i mało konkurencyjna pod względem popytu. To prowadzi górników do źródeł energii niewykorzystanej lub marnowanej.

Głównym powodem jest opłacalność. Energia elektryczna to podstawowy koszt operacyjny górnika, ponieważ wydobycie jest bardzo energochłonne. Wykorzystując energię niewykorzystaną – czyli taką, która w innym przypadku zostałaby zmarnowana, np. nadwyżki z odnawialnych źródeł energii lub gazu ziemnego spalającego się na pochodni – górnicy mogą znacząco obniżyć koszty energii. Energia niewykorzystana jest często tańsza, ponieważ nie jest łatwo dostępna lub nie ma na nią dużego popytu. Na przykład w regionach z nadmiarem energii wodnej lub wiatrowej ceny mogą spadać z powodu braku infrastruktury do jej dystrybucji. To stwarza możliwości dla górników, by zawierać umowy na tanią energię, poprawiając swoje marże.

Umowy na dostawy energii elektrycznej mogą zapewnić dostęp do źródeł energii niewykorzystanej lub marnowanej, pozwalając górnikom zabezpieczyć się przed zmiennością tradycyjnych rynków energii. Ceny energii elektrycznej wahają się w zależności od sezonowego popytu, cen paliw kopalnych i wydarzeń geopolitycznych. Energia niewykorzystana oferuje górnikom bardziej stabilne, przewidywalne źródło energii, co ułatwia długoterminowe planowanie i osiąganie zysków. Istnieje również korzyść wizerunkowa związana z wykorzystywaniem energii niewykorzystanej, ponieważ ogranicza to krytykę środowiskową poprzez zmniejszenie śladu węglowego górnika.

Oprócz korzyści dla górnika, producent energii również zyskuje, mając pewnego odbiorcę nadwyżek energii. Producenci energii, zwłaszcza ci działający w odległych lub zasobnych w surowce regionach, mogą mieć ograniczone możliwości sprzedaży nadwyżek energii. Górnicy Bitcoin stanowią atrakcyjnego „nabywcę ostatniej szansy” dla tej energii, która w innym przypadku zostałaby zmarnowana. Dlatego partnerstwa między producentami energii a firmami wydobywczymi mogą być korzystne dla obu stron, pozwalając producentom zarabiać na energii niewykorzystanej, a górnikom uzyskiwać tanią energię.

Ponadto odnawialne źródła energii, takie jak energia słoneczna i wiatrowa, często generują nadwyżki energii w okresach niskiego zapotrzebowania lub w miejscach oddalonych od głównych odbiorców energii. Górnicy Bitcoin mogą zakładać swoje operacje w pobliżu tych źródeł, zapewniając komercyjne wykorzystanie energii, która w innym przypadku zostałaby ograniczona (czyli zmarnowana). Jest to szczególnie ważne dla farm wiatrowych lub słonecznych o nieregularnej produkcji. To kontrastuje z sieciami zasilanymi paliwami kopalnymi, gdzie niewykorzystane paliwo można łatwo przetransportować do miejsc, gdzie jest na nie popyt. To sprawia, że energia z paliw kopalnych jest mniej atrakcyjna, ponieważ rzadko jest wystarczająco tania, by umożliwić opłacalne wydobycie.

4.1.3 Wyzwanie stabilizacji sieci

Z perspektywy producenta energii elektrycznej, stabilizacja sieci jest poważnym wyzwaniem dla sieci opartych na odnawialnych źródłach energii ze względu na ich nieregularny charakter, jak w przypadku energii słonecznej i wiatrowej. W przeciwieństwie do tradycyjnych źródeł energii (np. węgiel, gaz czy energia jądrowa), które mogą produkować energię nieprzerwanie, odnawialne źródła zależą od warunków środowiskowych. Powoduje to wahania w produkcji energii, co utrudnia zrównoważenie podaży i popytu w czasie rzeczywistym.

Na przykład produkcja energii słonecznej i wiatrowej zależy od pogody i pory dnia. Energia słoneczna działa tylko wtedy, gdy świeci słońce, a turbiny wiatrowe produkują prąd tylko wtedy, gdy wieje wiatr. Powoduje to zmienność w produkcji energii, co utrudnia dopasowanie podaży do popytu przez cały czas. Nagły spadek produkcji energii odnawialnej (np. gdy wiatr przestaje wiać lub podczas pochmurnej pogody) może powodować gwałtowne spadki dostępności energii, co potencjalnie prowadzi do przerw w dostawie prądu lub konieczności uruchomienia rezerwowych elektrowni na paliwa kopalne.

Ponadto w okresach wysokiej produkcji energii odnawialnej (np. słoneczne lub wietrzne dni) i niskiego zapotrzebowania (takich jak godziny 1-4 rano), część energii odnawialnej musi zostać ograniczona, aby nie przeciążyć sieci. To obniża opłacalność projektów odnawialnych i prowadzi do nieefektywności.

Często pojawia się pytanie, czy baterie lub inne technologie magazynowania energii mogą pomóc w łagodzeniu zmienności produkcji energii. Choć te technologie mogą pomóc w magazynowaniu nadwyżek energii z odnawialnych źródeł, są one często kosztowne i mają ograniczoną pojemność. To ogranicza możliwość wyrównywania wahań produkcji i zużycia energii w dłuższych okresach.

4.1.4 Bitcoin jako stabilizator

Wydobycie Bitcoin, dzięki elastycznemu zapotrzebowaniu na energię, może być skutecznym narzędziem zarządzania popytem po stronie odbiorców w celu stabilizacji sieci opartych na odnawialnych źródłach energii. Górnicy Bitcoin mogą szybko dostosowywać swoje zużycie energii w zależności od potrzeb sieci. W okresach nadwyżki produkcji energii odnawialnej górnicy mogą zwiększać swoje operacje i pochłaniać nadmiar energii. Natomiast w okresach wysokiego zapotrzebowania lub niskiej produkcji energii odnawialnej, górnicy mogą szybko wyłączyć lub ograniczyć swoje działania, uwalniając energię dla kluczowych usług. Ta elastyczność pomaga zrównoważyć sieć, ułatwiając integrację nieregularnych źródeł odnawialnych bez potrzeby kosztownych rozwiązań magazynowania lub stosowania rezystancyjnych banków obciążeniowych, które symulują zapotrzebowanie dużego odbiorcy, zamieniając nadmiar energii w ciepło.

Ponadto wielu górników Bitcoin uczestniczy w programach reagowania na zapotrzebowanie, w ramach których dobrowolnie ograniczają zużycie energii w okresach przeciążenia sieci (np. podczas fal upałów lub mrozów). Działając jako sterowalne obciążenie, górnicy mogą pomóc zapobiegać przerwom w dostawie prądu i zapewnić stabilność sieci, zwłaszcza w okresach wysokiego zapotrzebowania.

Zamiast ograniczać nadwyżki energii odnawialnej, wydobycie Bitcoin może zużywać tę nadmiarową energię i skutecznie ją monetyzować. Tworzy to ekonomiczne zastosowanie dla energii, która w innym przypadku zostałaby zmarnowana, poprawiając ogólną efektywność projektów odnawialnych. W regionach o dużym udziale odnawialnych źródeł energii, takich jak Teksas czy Islandia, górnicy Bitcoin uruchomili swoje operacje w pobliżu elektrowni odnawialnych, pomagając pochłaniać nadmiar energii i stabilizować sieć.

W Teksasie górnicy Bitcoin nawiązali współpracę z Electric Reliability Council of Texas (ERCOT) 2 w celu udziału w działaniach stabilizujących sieć. Dostosowując swoje operacje do bieżących warunków sieci, ci górnicy pomagają zrównoważyć podaż i popyt na energię elektryczną, zapewniając skuteczną integrację energii odnawialnej bez pogorszenia niezawodności sieci. Na przykład podczas zimowej burzy w Teksasie w 2021 roku górnicy Bitcoin byli w stanie ograniczyć zużycie energii, uwalniając ją dla kluczowej infrastruktury i gospodarstw domowych.

4.1.5 Zachęcanie do czystej energii

Oprócz monetyzacji nadwyżek energii odnawialnej i pełnienia roli nabywcy ostatniej szansy, górnicy Bitcoin pomagają zachęcać do inwestycji w nową infrastrukturę odnawialną poprzez długoterminowe partnerstwa z dostawcami energii. Zapewnia to dostawcy energii stały i niezawodny strumień przychodów, co sprzyja rozwojowi kolejnych farm wiatrowych, elektrowni słonecznych i wodnych. Obecność górników Bitcoin może sprawić, że takie projekty staną się bardziej opłacalne finansowo, zapewniając stałą bazę klientów. Co więcej, górnicy mogą płacić za energię natychmiast, czyli zanim źródło energii zostanie podłączone do sieci. Znacząco skraca to okres zwrotu i obniża koszt kapitału dla nowego projektu odnawialnego. Mając górnika Bitcoin jako gwarantowanego odbiorcę, dostawca energii może zdecydować się na budowę większego projektu, niż byłoby to możliwe bez obecności górnika.

Potrzeba stałego odbiorcy energii odnawialnej została ostatnio wyraźnie pokazana w Wielkiej Brytanii – szeroko informowano, że farmy wiatrowe są opłacane za wyłączanie się, a elektrownie gazowe są wykorzystywane jako ich zamiennik.Zmarnowany wiatr, strona internetowa śledząca ilość niewykorzystanej energii wiatrowej w Wielkiej Brytanii, oszacowała, że w pierwszych dwóch miesiącach 2025 roku koszt tej redukcji dla konsumentów wyniósł 253 mln £, co stanowi wzrost o 158 mln £ w porównaniu z tym samym okresem poprzedniego roku.

Business Matters twierdzi, że przyczyną tego problemu jest „gwałtowny rozwój morskich farm wiatrowych, budowanych szybciej niż można zmodernizować brytyjską infrastrukturę przesyłową”. W wietrzne dni, gdy zapotrzebowanie na energię jest niskie, sieć energetyczna nie jest w stanie przesłać nadmiaru prądu i operator sieci w praktyce rekompensuje farmom wiatrowym wyłączenie produkcji. Dodatkowo płaci elektrowniom gazowym położonym bliżej centrum zapotrzebowania, aby zrekompensować różnicę.

Dla porównania, na Islandii, gdzie dominuje energia geotermalna i hydroelektryczna, górnicy Bitcoin byli motorem rozwoju infrastruktury odnawialnych źródeł energii. Niskokosztowa energia odnawialna dostępna w tym regionie przyciągnęła wiele operacji wydobywczych, tworząc synergiczną relację między tymi dwoma sektorami.

Rząd Islandii dostrzegł potencjał wydobycia Bitcoin do stymulowania gospodarki, tworzenia miejsc pracy i przyciągania zagranicznych inwestycji. W rezultacie wspierał tę branżę i aktywnie zachęcał do jej rozwoju.
Industry Leaders Magazine

Geograficzna elastyczność wydobycia Bitcoin jest również istotna. Operacje wydobywcze Bitcoin nie są ograniczone geograficznie w taki sam sposób jak tradycyjne branże. Mogą być zakładane w odległych lokalizacjach, gdzie występują obfite źródła energii odnawialnej, ale ograniczony jest dostęp do centrów ludności lub infrastruktury przesyłowej. Dzięki temu są idealnymi kandydatami do wykorzystania energii w miejscach, gdzie tradycyjny przemysł byłby nieopłacalny, co zachęca do rozwoju czystej energii na słabo wykorzystywanych obszarach. W ten sposób górnicy Bitcoin są rynkiem, który przychodzi do źródła energii, zamiast wymagać dostarczenia energii do siebie, wraz z wszystkimi związanymi z tym kosztami infrastruktury.

Wydobycie Bitcoin oferuje silny bodziec ekonomiczny do rozwoju odnawialnych źródeł energii poprzez tworzenie stałego popytu na czystą energię, pomagając stabilizować sieci i wspierając rozwój infrastruktury w regionach bogatych w zasoby odnawialne. W miarę jak operacje wydobywcze coraz częściej przechodzą na energię odnawialną, stają się kluczowymi graczami w globalnej transformacji w kierunku bardziej zrównoważonej przyszłości energetycznej.

4.1.6 Ewoluująca pozytywna historia

Relacja Bitcoin z energią jest wielowymiarowa i ewoluuje. Wydobycie Bitcoin spotkało się z krytyką ze względu na wysokie zużycie energii – niektórzy komentatorzy i ekolodzy powołują się na badania pokazujące, że zużycie energii przez sieć jest porównywalne z całymi państwami, inni zaś obawiają się, że zapotrzebowanie branży na energię może pogłębić zmiany klimatu. Jednak ta narracja całkowicie pomija potencjał wydobycia Bitcoin do odegrania konstruktywnej roli w przejściu na odnawialne źródła energii i zwiększeniu efektywności sieci.

Wydobycie Bitcoin, ze swoim unikalnym zapotrzebowaniem na tanią i obfitą energię elektryczną, coraz częściej łączy się ze źródłami odnawialnymi. W regionach bogatych w energię wiatrową, słoneczną lub hydroelektryczną, górnicy mogą wykorzystywać nadmiar lub uwięzioną energię, która w innym przypadku zostałaby zmarnowana. Ta dynamika pomaga poprawić opłacalność projektów odnawialnych, zapewniając stały popyt na nadwyżki prądu, zwłaszcza poza szczytem zapotrzebowania.

Poszukiwanie uwięzionej energii jest kluczowe dla górników Bitcoin z punktu widzenia biznesowego, ponieważ obniża koszty, zwiększa zrównoważenie środowiskowe i zapewnia stabilność operacyjną na niestabilnym rynku energii. Ta strategia nie tylko czyni wydobycie bardziej opłacalnym, ale także pozycjonuje branżę jako kluczowego gracza w zarządzaniu siecią i rozwoju odnawialnych źródeł energii.

Wydobycie Bitcoin oferuje rozwiązania dla niektórych kluczowych wyzwań, przed którymi stoją sieci energii odnawialnej. Przerywany charakter energii słonecznej i wiatrowej powoduje niestabilność, ponieważ produkcja energii zależy od warunków pogodowych. Górnicy Bitcoin, dzięki elastycznym i skalowalnym operacjom, mogą pomagać w stabilizacji sieci, zużywając nadmiar energii w okresach nadprodukcji i ograniczając pobór w okresach wysokiego zapotrzebowania. Ta zdolność do reagowania na popyt została już wykorzystana na rynkach takich jak Teksas, gdzie górnicy współpracują z operatorami sieci w celu zapewnienia jej stabilności.

Potencjał Bitcoin do eliminacji spalania metanu na polach naftowych to kolejna niedoceniana korzyść. Wychwytując i wykorzystując uwięziony gaz ziemny, który w innym przypadku zostałby spalony, górnicy Bitcoin mogą pomóc ograniczyć szkodliwe emisje metanu, zamieniając szkodliwy dla środowiska odpad w cenny zasób.

Kontrola środowiskowa wydobycia Bitcoin jest oczekiwana i pożądana. Jednak technologia ta coraz częściej pokazuje unikalne możliwości wspierania rozwoju odnawialnych źródeł energii i poprawy efektywności sieci.

W miarę dojrzewania branży, większa współpraca z dostawcami energii odnawialnej i operatorami sieci pomaga wydobyciu Bitcoin stać się kluczowym graczem w globalnej transformacji w kierunku bardziej zrównoważonej przyszłości energetycznej.

Przypisy

1. Bitcoin nie marnuje energii elektrycznej, jest ona wykorzystywana dla bezpieczeństwa, artykuł opisujący, jak energia elektryczna stanowi fundament modelu bezpieczeństwa Bitcoin, Bitcoin Magazine, listopad 2015https://bitcoinmagazine.com/business/bitcoin-doesn-t-waste-electricity-it-s-used-for-security-1446482572
2. Górnicy Bitcoin stanowią 95% Dużych Elastycznych Odbiorców w Teksasie, The Miner Mag, luty 2024.https://theminermag.com/news/2024-02-29/bitcoin-mining-map-north-america-texas/
3. Brak przepustowości sieci podnosi koszty „zmarnowanego wiatru” do 250 mln £, Business Matters, marzec 2025https://bmmagazine.co.uk/news/lack-of-grid-capacity-pushes-wasted-wind-costs-to-250m/
4. Islandia: Nieoczekiwane centrum wydobycia Bitcoin, Industry Leader Magazine, wrzesień 2023https://www.industryleadersmagazine.com/iceland-the-unlikely-bitcoin-mining-hub/
5. Dlaczego metan jest silniejszym gazem cieplarnianym niż dwutlenek węgla? Climate Portal, grudzień 2023.https://climate.mit.edu/ask-mit/what-makes-methane-more-potent-greenhouse-gas-carbon-dioxide
6. Firma zajmująca się spalaniem gazu dla Bitcoin Crusoe kupuje konkurenta Great American Mining, Data Center Dynamics, październik 2022https://www.datacenterdynamics.com/en/news/bitcoin-flare-firm-crusoe-buys-rival-great-american-mining/

4.2.0 Wyzwanie dla zarządzających inwestycjami

Bitcoin to nie tylko nowy uczestnik sektora inwestycji instytucjonalnych, ale także aktywo o unikalnych cechach, które stanowią wyzwanie dla tradycyjnych finansów pod względem klasyfikacji i oceny. Bitcoin ma zaledwie 15 lat i przez większość tego czasu był niewielkim i stosunkowo mało płynnym aktywem, zdominowanym przez inwestorów indywidualnych. Udział inwestorów instytucjonalnych na rynku bitcoina był jak dotąd ograniczony. Przez wiele lat brak jasnych wytycznych prawnych i regulacyjnych stanowił oczywistą przeszkodę, a być może także wygodną wymówkę, by trzymać się z daleka.

Uruchomienie rynków kontraktów terminowych na bitcoina pod koniec 2017 roku było pierwszym krokiem do legitymizacji tego aktywa dla regulowanych inwestorów. Jednak to zatwierdzenie ETF-ów na Bitcoina w styczniu 2024 roku ostatecznie pokazało profesjonalnemu sektorowi zarządzania inwestycjami, że bitcoin jest już uznaną klasą aktywów, która wymaga uwagi.

Teraz, gdy bitcoin staje się coraz szerzej docenianą klasą aktywów, kluczowym wyzwaniem dla inwestorów instytucjonalnych jest to, jak go ocenić i opracować wokół niego strategię inwestycyjną. Zarządzający majątkiem są pod coraz większą presją ze strony klientów, by oferować nie tylko opinię, ale także wiarygodne ramy z produktami umożliwiającymi klientom udział w tej nowej klasie aktywów. W przeciwnym razie ryzykują utratę znaczącej części biznesu na rzecz konkurencji o bardziej otwartym podejściu do budowania majątku.

Jeszcze do niedawna zarządzającym inwestycjami trudno było uzasadnić poświęcanie czasu na studiowanie bitcoina, nie mówiąc już o alokacji kapitału. Jednak wraz ze wzrostem zainteresowania klientów, być może osiągnęliśmy punkt, w którym menedżerowie bez strategii inwestycyjnej dotyczącej bitcoina muszą przedstawić ważne uzasadnienie.

Ten moduł rozważa niektóre sposoby, w jakie tradycyjni zarządzający inwestycjami mogą postrzegać bitcoina jako aktywo, jego perspektywy, metryki wyceny oraz wpływ na portfele. Nie ma on charakteru nakazowego – społeczność zarządzających inwestycjami jest bardzo szeroka pod względem zakresu i stylu, a każdy menedżer ma własne ramy i proces inwestycyjny.

4.2.1 Przekonywanie się do bitcoina

Inwestorów instytucjonalnych można podzielić na dwie grupy. Pierwsza grupa to zamożni inwestorzy, którzy mogą uczestniczyć poprzez wehikuły inwestycyjne lub biura rodzinne. Do tej grupy należą także inwestorzy specjalistyczni lub fundusze hedgingowe, które z natury mogą szybko alokować kapitał. Mają niewielu interesariuszy, co czyni ich mniej ograniczonymi i bardziej elastycznymi w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych i strategii. Mogą być mniej ograniczeni regulacjami i mieć wyższą tolerancję ryzyka. Ta grupa już teraz częściej posiada ekspozycję na bitcoina.

Drugą grupę można uznać za bardziej tradycyjny sektor inwestycyjny. Składa się z regulowanych doradców inwestycyjnych, większych zarządzających aktywami, banków, operatorów funduszy inwestycyjnych, funduszy emerytalnych, fundacji i państwowych funduszy majątkowych. Działa ona znacznie ostrożniej i ma niższą tolerancję ryzyka.

Ta grupa jest również znacznie bardziej konserwatywna. Jej członkowie mają długoletnie i szczegółowe ramy oraz procesy inwestycyjne. Menedżerowie mogą być ograniczeni szczegółowymi mandatami, które zawężają dostępne aktywa lub rynki. Decyzje alokacyjne często podejmowane są przez komitety złożone z zarządzających portfelami, analityków i pracowników ds. zgodności, gdzie pomysły są dogłębnie badane i dokumentowane według ścisłych kryteriów, wszystko pod czujnym okiem regulatora finansowego.

Łatwo współczuć tej grupie i wyzwaniom, z jakimi mierzy się w kontekście bitcoina. Z natury jest ona konserwatywna, odporna na zmiany i, ogólnie rzecz biorąc, takie podejście dobrze jej służyło. W takim środowisku, gdy pojawia się wysoce innowacyjna lub przełomowa technologia, naturalną reakcją jest ostrożność, sceptycyzm lub całkowite odrzucenie, zwłaszcza jeśli większość branży postępuje podobnie. Dlatego w tym wysoce zdyscyplinowanym środowisku nie powinno dziwić, że ta druga grupa znacznie wolniej decyduje się na alokację do nowego aktywa, jakim jest bitcoin.

Czytelnicy tradycyjnych mediów finansowych zauważyli, że wielu komentatorów ma trudności z określeniem, gdzie Bitcoin i jego protokół pasują do istniejącego systemu finansowego. Jest to zrozumiałe. Bitcoin powstał poza obecnym systemem finansowym. Jako technologia, która na nowo definiuje pojęcie pieniądza, jego adopcja może sprawić, że duża część tradycyjnych finansów stanie się przestarzała. Oczywiście przypomina to scenariusz wprowadzenia technologii przełomowej w innych branżach.

