Impact op bedrijfstakken

Volgens de Cambridge University Electricity Consumption Index (CBECI) bedraagt het stroomverbruik van Bitcoin ongeveer 148 TW per jaar (per 3 oktober 2024), gelijk aan ongeveer 0,6% van het totale wereldwijde elektriciteitsverbruik.

4.1.0 Het Energie-debat rond Bitcoin

De relatie van het Bitcoin-netwerk met energie is wellicht zijn meest controversiële en verkeerd begrepen eigenschap. In een wereld waarin het politieke debat steeds gevoeliger wordt voor de impact van de mens op het milieu door toegenomen industrialisatie en trends in consumentengedrag, zal de opkomst van een technologie die veel energie verbruikt voor zijn werking onvermijdelijk veel publieke aandacht trekken. Echter, veel van die aandacht is niet bijzonder informatief en in veel gevallen zelfs sterk onjuist, zoals de tweet van het World Economic Forum hierboven laat zien.

Critici stellen dat het energie-intensieve karakter van Bitcoin-mining — aangedreven door het Proof-of-Work (PoW) consensusmechanisme — bijdraagt aan CO2-uitstoot en extra druk legt op wereldwijde energienetwerken, wat op zijn beurt klimaatdoelstellingen ondermijnt. Rapporten die het energieverbruik van Bitcoin benadrukken, dat soms zelfs hoger ligt dan dat van hele landen zoals Argentinië, hebben de bezorgdheid aangewakkerd dat het netwerk milieuschade verergert in plaats van duurzaamheid te ondersteunen.

Er is echter een groeiend tegengeluid dat suggereert dat Bitcoin-mining juist een positieve rol kan spelen bij het moderniseren van energienetwerken en het faciliteren van de overgang naar hernieuwbare energiebronnen.

Dus, kan Bitcoin netto positief zijn voor het milieu? Kan het bijdragen aan efficiëntie en stabiliteit van het energienet en zo helpen bij de overgang naar hernieuwbare energieproductie?

4.1.1 Energie als beveiliging gebruiken

De primaire functie van het Bitcoin-netwerk is het bijhouden van een gedecentraliseerd grootboek van transacties. Bij afwezigheid van een centrale autoriteit om dit te valideren, heeft het netwerk een manier nodig om de integriteit van het grootboek te waarborgen en te voorkomen dat er een ‘dubbele uitgave’ plaatsvindt. Alle deelnemers aan het netwerk moeten het eens zijn over de staat van het grootboek (wie wat bezit) op een bepaald moment. Hier komt mining om de hoek kijken.

Miners gebruiken gespecialiseerde computerhardware of ASICs (Application Specific Integrated Circuits) die wereldwijd zijn ingezet. De ASICs zijn ontworpen om herhaaldelijk oplossingen te raden voor een cryptografische puzzel, wat betekent dat ze per seconde quintiljoenen berekeningen uitvoeren. Een succesvolle gok levert de miner een beloning op in de vorm van nieuw aangemaakte bitcoin en het netwerk verifieert cryptografisch in real-time dat de miner succesvol is geweest. Vandaar de term ‘proof-of-work’.

Gezamenlijk leveren miners wereldwijd een enorme hoeveelheid rekenkracht. Dit is bewust zo ontworpen, omdat het het netwerk beveiligt – een kwaadwillende die het netwerk wil aanvallen of manipuleren voor eigen gewin, moet genoeg rekenkracht inzetten om de meerderheid van het netwerk te controleren. Als dit al mogelijk zou zijn, zou het enorme financiële middelen vereisen en is het nog steeds onwaarschijnlijk dat men lang genoeg controle kan houden om het Bitcoin-netwerk significant te verstoren. Daarom is de kans op een succesvolle aanval van dit type dankzij de energiebarrière vrijwel nihil geworden.

Bitcoin verspilt geen elektriciteit, het wordt gebruikt voor beveiliging.
Kyle Torpey

4.1.2 Op zoek naar gestrande energie

Bitcoin-miners opereren in een zeer competitieve omgeving, waarin ze 24/7 wereldwijd concurreren om het volgende blok transacties aan het grootboek toe te voegen en de ‘block reward’ te claimen. Het is commercieel van cruciaal belang voor miners om de goedkoopste energie te zoeken die zowel overvloedig is als weinig tot geen concurrentie heeft qua vraag. Dit leidt miners naar gestrande of verspilde energiebronnen.