Niemniej jednak rosnący popyt ze strony klientów na ekspozycję na bitcoina zmusza menedżerów do rozważenia jego obecności w portfelach, pod groźbą utraty klientów. To właśnie to zapotrzebowanie było kluczowym czynnikiem uruchomienia ETF-ów na Bitcoina przez dużych zarządzających aktywami, takich jak BlackRock, Fidelity i innych. Dało to zarządzającym inwestycjami pojazd zatwierdzony przez regulatora, pozwalający zaspokoić popyt inwestorów na ekspozycję na bitcoina w sposób zgodny z istniejącymi mandatami inwestycyjnymi.

Po 15 latach negatywnego przekazu w mediach głównego nurtu i biznesowych, Bitcoin wciąż przeczy wielu przewidywaniom sceptyków. Sieć nadal się rozwija, a takie wskaźniki jak liczba publicznych adresów, moc obliczeniowa sieci czy wartość transakcji w euro, wskazują na technologię, która wciąż rośnie wykładniczo.

Dlatego zarządzającym inwestycjami coraz trudniej jest uzasadnić brak alokacji do bitcoina.

4.2.2 Bitcoin: Akceptowalna alternatywna klasa aktywów?

W zależności od mandatu (np. fundusze jednoaktyowe, jednolite strategie lub wieloaktyowe fundusze o zróżnicowanym ryzyku itd.), duzi tradycyjni zarządzający inwestycjami mają własne, dobrze ugruntowane kryteria i ramy oceny potencjalnych inwestycji. Procesy te są zdyscyplinowane i rygorystyczne, jak powinny być. Dlatego dla zarządzającego inwestycjami może być wyzwaniem ocenić, czy posiadanie bitcoina w portfelu pasuje do istniejącego procesu inwestycyjnego, ponieważ nie można go wycenić przy użyciu tradycyjnych metryk stosowanych dla innych klas aktywów. Dlatego część oceny bitcoina jako inwestycji powinna przebiegać równolegle z przeglądem istniejących procesów inwestycyjnych.

Z perspektywy akademickiej celem skutecznego zarządzania inwestycjami jest budowa portfeli optymalnych na tzw. „granicy efektywności”. Oznacza to portfele oferujące najwyższą oczekiwaną stopę zwrotu przy określonym poziomie ryzyka lub najniższy poziom ryzyka przy określonej oczekiwanej stopie zwrotu. Kluczowe pytanie dla zarządzających inwestycjami brzmi: czy alokacja do bitcoina może pomóc osiągnąć ten cel.

Badania pokazują, że skuteczna ocena ryzyka względem zwrotu powinna umieścić portfel na lub blisko granicy efektywności. Powszechną miarą używaną do tego celu jest współczynnik Sharpe’a. Dzieli on nadwyżkę zwrotu portfela przez miarę jego zmienności, taką jak odchylenie standardowe nadwyżki zwrotu. Wyższy Sharpe jest lepszy przy porównywaniu portfeli.

Warto zauważyć, że portfele na granicy efektywności zwykle charakteryzują się wyższym stopniem dywersyfikacji. Oznacza to, że zawierają szeroki wachlarz aktywów, których zwroty nie są ze sobą ściśle skorelowane pod względem zmian cen. Aktywa alternatywne zwykle nie są silnie skorelowane z głównymi klasami aktywów (akcje i obligacje), dlatego mogą być atrakcyjną propozycją dla zarządzających inwestycjami poszukujących dodatkowej dywersyfikacji w portfelu. „Alternatywy”, takie jak private equity, nieruchomości, grunty rolne, a nawet sztuka i kolekcje, coraz częściej trafiają na listę obserwacyjną instytucjonalnych zarządzających portfelami jako narzędzie dywersyfikacji, zwłaszcza w obliczu znacznej słabości rynku obligacji w ostatnich latach. Zarządzający typowym portfelem „60/40” (60% akcji, 40% obligacji) są pod presją, by poprawić ogólną efektywność inwestycji.

Jednak alternatywy często wiążą się z istotną przeszkodą. Mogą funkcjonować na rynkach, które nie mają takiej głębokości płynności jak większe rynki akcji czy obligacji. Trudno znaleźć kupujących lub sprzedających w odpowiedniej skali. Nawet wycena aktywa na potrzeby portfela może być trudna, ponieważ proste „oznaczenie do rynku” może być zawodne na rynku o niskiej płynności.

Bitcoin jest aktywem alternatywnym, które nie ma tej wady. Jest to rynek wyceniany na ponad 1 bilion euro i handlowany globalnie 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Dzienny wolumen obrotu liczony jest w dziesiątkach miliardów euro. Ponadto, w przeciwieństwie do innych inwestycji alternatywnych, bitcoin jest jednorodny, niezależnie weryfikowalny, łatwo podzielny i nie niesie ryzyka kontrahenta, jeśli jest przechowywany bezpośrednio.

4.2.3 Analiza i wycena bitcoina

Profesjonalni zarządzający inwestycjami mają już ugruntowany, rygorystyczny proces oceny potencjalnych inwestycji. W 2017 roku analityk systemów biznesowych Brian Leemoonopracował ramy do oceny technologii Bitcoina przy użyciu trzech dobrze znanych metod analizy biznesowej: SWOT, PESTLE oraz Pięciu Sił Portera. Z perspektywy zarządzającego inwestycjami przykładowa analiza SWOT dla Bitcoina może wyglądać następująco:

Mocne strony

• Najbardziej rozpoznawalne aktywo cyfrowe, otwarta sieć/protokół płatniczy z najdłuższą historią
• Wyjątkowo stabilny protokół bez większych zmian polityki monetarnej
• Wyjątkowo stabilna sieć z 99,99% dostępnością od początku istnienia
• Najbezpieczniejsza i najbardziej zdecentralizowana sieć aktywów cyfrowych
• Najbardziej wartościowy i płynny rynek aktywów cyfrowych z największą bazą użytkowników
• Najszybciej rosnąca sieć aktywów cyfrowych – liczba adresów, moc obliczeniowa, wartość transakcji
• Umożliwia udział gospodarczy w krajach rozwijających się
• Pozytywna, symbiotyczna relacja z odnawialnymi źródłami energii i inne korzyści ESG
• Ugruntowuje się jako aktywo skarbowe dla firm, wzmacniając bilanse
• Sytuacja regulacyjna się poprawia, np. zatwierdzenie ETF-ów w USA

Słabe strony

• Wysoce zmienna cena aktywa z istotnymi spadkami wartości
• Koszty transakcji on-chain są bardzo zmienne
• Brak edukacji rynkowej na temat funkcjonalności i właściwości
• Trudny do wyceny przez inwestorów
• Brak jasnych wytycznych regulacyjnych na głównych rynkach
• Negatywne postrzeganie rynku i wrażliwość na nielegalne lub przestępcze użycie
• Ryzyko dla kariery/reputacji związane ze wspieraniem Bitcoina w tradycyjnym sektorze finansowym
• Może stać się niepłynny, jeśli nastroje inwestorów się odwrócą
• Powiernicy zewnętrzni są narażeni na cyberataki lub kradzież

Szanse

• Staje się uznanym magazynem wartości i globalnym aktywem rezerwowym
• Jest coraz szerzej akceptowany jako środek wymiany za towary i usługi
• Sukces protokołów warstwy aplikacji napędzi znaczący wzrost liczby użytkowników
• Wzrost liczby użytkowników w tempie podobnym do internetu w połowie lat 90.
• Możliwość poprawy zwrotów z inwestycji poprzez dywersyfikację (brak korelacji)
• Dynamika rynku sprzyja popytowi – dewaluacja pieniądza fiducjarnego prawdopodobnie będzie kontynuowana
• Potencjał przewagi pierwszego ruchu dla zarządzających inwestycjami nad konkurencją

Zagrożenia

• Znaczny wzrost ceny prowadzący do ryzyka dużej korekty cenowej
• Otoczenie regulacyjne na głównych rynkach obraca się przeciwko technologii
• Sieć doświadcza awarii technicznej, co wpływa na postrzeganie jej wartości
• „Aktualizacja” sieci skutkuje nieoczekiwanymi problemami technicznymi
• Zostaje wyprzedzony przez inny cyfrowy aktyw, który ma większe poparcie użytkowników lub regulatorów

To nie jest wyczerpująca lista i należy się spodziewać, że inwestorzy będą mieli różne opinie na temat mocnych i słabych stron itd. Jednak to ćwiczenie zachęca analityków do głębszego zrozumienia sieci, protokołu i aktywa Bitcoin oraz zastanowienia się, co czyni je inwestowalnym. Ważne jest także regularne powracanie do tej analizy, ponieważ kluczowe elementy ekosystemu stale się rozwijają.

Analiza SWOT zachęca również analityków do porównania z systemem pieniądza fiducjarnego. Ogólny brak akceptacji problemów związanych z pieniądzem fiducjarnym może być przeszkodą w zrozumieniu Bitcoina. Przez dekady bardzo rzadko dyskutowano o wadach pieniądza fiducjarnego w środowiskach inwestycyjnych czy akademickich, głównie dlatego, że powszechnie przyjęto, iż nie ma wiarygodnej alternatywy od czasu zakończenia standardu złota i przejścia na system płynnych kursów walut fiducjarnych. Tak było, dopóki nie pojawił się Bitcoin.

Bitcoin posiada nowe i unikalne właściwości. Z tego powodu toczy się wiele debat na temat tego, jak wyceniać go jako inwestycję. Częstą krytyką jest to, że nie generuje przepływów pieniężnych jak akcje, obligacje czy nieruchomości, a zatem jest „nieinwestowalny”. Może to jednak świadczyć o sztywności procesu inwestycyjnego, który wymaga dostosowania do nowych idei. Niektórym inwestorom pomaga myślenie o bitcoinie (aktywie) jako o „cyfrowym złocie” o lepszych właściwościach niż złoto fizyczne. Złoto również nie generuje przepływów pieniężnych i ma długą historię użycia jako pieniądz. Porównanie właściwości pieniężnych złota, walut fiducjarnych i bitcoina może być pouczające, podobnie jak w artykule „The Bullish Case for Bitcoin” autorstwa Vijaya Boyapati z 2018 roku.

W braku tradycyjnych miar wyceny, jak powinniśmy rozważać potencjalną przyszłą wartość bitcoina?

Analityk Jesse Myers4 z OnRamp sugeruje, że ponieważ bitcoin można traktować jako nową bazę pieniądza, która może przeszacować wszystkie inne klasy aktywów, to całkowity adresowalny rynek (TAM) dla bitcoina to całe bogactwo świata (około 900 bilionów euro), czyli cała wartość zgromadzona w akcjach, obligacjach, nieruchomościach, rynkach pieniężnych itd.

Oczywiście, przejęcie większości lub nawet dużej części światowego bogactwa nie jest spodziewane w najbliższym czasie. To historia na wiele dekad. Jak więc w międzyczasie śledzić, czy sieć Bitcoin zmierza we właściwym kierunku, aby ta teza inwestycyjna dla bitcoina (mała litera b dla aktywa) pozostała aktualna?

Dla sieci Bitcoin istnieje wiele wskaźników5, które możemy śledzić, aby monitorować aktywność w sieci. Poniżej kilka przykładów. To nie jest wyczerpująca lista, a pełny opis każdego z nich wykracza poza zakres tego modułu.

• Moc obliczeniowa sieci (łączna moc obliczeniowa wykorzystywana do wydobycia i przetwarzania transakcji w księdze Proof-of-Work Bitcoina)
• Wartość euro przetransferowana w sieci
• Liczba bitcoinów na giełdach (miara rzadkości dostępnych bitcoinów do handlu)
• Liczba użytkowników, aktywnych portfeli w sieci (warstwa bazowa i warstwa 2, np. Lightning). Warto zauważyć, że szacunki te mogą się znacznie różnić, dlatego ważne jest stosowanie spójnej metodologii, aby wiarygodnie monitorować trendy.
• Liczba aktywnych węzłów w sieci
• Fale HODL (rozkład posiadaczy bitcoinów według długości trzymania monet)
• Trend publikacji medialnych związanych z Bitcoinem, takich jak filmy, książki czy artykuły w mediach głównego nurtu.
• Trend liczby sprzedawców akceptujących płatności bitcoinem w głównych gospodarkach. Można to śledzić na btcmap.org

Śledzenie koszyka wskaźników dla sieci pomaga menedżerowi monitorować, czy teza inwestycyjna pozostaje aktualna. Dodatkowo, śledzenie postępów spółek notowanych na giełdzie powiązanych z bitcoinem (np. górnicy lub firmy oferujące ekspozycję na bitcoina) może dostarczyć dodatkowych danych wspierających. Te akcje można również wyceniać przy użyciu tradycyjnych wskaźników, z którymi profesjonaliści są już zaznajomieni, takich jak modele zdyskontowanych przepływów pieniężnych lub wskaźniki takie jak cena/zysk, cena/sprzedaż, wzrost ceny/zysku, cena/wolne przepływy pieniężne czy cena/wartość księgowa.

4.2.4 Wpływ Bitcoina na portfele inwestycyjne

Pomimo zaledwie 15 lat istnienia, do sierpnia 2025 roku bitcoin stał się siódmym najcenniejszym aktywem na świecie. Chociaż dla zarządzających inwestycjami ważne jest zrozumienie natury Bitcoina oraz jego potencjalnego wpływu na gospodarkę i społeczeństwo, kluczowym pytaniem z profesjonalnego punktu widzenia jest potencjalny wpływ na portfele inwestycyjne.

Jeśli wierzymy, że Bitcoin może przejąć znaczną część globalnego bogactwa w długim terminie, wydaje się rozsądne przeznaczyć na niego część portfela jako potencjalny wzmacniacz zwrotów. Jednak ważne jest rozważenie, czy zwrot jest wart ryzyka. Oddaje to wspomniany wcześniej wskaźnik Sharpe’a. Menedżer powinien również rozważyć dywersyfikację, czyli to, jak bardzo zwroty z inwestycji w dane aktywo są skorelowane z innymi aktywami w portfelu, biorąc jednocześnie pod uwagę ryzyka związane ze zmiennością cen i spadkami wartości.

Dostępne są publiczne informacje na temat wpływu bitcoina na portfele inwestycyjne w Fidelity Investments lub Nakamoto Portfolio od Swan Research. W badaniu zaktualizowanym w czerwcu 2024 roku Fidelity przeprowadziło analizę zwrotów, zmienności i korelacji bitcoina względem akcji, obligacji i złota w portfelu 60/40 (akcje/obligacje). Stwierdzono, że bitcoin oferuje pewne korzyści dywersyfikacyjne, choć korelacje są zmienne.

Wykres poniżej przedstawia kroczące 3-letnie korelacje bitcoina względem akcji i obligacji od lipca 2013 do marca 2024 roku. Pokazuje, że korelacje między akcjami a obligacjami rosną. Krocząca 3-letnia korelacja z akcjami na poziomie 0,53 i z obligacjami na poziomie 0,26 do marca 2024 roku wskazuje na znaczący potencjał dywersyfikacyjny w portfelu wieloaktywnym.

Całkowita kapitalizacja rynkowa bitcoina nie przekroczyła 100 miliardów euro do połowy 2016 roku. Dlatego pomiar wczesnych korelacji może być mniej miarodajny, ponieważ rynek bitcoina w początkowych latach był płytki, mało płynny i nieefektywny cenowo, zwłaszcza przed styczniem 2018 roku, kiedy zaczęto handlować pierwszymi kontraktami terminowymi na bitcoina.

Z perspektywy zwrotów Fidelity zauważyło, że od 1 sierpnia 2010 do 31 marca 2024 roku bitcoin osiągnął roczne zwroty na poziomie 178%, przy czym od czasu wprowadzenia handlu kontraktami terminowymi roczne zwroty wynoszą około 29,6%. Oczywiście przeszłość nie gwarantuje przyszłości. Jednak wyraźnie widać, że bitcoin ma potencjał znacząco zwiększyć zwroty z portfela.

Zmienność ceny bitcoina jest często podawana jako powód, dla którego zarządzający inwestycjami unikają bitcoina jako składnika portfela. Jest to nieco dziwna krytyka, ponieważ zarządzanie zmiennością cen poszczególnych aktywów w portfelu jest dobrze znaną umiejętnością kompetentnego menedżera portfela. Co więcej, Fidelity stwierdziło, że roczna zmienność ceny bitcoina nie różni się dramatycznie od grupy „wspaniałej siódemki” wysoko wycenianych spółek technologicznych.10 Pod koniec 2023 roku było 92 spółki z indeksu S&P bardziej zmienne niż bitcoin.

Fidelity zauważyło również, że zmienność bitcoina maleje z czasem. Jest to spodziewane wraz z dojrzewaniem rynku. Głębszy i bardziej płynny rynek pozwala na większe napływy kapitału przy mniejszym wpływie na cenę rynkową.

Wysoka zmienność cen, mierzona odchyleniem standardowym zwrotów, jest również dobrze rozumiana przez inwestorów jako efekt uboczny wysoko wydajnych aktywów. Jak pokazano w tabeli poniżej, w okresie od 2020 do początku 2024 roku inwestorzy w bitcoina byli dobrze wynagradzani za jego zmienność, osiągając wskaźnik Sharpe’a na poziomie 0,96 wobec 0,65 dla S&P 500. Wskaźnik Sortino jest być może bardziej pouczający, ponieważ uwzględnia tylko odchylenie standardowe zwrotów w dół, czyli „złą” zmienność. Jego wartość 1,86 pokazuje, że większość zmienności w ciągu tych czterech lat była wzrostowa. Dzieje się tak pomimo kilku znaczących spadków cen w tym okresie.

Podsumowując, bitcoin jest aktywem o dużej zmienności. Jest to do przewidzenia, ponieważ jest nowy i znajduje się na długiej drodze odkrywania ceny oraz adopcji przez użytkowników. Profesjonalni inwestorzy są dobrze przygotowani, aby zaakceptować tę zmienność i – biorąc pod uwagę potencjał ponadprzeciętnych zysków – odpowiednio nią zarządzać. Mogą określić odpowiednią alokację, zgodnie z własnymi ramami inwestycyjnymi i apetytem na ryzyko. Aby złagodzić krótkoterminową zmienność, trzymanie bitcoina przez co najmniej jeden, czteroletni cykl halvingu może być odpowiednim minimalnym okresem inwestycji.

4.2.5 Zmieniająca się narracja

Od początku 2024 roku nastąpiła znacząca zmiana narracji wokół bitcoina w tradycyjnych finansach. Rynek wszedł w 2023 rok z wciąż odczuwalnymi skutkami upadku FTX. W rezultacie duża część branży nie traktowała bitcoina jako poważnego aktywa inwestycyjnego.

Rok później narracja zmieniła się znacząco. Zatwierdzenie przez amerykańską SEC produktów ETF na Bitcoin stanowi przełomową zmianę w otoczeniu regulacyjnym. To wydarzenie otwiera drzwi dla profesjonalnych inwestorów, umożliwiając im wejście w tę klasę aktywów poprzez regulowany produkt, emitowany przez renomowanych i długo działających zarządzających aktywami.

Po zaledwie dziewięciu miesiącach handlu, ETF-y na Bitcoin zostały uznane za najbardziej udane ETF-y w historii. Po zaledwie dwóch pełnych kwartałach handlu pobiły już rekordy pod względem największej ilości przyciągniętego kapitału w pierwszym roku oraz największej liczby instytucjonalnych posiadaczy.12 W ślad za zatwierdzeniem ETF-ów i ich sukcesem na rynku, czołowe firmy inwestycyjne (takie jak Blackrock, Fidelity i Cantor Fitzgerald) wydają znacznie bardziej pozytywne komentarze na temat perspektyw bitcoina. To zwiększa presję na zarządzających inwestycjami, którzy jeszcze nie opracowali spójnej strategii dotyczącej bitcoina.

Coraz trudniej jest profesjonalnym inwestorom uzasadnić brak jakiejkolwiek ekspozycji na bitcoina, nawet jeśli tylko w sensie intelektualnym. Co więcej, zmieniająca się narracja pomogła uchylić kurtynę nad systemem walut fiducjarnych, jeszcze bardziej obnażając jego wrodzoną wadę – spadek siły nabywczej w czasie.

Ostatecznie rolą profesjonalistów inwestycyjnych jest zarządzanie ryzykiem. Mając to na uwadze, warto zastanowić się, co z perspektywy zarządzania ryzykiem oznacza „zerowa ekspozycja” na bitcoina.

Czy jest to równoznaczne z zakładem, z 100% pewnością, że sieć i protokół Bitcoin zawiodą? Jeśli tak, czy to jest rozsądne zarządzanie ryzykiem?

W świecie tradycyjnych finansów sceptycy bitcoina nadal stanowią większość. Nie powinno to dziwić. Sektor ten z natury jest konserwatywny, działając w silnie regulowanym środowisku. W takim otoczeniu i w kręgach, gdzie promuje się konformizm, niewiele można zyskać, będąc wczesnym użytkownikiem nowej i przełomowej technologii. W rzeczywistości może to jedynie zwiększyć ryzyko zawodowe dla tych, którzy próbują wyprzedzić tłum.

Jednak, podobnie jak w innych dziedzinach, takich jak ubezpieczenia czy inżynieria, gdzie skuteczne zarządzanie ryzykiem jest kluczowe, potrzeba skuteczności powinna przeważać nad chęcią posiadania racji. Dlatego sceptyczni wobec bitcoina zarządzający inwestycjami powinni poważnie rozważyć pewną ekspozycję, ze względu na ryzyko znacznego niedowiezienia wyników, jeśli bitcoin nadal będzie dobrze sobie radził w długim terminie. Ryzyka związane z zerową ekspozycją nie należy ignorować.

4.2.6 Przyszły wpływ Bitcoina na zarządzanie inwestycjami

Warto również zastanowić się, jaki długoterminowy wpływ może mieć wzrost znaczenia bitcoina w portfelach na branżę zarządzania inwestycjami.

Problem „przechowywania wartości” przez pieniądz fiducjarny był kluczowym czynnikiem wzrostu profesjonalnego sektora zarządzania inwestycjami od lat 70. XX wieku. Niemożność zachowania siły nabywczej przez pieniądz fiducjarny na zwykłym koncie oszczędnościowym doprowadziła do eksplozji produktów inwestycyjnych, skierowanych do konsumentów chcących powiększyć lub po prostu utrzymać swoją siłę nabywczą.