De belangrijkste reden hiervoor is kosteneffectiviteit. Elektriciteit is de grootste operationele kostenpost voor een miner, omdat het proces zeer energie-intensief is. Door gebruik te maken van gestrande energie – dat wil zeggen energie die anders ongebruikt zou blijven, zoals overtollige energie van hernieuwbare bronnen of het affakkelen van aardgas – kunnen miners hun energiekosten aanzienlijk verlagen. Gestrande energie is vaak goedkoper omdat deze niet gemakkelijk toegankelijk is of weinig vraag kent. In regio’s met een overschot aan waterkracht of windenergie kunnen de prijzen bijvoorbeeld dalen door een gebrek aan infrastructuur om de energie te distribueren. Dit creëert kansen voor miners om contracten voor goedkope elektriciteit af te sluiten, waardoor hun marges verbeteren.

Elektriciteitscontracten kunnen toegang tot gestrande of verspilde energiebronnen veiligstellen, waardoor miners zich kunnen beschermen tegen de volatiliteit van traditionele energiemarkten. Elektriciteitsprijzen schommelen door seizoensgebonden vraag, fossiele brandstofprijzen en geopolitieke gebeurtenissen. Gestrande energie biedt miners een stabielere, voorspelbare energievoorziening, waardoor langetermijnplanning en winstgevendheid haalbaarder worden. Er is ook een reputatievoordeel bij het benutten van gestrande energie, omdat het milieukritiek vermindert door de CO2-voetafdruk van een miner te verkleinen.

Niet alleen de miner profiteert, ook de energieproducent heeft baat bij een betrouwbare afnemer voor overtollige energie. Energieproducenten, vooral in afgelegen of grondstofrijke gebieden, hebben soms beperkte opties om overtollige energie te verkopen. Bitcoin-miners vormen een aantrekkelijke ‘koper in laatste instantie’ voor deze anders verspilde energie. Partnerschappen tussen energieproducenten en miningbedrijven kunnen dus wederzijds voordelig zijn, doordat producenten gestrande energie kunnen verzilveren en miners toegang krijgen tot goedkope stroom.

Bovendien leveren hernieuwbare energiebronnen, zoals zonne- en windenergie, vaak een overschot aan energie tijdens daluren of op locaties ver van grote energieverbruikers. Bitcoin-miners kunnen hun activiteiten nabij deze bronnen opzetten, waardoor er een commerciële toepassing ontstaat voor energie die anders zou worden afgeschakeld (dus verspild). Dit is vooral belangrijk voor windparken of zonnevelden met intermitterende productie. Dit staat in contrast met elektriciteitsnetten op basis van fossiele brandstoffen, waar ongebruikte brandstof eenvoudig kan worden getransporteerd naar locaties met commerciële vraag. Hierdoor is elektriciteit uit fossiele brandstoffen minder aantrekkelijk, omdat deze zelden goedkoop genoeg is om rendabele mining te ondersteunen.

4.1.3 De uitdaging van netstabilisatie

Vanuit het perspectief van een elektriciteitsproducent is netstabilisatie een grote uitdaging voor hernieuwbare energienetten vanwege het intermitterende karakter van veel hernieuwbare bronnen, zoals zonne- en windenergie. In tegenstelling tot traditionele energiebronnen (zoals kolen, gas of kernenergie), die continu elektriciteit kunnen produceren, zijn hernieuwbaren afhankelijk van omgevingsfactoren. Dit leidt tot schommelingen in de energieopwekking, waardoor het moeilijk is om vraag en aanbod in real-time in balans te houden.

Zo zijn zonne- en windenergie afhankelijk van het weer en het tijdstip van de dag. Zonne-energie werkt alleen als de zon schijnt en windturbines leveren alleen stroom als het waait. Dit zorgt voor variabiliteit in de stroomproductie, waardoor het moeilijker wordt om het elektriciteitsaanbod altijd af te stemmen op de vraag. Een plotselinge daling van de productie van hernieuwbare energie (bijvoorbeeld als de wind wegvalt of bij bewolkt weer) kan leiden tot scherpe dalingen in de beschikbaarheid van stroom, wat mogelijk tot stroomuitval leidt of tot de noodzaak om terug te vallen op fossiele energiecentrales.

Daarnaast moet er tijdens periodes van hoge productie van hernieuwbare energie (bijvoorbeeld op zonnige of winderige dagen) en lage vraag (zoals tussen 1-4 uur 's ochtends) soms hernieuwbare energie worden afgeschakeld om overbelasting van het net te voorkomen. Dit vermindert de economische haalbaarheid van projecten met hernieuwbare energie en zorgt voor inefficiëntie.