Efektem ubocznym tego zjawiska jest to, że główne klasy aktywów – akcje, obligacje i nieruchomości – przyciągnęły znaczne premie wyceny dzięki swojej lepszej zdolności do przechowywania wartości w długim terminie. Co więcej, wraz z przyspieszeniem dewaluacji pieniądza fiducjarnego, przepływy kapitału w kierunku tych aktywów jeszcze bardziej wzrosły, prowadząc do błędnych inwestycji i zniekształconych wycen, co potencjalnie prowadzi do baniek aktywów i gorszych wyników dla inwestorów. Twierdzi się, że ten efekt można również zaobserwować w wycenach alternatywnych aktywów, takich jak sztuka, zabytkowe samochody i inne kolekcjonerskie przedmioty.

W przyszłości, w której bitcoin będzie bardziej uznawany za lepszy magazyn wartości w porównaniu do innych klas aktywów i stanie się aktywem rezerwowym skarbu, jaki wpływ będzie to miało na wyceny innych klas aktywów?

Długoterminowy wpływ może być dramatyczny: bitcoin może stopniowo, a potem coraz szybciej, przejmować „premię monetarną” z innych klas aktywów, w miarę jak jego właściwości będą coraz szerzej rozumiane. W tym scenariuszu duża część produktów inwestycyjnych stanie się przestarzała, a sektor zarządzania inwestycjami zmniejszy się. Z czasem udział tego sektora w gospodarce może się skurczyć do poziomu sprzed ponad 50 lat.

Oczywiście niewielu komentatorów spodziewa się, że ten scenariusz zrealizuje się wkrótce – globalna adopcja bitcoina to historia na wiele dekad. Jednak firmy zarządzające inwestycjami, które są już przygotowane, mają ogromną przewagę nad tymi, które nie są. Dlatego wszystkie firmy zarządzające inwestycjami powinny mieć „The Rise of Bitcoin” na swoich rejestrach ryzyka. Nawet najbardziej sceptyczni menedżerowie powinni zadać sobie pytanie:

Co jeśli, podobnie jak w przypadku rozwoju internetu, nie możemy po prostu zrezygnować z udziału?

Przypisy

1. Boom czy krach, Bitcoin – ramy wyceny, Brian Leemoon, Uniwersytet Wilkesa, grudzień 2017.
2. Byczy scenariusz dla Bitcoina, 2 marca 2018, autor: Vijay Boyapati, zawiera porównanie właściwości pieniężnych Bitcoina, złota i walut fiducjarnych.
3. Potencjalna pełna wycena Bitcoina, Jesse Myers, luty 2003.
4. Istnieje wiele źródeł dostarczających dane i wykresy dotyczące sieci Bitcoin. Przykładem jest Bitbo:https://charts.bitbo.io/index/
5. Największe aktywa świata według kapitalizacji rynkowej są śledzone tutaj:https://companiesmarketcap.com/assets-by-market-cap/
6. Portfel Nakamoto to lista narzędzi, badań i otwartego oprogramowania, które mogą pomóc analitykom ocenić wpływ bitcoina na portfele.
7. Rozważania dotyczące włączania bitcoina do portfeli inwestycyjnych, Fidelity Institutional
8. Korelacja pokazuje siłę powiązań zwrotów między inwestycjami. Idealna liniowa zależność to korelacja równa 1, natomiast idealna zależność odwrotna to korelacja -1. Korelacja 0 oznacza brak związku między inwestycjami. Korelacja jest kluczowym elementem alokacji aktywów i może być użytecznym sposobem mierzenia dywersyfikacji portfela.
9. Bliższe spojrzenie na zmienność Bitcoina, Fidelity Digital Assets
10. Stopa inflacji w Stanach Zjednoczonych z TradingEconomics.com; źródło: U.S. Bureau of Labor Statisticshttps://tradingeconomics.com/united-states/inflation-cpi
11. ETF-y na Bitcoina tworzą historię: Wall Street wkracza, ale dla bystrych inwestorów wciąż są szanse, Yahoo Finance, 28 sierpnia 2024.

Pieniądz szeroki oznacza duży zbiór pieniędzy, których ludzie i firmy bezpośrednio używają do wzajemnych transakcji, przechowywania oszczędności oraz definiowania jako nasze „pieniądze”.
Lyn Alden

4.3.0 Wprowadzenie

Kiedy nowa technologia cię przejeżdża, jeśli nie jesteś częścią walca, jesteś częścią drogi.
Stewart Brand

Bankowość i płatności są ze sobą ściśle powiązane od momentu powstania banków. Wiele instytucji angażuje się w pewnym stopniu w obie te działalności. W latach 20. XXI wieku największe banki plasują się obok największych firm świadczących usługi płatnicze i często posiadają znaczące udziały krzyżowe. Na przykład w grudniu 2023 roku Bank of America, który założył Visę w 1958 roku jako BankAmericard, posiadał 1,53% udziałów w Visa Inc. Morgan Stanley posiadał 3,26% (źródło: Wikipedia).

Do XIX wieku zaangażowanie banków w płatności, poza emisją papierowych pieniędzy opartych na złocie, było znacznie mniejsze, ponieważ większość transakcji odbywała się gotówką. W połowie tego wieku pojawiły się czeki papierowe wspierane przez banki, które stały się głównym środkiem wymiany w Stanach Zjednoczonych przy większych transakcjach, zastępując gotówkę. Wynalezienie telegrafu umożliwiło Western Union uruchomienie pierwszej usługi przekazów pieniężnych w 1871 roku. Historycznie głównymi rolami banków było przechowywanie pieniędzy poprzez prowadzenie rachunków bankowych oraz udzielanie kredytów osobom prywatnym i firmom.

Rozwój komunikacji cyfrowej i internetu przyniósł ogromne innowacje w płatnościach zarówno wewnątrz systemu bankowego, jak i poza nim. Przykładem takich nowych dostawców płatności jest PayPal. Jednak aż do pojawienia się stablecoinów na blockchainie, system bankowy nadal stanowił podstawę wszystkich rozwiązań płatniczych. USDt, znany również jako Tether, pozwala obecnie na wyeliminowanie banków z płatności denominowanych i wycenianych przez rynek w dolarach amerykańskich. Eliminacja pośredników w płatnościach to jeden z elementów technologii, który może zmienić bankowość i płatności. Inną, bardziej znaczącą zmianą dla roli banków może być pojawienie się i rozwój transferu wartości denominowanego w zupełnie innej jednostce pieniądza – bitcoinie.

Celem tego rozdziału jest rozważenie, co wzrost znaczenia Bitcoina może oznaczać dla branży bankowej i płatniczej. Ma on również stanowić podstawę dla banków i firm świadczących usługi płatnicze do identyfikacji zagrożeń i szans, jakie ta neutralna, bezpozwoleniowa i globalna technologia transferu wartości może przynieść.

4.3.1 Ryzyko

Najważniejszych przyczyn zmian nie należy szukać w manifestach politycznych ani w wypowiedziach zmarłych ekonomistów, lecz w ukrytych czynnikach, które zmieniają granice, gdzie sprawowana jest władza. Często subtelne zmiany klimatu, topografii, mikroorganizmów i technologii zmieniają logikę przemocy.
James Dale Davidson

Nie zajmujemy się tutaj typowymi ryzykami finansowymi czy operacyjnymi, które banki, dostawcy usług płatniczych i inne firmy muszą monitorować i zarządzać nimi. W tej sekcji rozważamy strategiczne ryzyka biznesowe, które mogą się pojawić oraz to, jak wzrost znaczenia Bitcoina może doprowadzić do przemiany branży raz na sto lat. Gdybyśmy mieli uszeregować branże pod względem prawdopodobieństwa i wpływu, jeśli chodzi o oddziaływanie tej technologii, to bankowość i płatności znalazłyby się na samym szczycie listy.

Historia jest pełna przykładów, w których innowacje technologiczne zmieniały sposób, w jaki społeczeństwa się rozwijały i były rządzone. „The Sovereign Individual”, książka z 1997 roku autorstwa Jamesa Dale Davidsona i Williama Reesa-Mogga, analizuje, jak zmiany technologiczne doprowadziły na Zachodzie do przejścia od świata rządzonego przez Kościół do państw narodowych, w których dziś żyjemy. Za kluczowe innowacje technologiczne uznają pojawienie się druku oraz wykorzystanie prochu strzelniczego jako paliwa dla przemocy, co zmieniło opłacalność przemocy na dużą skalę.

Ważną obserwacją jest to, że nie ma dowodów na to, by ani Kościół, ani ogół społeczeństwa chciał lub zainicjował zmiany, które nastąpiły. Z perspektywy czasu wydaje się nieuniknione, że władza wynikająca z kontroli informacji przez Kościół musiała osłabnąć, gdy nowa ekonomia odebrała mu monopol na produkcję materiałów pisanych.

Druk obniżył koszt powielania informacji, a tym samym zwiększył decentralizację produkcji materiałów pisanych.

Historia sugeruje, że technologie, które napędzały wielkie zmiany, nie były inicjowane przez ramy rządowe, instytucje, przywódców ani przez ludzi w procesach demokratycznych. Częściej widzimy, że ludzie i instytucje próbowali daremnie opierać się, utrudniać i opóźniać ich przyjęcie. W XX wieku można to zaobserwować w początkowych reakcjach na samochody, elektryczność, kryptografię, e-mail i internet.

Przyjęcie nowych technologii przez rynki prowadziło do przekształcenia tego, gdzie ludzie mieszkali, jak pracowali, a czasem nawet samej struktury tego, co uważali za swoją kulturę, kraj czy podmiot przywódczy. W wielu przypadkach zmieniało to skalę i konstrukcję samego tego podmiotu. Inne przykłady technologii napędzających szerokie zmiany społeczne to rozwój rolnictwa, elektryczności, samochodów i internetu.

Te dowody przytacza się, by poprzeć wniosek, że technologia musi być nadrzędna wobec prawa. Prawo może nadążać później, ale kierunek przyczynowości pokazuje, że środki prawne nie mogą rozsądnie ani trwale powstrzymać zmian, ani ich wywołać. Zmiany prawa są skutkiem zmian technologicznych, a nie ich przyczyną, a innowacji technologicznych nie można przegłosować, zadekretować przez władcę ani powstrzymać bez wyrządzania sobie szkody.

Prawo nie było w stanie powstrzymać rozwoju wielu technologii, których społeczeństwo w momencie ich powstania wydawało się nie chcieć. Tam, gdzie się to udało, zwykle prowadziło to do zmniejszenia bogactwa tego kraju w średnim i długim okresie.

4.3.2 Kredyt i kreacja pieniądza

To dobrze, że ludzie w kraju nie rozumieją naszego systemu bankowego i monetarnego, bo gdyby rozumieli, myślę, że do jutra rano wybuchłaby rewolucja.
Henry Ford

Większość banków zajmuje się kreacją kredytu, a to wraz z powiązanymi usługami bankowości detalicznej i globalnej stanowi duże źródło ich dochodów.

Friedrich Hayek, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii, twierdził, że centralizacja pieniądza, która nastąpiła w XX wieku, była podstawowym czynnikiem centralizacji państw narodowych. Wzrost znaczenia Bitcoina może odwrócić ten proces, co popiera wiele osób, a politycy często deklarują, lecz wydają się niezdolni do realizacji.

Przed XX wiekiem cesarze, królowie, królowe i rządy byli zawsze ograniczeni dostępem do pieniędzy. Często uciekali się do takich taktyk jak psucie monety czy jej podcinanie, by obejść te ograniczenia. Jednak ponieważ te obejścia wymagały wysiłku i czasu, ograniczenie to wciąż w pewnym stopniu działało. Bogactwo, które mierzy pieniądz, nie powstaje centralnie z góry, lecz z gospodarki zdecentralizowanej. Do XX wieku natura pieniądza odzwierciedlała ten oddolny przepływ z rynku i dlatego sama była „realna”. Forma tego pieniądza, jego konkretna technologia, zmieniała się w czasie i miejscu jako część ewolucji społeczeństw ludzkich.

Od początku XX wieku prowadzono eksperymenty mające na celu usunięcie „realności” pieniądza, co ostatecznie doprowadziło do całkowitego oderwania go od rzeczywistości w 1971 roku, kiedy to wymienialność dolara na złoto została „tymczasowo” zawieszona.

Poleciłem sekretarzowi Connally'emu tymczasowo zawiesić wymienialność dolara amerykańskiego, z wyjątkiem ilości i warunków uznanych za leżące w interesie stabilności monetarnej i w najlepszym interesie Stanów Zjednoczonych.
Richard Nixon

Pieniądz to technologia, a Bitcoin jako cyfrowy pieniądz może być jedną z największych innowacji technologicznych w historii ludzkości.

...pieniądz jest w istocie technologią, tak samo jak każda inna podstawowa maszyna, jak klin, dźwignia czy koło.
Business Insider

Porównywalne pod względem skali do wynalezienia rolnictwa, druku lub prochu strzelniczego. Pomijając altruizm, to pieniądze motywują wszelkie dobrowolne działania ludzi, dlatego możliwe jest, że nowe rozwiązanie w tej technologii dla 8 miliardów ludzi okaże się najbardziej wpływową innowacją technologiczną w historii ludzkości.

Pieniądze to władza, to technologia, a jako taka jest nadrzędna wobec prawa, a zatem przez dedukcję jest również nadrzędna wobec instytucji stanowienia prawa. Decentralizacja pieniędzy doprowadzi do decentralizacji władzy.

Jedną z kar za błogosławieństwo stabilności waluty jest to, że prawo okazuje się nieprzygotowane na nieoczekiwane i rewolucyjne zmiany w systemie monetarnym.
Phanor J. Eder

Obecnie państwa określają jedną lub więcej walut jako prawny środek płatniczy. Jeśli rynek wybrałby coś innego jako preferowaną walutę, lokalnie lub międzynarodowo, rządy mogą stanąć w obliczu sytuacji, w której popyt na lokalną walutę zostanie przewyższony przez popyt na globalne, neutralne „prawdziwe” pieniądze. Ponownie zaobserwujemy, że prawdziwe pieniądze to dobro określane przez rynek, które może powodować zmiany legislacyjne i nie jest samo tworzone przez prawo. Państwa zawsze mogą zdecydować się na utrzymanie przepisów dotyczących środka płatniczego określających mniej pożądaną walutę, ale powinny rozważyć samoniszczące konsekwencje takich wyborów:

Historia pokazuje, że nie​ da się uchronić przed konsekwencjami tego, że inni trzymają pieniądze twardsze niż twoje.
Saifedean Ammous

Powyższy argument pokazuje, jak zdecentralizowane, globalne i neutralne pieniądze mogą napędzać decentralizację władzy. Teraz przechodzimy do tego, jak Bitcoin, zdecentralizowana technologia komunikacji pieniężnej, może być także prekursorem decentralizacji komunikacji i mediów niezwiązanych z pieniędzmi.

4.3.3 Eliminacja pośredników w płatnościach

Jeśli spróbujesz rozładować bańkę kredytową, ale [banki] są całkowicie niezbędne do płatności, a więc do handlu... nie ma z góry... powodu, dla którego tak powinno być
Allen Farrington

Projekt Bitcoina zarówno na warstwie bazowej blockchain, niektórych otwartych drugich warstwach, jak i aplikacjach na wyższych warstwach umożliwia osobom fizycznym dokonywanie cyfrowych transakcji wartości między sobą bez polegania na stronach trzecich. Dotychczas nie było możliwe przeprowadzanie cyfrowych płatności bez pośredników. Jednak zaprojektowanie możliwości płatności peer-to-peer nie oznacza, że wszystkie lub nawet większość płatności ostatecznie będzie tak wyglądać. Zakres, w jakim płatności staną się peer-to-peer wraz z rozwojem Bitcoina, wyłoni się z rynku. Rynek jest częściowo kształtowany przez tych, którzy oferują usługi, co może obejmować istniejące instytucje bankowe i płatnicze. Jeśli te instytucje nie będą uczestniczyć, rynek po prostu wyłoni nowych graczy, którzy będą dostarczać poszukiwane usługi.

Możliwość dokonywania transakcji zdecentralizowaną walutą cyfrowo, w sposób peer-to-peer, będzie działać jako zabezpieczenie przed przyszłym wykorzystaniem monopolu lub oligopolu do centralizacji pieniędzy i płatności. Oznacza to, że zaangażowanie istniejących banków i instytucji płatniczych w świadczenie usług nie zagraża ogólnej tezie Bitcoina.

Od momentu pojawienia się pierwszych giełd Bitcoina, pełniły one rolę depozytariuszy dla wielu posiadaczy bitcoinów. Dlatego każda płatność bitcoinem dokonana z tych giełd, czy to do portfela własnej opieki użytkownika, czy bezpośrednio do sprzedawcy, była pośredniczona przez giełdy. Jednak po przeniesieniu środków do własnej opieki, płatności mogą być dokonywane peer-to-peer i wielu bitcoinerów również w ten sposób transakcjonuje.

Rozwój Lightning Network jako taniego, natychmiastowego i ostatecznego rozwiązania płatniczego warstwy 2 doprowadził do powstania nowej i zróżnicowanej grupy pośredników płatności. Oferują oni wygodę przechowywania środków na Lightning, do których można uzyskać dostęp przez aplikacje na telefonie, umożliwiając szybkie i łatwe płatności twarzą w twarz lub online w bitcoinach. Możliwe jest, aby osoby fizyczne prowadziły własny węzeł Lightning w trybie własnej opieki, ale jest to bardziej wymagające technicznie niż samo przechowywanie bitcoinów na łańcuchu. Portfele Lightning są bardziej odpowiednie niż środki na łańcuchu do codziennych wydatków i bardziej przypominają rachunek bieżący w banku niż konto oszczędnościowe czy inwestycyjne. Podobnie jak w przypadku rachunków bieżących i z tych samych powodów, portfele te zwykle przechowują tylko niewielkie kwoty potrzebne na krótkoterminowe wydatki. Wielu bitcoinerów wykazało się gotowością do rezygnacji z własnej opieki na rzecz wygody podczas korzystania z Lightning, uzasadniając to tym, że podejmują ryzyko kontrahenta tylko w przypadku niewielkich środków.

Redukcja ryzyka systemowego

Rozliczenie większości dzisiejszych płatności cyfrowych, niezależnie od tego, jak wygląda to na powierzchni, wymaga, aby banki dokonywały transakcji wewnętrznie lub z innymi bankami. Wynika to z konieczności zorganizowania systemu finansowego w formie piramidy z bankiem centralnym na szczycie, pod którym banki zarządzają płatnościami cyfrowymi w walucie, za którą odpowiada bank centralny. Oznacza to, że gdy dochodzi do kryzysu bankowego, konsekwencje pozwolenia na upadek banku stanowią ryzyko systemowe dla sieci płatniczej.

Przetwarzanie kart kredytowych, w momencie sprzedaży:

1. Klient przedstawia kartę do płatności
2. Żądanie płatności wysyłane do operatora płatności
3. Operator płatności przekazuje żądanie do organizacji kartowej (Visa, Mastercard)
4. Organizacja kartowa przekazuje żądanie do banku wydającego kartę klienta
5. Bank wydający akceptuje lub odrzuca płatność
6. Organizacja kartowa przekazuje odpowiedź do operatora płatności
7. Operator płatności przekazuje odpowiedź do terminala sprzedawcy, który akceptuje lub odrzuca płatność

Finalizacja płatności, w późniejszym czasie:

1. Operator płatności zleca swojemu bankowi dokonanie (netto) płatności do banku sprzedawcy
2. Klient zleca swojemu bankowi dokonanie (netto) płatności do banku wydającego kartę

Połączenie systemu bankowego z płatnościami tworzy niepotrzebne ryzyko, które objawia się politycznym wymogiem ratowania banków podczas kryzysu kredytowego, bo w przeciwnym razie cała gospodarka upadłaby wraz z procesami płatniczymi. Tworzy to pokusę nadużycia w samym procesie kreacji kredytu.

Przetwarzanie Lightning Network

1. Terminal sprzedawcy wyświetla kod QR faktury Lightning
2. Klient skanuje kod QR faktury ze swojego portfela Lightning na smartfonie i wysyła środki
3. Transakcja jest finalizowana w czasie rzeczywistym przez węzły Lightning Network przekazujące bitcoiny przez łańcuch płynności

Uwaga: ten proces przesyła tylko informacje i pieniądze

Finalizacja płatności następuje w momencie sprzedaży

• Sprzedawca otrzymuje środki natychmiast, w porównaniu do dni lub tygodni przy użyciu obecnych rozwiązań
• Banki nie są wymagane
• Brak ryzyka kredytowego
• Brak ryzyka systemowego

Umożliwiając rzeczywiste oddzielenie odpowiedzialności za walutę od procesu płatności cyfrowych, Bitcoin daje szansę na znaczące ograniczenie, jeśli nie usunięcie, zależności między płatnościami cyfrowymi a bankowością, czyniąc cały system finansowy bardziej odpornym. Może to oznaczać, że społeczeństwa nie będą już musiały stawać przed dylematem konieczności uspołeczniania strat sektora bankowego lub ryzykować załamaniem systemów płatniczych gospodarki. Za Bitcoina nie odpowiada żadna jedna strona, choć wiele osób, firm i organizacji non-profit przyczynia się do jego rozwoju. Wartość Bitcoina wynika nie ze struktur instytucjonalnych, lecz z rynku.

4.3.4 Zagrożenia

Płatności

Jest oczywista korzyść dla stabilności społecznej i gospodarczej z możliwości rozdzielenia systemów płatniczych od szeroko pojętego systemu bankowego. Gdyby banki przestały być centralnym elementem globalnego systemu płatności, potrzeba ratowania tych, które stają się niewypłacalne z powodu złej kreacji długu, zostałaby znacząco ograniczona. Dla własnego sukcesu banki prawdopodobnie będą musiały stać się bardziej odpowiedzialne za swoje praktyki kredytowe, ponieważ zabezpieczenie, które obecnie istnieje, może zostać znacząco ograniczone lub nawet usunięte.

To nie tylko zagrożenie dla części zysków banków z płatności, ale ma też szersze konsekwencje dla ich działalności w zakresie oszczędności i kredytów.

Prawdopodobnie pojawi się bardziej zróżnicowany zestaw dostawców płatności, w tym niektórzy konsumenci staną się własnymi dostawcami, prowadząc osobiste lub społecznościowe usługi bitcoin lightning. Przy wielu nowych uczestnikach banki i obecni dostawcy usług płatniczych będą musieli opracować atrakcyjne usługi, aby utrzymać swoje dochody.

Przekazy międzynarodowe i wymiana walut

Bitcoin i rozwiązania stablecoin oferują znaczną redukcję tarć i kosztów związanych z płatnościami zagranicznymi i przekazami międzynarodowymi. Może to stanowić poważne zagrożenie dla dochodów banków i dostawców usług płatniczych.

Wielkość rynków walutowych wzrosła z praktycznie zera od wybuchu II wojny światowej do 7,5 biliona dolarów dziennie pod koniec 2022 roku, przy czym niemal cały ten wzrost nastąpił po zakończeniu systemu wymiany Bretton Woods w 1971 roku. Banki i dostawcy usług płatniczych czerpią znaczne dochody z oferowania usług na tych rynkach.

https://www.cls-group.com/media/psfny5au/cls_fx_policy_02_fall_of_bretton_woods_fx_50years_afloat_shapingfx_series_oct2023.pdf

Oszczędności i kredyty

Konsumenci nie są już zmuszeni do przechowywania wartości w bankach, aby móc jej używać do płatności. To nie tylko zagrożenie dla pozycji „zbyt dużych, by upaść”, którą banki zajmują dziś, jak wspomniano powyżej w punkcie 3.4.1, ale może także wpłynąć na ich zdolność do tworzenia długu w formie pożyczek.

Ograniczenie ilości kredytu, jaki banki mogą tworzyć, może znacząco zmniejszyć ich dochody zarówno w bankowości detalicznej, jak i globalnej.

4.3.5 Szanse

Chociaż Bitcoin umożliwia zdecentralizowane oszczędzanie i płatności, niektórzy ludzie prawdopodobnie dostrzegą wartość w wymianie części ryzyka kontrahenta na wygodę – częściowo lub w całości. To ogromna szansa dla banków i dostawców usług płatniczych, aby wykorzystać swoją obecną pozycję rynkową do stworzenia udanych produktów przyciągających takich klientów.

Płatności

Obszar płatności Bitcoin rozwija się szybko zarówno z perspektywy sprzedawców, jak i klientów. Istnieją duże możliwości dla banków i dostawców usług płatniczych, aby wprowadzać innowacje na swoich obecnych platformach i płynnie wdrażać natywne rozwiązania płatnicze oparte na bitcoinie. To nieuniknione, że prędzej czy później tak się stanie, jednak zagrożenie związane ze spóźnieniem się na ten rynek otwiera szanse na zdobycie udziałów przez nowych graczy, którzy już oferują i rozwijają takie rozwiązania. Niektóre z tych rozwiązań są open source, inne są własnościowe, a jeszcze inne są pośrednie – kod jest otwarty, ale operatorzy mogą wdrażać go jako podstawę dla własnych, zamkniętych rozwiązań.

Takie rozwiązania mogą być ograniczone geograficznie lub dostępne globalnie. Zazwyczaj wiążą się także z niższymi opłatami za płatności i szybszym czasem rozliczenia – często poniżej sekundy. Eliminują pośredników i omijają banki korespondencyjne oraz banki centralne, oferując klientom i sprzedawcom lepsze i bardziej efektywne usługi płatnicze.

Mikropłatności i strumieniowanie mikropłatności nie są ekonomicznie wykonalne przy użyciu obecnych systemów i technologii pieniądza. Warstwy zbudowane na Bitcoinie, takie jak Lightning Network, mogą dostarczyć te funkcjonalności przy ekonomicznie uzasadnionych kosztach. Istnieje wiele obszarów, w których rozwój takich rozwiązań płatniczych może mieć znaczący pozytywny wpływ na wzrost. Jednym z takich obszarów są mikropłatności za czytanie pojedynczych artykułów prasowych lub płatności strumieniowe za oglądanie materiałów wideo. Może to poprawić doświadczenie klienta poprzez ograniczenie nachalnych reklam, a także zwiększyć bezpośrednie przychody organizacji medialnych. Prawdopodobnie pojawi się wiele innych obszarów, w których ewolucja mikropłatności będzie mogła dodać wartość do istniejących produktów i rynków dla konsumentów oraz zysków dla dostawców. Mogą one także umożliwić powstanie zupełnie nowych produktów i rynków.

Agenci sztucznej inteligencji nie mogą obecnie dokonywać ani otrzymywać płatności w istniejącym systemie, ponieważ nie posiadają tożsamości ludzkiej ani prawnej. Istnieje szansa, aby przewodzić i kształtować produkty, które umożliwią agentom AI wysyłanie i odbieranie płatności. Obecne banki i dostawcy usług płatniczych mogliby opracować technologię wspierającą ten rozwój. Ponieważ ten rynek jeszcze nie istnieje, nie jest to zagrożenie, ale może być straconą szansą. Bitcoin nie wymaga tożsamości ludzkiej do działania, dlatego prawdopodobne jest, że agenci AI będą korzystać z technologii zbudowanych na Bitcoinie, aby w przyszłości uzyskać możliwość wysyłania i odbierania płatności.

Przekazy międzynarodowe i wymiana walut

Banki i dostawcy usług płatniczych mają szansę wykorzystać rozwiązania oparte na Bitcoinie i stablecoinach, aby usprawnić swoje usługi dla konsumentów i firm, obniżając koszty, poprawiając niezawodność i skracając opóźnienia w płatnościach. Im szybciej się zaangażują, tym lepiej będą mogli ograniczyć „demokratyzację” oferowaną przez te nowe technologie i zachować znaczną część swoich obecnych rynków. Brak szybkiego działania prawdopodobnie przyspieszy erozję ich dochodów na tych rynkach.

Oszczędności

Banki mają szansę opracować i oferować nowe rachunki, które mogą być zarówno proste, jak i zaawansowane, z różnymi korzyściami w zakresie przechowywania środków dla klientów. Klienci będą musieli wybierać między samodzielnym przechowywaniem środków a wygodą, a banki mogą stworzyć matrycę produktów odpowiadających różnym potrzebom. Wielu klientów może być zadowolonych zarówno z samodzielnego przechowywania części bitcoinów, jak i posiadania rachunków bankowych dla części swoich pieniędzy.

Różne rachunki mogą oferować różne korzyści dla dostawcy i klienta. Oto kilka możliwych przykładów:

• Wspólna opieka nad środkami za opłatą, ale dostawca nie ma prawa wykorzystywać aktywów klienta do udzielania pożyczek
• Bezpłatne rachunki powiernicze, gdzie dostawca ma prawo wykorzystywać środki do udzielania pożyczek w pełnej rezerwie
• Rachunki powiernicze z oprocentowaniem w bitcoinie, jeśli dostawca jest upoważniony do udzielania pożyczek na rezerwie cząstkowej i/lub zapewniania płynności na rynkach handlowych lub w kanałach płatniczych.

Kredyt

Mogą pojawić się możliwości udzielania nowych form kredytu zabezpieczonych bitcoinem. Poniżej przedstawiono kilka przykładów:

• Kredyt w walucie fiducjarnej (np. PLN) zabezpieczony bitcoinem we wspólnej opiece lub na podstawie dowodu kontroli
• Kredyt w bitcoinie podobny do powyższego
• Niezabezpieczony kredyt w bitcoinie.

4.3.6 Aktywność

Krytycznie przeanalizuj zidentyfikowane zagrożenia i szanse.

Bitcoin jest idealnym antidotum na deprecjację walut fiducjarnych. Stała podaż Bitcoina, otwartoźródłowe oprogramowanie oraz rozproszona sieć przeciwdziałają inflacji. Co więcej, jako waluta energetyczna, Bitcoin wymaga zużycia energii do pozyskania, co podkreśla jego unikalną zdolność do zachowania wartości.
Jack Mallers

4.4.0 Wprowadzenie

Branża technologiczna znajduje się na czele adopcji Bitcoina. Jak często się mówi, i jak opisano w powyższym cytacie – łączy wszystko, czego ludzie nie rozumieją o komputerach, z tym, czego nie rozumieją o pieniądzach. Cytat ten opisuje również kluczowe aspekty Bitcoina, które należy zrozumieć, aby dostrzec jego prawdziwą wartość. To stawia branżę technologiczną w dobrej pozycji, by skorzystać na jego wdrożeniu, ale także na czele zmian, które nastąpią w całym cyklu życia biznesu.

Jeśli spojrzymy na dowolny typowy biznes, może to przyjąć formę:

• Strategia biznesowa – jak każda firma musi się dostosować
• Biznesplan – Jak to zostanie osiągnięte
• Co sprzedawać – Jakie produkty lub usługi i powiązane kompetencje są potrzebne, aby to osiągnąć
• Jak wygrać – Strategia wejścia na rynek i sprzedaż
• Bezpieczeństwo – Wszelkie implikacje dla ładu korporacyjnego, regulacji i zgodności
• Zarządzanie talentami – jakie umiejętności będą potrzebne
• Sukces klienta – Zaangażowanie, wdrożenie, zarządzanie i utrzymanie
• Ciągła innowacja – jak nadążyć za szybko zmieniającym się ekosystemem

4.4.1 Strategia biznesowa – jak firma musi się dostosować?

Bitcoin to nowa technologia, która jest w trakcie globalnej adopcji. Choć na pierwszy rzut oka może się tak nie wydawać, potencjalnie może wpłynąć na wszystkie aspekty każdej firmy, w tym także tych skoncentrowanych na technologii.

Jest to pierwszy naprawdę rzadki cyfrowy zasób i stworzył nowy rynek „krypto-monet” lub „altcoinów”, które wszystkie próbują go naśladować lub budować coś nowego w oparciu o technologie leżące u podstaw. Jednym z bardziej oczywistych przykładów jest blockchain, który zapewnia kluczową funkcjonalność do zarządzania cyfrowymi pieniędzmi, ale poza tym jest głównie rozwiązaniem szukającym problemu do rozwiązania.

Wokół Bitcoina powstaje cały ekosystem, który umożliwia nie tylko zdrowy pieniądz na erę cyfrową, ale także inteligentne kontrakty, systemy płatności i inne rozwiązania oparte na tym protokole.

Aby zrozumieć, jak Bitcoin może wpłynąć na ich działalność, dostawcy technologii muszą zatem rozumieć:

• Szyfrowanie
• Bitcoin jako pionier i lider w tej dziedzinie
• Trylemat blockchaina i wymagane kompromisy
• Kwestie bezpieczeństwa
• Zarządzanie oprogramowaniem open source
• Aspekty sieciowe
• Kryptografia
• Użytkowanie i wpływ na klientów – płatności itd.

Źródło: https://www.solulab.com/cryptocurrency-tech-industry-impact/

Bezpieczeństwo i prywatność – szyfrowanie i kryptografia

Bezpieczeństwo sieci bitcoin jest wielowarstwowe. Gdy wysyłasz bitcoiny, transakcja jest szyfrowana za pomocą haszowania SHA-256. Funkcja kopania również wykorzystuje haszowanie do utworzenia ważnego bloku mniej więcej co dziesięć minut.

Transakcje bitcoinowe mogą pozostać prywatne, ale wymaga to zrozumienia i zastosowania takich możliwości jak:

• Nie używanie tych samych adresów ponownie
• Unikanie KYC i nieużywanie osobistych adresów e-mail
• Korzystanie z portfela połączonego z własnym węzłem
• Nadawanie połączeń on-chain przez Tor
• Użycie Lightning
• Korzystanie z funkcji Coinjoin
• Używanie bezpiecznego oprogramowania, takiego jak portfele

Firmy technologiczne skoncentrowane na bezpieczeństwie są w dobrej pozycji, by zrozumieć i stosować te możliwości, aby chronić bitcoiny klientów i własne.

Bitcoin jako pionier i lider

Bitcoin to technologia pionierska i przez pierwsze lata istniała samodzielnie. Branża krypto wyrosła wokół niego, a konkurenci albo próbują go zastąpić, albo wykorzystać technologie leżące u podstaw do tworzenia nowych rozwiązań. Działo się to falami adopcji i miało miejsce dwukrotnie w historii Bitcoina, jak pokazuje powyższy wykres. Za każdym razem dominacja Bitcoina wracała, gdy te „altcoiny” nie spełniały swoich obietnic. Zrozumienie, dlaczego ten schemat się powtarza, pomoże kierować inwestycjami wewnętrznymi, a także stworzy możliwości doradcze dla klientów.

Trylemat blockchaina i kompromisy

Trylemat blockchaina odnosi się do wyzwania, jakim jest osiągnięcie trzech kluczowych aspektów technologii blockchain: bezpieczeństwa, skalowalności i decentralizacji.

Trylemat sugeruje, że optymalizacja jednego z tych aspektów często odbywa się kosztem pozostałych, co utrudnia osiągnięcie wszystkich trzech jednocześnie. Bitcoin stawia na bezpieczeństwo, a moc obliczeniowa chroniąca sieć stale rośnie, oraz na decentralizację, umożliwiając prawdziwie globalną sieć bez centralnej władzy nadzorującej jej działanie. Odbywa się to kosztem skalowalności – liczba transakcji obsługiwanych na sekundę jest stosunkowo niska. Ten problem pozostaje do rozwiązania na wyższych warstwach, takich jak Lightning, w podobny sposób jak wielowarstwowe podejście TCP/IP.

Zarządzanie oprogramowaniem open source

Bitcoin to projekt open source, a kod źródłowy jest dostępny na otwartej licencji (MIT), bezpłatny do pobrania i używania w dowolnym celu. Open source oznacza coś więcej niż tylko darmowe użytkowanie. Oznacza również, że bitcoin jest rozwijany przez otwartą społeczność wolontariuszy.
Andrzej

Ta „otwarta społeczność wolontariuszy” współpracuje za pośrednictwem platform deweloperskich takich jak GitHub. Dzięki publicznym repozytoriom organizują rozwój oprogramowania w sposób przejrzysty. Kod i jego historia są zawsze dostępne. Cała ta struktura ma podobne cechy do blockchaina, otwartej księgi będącej sercem sieci Bitcoin.

Etyka open source jest obecna w całym ekosystemie Bitcoina; od klientów takich jak Bitcoin Core i Bitcoin Knots, przez koparki DIY jak BitAxe, po portfele takie jak Wasabi, Green Wallet czy Blink.

Każda technicznie kompetentna firma lub osoba może zaangażować się w te projekty, wnosić wartość i budować rozwiązania na ich bazie.

Dobrym źródłem informacji na temat rozwoju Bitcoina jest Jameson Lopp, który jest zaangażowany w Bitcoina od jego początków.

Aspekty sieciowe

Sieć Bitcoin składa się z węzłów połączonych w sieć kratową o „płaskiej” topologii. Nie ma tu serwera, scentralizowanej usługi ani hierarchii w sieci. Węzeł to komputer połączony z innymi komputerami, który przestrzega zasad i dzieli się informacjami. 'Pełny węzeł' to komputer w sieci peer-to-peer Bitcoina, który przechowuje i synchronizuje kopię całego łańcucha bloków Bitcoina. Węzły są niezbędne do utrzymania działania sieci kryptowalutowej, a kod do tego znajduje się w oprogramowaniu Bitcoin Core. Górnicy to wyspecjalizowana podgrupa węzłów, która wykonuje funkcję haszowania i tworzy bloki. Jak pokazuje powyższy diagram Lightning, istnieje ekosystem firm dostarczających sprzęt i/lub oprogramowanie do realizacji tych funkcji, w który każda firma technologiczna może się zaangażować.

Zastosowanie i wpływ na klientów

Jak pokazuje diagram, część ekosystemu stanowią firmy zapewniające infrastrukturę płatniczą, portfele, pule wydobywcze oraz aplikacje dostarczające wartość konsumentom, takie jak podcasty i giełdy. Każdy z tych obszarów to potencjalny kierunek do eksploracji dla firmy technologicznej, niezależnie od tego, czy chodzi o zrozumienie szans, jakie się pojawiają, czy zagrożeń dla obecnego biznesu.

Jak firma musi się zmienić?

Mając świadomość tych kluczowych aspektów, firma będzie mogła rozważyć, jak może wymagać zmiany obecna strategia, na przykład odpowiadając na kluczowe pytania przedstawione w „Playing to Win”:

• Aspiracja zwycięstwa – jaki jest cel naszej firmy i aspiracje przewodnie oraz jak Bitcoin wpisuje się w tę wizję?
• Gdzie będziemy działać? – na jakich rynkach geograficznych, w jakich kategoriach produktów i segmentach możemy odnieść sukces, opierając się na zrozumieniu ekosystemu Bitcoina.
• Jak wygramy? – propozycja wartości i przewaga konkurencyjna oparta na obecnych możliwościach.
• Jakie kompetencje muszą być zapewnione? – jakie konkretne nakłady inwestycyjne i inwestycje są wymagane.
• Jakie systemy zarządzania są wymagane? - jak zmiana formy pieniądza/aktywów skarbowych wpłynie na firmę i systemy wewnętrzne.

Przykładowym podejściem może być przeprowadzenie analizy SWOT, która może obejmować:

Mocne strony

• Jakie umiejętności i technologie są dostępne wewnątrz firmy, które można zastosować w branży Bitcoina?

Słabe strony

• Jakie umiejętności lub dodatkowe inwestycje mogą być potrzebne, aby sprostać tym zmianom?

Szanse

• Jakie nowe biznesy powstają wokół Bitcoina?
• Jak AI i Bitcoin/Lightning współpracują ze sobą?

Zagrożenia

• Co robi nasza konkurencja, aby odpowiedzieć na te zmiany?
• Jaka nowa konkurencja może się pojawić wraz z dojrzewaniem Bitcoina?
• Jakie ryzyka to stwarza dla obecnego biznesu?

Przeprowadzenie podobnej analizy przy użyciu tego lub innych modeli pomoże zrozumieć, jak Bitcoin może wpłynąć na firmę i jakie zmiany należy wprowadzić.

4.4.2 Plan biznesowy – jak to zostanie osiągnięte?

Jak pokazuje przykładowy ekosystem Lightning, branża IT jest kluczowa dla gospodarki Bitcoina i istnieje wiele różnych możliwości dodania wartości, w zależności od odpowiedzi na pytania, gdzie będziesz działać i jak wygrasz, na przykład:

• Rozwój infrastruktury sieciowej warstw 2/3
• Zaangażowanie w rozwój oprogramowania open source
• Tworzenie nowych rozwiązań sprzętowych
• Tworzenie aplikacji i oprogramowania
• Wdrażanie rozwiązań AI i Bitcoin
• Zwiększanie bezpieczeństwa IT i prywatności dla sieci Bitcoin
• Kopanie Bitcoina i analiza energetyczna

4.4.3 Co sprzedawać – Jakie produkty lub usługi można stworzyć lub dostosować do tego nowego modelu biznesowego?

Oto kilka przykładów firm, które wprowadzają innowacje w tej dziedzinie:

Fountain to aplikacja podcastowa, która oferuje kilka innowacji w świecie podcastów.

Aplikacja jest powiązana z portfelem Lightning obsługiwanym przez CashApp lub Strike, co pozwala użytkownikom aplikacji wysyłać i odbierać „sats” – małe ilości bitcoinów.

Słuchacze mogą wybrać opcję przesyłania sats do twórcy podcastu za każdą minutę słuchania. Mogą także „boostować” podcasty, które im się podobają, wysyłając sats do podcastera wraz z wiadomością. Boosty są wyświetlane jako komentarze, które inni słuchacze mogą czytać i na nie odpowiadać. Gdy wyślesz Boost, pojawi się on na stronie programu i odcinka w sekcji aktywności. Im więcej Boostów wyślesz, tym wyżej pojawi się na stronie odcinka. Zobaczą go także inni użytkownicy, którzy obserwują Cię na Fountain, w swoim kanale Odkrywaj.

Podcasterzy mogą więc zarabiać sats przez Lightning za zaangażowanie słuchaczy i mogą automatycznie dzielić się nimi z dowolnymi współtwórcami programu.

Dla użytkownika każda minuta spędzona na konsumowaniu treści, tworzeniu treści lub oglądaniu reklam zwiększa wartość używanej platformy. Pomyśl o tych, z których korzystasz codziennie: Youtube, Twitter, Facebook, Instagram, TikTok – wszystkie te platformy straciłyby swoją wartość bez czasu i uwagi użytkowników, ale żadna z nich nie nagradza użytkownika za pozostanie. W aplikacji Fountain użytkownicy mogą być nagradzani za polubienia, słuchanie promowanych treści lub po prostu za słuchanie podcastu.

Firmy mogą rozważyć przekierowanie środków marketingowych – z których, jak wiadomo, tradycyjnie 50% jest marnowane, ale trudno określić które 50% – aby przyjąć podobny model.

MicroStrategy Incorporated to amerykańska firma oferująca rozwiązania z zakresu analityki biznesowej, oprogramowania mobilnego oraz usług w chmurze. Firma rozwija oprogramowanie do analizy danych wewnętrznych i zewnętrznych w celu podejmowania decyzji biznesowych oraz tworzenia aplikacji mobilnych.

W sierpniu 2020 roku MicroStrategy zainwestowało 250 milionów dolarów w bitcoina jako aktywo rezerwowe, powołując się na malejące zyski z gotówki, i obecnie wykorzystuje bitcoina do motywowania pracowników. MicroStrategy jest jedną z czołowych organizacji rozwijających i wdrażających rozwiązania w tym kierunku, a w 2023 roku firma ogłosiła szereg inicjatyw w tym zakresie:

• Nagradzanie pracowników za obecność na telekonferencjach. Dzięki integracji Lightning z Zoom, podczas planowania spotkań i konferencji, takich jak dzień firmowy, pracownicy, którzy uczestniczą i pozostają przez cały czas trwania webinaru, otrzymują SAT-y.
• Nagradzanie za dzielenie się wiedzą dzięki integracji z Salesforce. Pracownicy są również nagradzani za dostarczanie przydatnej wiedzy w formie artykułów, które klienci mogą czytać, aby uzyskać odpowiedzi na pytania dotyczące produktów MicroStrategy. Pracownicy otrzymują także wynagrodzenie w postaci sats za udzielanie odpowiedzi na pytania w czasie rzeczywistym.
• Nagradzanie za konsumowanie treści dzięki integracji z Wistia. Materiały wideo tworzone przez zespół marketingowy, które wyjaśniają wizję i misję MicroStrategy oraz opinie klientów na temat użyteczności produktów firmy, są hostowane na Wistia, a pracownicy otrzymują wynagrodzenie za ich oglądanie. Celem jest pomoc pracownikom w „zrozumieniu wizji firmy, nowych możliwości produktu oraz przypadków użycia klientów”, przy jednoczesnym nagradzaniu ich SAT-ami.
• Nagroda za naukę dzięki integracji z Adobe LMS. Przedstawiciele MicroStrategy podkreślili, że ze względu na znaczenie rozwoju osobistego pracowników dla firmy, stworzono system nauki zintegrowany z Adobe Learning Management System, który również współpracuje z nagrodami Lightning.