Vaak wordt gevraagd of batterijen of andere energieopslagtechnologieën kunnen helpen om de variabiliteit in de stroomproductie te egaliseren. Hoewel deze technologieën kunnen helpen om overtollige energie van hernieuwbaren op te slaan, zijn ze vaak duur en hebben ze een beperkte capaciteit. Dit beperkt het vermogen om schommelingen in energieproductie en -verbruik over langere periodes op te vangen.

4.1.4 Bitcoin als stabilisator

Bitcoin-mining kan, dankzij de flexibele energievraag, een effectief instrument zijn voor vraagsturing om hernieuwbare energienetten te stabiliseren. Bitcoin-miners kunnen hun energieverbruik snel aanpassen aan de behoeften van het net. Tijdens periodes van overproductie van hernieuwbare energie kunnen miners hun activiteiten opschalen en het overschot aan energie opnemen. Omgekeerd kunnen miners tijdens hoge vraag of lage productie van hernieuwbare energie hun activiteiten snel verminderen of stopzetten, waardoor er energie vrijkomt voor essentiële diensten. Deze flexibiliteit helpt het net in balans te houden, waardoor het eenvoudiger wordt om intermitterende hernieuwbare bronnen te integreren zonder dure opslagoplossingen of het inzetten van weerstanden die overtollige energie omzetten in warmte.

Daarnaast nemen veel Bitcoin-miners deel aan vraagresponsprogramma’s, waarbij ze vrijwillig hun stroomverbruik verminderen tijdens momenten van netspanning (bijvoorbeeld tijdens hittegolven of koude periodes). Door als regelbare belasting te fungeren, kunnen miners helpen stroomuitval te voorkomen en zorgen dat het net stabiel blijft, vooral tijdens periodes van hoge vraag.

In plaats van overtollige hernieuwbare energie af te schakelen, kan Bitcoin-mining deze energie benutten en effectief verzilveren. Dit creëert een economisch nut voor energie die anders verspild zou worden, waardoor de efficiëntie van projecten met hernieuwbare energie verbetert. In gebieden met een hoog aandeel hernieuwbare energie, zoals Texas of IJsland, hebben Bitcoin-miners zich gevestigd nabij hernieuwbare energiecentrales, waar ze overtollige energie opnemen en het net helpen stabiliseren.

In Texas zijn Bitcoin-miners een samenwerking aangegaan met de Electric Reliability Council of Texas (ERCOT) 2 om deel te nemen aan inspanningen voor netstabilisatie. Door hun activiteiten aan te passen aan de actuele netcondities, helpen deze miners het aanbod en de vraag naar elektriciteit in balans te brengen, zodat hernieuwbare energie effectief kan worden geïntegreerd zonder de betrouwbaarheid van het net in gevaar te brengen. Tijdens de winterstorm in Texas in 2021 konden Bitcoin-miners bijvoorbeeld hun stroomverbruik verminderen, waardoor er energie vrijkwam voor kritieke infrastructuur en huishoudelijk gebruik.

4.1.5 Stimuleren van schone energie

Naast het verzilveren van overtollige hernieuwbare energie en het fungeren als koper in laatste instantie, helpen Bitcoin-miners investeringen in nieuwe infrastructuur voor hernieuwbare energie te stimuleren via langetermijnpartnerschappen met energieleveranciers. Dit biedt de energieleverancier een stabiele en betrouwbare inkomstenstroom, wat de ontwikkeling van extra windparken, zonnecentrales en waterkrachtprojecten aanmoedigt. De aanwezigheid van Bitcoin-miners kan dergelijke projecten financieel haalbaarder maken door een constante klantenbasis te bieden. Bovendien kunnen miners direct voor energie betalen, dus voordat de elektriciteitsbron op het net is aangesloten. Dit verkort de terugverdientijd aanzienlijk en verlaagt de kapitaalkosten voor een nieuw project met hernieuwbare energie. Met een Bitcoin-miner als gegarandeerde afnemer kan de energieleverancier ervoor kiezen een groter project te bouwen dan oorspronkelijk mogelijk zou zijn geweest zonder de aanwezigheid van de miner.