MicroStrategy zaznaczyło, że te możliwości zostaną udostępnione klientom platformy MicroStrategy.

Od czasu początkowej inwestycji w bitcoina, MicroStrategy intensywnie inwestowało, stając się jednym z największych posiadaczy bitcoinów, a akcje firmy osiągnęły lepsze wyniki niż konkurencja z branży. Wzrost wartości opcji na akcje posiadanych przez pracowników został w wywiadzie opisany jako mający pozytywny wpływ na retencję pracowników.

Źródło: https://cryptotvplus.com/2023/05/how-microstrategys-sats-rewards-spark-employee-motivation/

Jak pokazują te dwa przykłady, wykorzystanie Bitcoina i Lightning daje możliwości nie tylko oferowania wewnętrznych nagród dla pracowników, ale także usług zewnętrznych. Firmy technologiczne są w dobrej pozycji, aby wdrażać te rozwiązania u siebie, jak również pomagać klientom w ich implementacji.

Potencjalne produkty lub usługi do zaoferowania będą w dużej mierze zależeć od części branży technologicznej, w której działa firma, ale przykłady to:

• Firmy programistyczne – płatności subskrypcyjne SaaS z wykorzystaniem strumieniowania SAT-ów
• Dostawcy rozwiązań bezpieczeństwa – usługi wykrywające cryptojacking
• MSP – programy edukacyjne z zakresu Blockchain/Bitcoina dla klientów
• Platformy mediów społecznościowych – pobieranie opłat za korzystanie zamiast polegania na przychodach z reklam
• Strumieniowanie sats do użytkowników (np. za wypełnianie ankiet lub za spędzanie czasu na platformie lub stronie internetowej) zamiast wydawania środków na marketing i reklamę
• Firmy FinOps wdrażające Bitcoina jako kanał płatności
• Dostawcy centrów danych oferujący rozwiązania grzewcze/kopalniane dla AI/BTC
• Firmy grzewcze integrujące kopanie
• Firmy z sektora odnawialnych źródeł energii integrujące kopanie

Warto również zauważyć, że duże inwestycje zostały poczynione w „altcoiny”, które twierdziły, że zostały zaprojektowane, aby dostarczać nowe i innowacyjne rozwiązania, ale do tej pory nie zdobyły realnej popularności. Najlepsze z tych pomysłów najprawdopodobniej trafią na sieć Bitcoina.

4.4.4 Jak wygrać – strategia wejścia na rynek i sprzedaż

Strategia marketingu cyfrowego powinna obejmować plan wykorzystania kanałów online do zbudowania obecności w internecie i osiągnięcia określonych celów marketingowych. Ostatecznym celem jest zwiększenie widoczności każdej firmy i przyciągnięcie nowych klientów przy użyciu różnych kanałów. Jak pokazano w powyższych przykładach, przełomowe mikropłatności mogą również umożliwić nowe modele marketingowe.

Strategia i plan marketingowy powinny zostać dostosowane tak, aby uwzględniały uzgodnione inicjatywy związane z Bitcoinem, z jasno określonymi celami i zadaniami.

Cele mogą być następujące:

• Zbudowanie pozycji eksperta w tematyce Bitcoina w powiązanej z firmą dziedzinie technologii
• Przyciągnięcie nowych klientów dzięki produktom i usługom skoncentrowanym na Bitcoinie
• Zwiększenie rozpoznawalności marki w środowisku Bitcoina

Plan marketingowy może obejmować takie inicjatywy jak:

• Stworzenie nowej strony docelowej skoncentrowanej na Bitcoinie i/lub Lightning
• Włączenie przekazu o Bitcoinie do istniejących kampanii marketingowych
• Wprowadzenie na rynek produktów lub usług związanych z Bitcoinem
• Rozwijanie obserwujących w mediach społecznościowych na wybranych platformach związanych z treściami o Bitcoinie
• Współtworzenie oprogramowania open source
• Wykorzystanie możliwości strumieniowania sats do zachęcania do konsumpcji treści marketingowych lub edukacyjnych

4.4.5 Bezpieczeństwo – wpływ na zarządzanie, regulacje i wymagania dotyczące zgodności

Czy wykorzystanie Bitcoina i powiązanych protokołów open source wpływa na nasze postrzeganie ryzyka IT i zgodności?

Bezpieczeństwo i zgodność są kluczowe dla sukcesu Bitcoina, który opiera się na haszowaniu, kryptografii i szyfrowaniu. Jako otwarty protokół, kod jest dostępny dla każdego do wglądu i wniesienia własnego wkładu. Firmy technologiczne mogą być dobrze przygotowane, aby przyczynić się do rozwoju tego ekosystemu.

W zależności od wybranych rozwiązań, na których koncentruje się firma, mogą pojawić się także inne aspekty bezpieczeństwa i zgodności, które należy wziąć pod uwagę, takie jak regulacje dotyczące transakcji finansowych czy prywatność klientów.

4.4.6 Zarządzanie talentami – jakie nowe umiejętności będą potrzebne

Wielu pierwszych użytkowników Bitcoina pochodziło z branży IT, prawdopodobnie dlatego, że wczesni entuzjaści musieli posiadać wysoki poziom wiedzy technicznej, aby docenić, jak Bitcoin zapewnia bezpieczeństwo i rzadkość.

Jak opisano we wstępie, istnieje powiedzenie, że Bitcoin łączy wszystko, czego nie rozumiesz o komputerach, z tym, czego nie rozumiesz o pieniądzach. To drugie może wymagać dodatkowej edukacji wewnętrznej, ale branża technologiczna jest oczywiście w lepszej pozycji niż inne sektory, aby zidentyfikować i zapewnić odpowiednie umiejętności. W zależności od konkretnego obszaru działalności, w firmie mogą być potrzebne nowe umiejętności techniczne związane z sieciami, szyfrowaniem lub kryptografią.

Ogólnie brakuje również zrozumienia technicznych aspektów Bitcoina, a firmy technologiczne są w dobrej pozycji, aby edukować rynek.

Aby móc skutecznie prowadzić edukację i szkolenia zarówno dla rozwoju wewnętrznego i wsparcia, jak i dla rynku, należy również zrozumieć aspekty finansowe Bitcoina. Może to nie być naturalny obszar dla typowej firmy technologicznej, ale będzie to konieczne, aby skutecznie edukować i szkolić potencjalnych klientów, dlaczego to jest ważne i dlaczego nowe produkty i usługi oferowane przez firmę mają wartość.

4.4.7 Zarządzanie klientem – zaangażowanie, wdrożenie i utrzymanie

Celem każdej firmy jest dostarczanie pozytywnych rezultatów swojej docelowej grupie klientów i przekładanie tego na zyski. Firmy technologiczne często powołują „zespół ds. sukcesu klienta”, który koncentruje się na zarządzaniu każdym klientem przez cały cykl życia – od budowania świadomości, przez preferencje, wdrożenie i zarządzanie klientem, aż po lojalność.

Bez względu na to, jak ta funkcja jest zarządzana, teraz będzie musiała uwzględniać Bitcoina. Może to obejmować:

• Warsztaty edukacyjne dla klientów na temat Bitcoina
• Wkład bazy klientów w rozwój usług
• Sprzedaż dodatkowych usług związanych z Bitcoinem obecnym klientom
• Zarządzanie satysfakcją klientów w związku z nowymi usługami
• Zbieranie studiów przypadków i opinii dotyczących rozwiązań opartych na Bitcoinie

To będzie wymagało nowych umiejętności, a być może także wdrożenia nowych procesów.

4.4.8 Innowacja

Bitcoin jest na wczesnym etapie adopcji i rozwoju, dlatego branża dynamicznie się rozwija i stale pojawiają się innowacje w wielu jej obszarach. Dla każdej firmy technologicznej ważne jest, aby być na bieżąco z tymi innowacjami, by pozostać istotną na rynku. Ponieważ branża technologiczna już teraz rozwija się w szybkim tempie, kultura ciągłej innowacji powinna być już obecna, a Bitcoin musi zostać włączony w ten proces.

4.4.9 Podsumowanie

Internet wyniósł „dział IT” do poziomu zarządu poprzez rolę CTO, gdy stało się jasne, że IT to nie „tylko narzędzie”, ale coś, co przekształca (lub czyni przestarzałymi) modele operacyjne. Bitcoin rozwija to dalej, przekształcając finansową stronę biznesu. Każda duża i średnia firma jest teraz firmą programistyczną, a w ciągu 10-15 lat każda firma może stać się także firmą bitcoinową.

Firmy technologiczne są w dobrej pozycji, aby zarówno zrozumieć, jak i skorzystać na adopcji Bitcoina. Może to przybierać różne formy w zależności od profilu firmy i rynku docelowego, ale wymaga zrozumienia i inwestycji w wielu obszarach firmy, aby odnieść sukces.

4.5.0 Wprowadzenie

Myślę, że Internet będzie jedną z głównych sił ograniczających rolę rządu. Jedyną rzeczą, której brakuje, ale która wkrótce zostanie opracowana, jest wiarygodna e-gotówka, metoda, dzięki której w Internecie można przesyłać środki z A do B bez tego, żeby A znał B lub B znał A. Tak jak mogę wziąć banknot 20 €, przekazać go tobie i nie ma żadnego śladu, skąd pochodził. Możesz go otrzymać, nie wiedząc, kim jestem.
Milton Friedman

Wiele firm i osób nie dostrzegło znaczenia internetu, gdy ten się pojawił, i nadal tego nie robiło, gdy ewoluował, oferując szeroki zakres możliwości, które dziś uważamy za oczywiste, a które zrewolucjonizowały wiele aspektów naszego życia. Wczesnym użytkownikom – w czasach tego cytatu – którzy zmagali się z wysyłaniem e-maili przez wolny modem telefoniczny, trudno byłoby sobie wyobrazić, że będą chodzić z urządzeniem mobilnym zapewniającym dostęp na żądanie do szerokiej gamy aplikacji dostępnych dziś.

Technologie chmurowe miały podobny, przełomowy wpływ, zaczynając od uruchomienia podstawowych usług przechowywania danych na kilka lat przed powstaniem Bitcoina. Początkowo postrzegano je jedynie jako wariant hostingu zdalnego, lecz stały się dominującą platformą dostarczania usług IT i nadal rozwijają nowe możliwości oraz funkcje w tempie, za którym trudno nadążyć.

Brakującym ogniwem do odblokowania kolejnego etapu wartości z internetu, jak wcześnie zauważył Friedman, jest wiarygodny cyfrowy odpowiednik gotówki, który można wykorzystać do płacenia za wartość dostarczaną przez internet – co zapewnia Bitcoin. Rozwijał się organicznie, bez budżetu marketingowego czy wsparcia dużych firm, a jego tempo adopcji jest szybsze niż internetu, stając się „e-gotówką”, którą Friedman uznał za brakujące ogniwo. Pozwala ludziom i firmom na dokonywanie transakcji na całym świecie bez konieczności uzyskiwania zgody lub korzystania z systemów rządowych. Odblokuje to nową falę innowacji i współpracy na świecie, a firmy, które to zrozumieją i wdrożą wcześniej, będą największymi beneficjentami.

4.5.1 Bitcoin dla dostawców usług profesjonalnych

Usługi profesjonalne to zazwyczaj firmy oferujące usługi i wiedzę zamiast produktów wytworzonych. Jeśli jesteś jedną z nich, ten rozdział opisuje potencjalny wpływ na tę branżę, jak dostępność globalnej, bezpiecznej cyfrowej gotówki może wpłynąć na sposób prowadzenia działalności oraz jakie rodzaje usług można zaoferować, aby wykorzystać ten rozwój.

Dlaczego warto rozważyć Bitcoina?

Bitcoin może otworzyć nowe możliwości dla istniejących usług, wpłynąć na to, jak obecne usługi będą musiały się dostosować, a także dać szansę na budowę nowych, powiązanych usług opartych na twoich obecnych umiejętnościach i wiedzy branżowej.

Dodanie bitcoina do rozmów z obecnymi klientami

W obecnych realiach bitcoin jest nadal bardziej rozwiązaniem B2C. Firma świadcząca usługi profesjonalne, obsługująca np. hotele czy sieci restauracji, może doradzać tym klientom, jak wdrożyć płatności bitcoinem dla ich końcowych odbiorców.

W miarę dojrzewania rynku, dodanie Bitcoina jako opcji płatności za własne usługi może również promować kompetencje firmy w tym obszarze. Osoby posiadające Bitcoina często aktywnie poszukują i korzystają z usług firm, którym mogą zapłacić w Bitcoinie.

Jak Bitcoin może wpłynąć na istniejące usługi

Dla organizacji świadczących usługi profesjonalne, rozwój gospodarki opartej na Bitcoinie może wymagać bardziej współpracy, gdzie dostawcy, odbiorcy, konsumenci, a nawet konkurenci będą mieli bardziej przejrzystą wymianę danych i wiedzy w ramach wspólnego ekosystemu. Bitcoin to przede wszystkim ekosystem, któremu służy, wyrównując szanse i przekazując władzę oraz odpowiedzialność tym, którzy w nim uczestniczą. Przykładem jest Nostr (Notes and other stuff transmitted by relay) – nowa platforma społecznościowa, która zapewnia bezpośrednie połączenie społeczności użytkowników do wymiany informacji i wartości przy użyciu Bitcoina.

Podobnie jak chmura umożliwiła globalną współpracę i zapewniła szerszy dostęp do zasobów IT, Bitcoin może umożliwić dostęp do przejrzystej i otwartej formy pieniądza globalnej publiczności. Organizacje świadczące usługi profesjonalne będą musiały przeanalizować swoje rozwiązania, aby rozważyć, jak ta zmiana może wpłynąć na sposób dostarczania obecnych usług i produktów swoim klientom.

Nowe usługi oparte na ekosystemie Bitcoina

Oprócz wpływu na istniejące usługi, Bitcoin i ekosystem, który na nim powstaje, oferują możliwość tworzenia nowych usług jako alternatywnych lub zupełnie nowych źródeł przychodów dla firm świadczących usługi profesjonalne. Poniżej przedstawiono kilka przykładów:

Księgowość

Tło

Chociaż bitcoin nie jest jeszcze typowym składnikiem portfela skarbnika korporacyjnego, lepsze zrozumienie bitcoina może pomóc wyjaśnić, dlaczego skarbnicy dużych, notowanych na giełdzie firm zaczęli go w ostatnich latach akceptować. Wiele cech bitcoina, takich jak maksymalna podaż 21 milionów monet i weryfikowalna rzadkość na publicznym blockchainie, może czynić go atrakcyjnym, aspiracyjnym magazynem wartości. Ten kluczowy segment portfela może potencjalnie stanowić cenne zabezpieczenie przed rosnącymi deficytami fiskalnymi, dewaluacją walut i ryzykiem geopolitycznym. W obliczu nowych wyzwań gospodarczych, unikalne cechy bitcoina działają jak sprzyjające wiatry.

Tradycyjnie działy skarbu korporacyjnego zarządzały gotówką konserwatywnie, alokując większość kapitału w aktywa postrzegane jako niskiego ryzyka (np. depozyty bankowe, fundusze rynku pieniężnego, bony skarbowe, papiery komercyjne i umowy odkupu). Jednak niepewne czynniki gospodarcze, takie jak inflacja, stopy procentowe i zwiększone ryzyko geopolityczne, mogą skłaniać firmy do ponownego przemyślenia skuteczności takich strategii.

Analityczka inwestycyjna i autorka Lyn Alden opisuje trzy rodzaje inflacji: inflację monetarną, inflację aktywów i inflację cen konsumpcyjnych (CPI). Inflacja monetarna (wzrost szerokiej podaży pieniądza mierzonej agregatem M2) nie gwarantuje, ale jest zapowiedzią inflacji aktywów (wzrost cen i wycen aktywów inwestycyjnych) oraz inflacji cen konsumpcyjnych (wzrost poziomu cen dóbr i usług niebędących aktywami finansowymi).

W zależności od rodzaju działalności, firmy mogą być dotknięte zarówno inflacją cen aktywów, jak i inflacją cen konsumpcyjnych. Na przykład inflacja cen aktywów może prowadzić do wzrostu wartości aktywów, w które firma chce zainwestować lub je przejąć, a inflacja cen konsumpcyjnych może powodować wyższe koszty zapasów w stosunku do siły nabywczej gotówki.

Dlaczego skarbnicy korporacyjni mogą rozważać inwestycje w Bitcoina

Firmy świadczące usługi profesjonalne powinny być świadome rosnącej liczby przedsiębiorstw, które dodają bitcoina do swoich bilansów, oraz powodów, dla których robią to np. MicroStrategy czy Metaplanet. Zrozumienie korzyści płynących z możliwości wykorzystania bilansu jako narzędzia zwiększania wartości dla akcjonariuszy podnosi wartość doradztwa, jakie firma usługowa może zaoferować swoim klientom.

Regulacje

Liczne zmiany regulacyjne na świecie dotyczące aktywów cyfrowych zwiększyły zaufanie inwestorów do bitcoina jako inwestycji. Coraz większa ilość danych rynkowych i historii cen, przyjazne regulacje dotyczące aktywów cyfrowych, takie jak unijne ramy prawne Markets in Crypto Assets (MiCA) oraz zatwierdzenie przez amerykańską SEC funduszu ETF na bitcoina w styczniu 2024 roku, dały inwestorom i firmom pewność i jasność, na którą czekali.

Zmiana zasad rachunkowości FASB

W grudniu 2023 roku Financial Accounting Standards Board (FASB) zaktualizowała wytyczne dotyczące tego, jak firmy powinny ujmować i raportować bitcoina oraz inne aktywa cyfrowe w swoich bilansach. Nowe zasady są korzystne dla firm posiadających bitcoina, ponieważ pozwalają na stosowanie wyceny według wartości godziwej, umożliwiając wreszcie firmom również podwyższanie wartości aktywów do wartości rynkowej. Wcześniej firmy mogły jedynie obniżać wartość pozycji w aktywach cyfrowych. Nowe wytyczne mogą dać lepszy obraz sprawozdań finansowych i kondycji finansowej firmy, pokazując bardziej rzeczywistą wartość posiadanego bitcoina.

Wyniki cenowe Bitcoina w czasie

Jako eksperyment myślowy, rozważ, jak wyglądałby bilans przeciętnej spółki z indeksu WIG20, gdyby zainwestowała zaledwie 1% swojego firmowego skarbu w bitcoina w ciągu ostatnich pięciu lat. Zakładając średnią wielkość skarbu na poziomie 10 miliardów złotych, rozważ, czy alokacja 1% (100 milionów złotych) w bitcoina została dokonana w czerwcu 2019 roku przy cenie 10 000 €. Pomimo początkowego spadku i okresów zmienności, pozycja w bitcoinie ostatecznie by się odbudowała i wzrosła do około 700 milionów złotych do czerwca 2024 roku. Chociaż firma mogłaby doświadczyć krótkoterminowej zmienności zysków, jej długoterminowe wyniki finansowe byłyby znacząco lepsze, zwłaszcza w okresach wysokiej inflacji po pandemii COVID-19.

Możliwości

Obecne niepewne i wysokoinflacyjne otoczenie gospodarcze skłania nowoczesnych skarbników korporacyjnych do rozważenia dodania bitcoina do bilansu. Seria alokacji bilansowych w bitcoina przez Block Inc., MicroStrategy, Stone Ridge Holdings Group i inne firmy pokazuje trend, który może się utrzymać, gdy przedsiębiorstwa rozważają ryzyko utraty płynności z powodu wysokich stóp procentowych oraz potencjalnej utraty siły nabywczej gotówki w wyniku działań banków centralnych.

Firmy, które zdecydują się na alokację w bitcoina, mogą skorzystać na przewadze wynikającej ze wzrostu wartości bitcoina w czasie, a księgowi rozumiejący potencjalne korzyści i konsekwencje tego podejścia również mogą na tym zyskać.

Usługi finansowe

Tło

Konwergencja branży usług finansowych i technologii stworzyła pewien poziom niepewności, a innowacje takie jak technologia płatności peer-to-peer zakłócają infrastrukturę, operacje i modele biznesowe.

Chociaż te innowacje napędzają bardziej zorientowane na klienta rozwiązania przy niższych kosztach, wywierają również bezprecedensową presję na instytucje finansowe, by stały się bardziej elastyczne i reagujące na zmiany.

Branża technologii finansowych (Fintech) obejmuje szeroką gamę firm wykorzystujących technologię do świadczenia innowacyjnych usług, takich jak płatności online, aplikacje mobilne, często współpracując z tradycyjnymi walutami i systemami płatniczymi.

Kryptowaluty wykorzystują blockchainy i kryptografię do dostarczania alternatywnych walut cyfrowych, które mają zapewniać przejrzystość, bezpieczeństwo i transakcje bez granic. Rynek ten ewoluował przez kilka lat, obejmując różne rozwiązania i stanowi podstawę dla cyfrowych walut banków centralnych (CBDC) rozwijanych przez rządy na całym świecie. Doprowadziło to do pewnego zamieszania na rynku, gdzie różne rozwiązania konkurują o uwagę firm i rządów. Żadne z tych rozwiązań nie zapewnia pożądanych korzyści zdecentralizowanej, otwartoźródłowej i nie wymagającej zgody formy pieniądza poza Bitcoinem.