De noodzaak van een constante afnemer van hernieuwbare energie werd onlangs in het VK duidelijk – er is veelvuldig gerapporteerd dat windparken worden betaald om uit te schakelen en dat gascentrales worden ingezet om ze te vervangen.Verspilde wind, een website die de hoeveelheid ongebruikte windenergie in het VK bijhoudt, heeft geschat dat in de eerste twee maanden van 2025 de kosten van deze beperking voor consumenten £253 miljoen bedroegen, een stijging van £158 miljoen ten opzichte van dezelfde periode het jaar ervoor.

Business Matters beweert dat de oorzaak van het probleem de “snelle uitbreiding van offshore windparken is, die sneller worden gebouwd dan de Britse transmissie-infrastructuur kan worden opgewaardeerd.” Op winderige dagen wanneer de vraag laag is, kan het elektriciteitsnet het overschot aan stroom niet transporteren en compenseert de netbeheerder de windparken effectief voor het uitschakelen. Daarnaast betaalt het gasgestookte elektriciteitscentrales die dichter bij het vraagcentrum liggen om het verschil op te vangen.

In tegenstelling tot het VK is in IJsland, waar geothermische en waterkracht de boventoon voeren, Bitcoin-mining een drijvende kracht geweest achter de uitbreiding van hernieuwbare energie-infrastructuur. De goedkope hernieuwbare energie die in de regio beschikbaar is, heeft een groot aantal miningbedrijven aangetrokken, waardoor er een synergetische relatie is ontstaan tussen beide sectoren.

De IJslandse overheid heeft het potentieel van Bitcoin-mining erkend om de economie te stimuleren, werkgelegenheid te creëren en buitenlandse investeringen aan te trekken. Daarom steunt zij de sector en moedigt zij de groei ervan actief aan.
Industry Leaders Magazine

De geografische flexibiliteit van Bitcoin-mining is ook belangrijk. Bitcoin-miningactiviteiten zijn niet geografisch gebonden zoals traditionele industrieën. Ze kunnen worden opgezet op afgelegen locaties met overvloedige hernieuwbare energiebronnen, maar beperkte toegang tot bevolkingscentra of transmissie-infrastructuur. Dit maakt ze ideale kandidaten om energie te verbruiken op plekken waar traditionele industrieën niet haalbaar zouden zijn, en stimuleert de ontwikkeling van schone energie in onderbenutte gebieden. Op deze manier is Bitcoin-mining een markt die naar de energiebron toe komt, in plaats van dat de energie naar de markt gebracht moet worden, met alle bijbehorende infrastructuurkosten.

Bitcoin-mining biedt een sterk economisch prikkel voor de ontwikkeling van hernieuwbare energie door een consistente vraag naar schone stroom te creëren, het stabiliseren van netwerken te ondersteunen en infrastructuurontwikkeling te bevorderen in regio’s die rijk zijn aan hernieuwbare bronnen. Naarmate miningactiviteiten steeds meer overstappen op hernieuwbare energie, worden ze cruciale spelers in de wereldwijde overgang naar een duurzamere energietoekomst.

4.1.6 Een zich ontwikkelend positief verhaal

De relatie van Bitcoin met energie is veelzijdig en in ontwikkeling. Bitcoin-mining heeft kritiek gekregen vanwege het hoge energieverbruik, waarbij sommige commentatoren en milieuactivisten studies aanhalen die aantonen dat het energieverbruik van het netwerk gelijk is aan dat van hele landen, terwijl anderen zich zorgen maken dat de energievraag van de sector de klimaatverandering kan verergeren. Dit verhaal negeert echter volledig het potentieel van Bitcoin-mining om een constructieve rol te spelen in de overgang naar hernieuwbare energie en netwerkefficiëntie.

Bitcoin-mining, met zijn unieke behoefte aan goedkope en overvloedige elektriciteit, sluit steeds meer aan bij hernieuwbare energiebronnen. In regio’s die rijk zijn aan wind-, zonne- of waterkracht, kunnen miners overtollige of gestrande energie benutten die anders verloren zou gaan. Deze dynamiek helpt de economische haalbaarheid van hernieuwbare energieprojecten te verbeteren door een consistente vraag naar overtollige elektriciteit te bieden, vooral tijdens daluren.

Het zoeken naar gestrande energie is essentieel voor Bitcoin-miners vanuit commercieel oogpunt omdat het de kosten verlaagt, de milieuduurzaamheid verbetert en operationele stabiliteit biedt in een volatiele energiemarkt. Deze strategie maakt mining niet alleen winstgevender, maar positioneert de sector ook als een belangrijke speler in netbeheer en de ontwikkeling van hernieuwbare energie.