Możliwości

• Globalne transfery walutowe: Istniejące systemy finansowe wykorzystywane do przesyłania pieniędzy na całym świecie są drogie, skomplikowane i powolne, a także nie są dostępne dla wszystkich potencjalnych uczestników. Otwiera to możliwość oferowania tańszych, bardziej przejrzystych i wydajnych transferów finansowych pomiędzy dowolnymi dwiema stronami na świecie. Może to być oparte na dolarze amerykańskim przy użyciu rozwiązań takich jak USDT (Tether) lub bezpośrednio na bitcoinie poprzez Lightning Network.
• Usługi doradcze: Przyjęcie Bitcoina jako najlepszego rozwiązania spełniającego potrzeby klientów – zrozumienie jego przewagi jako środka przechowywania wartości oraz ekosystemu budowanego wokół niego – daje możliwość świadczenia usług doradczych klientom w zakresie korzyści płynących z wdrożenia bitcoina, a także porównania go z alternatywami.

Usługi audytu i zapewnienia

Tło

Technologia blockchain ma potencjał, by wpłynąć na wszystkie procesy związane z prowadzeniem rejestrów, w tym na sposób inicjowania, przetwarzania, autoryzowania, rejestrowania i raportowania transakcji. Może to mieć wpływ na takie działania jak sprawozdawczość finansowa i podatkowa. Biegli rewidenci będą musieli zrozumieć technologię wykorzystywaną do tworzenia i potwierdzania transakcji Bitcoin oraz sposób ich przechowywania w księdze blockchain w porównaniu do tradycyjnych rejestrów.

Chociaż nie jest to przedmiotem tego modułu, istnieją inne alternatywne rozwiązania oparte na idei blockchainów, takie jak CBDC, „stablecoiny” oraz inne rozwiązania skoncentrowane na smart kontraktach. Zrozumienie tych rozwiązań i potencjalnych skutków, jeśli klient zdecyduje się je wdrożyć, będzie również wymagało wiedzy o ich działaniu. Ta wiedza będzie kluczowa przy odpowiadaniu na pytania, czy są one zdecentralizowane i publiczne, czy też „permissioned” i zarządzane przez konsorcjum właścicieli protokołu, na przykład w zarządzaniu łańcuchem dostaw. Będzie to miało wpływ na to, jakie techniki weryfikacji mogą być wymagane dla skutecznej ścieżki audytu.

• Smart kontrakty: Smart kontrakty to metoda automatyzacji procesu zawierania umów oraz monitorowania i egzekwowania zobowiązań umownych przy minimalnej ingerencji człowieka. Automatyzacja może poprawić efektywność, skrócić czas rozliczeń i zmniejszyć liczbę błędów operacyjnych. Ponieważ korzystanie z technologii smart kontraktów wymaga przełożenia wszystkich warunków umowy na logikę, może to również poprawić zgodność z umową poprzez zmniejszenie niejednoznaczności w niektórych sytuacjach. Jednak wdrożenie i monitorowanie może wymagać poziomu wiedzy technicznej, której zespół obecnie nie posiada. Biegły rewident może być potrzebny do weryfikacji interfejsu pomiędzy smart kontraktami a zewnętrznymi źródłami danych, które wywołują zdarzenia biznesowe. Bez niezależnej oceny użytkownicy narażeni są na ryzyko nieujawnionych błędów lub luk.
• Raportowanie ESG: Zaangażowanie w bitcoin może pozwolić firmom uzyskać przewagę w raportowaniu ESG, które obecnie jest obowiązkową i istotną częścią wymogów regulacyjnych. Dokument KPMG z 2022 roku opisuje, jak wydobycie Bitcoina może zachęcać do wykorzystania odnawialnych źródeł energii, równoważyć sieci energetyczne wykorzystujące niestabilne źródła odnawialne, ograniczać emisję metanu oraz pomagać w recyklingu ciepła generowanego przez centra danych.

Możliwości

Aby podjąć się nowej roli, audytor może potrzebować nowych umiejętności:

• Znajomość technicznych języków programowania
• Skuteczne metody pozyskiwania danych z blockchaina Bitcoina na potrzeby audytu
• Różnice we wdrożeniach rozwiązań i ich wpływ na zaufanie oraz własność protokołu
• Audyt smart kontraktu pod kątem zgodności z przepisami i kontrolami stron trzecich
• Arbitraż sporów dotyczących smart kontraktów zgodnie z obowiązującymi ramami prawnymi
• Zrozumienie implikacji ESG związanych z wdrożeniem bitcoina

Doradcy finansowi

Tło

Oprócz bezpośredniego posiadania aktywów cyfrowych, wielu zamożnych osób i biur rodzinnych przeznacza część nowych inwestycji na fundusze inwestujące w określone aktywa cyfrowe lub projekty związane z aktywami cyfrowymi. Nowe ETF-y spot na bitcoina umożliwiają inwestowanie w instrumenty śledzące wyniki bitcoina bez konieczności ponoszenia ryzyka związanego z przechowywaniem aktywa, jednak najbezpieczniejszym sposobem ochrony wartości długoterminowej jest nauczenie się, jak przechowywać aktywo samodzielnie.

Co ważne, wydaje się, że regulatorzy generalnie zaakceptowali, iż aktywa cyfrowe takie jak bitcoin pozostaną na rynku, dlatego zamiast rozważać ich zakazanie, skupiają się obecnie na znalezieniu równowagi między rozwojem branży a ochroną inwestorów. Kluczowe jest uzyskanie kompleksowej, lokalnej i całościowej porady dotyczącej wielojurysdykcyjnego traktowania regulacyjnego strategii inwestycyjnej w aktywa cyfrowe oraz wzajemnych powiązań pomiędzy różnymi reżimami.

Różne jurysdykcje mają także odmienne sposoby traktowania aktywów cyfrowych i zysków z nich uzyskiwanych na potrzeby podatkowe. Podobnie jak w przypadku analizy regulacyjnej opisanej powyżej, należy przyjąć takie samo podejście do kwestii podatkowych, uzyskując specjalistyczną lokalną poradę podatkową oraz szerszą, międzynarodową perspektywę.

Obawy dotyczące bezpieczeństwa danych wymagają wdrożenia silnych środków cyberbezpieczeństwa, aby zapewnić odpowiednią ochronę zarówno aktywów finansowych, jak i danych osobowych.

Większość biur rodzinnych korzysta z usług zewnętrznych, wyspecjalizowanych depozytariuszy kryptowalut do przechowywania kryptowalut i odpowiednich kluczy prywatnych. Dostawca usług powinien posiadać najnowocześniejsze systemy bezpieczeństwa, wymagać wielopoziomowej autoryzacji od różnych wewnętrznych interesariuszy do realizacji każdej transakcji oraz posiadać ubezpieczenie obejmujące utratę aktywów w przypadku oszustwa lub ataku cybernetycznego.

Możliwości

Doradcy biur rodzinnych i zamożnych osób mogą oferować różnorodne usługi w oparciu o tę dynamikę rynku:

• Zarządzanie bezpieczeństwem aktywów cyfrowych
• Doradztwo w zakresie cyberbezpieczeństwa
• Doradztwo w zakresie bezpiecznego przechowywania Bitcoina
• Implikacje podatkowe
• Bitcoin jako część całościowego zarządzania portfelem
• Opracowanie nowych protokołów prawnych i zgodności, takich jak ceremonie podpisywania kluczy przy transferach

Konsulting marketingowy

Tło

Istnieje wiele firm świadczących profesjonalne usługi marketingowe – od pomocy klientom w definiowaniu strategii i tworzeniu treści, po budowanie stron internetowych i generowanie ruchu na nich.

Każda strategia marketingu cyfrowego powinna zawierać plan wykorzystania kanałów online do budowania obecności w internecie i osiągania określonych celów marketingowych. Ostatecznym celem jest zwiększenie widoczności firmy i przyciągnięcie nowych klientów za pomocą różnych kanałów.

Przykładem nowego kanału ściśle powiązanego z Bitcoinem jest Nostr. Podobnie jak Bitcoin, jest to zdecentralizowana, otwartoźródłowa platforma, na której użytkownik zachowuje własność danych dzięki użyciu klucza prywatnego. Architektura odporna na cenzurę Nostr zapewnia, że komunikacja biznesowa, przekazy marketingowe i interakcje z klientami są wolne od zewnętrznych ingerencji. Jest to szczególnie cenne dla firm działających w branżach o surowych regulacjach lub tam, gdzie wolność słowa jest istotna. Ponadto wykorzystanie jednego klucza prywatnego do dostępu do wielu interfejsów upraszcza zarządzanie kontami, dając spokój ducha dzięki możliwości płynnego przełączania się między różnymi aplikacjami. Integracja z Bitcoinem i Lightning umożliwia także globalne transakcje i mikropłatności – funkcja Lightning otwiera nowe metody marketingu.

Możliwości

Wspieranie klientów w działaniach marketingowych może obejmować inicjatywy takie jak:

• Budowanie pozycji eksperta w obszarze Bitcoina w powiązanych technologiach biznesowych
• Pozyskiwanie nowych klientów dzięki produktom i usługom skoncentrowanym na Bitcoinie
• Zwiększanie rozpoznawalności marki w przestrzeni Bitcoina

Plan marketingowy może obejmować takie inicjatywy jak:

• Stworzenie nowej strony docelowej poświęconej Bitcoinowi i/lub Lightning
• Włączenie przekazu o Bitcoinie do istniejących kampanii marketingowych
• Zarządzanie wprowadzeniem na rynek produktów lub usług związanych z Bitcoinem
• Rozwijanie obserwujących w mediach społecznościowych na wybranych platformach związanych z Bitcoinem oraz ocena wykorzystania nowych platform, takich jak Nostr
• Wkład w rozwój oprogramowania open-source

Budowanie dogłębnej wiedzy w tych obszarach otworzy nowe rodzaje usług marketingowych, które można opracować i sprzedawać obecnym lub nowym klientom.

Usługi skierowane do sektora małych firm

Korzyści dla MŚP:

• Zabezpieczenie przed inflacją
• Dostęp do rynków globalnych
• Niższe opłaty transakcyjne
• Prawie natychmiastowe rozliczenie
• Zwiększone bezpieczeństwo
• Niezależność finansowa
• Odporność na cenzurę

Dla firm świadczących usługi profesjonalne istnieje wiele potencjalnych korzyści z wdrożenia Bitcoina, które powinny zainteresować sektor MŚP, a usługi mogą być projektowane tak, aby odpowiadały każdej z nich:

• Zasięg rynkowy: internetowa społeczność Bitcoina jest skłonna podróżować dalej i szukać w internecie firm, które akceptują Bitcoina. Może to otworzyć nową bazę potencjalnych klientów dla mniejszych firm.
• Przyjmowanie Bitcoina jako płatności pozwala na szybsze rozliczenia i niższe opłaty niż w przypadku tradycyjnych metod płatności.
• Bitcoin może również zwiększyć bezpieczeństwo transakcji online dzięki wbudowanym cechom technologii, a także niezależności od tradycyjnego systemu bankowego, co czyni go odpornym na cenzurę.
• Przechowywanie części lub całości otrzymanych Bitcoinów w bezpiecznym portfelu może pomóc w zachowaniu majątku, zwłaszcza w krajach z szybko tracącymi na wartości walutami fiducjarnymi, co czyni to dobrą długoterminową inwestycją.

Możliwości

Ponieważ mniejsze firmy zwykle polegają na mniejszej liczbie firm usługowych niż duże przedsiębiorstwa, jeśli organizacja świadcząca usługi profesjonalne kieruje swoją ofertę do tego rynku, korzystne będzie doradzanie im we wszystkich aspektach wdrożenia Bitcoina.

Opieka zdrowotna

Bycie o krok przed kierunkiem rozwoju branży pozwoli firmom usługowym w danym sektorze nadal dostarczać wartość swoim klientom. Kilka przykładów z branży opieki zdrowotnej pokazuje, jak innowacje oparte na Bitcoinie mogą zrewolucjonizować sektor, rozwiązując realne problemy rynkowe.

Bezpieczne zarządzanie danymi – przykład Nostr 

Własność i bezpieczne udostępnianie danych pacjentów to kluczowa kwestia, a standardy takie jak HIPAA w Stanach Zjednoczonych zostały wprowadzone, aby zapewnić odpowiednią ochronę tych danych.

Branża opieki zdrowotnej może potencjalnie znacznie skorzystać z zdecentralizowanego i bezpiecznego charakteru Nostr. Jak pokazano w niedawnym pilotażowym projekcie w Salwadorze, protokół SALUD oparty na Nostr ma na celu zrewolucjonizowanie zarządzania i udostępniania danych pacjentów. Dzięki decentralizacji danych zdrowotnych Nostr zapewnia pacjentom własność ich dokumentacji medycznej, jednocześnie umożliwiając pracownikom służby zdrowia dostęp do dokładnych i niezmiennych danych w razie potrzeby.

To podejście rozwiązuje istotne problemy obecnych systemów zarządzania danymi medycznymi, gdzie informacje o pacjentach są często kontrolowane przez scentralizowane podmioty, które mogą je monetyzować lub nadużywać. Dzięki Nostr ryzyko wycieku danych lub nieautoryzowanego dostępu jest zminimalizowane, a pacjenci mogą zrezygnować z udostępniania danych, jeśli chcą, nie tracąc kontroli nad swoimi informacjami.

Drugim przykładem wykorzystania Bitcoina w nowych podejściach do opieki zdrowotnej jest CrowdHealth. Stworzyła ona platformę, która wykorzystuje zalety kosztowe i rozliczeniowe Bitcoina poprzez integrację z portfelem Lightning do dokonywania i otrzymywania płatności. Te płatności należą do uczestników, którzy mogą zwrócić się do społeczności o pomoc w przypadku wysokiego rachunku medycznego.

To przykłady, jak szybko rozwijający się ekosystem Bitcoina rewolucjonizuje jedną konkretną branżę, a wiele innych przykładów można znaleźć w innych sektorach. Organizacje świadczące usługi profesjonalne, które koncentrują się na danej branży, mogą skorzystać, pomagając jej wdrażać takie rozwiązania lub być innowatorem, który wprowadza tego typu rozwiązania do nowych branż w miarę rozwoju rynku.

4.5.3 Rozbudowa ekosystemu Bitcoina

Bitcoin jest i zawsze był wiodącym blockchainem, ale konieczność skupienia się na bezpieczeństwie i decentralizacji na warstwie pierwszej początkowo pozostawiła lukę na rynku dla innych funkcjonalności, które próbowały wypełnić inne rozwiązania oparte na blockchainie. Z różnych powodów nie odniosły one dużego sukcesu komercyjnego przez lata, a ekosystem Bitcoina rozwinął się już na tyle, że nowe typy funkcjonalności mogą być na nim budowane bez negatywnego wpływu na podstawową technologię warstwy pierwszej.

Dodatkowo wielu użytkowników Bitcoina to długoterminowi posiadacze, traktujący go jako magazyn wartości lub cyfrowe złoto. Bitcoinowi maksymaliści to duża część tej społeczności, która wierzy, że to jedyna kryptowaluta, która przetrwa próbę czasu. Twierdzą, że zdecentralizowany charakter Bitcoina, bezpieczeństwo i przewaga pierwszego ruchu czynią go lepszym od wszystkich innych walut cyfrowych, co odróżnia ich od zwolenników alternatywnych blockchainów.

W sieci Bitcoina znajduje się już ogromna i rosnąca wartość zabezpieczona przez tych posiadaczy, więc rozwój natywnego ekosystemu Bitcoina nie będzie polegał na przyciąganiu nowych użytkowników. Zamiast tego projekty będą musiały wykorzystać ogromny zasób użytkowników, deweloperów i kapitału już obecnych w sieci. To stwarza wiele możliwości rozwoju ekosystemu Bitcoina, na którym można budować usługi profesjonalne:

1. Zwiększanie skalowalności:Na sieci Bitcoina działa już kilka rozwiązań skalujących, takich jak Lightning Network. Powstają jednak kolejne, które mają rozwiązywać inne problemy. Na przykład, aby dostarczać kompleksowe rozwiązania skalujące oferujące bezpieczne, zdecentralizowane i wydajne platformy dla smart kontraktów.
2. Umożliwianie smart kontraktów:Wyobraź sobie umowę, która realizuje się automatycznie, bez potrzeby prawników czy pośredników. Właśnie to robią smart kontrakty na Bitcoinie. Smart kontrakty Bitcoina to samowykonujące się umowy, których warunki są zapisane bezpośrednio w kodzie cyfrowym. Automatycznie realizują i egzekwują umowę, gdy zostaną spełnione określone warunki, bez udziału pośredników.
3. Wspieranie interoperacyjności:Budowanie mostów i łączników umożliwiających płynną współpracę Bitcoina z innymi blockchainami. Pozwoli to użytkownikom swobodnie przenosić aktywa między łańcuchami i korzystać z najlepszych cech każdej sieci. Przykładem jest USDT – stablecoin, który można przesyłać przez wiele różnych blockchainów, gdzie użytkownicy zwykle wybierają najniższą cenę. Umożliwienie transferu USDT z jednego z tych alternatywnych blockchainów do Lightning i Bitcoina pozwala na interoperacyjność i migrację wartości do bezpieczniejszej sieci Bitcoina.
4. Integracja przyjaznych użytkownikowi rozwiązań:Wraz z rozwojem ekosystemu rośnie potrzeba narzędzi, które upraszczają proces tworzenia i wdrażania dla deweloperów. Obejmuje to lepsze portfele, frameworki programistyczne i narzędzia do debugowania. Poza tym przyjazność dla użytkownika jest kluczowa dla tych, którzy mogą być mniej zaawansowani technologicznie, aby mogli korzystać i uczestniczyć w ekosystemie.
5. Edukacja i budowanie społeczności:Silna społeczność to podstawa każdego udanego projektu blockchain. Inwestowanie w edukację, warsztaty i inicjatywy oddolne może pomóc użytkownikom odkrywać, deweloperom budować, a inwestorom nawiązywać kontakty.

Możliwość

To otwiera szereg potencjalnych usług, które można stworzyć na rynku, aby doradzać konsumentom i innym firmom wokół ekosystemu Bitcoina, co już dzieje się na całym świecie:

• Doradztwo
• Edukacja
• Kupowanie, przechowywanie i sprzedaż Bitcoina

4.5.4 Przyszłość

Co może wydarzyć się w przyszłości?

Poprzednia sekcja przedstawiła kilka przykładów rodzajów usług, które są obecnie oferowane na rynku, ale jakie rozwiązania mogą pojawić się w przyszłości, wokół których firmy mogłyby budować usługi profesjonalne, aby doradzać, analizować, projektować i wdrażać je zgodnie z ewoluującymi wymaganiami klientów?

E-głosowanie

Jednym z przykładów potencjalnych zastosowań, które można zbudować na Bitcoinie, jest zabezpieczanie wyborów rządowych.

• Obecna sytuacja i wyzwanie: Demokratyczne wybory mają na celu zapewnienie, że władza jest przekazywana zgodnie z wynikami oraz że wybrany rząd odzwierciedla wolę społeczeństwa. Wymaga to, aby uprawnieni wyborcy mogli uczestniczyć w procesie bez zastraszania, aby wszystkie głosy były prawidłowo liczone, nie było możliwości fałszowania głosów, a wynik był przejrzysty. Na całym świecie wybory są często postrzegane jako niespełniające tego celu, gdyż 
• Istniejące propozycje: Rządy próbowały różnych sposobów zapewnienia uczciwości procesu wyborczego, wymagając dowodu tożsamości wyborcy lub niezależnego liczenia głosów przy użyciu papierowych kart, ale nadal pozostają wyzwania. Rządy, takie jak UE, „badają” sposoby wykorzystania alternatywnych blockchainów i protokołów, aby osiągnąć cel przejrzystego i odpornego na manipulacje elektronicznego systemu głosowania. Jednak nadal wymaga to zaufania do podmiotu tworzącego i obsługującego system, a rozwój będzie przebiegał według harmonogramu rządowego.
• Alternatywy oparte na Bitcoinie zostały już opracowane i wykorzystują jego otwartoźródłowe możliwości, aby zapewnić pożądany efekt: przejrzystą, odporną na manipulacje metodę przeprowadzania wyborów.

Gwatemala

• Dzięki OpenTimestamps, narzędziu stworzonym przez dewelopera Bitcoina Petera Todda kilka lat temu, gwatemalski startup technologiczny Simple Proof może zabezpieczać kluczowe dokumenty dotyczące wyborów prezydenckich przed oszustwami i manipulacjami. Narzędzie Todda, które wykorzystuje funkcje skrótu i blockchain Bitcoina, pozwala oznaczać czasem fragmenty informacji i ułatwia wykrywanie prób oszustwa i manipulacji.

Otwarty zdecentralizowany protokół elektronicznego głosowania: HodlParman – aktywny zwolennik Bitcoina – niedawno ogłosił:

• „Pracuję nad zdecentralizowanym protokołem elektronicznego głosowania, który jest w pełni peer-to-peer, eliminuje możliwość oszustw wyborczych lub podwójnego głosowania, zachowuje prywatność głosów i jest weryfikowalny przez każdego. Wykorzystuje przekaźniki Nostr oraz zegar Bitcoina i NIE wymaga blockchaina ani tokena.”

Jak widzimy, istnieje „konwencjonalne” podejście do rozwiązywania znanego problemu, w tym przypadku wiarygodności wyborów, które wciąż jest rozwijane i niekoniecznie rozwiąże wszystkie problemy, oraz nowe podejście oparte na ekosystemie Bitcoina, które już zostało opracowane i jest dostępne, mając potencjał do ich rozwiązania. Zrozumienie tego typu rozwiązań i sposobów ich wykorzystania do świadczenia usług na rynku, w tym także dla rządu, może otworzyć nowe źródła przychodów.

Nagrody w satoshi

Możliwość przekazywania niewielkich ilości bitcoina jako płatności praktycznie bez kosztów otwiera różne możliwości dla firm, wokół których firma świadcząca usługi skoncentrowane na Bitcoinie mogłaby oferować doradztwo, na przykład:

• Wykorzystywanie platform takich jak Microstrategy do nagradzania pracowników
• Przyjazne Bitcoinowi platformy podcastowe, takie jak Fountain, nagrody za uczestnictwo w transmisjach na żywo z użyciem NOSTR i zap streaming
• Płacenie ludziom za wypełnianie ankiet w celu zachęcenia do udziału

Podsumowanie

Branża usług profesjonalnych ma szeroki zakres i obejmuje firmy o różnej wielkości, profilu i zasięgu. Bez względu na specjalizację, te przykłady pokazują, że Bitcoin i powiązany ekosystem mają potencjał, by radykalnie wpłynąć na tę branżę, zmieniając sposób świadczenia usług i otwierając nowe możliwości. Organizacje świadczące usługi profesjonalne, które poświęcą czas na zrozumienie tych dynamik już teraz, mogą wyprzedzić konkurencję.