Bitcoin-mining biedt oplossingen voor enkele van de belangrijkste uitdagingen waarmee netwerken van hernieuwbare energie te maken hebben. Het intermitterende karakter van zonne- en windenergie zorgt voor instabiliteit, omdat de energieopwekking fluctueert op basis van weersomstandigheden. Bitcoin-miners, met hun flexibele en schaalbare operaties, kunnen het net helpen stabiliseren door overtollige energie te verbruiken tijdens overproductie en terug te schalen bij hoge vraag. Deze vraagrespons is al benut in markten zoals Texas, waar miners samenwerken met netbeheerders om netstabiliteit te waarborgen.

Het potentieel van Bitcoin om methaan-affakkelen op olievelden te elimineren is een ander onderbelicht voordeel. Door gestrande aardgas op te vangen en te gebruiken dat anders zou worden verbrand, kunnen Bitcoin-miners helpen schadelijke methaanemissies te verminderen en zo een milieuschadelijk afvalproduct omzetten in een waardevolle grondstof.

Milieukritiek op Bitcoin-mining is te verwachten en welkom. De technologie laat echter steeds vaker unieke kansen zien om de adoptie van hernieuwbare energie te bevorderen en de efficiëntie van het net te verbeteren.

Naarmate de sector volwassen wordt, zorgt meer samenwerking met aanbieders van hernieuwbare energie en netbeheerders ervoor dat Bitcoin-mining een sleutelrol gaat spelen in de wereldwijde verschuiving naar een duurzamere energietoekomst.

Noten

1. Bitcoin Verspilt Geen Elektriciteit, Het Wordt Gebruikt Voor Veiligheid, een artikel waarin wordt uitgelegd hoe elektriciteit de basis vormt van het beveiligingsmodel van Bitcoin, Bitcoin Magazine, november 2015https://bitcoinmagazine.com/business/bitcoin-doesn-t-waste-electricity-it-s-used-for-security-1446482572
2. Bitcoin-miners zijn goed voor 95% van de Grote Flexibele Belastingen in Texas, The Miner Mag, februari 2024.https://theminermag.com/news/2024-02-29/bitcoin-mining-map-north-america-texas/
3. Gebrek aan netcapaciteit drijft kosten van ‘verspilde wind’ op tot £250 miljoen, Business Matters, maart 2025https://bmmagazine.co.uk/news/lack-of-grid-capacity-pushes-wasted-wind-costs-to-250m/
4. IJsland: Het Onwaarschijnlijke Bitcoin Mining Centrum, Industry Leader Magazine, september 2023https://www.industryleadersmagazine.com/iceland-the-unlikely-bitcoin-mining-hub/
5. Wat maakt methaan een krachtiger broeikasgas dan koolstofdioxide? Climate Portal, december 2023.https://climate.mit.edu/ask-mit/what-makes-methane-more-potent-greenhouse-gas-carbon-dioxide
6. Bitcoin-flarebedrijf Crusoe koopt rivaal Great American Mining, Data Center Dynamics, oktober 2022https://www.datacenterdynamics.com/en/news/bitcoin-flare-firm-crusoe-buys-rival-great-american-mining/

4.2.0 The Challenge for Investment Managers

Bitcoin is not only a new entrant to the institutional investment sector, it has unique characteristics that pose challenges for traditional finance around how to classify and evaluate it. Bitcoin is only 15 years old and, for most of that time, it was a small and relatively illiquid asset dominated by individual investors. Participation in the bitcoin market by institutional investors has, so far, been limited. For many years, the absence of clear legal and regulatory guidance was an obvious hurdle and perhaps a convenient excuse for staying away.

The launch of futures markets in bitcoin around the end of 2017 was the first step in legitimising the asset for regulated investors. However, it was the regulatory approval of Bitcoin ETFs, in January 2024, that finally demonstrated to the professional investment management sector that bitcoin is now an established asset class that demands attention.

Now bitcoin is becoming a more widely-appreciated asset class, the key challenge for institutional investors is how to evaluate and develop an investment strategy around it. Wealth managers are under increasing pressure from clients to offer, not only an opinion, but a credible framework with products that allow clients to participate in this new asset class. Otherwise, they risk losing significant business to rivals with a broader-minded approach to building wealth.

Until recently, it was challenging for investment managers to justify spending any time to study bitcoin, let alone allocating capital to it. However, with client interest ramping up, we may have reached a point where managers without a bitcoin investment strategy must provide a valid justification.