Źródła

1. https://kpmg.com/us/en/articles/2023/bitcoin-role-esg-imperative.html
2. https://medium.com/@primalcapital/growing-the-bitcoin-ecosystem-afb424e0ff0f
3. https://www.fidelitydigitalassets.com/research-and-insights/adding-bitcoin-corporate-treasury
4. https://www.pathcheck.org/en/blog/notes-and-other-stuff-over-relays-nostr-for-health

Przykładowe firmy oferujące usługi związane z Bitcoinem:

• River
• Swan
• CoinCorner
• Strike
• Relai
• Musqet

Wyłączając altruizm, pieniądze są motywacją napędzającą wszelkie dobrowolne działania ludzi. Bitcoin to neutralne, globalne pieniądze z zasadami, ale bez władców. Jeśli nie można go zmusić do posłuszeństwa i nie zawiedzie, konsekwencje geopolityczne będą bezprecedensowe.
James Dewar

4.6.0 Wprowadzenie

Kiedy nowa technologia cię przejeżdża, jeśli nie jesteś częścią walca, jesteś częścią drogi.
Stewart Brand

Celem tego rozdziału jest zwrócenie uwagi rządom, agencjom rządowym i urzędnikom państwowym, że ignorowanie Bitcoina to chowanie głowy w piasek i nadzieja, że albo będzie można go kontrolować, albo poniesie porażkę. Jeśli żaden z tych scenariuszy się nie ziści, to ogromnie przekształci struktury motywacyjne dla wszystkich przyszłych działań ludzi. Osoby zamieszkujące terytorium obecnych państw narodowych, których rządy jako pierwsze zrozumieją i wdrożą odpowiednią politykę, mogą zyskać znaczącą przewagę.

Może się okazać, że Bitcoin jest podatny na przymus i/lub poniesie porażkę, ale jeśli rząd nie pozna tej technologii i nie dojdzie do takiego wniosku na podstawie wiedzy, a nie uprzedzeń, podejmuje ogromne ryzyko, którego konsekwencje poniosą obywatele, w imieniu których obecnie działa. Po zapoznaniu się z tym rozdziałem, dalsze ignorowanie byłoby rażącym zaniedbaniem i zaniechaniem obowiązków przez dzisiejsze rządy, ich agencje i pracowników. Jeśli nie chcesz ponosić tej odpowiedzialności, przestań czytać teraz i złóż rezygnację.

Rządy można zdefiniować jako podmioty, które sprawują lub dążą do sprawowania monopolu na przemoc na swoim terytorium geograficznym. Ten układ powstał w celu ochrony przed zewnętrznym zagrożeniem fizycznym oraz dla zachowania porządku wewnętrznego. Wraz z rozwojem społeczeństw i gospodarek rządy miały tendencję do rozszerzania swoich ról wewnętrznych. Jedną z ról, która pojawiła się – początkowo z oporami – od końca XIX wieku, była kontrola nad pieniądzem poprzez bankowość centralną. Celem tego rozdziału nie jest opowiedzenie się za lub przeciw bankowości centralnej i kontroli pieniądza przez rząd, lecz podkreślenie, że w przyszłości może nie być możliwe sprawowanie tej władzy. Każdy, kto rozumie centralną rolę kontroli pieniądza w sprawowaniu innych form władzy, dostrzeże utratę takiej centralnej kontroli jako istotny impuls do decentralizacji władzy w państwach narodowych.

Historia uczy nas, że poza wojną lub zarazą, znaczące zmiany społeczne były częściej napędzane przez technologię niż przez prawo, ponieważ takich zmian rzadko oczekiwali ludzie lub ich przywódcy. Nawet gdyby takich zmian oczekiwano, prawo nie ma zdolności do odkrywania lub wynajdywania technologii.

Wiele z władzy, którą państwa narodowe zdobyły w ostatnim stuleciu poprzez przejęcie (historycznie bezprecedensowej) kontroli nad pieniądzem, może być konieczne do oddania. To nie jest zagrożenie dla ludzi, ale może być zagrożeniem dla struktury rządu i instytucji. Liderzy naszych instytucji muszą poznać Bitcoin i jego konsekwencje, aby zrozumieć, jak interesy terytorium i ludzi, którzy obecnie tworzą ich państwo, mogą zostać dotknięte.

Tylko w ten sposób będą mogli wybrać działania polityczne, które zoptymalizują przyszłość dla swojego terytorium i ludzi. Wszyscy będą potrzebować edukacji i pokory, aby podejmować najlepsze decyzje. Nie da się przed tym ukryć – zmiany i tak zostaną nam narzucone w pewnym momencie, a lepszy rezultat można osiągnąć, przewidując je. Teoria gier może oznaczać: przyjmij wcześnie albo przegraj.

To jest papierek lakmusowy dla naszych obecnych polityków i liderów instytucjonalnych. Czy kieruje nimi głównie chęć poprawy przyszłości terytorium i ludzi, którzy obecnie tworzą ich państwo? Czy też ich priorytety kształtują inne motywacje – osobiste, biznesowe lub ideologiczne?

Poznając Bitcoin, rządy mogą wyznaczyć kurs z korzyścią dla swoich obecnych i przyszłych obywateli. Ten rozdział ma na celu wskazanie obszarów do rozważenia, które pomogą rozpocząć proces planowania.

4.6.1 Technologia kontra prawo

Najważniejszych przyczyn zmian nie znajdziemy w manifestach politycznych ani w wypowiedziach zmarłych ekonomistów, lecz w ukrytych czynnikach, które zmieniają granice, gdzie sprawowana jest władza. Często subtelne zmiany klimatu, topografii, mikroorganizmów i technologii zmieniają logikę przemocy.
James Dale Davidson

Historia jest pełna przykładów innowacji technologicznych, które zmieniały sposób, w jaki rozwijały się i były rządzone społeczeństwa ludzkie. „The Sovereign Individual”, książka z 1997 roku autorstwa Jamesa Dale’a Davidsona i Williama Reesa-Mogga, analizuje, jak zmiany technologiczne doprowadziły na Zachodzie do przejścia od świata rządzonego przez Kościół do świata państw narodowych, w których dziś żyjemy. Za kluczowe innowacje technologiczne uznają pojawienie się druku oraz wykorzystanie prochu strzelniczego jako paliwa dla przemocy, co zmieniło opłacalność przemocy na dużą skalę.

Ważną obserwacją jest brak dowodów na to, że zarówno Kościół, jak i ogół społeczeństwa chcieli lub zainicjowali zmiany, które nastąpiły. Z perspektywy czasu wydaje się nieuniknione, że władza wynikająca z kontroli informacji przez Kościół zaczęła słabnąć, gdy nowa ekonomia odebrała mu monopol na produkcję materiałów pisanych.

Druk obniżył koszt powielania informacji, a tym samym zwiększył decentralizację produkcji materiałów pisanych.

Historia sugeruje, że technologia, która napędzała wielkie zmiany, nie była inicjowana przez ramy rządowe, instytucje, przywódców ani przez ludzi w procesach demokratycznych. Częściej widzimy, że ludzie i instytucje daremnie opierali się, utrudniali i opóźniali jej przyjęcie. W XX wieku można to zaobserwować w początkowych reakcjach na samochody, elektryczność, kryptografię, e-mail i internet.

Przyjęcie nowych technologii przez rynki napędzało zmiany w tym, gdzie ludzie mieszkali, jak pracowali, a czasem nawet w samej strukturze tego, co uważali za swoją kulturę, kraj czy podmiot przywódczy. W wielu przypadkach zmieniało to skalę i konstrukcję samego tego podmiotu. Inne przykłady technologii napędzających szerokie zmiany społeczne to pojawienie się elektryczności, samochodów i internetu.

Podatki i dług również są regulowane przez prawo, a zatem reagują na technologię. Można to zaobserwować w przeszłości. Historycznie podatki ograniczały się do takich rzeczy jak opłaty stemplowe i cła/importowe, ponieważ nie istniała jeszcze technologia umożliwiająca podatki dochodowe i inne.

Te dowody przytacza się, by poprzeć wniosek, że technologia musi być nadrzędna wobec prawa. Prawo może nadążać później, ale kierunek przyczynowości pokazuje, że środki prawne nie mogą rozsądnie ani trwale powstrzymać zmian, ani ich wywołać. Zmiany prawa są skutkiem zmian technologicznych, a nie ich przyczyną, a innowacji technologicznych nie można przegłosować, zadekretować przez władcę ani powstrzymać bez wyrządzania sobie szkody.

Prawda jest niepodważalna. Złośliwość może ją atakować, a ignorancja wyśmiewać, ale ostatecznie – tam jest.
Winston Churchill

Udane technologie są rodzajem „prawdy”. Jako takie, prawo nie było w stanie powstrzymać rozwoju wielu technologii, których społeczeństwo w momencie ich powstania wydawało się nie chcieć. Tam, gdzie się to udało, zwykle prowadziło to do zmniejszenia bogactwa tego kraju w średnim i długim okresie.

4.6.2 Decentralizacja

Nie ulega również wątpliwości, że możliwość rządów centralnych do korzystania z tego rodzaju finansowania jest jednym z czynników przyczyniających się do najbardziej niepożądanej centralizacji władzy państwowej.
Friedrich A. Hayek

Hayek twierdził, że centralizacja pieniądza, która nastąpiła w XX wieku, była podstawowym czynnikiem centralizacji państw narodowych. Wzrost znaczenia Bitcoina może odwrócić ten proces, co popiera wiele osób, a politycy często deklarują poparcie, choć wydają się niezdolni do realizacji tych deklaracji.

Przed XX wiekiem cesarze, królowie, królowe i rządy zawsze byli ograniczeni dostępem do pieniędzy. Bogactwo, które mierzą pieniądze, nie pochodzi z góry, lecz z decentralizowanego dołu. Do XX wieku natura pieniądza odzwierciedlała tę rzeczywistość i sama była „prawdziwa”. Forma tych pieniędzy, ich konkretna technologia, zmieniała się w czasie i miejscu jako część ewolucji społeczeństw ludzkich.

Od początku XX wieku prowadzono eksperymenty mające na celu usunięcie „realności” pieniądza, co kulminowało jego całkowitym oderwaniem od rzeczywistości w 1961 roku, kiedy to możliwość wymiany dolara na złoto została „tymczasowo” zawieszona.

Poleciłem sekretarzowi Connally'emu tymczasowo zawiesić wymienialność amerykańskiego dolara, z wyjątkiem kwot i warunków określonych w interesie stabilności monetarnej i w najlepszym interesie Stanów Zjednoczonych.
Richard Nixon

Pieniądz to technologia, a Bitcoin jako cyfrowe pieniądze może być jedną z największych innowacji technologicznych w historii ludzkości.

...pieniądz jest w istocie technologią, tak samo jak każda inna podstawowa maszyna, jak klin, dźwignia czy koło.
Business Insider

Być może pieniądz można porównać skalą do wynalezienia rolnictwa, druku czy prochu strzelniczego. Wyłączając altruizm, pieniądze motywują wszelkie dobrowolne działania ludzi, dlatego możliwe, że nowe rozwiązanie w tej technologii dla 8 miliardów ludzi okaże się najbardziej wpływową innowacją technologiczną w historii ludzkości.

Pieniądz to władza, to technologia, a jako taka jest nadrzędna wobec prawa, a zatem – przez dedukcję – także wobec instytucji stanowienia prawa. Decentralizacja pieniądza napędzi decentralizację władzy.

Jedną z konsekwencji stabilności waluty jest to, że prawo okazuje się nieprzygotowane na nieoczekiwane i rewolucyjne zmiany w systemie monetarnym.
Phanor J. Eder

Obecnie państwa określają jedną lub więcej walut jako prawny środek płatniczy. Jeśli rynek wybierze coś innego jako preferowane pieniądze – lokalnie lub międzynarodowo – rządy mogą stanąć w obliczu sytuacji, w której popyt na lokalną walutę będzie mniejszy niż na globalne, neutralne „prawdziwe” pieniądze. Ponownie zaobserwujemy, że prawdziwe pieniądze są dobrem określanym przez rynek, co może prowadzić do zmian legislacyjnych, a nie są tworzone przez prawo. Państwa zawsze mogą utrzymać przepisy dotyczące mniej pożądanej waluty, ale powinny rozważyć samoniszczące konsekwencje takich decyzji:

Historia pokazuje, że nie da się uchronić przed konsekwencjami tego, że inni trzymają pieniądze twardsze niż twoje.
Saifedean Ammous

Powyższy wywód pokazuje, jak zdecentralizowane, globalne i neutralne pieniądze mogą napędzać decentralizację władzy. Teraz przechodzimy do tego, jak Bitcoin – zdecentralizowana technologia komunikacji pieniężnej – może być także prekursorem decentralizacji komunikacji i mediów niezwiązanych z pieniędzmi.

Decentralizacja komunikacji

Bitcoin to zdecentralizowany, otwarty i neutralny protokół komunikacji sieciowej, który rynek coraz bardziej ceni jako pieniądz.

Istnieją cechy tego protokołu, które mogą również wprowadzić nowy paradygmat w komunikacji międzyludzkiej, wykraczający poza pieniądz. Zaczynamy już dostrzegać pojawianie się i zdobywanie popularności rozwiązań komunikacyjnych i mediów społecznościowych, które wykorzystują niektóre z tych cech, na przykład Nostr i Keet. Może to być początek dużej decentralizacji usług w porównaniu do obecnego sposobu korzystania z internetu. Te media prawdopodobnie będą miały natywnie wbudowaną możliwość dokonywania transakcji w Bitcoinie.

W świetle ostatnich debat, szczególnie w krajach rozwiniętych, dotyczących wolności słowa i cenzury, decentralizacja komunikacji nie powinna być ignorowana przez rządy i powinna już dziś wpływać na kształtowanie polityki, niezależnie od samego Bitcoina.

Może się okazać, że zbyt silna presja ze strony rządów, polegająca na zakazywaniu, zamykaniu, cenzurowaniu lub innym ingerowaniu w obecne scentralizowane rozwiązania, jest przeciwskuteczna. Im bardziej rząd działa zdecydowanie, tym szybciej będą rozwijać się alternatywne rozwiązania. W społeczeństwach wolnych, przypominających obecny rozwinięty świat, alternatywne rozwiązania będą znacznie droższe do nadzorowania, a więc w praktyce niemożliwe do masowej inwigilacji.

Optymalnym podejściem może być więc dobrowolna współpraca z istniejącymi scentralizowanymi rozwiązaniami, skupiając się wyłącznie na powszechnie uznanych poważnych szkodach, a nie na kwestiach dotyczących szeroko rozpowszechnionych alternatywnych narracji czy indywidualnych obywateli. Globalne zobowiązanie do pełnej wolności słowa na istniejących platformach zmniejszy presję na przechodzenie do powstających zdecentralizowanych rozwiązań.

4.6.3 Internacjonalizacja

Internacjonalizacja poprzez własności

Bitcoin jest cyfrową własnością, a zatem nie zajmuje żadnej fizycznej przestrzeni i nie posiada geograficznego śladu. Ponadto Bitcoin nie jest konstruktem prawnym. Dlatego Bitcoin to unikalna innowacja, która stała się wartościową własnością, ale nie posiada miejsca zamieszkania ani fizycznie, ani prawnie.

Świat doświadczył w niedawnej przeszłości okresu, w którym obowiązywał jeden standard monetarny – standard złota. Chociaż kraje utrzymywały własne waluty, kursy wymiany rzadko się zmieniały, ponieważ były wyceniane na podstawie wagi złota, którą reprezentowały. Jednak kosztowna i powolna fizyczna przenośność złota ostatecznie zakończyła ten okres. Ograniczało to również internacjonalizację, jaką złoto mogło zapewnić, poza byciem wspólną miarą wartości. Przetrwanie złota jako globalnego standardu monetarnego było ograniczone i ostatecznie podważone przez jego fizyczną obecność.

Internacjonalizacja poprzez sieć społeczną

Społeczność Bitcoina rozwinęła się jako globalna sieć społeczna. Miejsce zamieszkania może wpływać na wolności, jakie mają ludzie w zależności od geografii, na przykład możliwość dostępu do otwartego internetu, czy lista aplikacji zatwierdzonych w Apple App Store lub Google Play Store. Miejsce zamieszkania może również wpływać na status prawny i regulacje dotyczące Bitcoina jako aktywa i środka wymiany. Jednak wspólna kultura i wiedza, które rozwinęły się i rosną w społeczności Bitcoina, to wspólne globalne doświadczenie.

Konsekwencje internacjonalizacji

Wydaje się nie do pomyślenia, aby jakakolwiek część wolnego świata wprowadziła politykę ograniczającą wolność przemieszczania się ludzi do poziomu, w którym przeprowadzka do innych krajów byłaby nielegalna. Taki autorytarny krok oznaczałby upadek świata rozwiniętego, a historia sugeruje, że nie byłby on trwały i szybko doprowadziłby do rewolucji.

Biorąc pod uwagę powyższe, połączenie niegeograficznego charakteru Bitcoina i globalnej sieci społecznej wyzwoli bezprecedensową siłę konkurencyjną wobec rządów państw narodowych, zmuszając je do świadczenia usług o wartości adekwatnej do pieniędzy swoich obywateli lub do pogodzenia się ze spadającą liczbą „klientów”. Nie musi to być „wyścig do dna”, jak niektórzy to przedstawiają, lecz raczej eksplozja różnorodności, z silnym naciskiem na wysoką jakość i produktywność w zamian za podatki pobierane na poziomie, jaki rynek zaakceptuje.

Bardziej konkurencyjne środowisko, w którym znajdą się rządy państw narodowych, w połączeniu z rozwojem nowego pieniądza koordynującego działania ludzi na całym świecie, będzie działać jako siła odśrodkowa. W połączeniu z decentralizacją pieniądza i komunikacji działającą jako siła dośrodkowa, rządy mogą zostać rozciągnięte w obu kierunkach. Obszary kompetencji mogą oddzielać się na regiony lub społeczności wewnętrznie i rozpadać się na zewnątrz. Wielkość i zakres rządów państw narodowych prawdopodobnie, średnio, się zmniejszy. Bez względu na ostateczny rozmiar w danej jurysdykcji, obywatele płacący podatki będą mniej petentami, a bardziej klientami i będą domagać się usług wartych swojej ceny.

Decentralizacja do wewnątrz i rozciąganie na zewnątrz mogą rozerwać niektóre państwa narodowe, podobnie jak efekt spaghetti w czarnej dziurze. Bitcoin jest jednocześnie siłą lokalizującą i globalizującą.

Już teraz widzimy w gospodarce bitcoinowej pozornie sprzeczne efekty bycia jednocześnie siłą lokalizującą i globalizującą. Jest więcej globalizmu, mniej pośrednictwa i więcej decentralizacji, zarówno z bardziej lokalnymi, jak i międzynarodowymi gospodarkami oraz sieciami społecznymi, z dużo mniejszą liczbą rozwiązań pośrednich.

Oto niepełna lista konkretnych zagadnień, nad którymi rządy mogą chcieć się pochylić, rozważając skutki tej internacjonalizacji:

• Podatki / budżety
• Podaż pieniądza / system bankowy
• Obrona / prowadzenie wojny
• Międzynarodowe struktury rządowe
• Regionalne / lokalne struktury rządowe
• Struktury gospodarcze
• Organizacje charytatywne, non-profit, religijne i społeczne
• Edukacja / nauka

4.6.4 Etyka

Najważniejsze kwestie etyczne różnią się w zależności od geopolityki. Rozważamy dwie perspektywy: perspektywę świata rozwiniętego oraz perspektywę Globalnego Południa. To, że obecny system finansowy stwarza różne problemy obywatelom tylko ze względu na miejsce zamieszkania, samo w sobie może być uznane za kwestię etyczną związaną z równością ludzi.

Perspektywa świata rozwiniętego – nierówności majątkowe i środowisko

Efekt Cantillona nazwany został od Richarda Cantillona, osiemnastowiecznego irlandzko-francuskiego ekonomisty, który jako pierwszy opisał to zjawisko. Efekt ten opisuje nierównomierny wpływ inflacji pieniężnej na dobra i aktywa w gospodarce. Gdy nowy pieniądz fiducjarny trafia do gospodarki, jego skutki odczuwają różni ludzie i branże w różnym czasie. Zazwyczaj aktywa rosną na wartości, co przynosi korzyści bogatym, podczas gdy osoby bez majątku doświadczają ogólnej inflacji cen.

Obecny system monetarny jest istotną przyczyną wzrostu przepaści majątkowej między bogatymi a biednymi. Możliwość wykorzystywania istniejącego systemu przez bogatych i powiązanych politycznie dla własnych korzyści, kosztem mniej zamożnych, jest cechą obecnego systemu pieniądza. Ten mechanizm napędza również spadek liczebności klasy średniej – nieliczni się bogacą, a wielu biednieje. Powrót do neutralnego pieniądza, który można zdobyć wyłącznie poprzez pracę, niezależnie od majątku danej osoby, zatrzyma wzrost tych nierówności i zacznie je niwelować, prowadząc do mniej nierównych społeczeństw.

Bitcoin wydaje się przynosić szereg korzyści w ramach ESG. W trakcie swojej krótkiej historii wciąż pojawiają się nowe, innowacyjne sposoby wykorzystania sieci i jej natywnego aktywa, takie jak pomoc w stabilizacji sieci energetycznych, redukcja emisji gazów cieplarnianych, a nawet wspieranie zrównoważonego ogrzewania nieruchomości komercyjnych i mieszkalnych.
KPMG

Bitcoin może być kluczowym czynnikiem pomagającym łagodzić zmiany klimatu dzięki ekonomicznie opłacalnej interakcji z produkcją i wykorzystaniem energii. W artykule zwraca się także uwagę na istotne korzyści społeczne i zarządcze związane z Bitcoinem.

W świecie, w którym pieniądza nie można tworzyć w celu napędzania konsumpcji zasobów, dostępne zasoby będą wykorzystywane w bardziej efektywny i mniej marnotrawny sposób. Prawdopodobnie zobaczymy zmianę równowagi bodźców ekonomicznych między nową produkcją a „naprawą i ponownym użyciem”, z przewagą tej drugiej. To doprowadziłoby do ograniczenia konsumpcjonizmu bez katastrofy gospodarczej, ponieważ pieniądz nie będzie już oparty na długu. Zobaczymy bardziej zrównoważone wykorzystanie zasobów i wzrost bogactwa dla tych, którzy pracują, konsumują mniej niż zarabiają i oszczędzają nadwyżkę w twardej walucie.

Globalne Południe / kraje rozwijające się – wykluczenie finansowe i źle zarządzane waluty narodowe

Niektórzy z nas rodzą się w reżimach monetarnych z dobrymi politykami i mądrymi władcami… Ale wielu z nas cierpi pod rządami słabych lub źle zarządzanych reżimów monetarnych… Mamy równie mały wpływ na to, w jakich instytucjach monetarnych się rodzimy, jak na to, kto jest naszą biologiczną matką.
Resistance Money, Andrew Bailey, Bradley Rettler, Craig Warmke

W Globalnym Południu obserwujemy z perspektywy źle zarządzanych walut z wysoką inflacją, niską międzynarodową wymienialnością i niskim poziomem włączenia finansowego. W wielu dużych krajach połowa lub więcej populacji nie ma dostępu do bankowości. Neutralna, nie wymagająca pozwolenia i o stałej podaży globalna waluta ma wiele do zaoferowania takim populacjom.

Wysoka inflacja utrudnia obywatelom oszczędzanie. Oszczędzanie jest ważnym czynnikiem umożliwiającym budowanie kapitału w gospodarce, a jego brak poważnie ogranicza realny wzrost i trwałość. Zamiast tego gospodarki stają się zależne od kapitału zewnętrznego lub, częściej, długu, aby napędzać produkcję. Taki dług zwykle wiąże się z warunkami, które kształtują rodzaj rozwoju gospodarczego według uznania pożyczkodawcy, a niekoniecznie zgodnie z tym, co lokalny rynek rozwinąłby organicznie. Centralne zarządzanie długiem daje też okazję nieetycznym przywódcom do przejęcia części środków dla własnych korzyści.

Wysoka inflacja powoduje wzrost preferencji czasowej, ponieważ ludzie bardziej dyskontują przyszłość. Obniżenie preferencji czasowej jest kluczowe dla rozwoju cywilizacji i gospodarek. Niska inflacja i niższa preferencja czasowa ułatwiają ludziom planowanie i inwestowanie w przyszłość.

Wykluczenie znacznej części światowej populacji z dostępu do globalnej wymiany pieniądza oznacza również wykluczenie ich z udziału w globalnych rynkach. Utrudnia to ich zdolność do samodzielnego utrzymania się poprzez dostarczanie dóbr i usług chętnym nabywcom. Ich wykluczenie szkodzi także klientom, którzy mogliby skorzystać z przewag konkurencyjnych, jakie mogliby zaoferować obecnie wykluczeni; wszyscy tracimy, niektórzy bardziej niż inni.

4.6.5 Ocena opcji politycznych

Zmiana jest prawem życia. A ci, którzy patrzą tylko w przeszłość lub teraźniejszość, z pewnością przegapią przyszłość
John F. Kennedy

Bez względu na to, jaką odpowiedź wybiorą rządy wobec tego zagadnienia, głębia i szerokość jego konsekwencji oznacza, że wzrost Bitcoina powinien zostać wpisany do krajowych rejestrów ryzyka.

4.6.5.1 Oporować – Wojownik

Niektóre elementy polityki rządowej, a zwłaszcza działania regulatorów finansowych, wydają się przez większość czasu od momentu, gdy Bitcoin zyskał wartość i uwagę, przyjmować właśnie takie stanowisko. Tam, gdzie pojawiały się regulacje, miały one tendencję do bycia reaktywnymi, powolnymi i skutkowały hamowaniem wzrostu. Jednak niekoniecznie jest to zamierzone i może po prostu wynikać z braku wystarczająco strategicznego podejścia ze strony rządów, a co za tym idzie – także podległych im regulatorów.

Jeśli Bitcoin będzie nadal zyskiwał na wartości, podręczniki historii odnotują, że odsuwanie szans od własnych obywateli było ogromną krzywdą wyrządzoną populacjom krajów, które obrały taką drogę. Wzrost internetu był początkowo nieco zwalczany w krajach rozwiniętych, ale rozsądek szybko zwyciężył i to właśnie te kraje, które przyjęły go, gdy był jeszcze młody, rozwinęły, zbudowały i zyskały większość korzyści komercyjnych i technologicznych.

4.6.5.2 Ignorowanie – Hazardzista

Ta opcja wydaje się być tą, którą wybrała większość rządów w latach 2009–2024, z pewnymi godnymi uwagi wyjątkami, takimi jak Salwador i Bhutan. Pomimo pracy instytutów politycznych, takich jak Bitcoin Policy Institute w USA czy Bitcoin Policy UK, większość rządów pozostaje w dużej mierze nieświadoma problemów i przez to traci zarówno działania łagodzące, jak i szanse wynikające z rozwoju Bitcoina. Tam, gdzie pojawiały się regulacje, miały one tendencję do bycia reaktywnymi, a nie przemyślanymi strategicznie.

Celowa ignorancja nie może być akceptowalnym stanowiskiem, ponieważ oznacza hazardowanie przyszłością ludzi zamieszkujących obszary, za które rząd jest obecnie odpowiedzialny. Wspieranie dezinformacji i używanie politycznej retoryki do umniejszania znaczenia istotnej technologii nie może być etycznym ani profesjonalnym sposobem prowadzenia polityki rządowej. Śmianie się z Bitcoina jako „magicznych pieniędzy z internetu” mogło być uzasadnione w pierwszych latach, gdy był jedynie geekowską ciekawostką lub miał bardzo niską wartość, ale obecnie nie jest to już akceptowalne stanowisko.

4.6.5.3 Opóźnianie – Maruder

Próba opóźnienia wzrostu Bitcoina jest realistyczną opcją. Jednak będzie się to wiązało z gorszymi skutkami dla ludzi, którzy dziś i w przyszłości zamieszkują obszary, za które taki rząd jest odpowiedzialny. Mając na uwadze to ryzyko, taka strategia powinna być podejmowana wyłącznie z pozycji wiedzy i świadomej ekspertyzy.

Mogą istnieć obszary, w których wprowadzenie tematycznego i międzynarodowo skoordynowanego opóźnienia mogłoby być korzystne dla złagodzenia nieuniknionej transformacji. Przykładem może być to, że poprzez ograniczenie prób cenzurowania lub nakładania nadmiernych obciążeń na scentralizowane firmy z branży mediów społecznościowych, można opóźnić przejście do rozwiązań niemożliwych do ocenzurowania. Może to na dłuższy czas zmniejszyć koszty zarządzania międzynarodową przestępczością finansową i innymi przestępstwami na dużą skalę.

4.6.5.4 Akceptacja – Innowator

Jeśli ma wygrać, postaw na to. Historia łaskawie traktuje liderów, którzy wspierają zwycięzców.
James Dewar

Jeśli Bitcoin będzie nadal zyskiwał na znaczeniu jako globalna waluta, wczesnymi zwycięzcami będą:

• Osoby, które wcześnie zaakceptowały Bitcoina
• Firmy i ich akcjonariusze, którzy wcześnie zaakceptowali Bitcoina
• Obywatele krajów, których rządy wcześnie zaakceptowały Bitcoina

W dłuższej perspektywie wszyscy skorzystają, ale początkowe, ponadprzeciętne korzyści trafią do krajów, których rządy wybiorą tę opcję.

Akceptując Bitcoina już teraz, rządy mogą:

• Wspierać edukację swoich obywateli
• Tworzyć prawo i regulacje dotyczące Bitcoina z perspektywy strategicznej
• Zachęcać, lub przynajmniej pozostać neutralnym wobec rozwoju nowych branż
• Przewidywać przekształcenie gospodarki – wielkość sektora finansowego, zmniejszenie znaczenia i siły wielkich korporacji
• Zarządzać wpływem na finansowanie państwa

Czy Bitcoin sprawi, że polityk, który uważa, że jego rolą jest rządzić, a nie służyć, stanie się zbędny?
Darren Freemantle

Bardziej społecznie szkodliwe jest, gdy milioner wydaje swój nadmiar majątku na cele charytatywne niż na luksusy. Wydając go na luksusy, szkodzi głównie sobie i swojemu najbliższemu otoczeniu, natomiast wydając go na cele charytatywne, wyrządza poważniejszą krzywdę społeczeństwu.
John A. Hobson

4.7.0 Wprowadzenie

Rządy nie tylko utracą możliwość opodatkowania wielu form dochodu i kapitału; są również skazane na utratę przymusu władzy nad pieniądzem.
James Dale Davidson

Jak omówiono w rozdziale skierowanym do rządów, wzrost znaczenia Bitcoina prawdopodobnie wywrze znaczną presję na finansowanie usług socjalnych przez państwo. Ta dodatkowa presja najpewniej pojawi się w tym samym czasie, gdy wiele zachodnich gospodarek będzie się mierzyć ze starzejącymi się społeczeństwami.

Wycofanie się państwa z roli finansującego i/lub dostawcy usług, połączone z rosnącymi potrzebami społeczeństwa, doprowadzi do znacznie większego zapotrzebowania na działalność charytatywną i filantropię, która ją wesprze. W świecie, w którym aktywa finansowe mogą być przechowywane samodzielnie i w formie zdematerializowanej, wysoki poziom przymusowego opodatkowania jest możliwy do utrzymania, nawet w demokracjach z wyborczą zgodą, jedynie poprzez wprowadzenie obecnie nieakceptowalnych ograniczeń swobody przemieszczania się. Zobacz cytat powyżej z książki The Sovereign Individual lub przeczytaj ją w całości.

Istnieją jednak również szanse dla organizacji charytatywnych i non-profit. Nie chodzi o to, że ich usługi przestaną być potrzebne – wręcz przeciwnie. Wielu z tych, którzy dzięki nauce i przewidywaniu staną się zamożni w trakcie tej transformacji, pójdzie śladami tych, którzy byli przed nimi (na przykład Rockefeller i Carnegie) i zostaną filantropami, gdy dostrzegą potrzebę i zdobędą środki.

4.7.1 Ryzyka

Jestem zobowiązany płacić tyle biednym z mocy prawa, że nie stać mnie już na dobrowolne datki... to hamuje i osłabia zasadę dobroczynności wewnątrz mnie; a ta zasada, nie będąc ćwiczona... staje się coraz słabsza, aż w końcu może całkiem zaniknąć
Thomas Alcock

Ryzyka, z jakimi mierzą się organizacje charytatywne, wynikają z następujących obserwacji:

• Wzrost społecznego zapotrzebowania na usługi zdrowotne i opiekuńcze spowodowany zmianami demograficznymi (w krajach rozwiniętych)
• Spadek zdolności państwa do dalszego świadczenia obecnych usług
• Spadek możliwości państwa do udzielania wsparcia finansowego organizacjom charytatywnym na rzecz utrzymania obecnych usług

Powyższe prowadzi do ryzyka, że organizacje charytatywne i non-profit mogą stanąć w obliczu zwiększonego zapotrzebowania na usługi w tym samym czasie, gdy kluczowe źródło finansowania maleje.

W XX wieku państwo stało się dominującym dostawcą usług zdrowotnych i opiekuńczych w większości krajów rozwiniętych – obszarów, które wcześniej były głównie domeną organizacji charytatywnych, grup społecznych i instytucji religijnych. Powstanie państwa opiekuńczego po drugiej wojnie światowej opierało się na wzroście siły rządów narodowych. Jeśli ten trend się odwróci, pojawią się luki w zabezpieczeniu społecznym i ludzie będą szukać sposobów na ich wypełnienie.

Dla cywilizowanego społeczeństwa jest odrażające, by szpitale musiały polegać na prywatnej dobroczynności.
Aneurin Bevan

Chociaż wiele osób, w tym polityków, wyrażało poglądy etyczne, że poleganie na organizacjach charytatywnych jest „odrażające” lub podobne, może się okazać, że takie przekonania były jedynie tymczasowym przywilejem. W każdym razie takie idee były intelektualnie kwestionowane. Powrót do oczekiwania, że ci, którzy mają najszersze barki, poniosą największy ciężar poprzez zaangażowanie filantropijne, a nie przymus, może okazać się zarówno etycznie, jak i społecznie korzystny.

Obecny i przyszły postęp technologiczny oraz wzrost produktywności na świecie sprawiają, że taka zmiana nie będzie powrotem do świata sprzed XX wieku. Zasoby, które dziś pozwalają zapewnić powszechnie pożądane zabezpieczenia socjalne, znacznie przewyższają te dostępne wcześniej. W istocie Bitcoin, poprzez lepszą alokację zasobów, wzrost kapitału i niższą preferencję czasową, sam w sobie stworzy nową podstawę do zwiększenia zasobów, jakie może wytworzyć globalna gospodarka.

4.7.2 Zagrożenia

Zmiana jest prawem życia. A ci, którzy patrzą tylko w przeszłość lub teraźniejszość, z pewnością przegapią przyszłość
John F. Kennedy

Finansowanie

Organizacje charytatywne lub non-profit, które otrzymują finansowanie od rządu centralnego lub lokalnego, mogą doświadczyć ograniczenia tych środków w wyniku decentralizacji władzy finansowej z dala od tych podmiotów politycznych.

To samo ryzyko dotyczy organizacji, które czerpią znaczące środki od korporacji, które same mogą stanąć w obliczu wyzwań związanych ze wzrostem Bitcoina. W szczególności należy zwrócić uwagę na te korporacje, które dziś działają w sektorze usług finansowych. Jeśli te podmioty finansujące same nie planują aktywnie i nie reagują na tę nową technologię, ich zdolność do dalszego wspierania działalności charytatywnej może spaść.

Organizacje charytatywne, które pozyskują część środków z inwestycji, spadków lub funduszy wieczystych, mogą zauważyć spadek realnych zysków z tych źródeł, gdy Bitcoin zmniejszy część premii pieniężnej, którą obecnie posiadają. W szczególności może to dotyczyć nieruchomości, złota i akcji. Obligacje mogą również stracić realną wartość nie tylko w wyniku nadmiernego zadłużenia państw, ale także w obliczu konkurencji ze strony nowego aktywa pieniężnego.

Demografia finansowania zawsze zmieniała się z czasem i nie jest to nic nowego. Jednak to, co może się wydarzyć w związku ze wzrostem Bitcoina, to radykalna zmiana wartości i perspektyw nowych pokoleń w porównaniu z tym, co obserwowano wcześniej.

Wzrost zapotrzebowania

W miarę jak rządy będą coraz mniej zdolne do świadczenia niektórych usług zdrowotnych i opiekuńczych, w społeczeństwie pojawi się coraz więcej niezaspokojonych potrzeb. Ludzie będą coraz częściej zwracać się do mniejszych, lokalnych organizacji społecznych o pomoc w zaspokojeniu tych potrzeb. Powstaną nowe organizacje, wspierane przez nowo zaangażowanych darczyńców.

Świat rozwinięty stoi w obliczu demograficznej bomby zegarowej spowodowanej starzeniem się społeczeństw i spadającą dzietnością. Te trendy pogłębiają zadłużenie rządów i w wielu przypadkach zwiększają ciężar niezabezpieczonych zobowiązań na przyszłość. Wiele obecnych potrzeb nie jest zaspokajanych, a składane są obietnice, które niemal na pewno nie zostaną spełnione. Wynika to z krótkoterminowej kalkulacji politycznej, ale niestety prowadzi do wzrostu oczekiwań znacznie przekraczających to, co faktycznie można dostarczyć. Takie oczekiwania są źródłem przyszłego popytu, ponieważ gdy nie zostaną spełnione, ludzie prawdopodobnie nie zapewnią sobie prywatnie odpowiedniego zabezpieczenia, nawet jeśli mogliby to zrobić, gdyby nie otrzymali tych obietnic.

4.7.3 Szanse

W tej sekcji przedstawiamy kilka możliwych szans dla organizacji charytatywnych i non-profit, które może zaoferować Bitcoin. Nie jest to lista wyczerpująca, ale są to możliwości dla większości organizacji i mają na celu pobudzenie do refleksji.

Jednym z kluczowych spostrzeżeń jest to, że jeśli Bitcoin będzie nadal podążał ścieżką stawania się coraz cenniejszym globalnym aktywem i walutą, to już dziś istnieje pokolenie zaangażowane w ten proces, z którego wyłoni się wielu filantropów przyszłości. To zmotywowana i zaangażowana grupa, z której wielu już rozumie, że z wielkim bogactwem wiąże się wielka odpowiedzialność. Są oni coraz bardziej skłonni angażować się i wspierać organizacje charytatywne, które etycznie pozycjonują się, by pomagać potrzebującym – zarówno tym, którzy potrzebują pomocy teraz, jak i tym, których potrzeby pojawią się w przyszłości, gdy rządy będą coraz mniej zdolne do spełniania dawnych obietnic.

Wraz z nowym popytem i nową grupą darczyńców warto rozważyć założenie zależnej organizacji charytatywnej lub non-profit. Nowa, niezależna jednostka może lepiej się skoncentrować i szybciej wprowadzać innowacje zarówno w zakresie świadczenia usług, jak i pozyskiwania funduszy. Możesz nawet znaleźć pracowników – Bitcoinerów, którzy chętnie poświęcą swój czas na wolontariat, a także zapewnią środki na wsparcie filantropii, ponieważ posiadanie majątku sprawia, że ludzie stają się również właścicielami swojego czasu.

Akceptuj i pozyskuj darowizny w bitcoinie

Akceptowanie bitcoina to łatwy i tani sposób na zaangażowanie się w społeczność Bitcoin. Wiele firm na całym świecie już to robi, aby generować dodatkowe przychody, korzystając z różnych mediów społecznościowych i usług online do promowania się, często za darmo. Akceptując bitcoina, organizacje otwierają się na rosnący globalny rynek ludzi, którzy z czasem się bogacą. Ten rynek jest obecnie stosunkowo łatwy do zidentyfikowania, ponieważ jest dość spójny w mediach społecznościowych i na platformach internetowych.

W niektórych jurysdykcjach podatkowych przy wydawaniu bitcoina w firmach należy zapłacić podatek od zysków kapitałowych. Jednak darowizny na rzecz organizacji charytatywnych mogą nie podlegać opodatkowaniu, co zmniejsza tarcia bardziej niż w przypadku firm.

Budowanie reputacji w tej globalnej społeczności jest obecnie znacznie łatwiejsze niż za kilka lat, gdy będzie ona znacznie większa, a twoja organizacja charytatywna będzie jedną z setek akceptujących bitcoina. Co więcej, osoby, z którymi nawiążesz kontakt dziś, prawdopodobnie będą stanowić większą część przyszłych filantropów niż ci, którzy przyjmą Bitcoina później. Zaangażowanie się w tę społeczność otwiera globalną szansę na uwzględnienie w testamentach bitcoinowych, a także na inne formy wsparcia, takie jak wolontariat.

Zarządzanie skarbcem

Dla organizacji charytatywnych i non-profit, które uzyskują część dochodów z inwestycji lub funduszy wieczystych, włączenie bitcoina do portfela inwestycyjnego może zapewnić lepsze wyniki przy danym poziomie ryzyka poprzez zwiększenie wskaźnika Sharpe’a. Zobacz rozdział 7.3 „Zarządzanie skarbcem” po więcej informacji.

Innowacje w dostarczaniu usług

Wiele firm angażujących się w Bitcoin wprowadza produkty i usługi skierowane specjalnie do tego rynku, aby zwiększyć przychody i lojalność. Organizacje charytatywne mają szansę zastanowić się, jak technologia Bitcoin może stać się platformą do ulepszania sposobu świadczenia ich usług.

Podajemy tutaj tylko jeden przykład, aby zilustrować pomysł i wesprzeć Twój proces innowacyjny.

‘Zbankuj’ nieubankowionych: Karty płatnicze Bitcoin, wydawane i doładowywane przez organizację charytatywną, mogłyby pomóc osobom bez konta bankowego – czy to z powodu problemów z tożsamością, czy nieopłacalności – uzyskać dostęp do usług takich jak banki żywności, zachowując przy tym prywatność i godność. Takie rozwiązanie może również promować umiejętności związane z samodzielnym życiem, jak podejmowanie decyzji zakupowych w oparciu o budżet. Może to stanowić podstawę doświadczania zarządzania finansami przez beneficjentów, nawet jeśli obecnie nie mają dostępu do bankowości. Może to także pomóc w szybkim i efektywnym kierowaniu środków do lokalnych obszarów potrzeb.

Struktura dostarczania usług

Rozważ zdecentralizowanie struktur, aby bardziej angażować lokalne społeczności. Bardziej zdecentralizowana struktura prawdopodobnie sprzyja zaangażowaniu oddolnemu i może lepiej odzwierciedlać przejście do bardziej zdecentralizowanego świata.

Wzrost zapotrzebowania

Zidentyfikuj punkty wspólne między celami charytatywnymi Twojej organizacji a obszarami, w których obecnie istnieją niezaspokojone potrzeby lub gdzie obecnie rząd zaspokaja pewne potrzeby, ale może wycofać się lub ograniczyć wsparcie w przypadku przyszłych trudności finansowych.

Ustal priorytety i zaplanuj rozszerzenie swoich usług na te obszary.

4.7.4 Aktywność

Zaprojektuj kampanię fundraisingową skierowaną do społeczności Bitcoin.

Oto kilka rzeczy, które możesz rozważyć:

• Dlaczego filantropi wywodzący się z tej technologicznej zmiany będą chcieli się z Tobą zaangażować?
• Jakie wartości wyznaje ta grupa demograficzna?
• W jaki sposób Twoja organizacja charytatywna / kampania łączy się z tymi wartościami?
• Jakie zaangażowanie w Bitcoin najprawdopodobniej przyciągnie darczyńców?
• Jak wygląda geograficzny rozkład tej grupy demograficznej?
• Jakie są obecnie i w przyszłości grupy majątkowe w tej społeczności?
• Jak możesz się z nimi komunikować i do nich dotrzeć?
• Jak możesz zbudować długoterminową relację i zaufanie z tymi grupami?