This module considers some of the ways traditional investment managers might consider bitcoin the asset, its prospects, valuation metrics and impact on portfolios. It is not intended to be prescriptive - the investment management community is very broad in scope and style and each manager will have its own investment framework and process.

4.2.1 Coming around to bitcoin

Institutional investors can be considered in two groups. The first group consists of wealthy investors that may be participating via an investment vehicle or a family office. The group also contains specialist investors or hedge funds that are, by their nature, able to deploy capital relatively quickly. They may have few stakeholders, making them less constrained and more nimble with regard to investment decisions and strategy. They may be less constrained by regulation and have a higher risk tolerance. This group is already more likely to have some exposure to bitcoin.

The second group can be thought of as the more traditional investment sector. It consists of regulated investment advisors, larger asset managers, banks, mutual fund operators, pensions, endowments and sovereign wealth funds. It tends to move much more cautiously and has a lower risk tolerance.

This group is also much more conservative. Its members will have long-established and detailed investment frameworks and processes. Managers may be constrained by detailed mandates that restrict the assets or markets available. Allocation decisions are often made by committees made up of portfolio managers, analysts and compliance staff where ideas are deeply-researched and documented according to strict criteria, all under the watchful eye of a financial regulator. 

It is easy to have sympathy for this group and the challenges it faces with bitcoin. By nature this group is conservative, resistant to change and, generally, this approach has served it well. In that environment, when a highly-innovative or disruptive technology comes along, the natural reaction is to be cautious, skeptical or to completely dismiss it, especially if much of the wider industry is doing the same. Therefore, in this highly-disciplined environment, it should be no surprise that this second group has moved much slower when allocating to a new asset like bitcoin. 

Readers of much of the traditional financial media’s coverage of the Bitcoin network and protocol have noted that many commentators struggle to see where it fits within the legacy financial system. This is understandable. Bitcoin emerged from outside the existing financial system. And, as a technology that reimagines the concept of money itself, its adoption has the potential to render much of traditional finance obsolete. Of course, this resembles the disruptive technology playbook within other industries.

Nevertheless, increased demand for exposure from clients is forcing managers to consider bitcoin exposure in portfolios or risk losing clients. This demand was a key driver in the launch of Bitcoin ETFs by large asset managers BlackRock, Fidelity and others. This gave investment managers a regulator-approved vehicle, allowing them to satisfy investor demand for bitcoin exposure in a way that is compatible with existing investment mandates.

After 15 years of negative coverage from mainstream and business media, Bitcoin is still defying many naysayer predictions. The network continues to grow and metrics such as the number of public addresses, the network hash rate and the dollar value transacted, all point to technology that continues to grow exponentially.

Therefore, it is becoming harder for investment managers to justify not having an allocation to bitcoin.

4.2.2 Bitcoin: An Acceptable Alternative Asset?

Depending on their mandate (e.g. single asset, single strategy or risk-weighted multi-asset funds etc), large traditional investment managers will have their own well-established criteria and framework for evaluating potential investments. These processes are disciplined and rigorous, as they should be. Therefore, it may be challenging for an investment manager to see whether holding bitcoin in a portfolio can fit an existing investment process because it cannot be valued using traditional metrics used for other asset classes. Therefore, part of the evaluation of bitcoin as an investment should run alongside a review of existing investment processes. 

From an academic perspective, the goal of effective investment management is to develop optimal portfolios at the ‘efficient frontier’. That is, the portfolios that offer the highest expected return for a defined level of risk, or the lowest measure of risk for a defined expected return. The key question for investment managers is whether an allocation to bitcoin can help achieve this goal.

Studies show that successful evaluation of risk versus return should place a portfolio at or near the efficient frontier. A common metric used to measure this is the Sharpe Ratio. It divides a portfolio’s excess return by a measure of a portfolio’s volatility, such as the standard deviation of excess return. A higher Sharpe is better when comparing portfolios.

It’s worth noting that portfolios at the efficient frontier usually exhibit a higher degree of diversification. That is, they contain a broad range of assets whose returns are not closely correlated in terms of price performance. Alternative assets tend not to be closely correlated with the major asset classes (stocks and bonds) and therefore can be an attractive prospect for investment managers seeking additional diversification in a portfolio. ‘Alternatives’, such as private equity, real estate, farmland, or even art and collectibles are increasingly on the watch-list of institutional portfolio managers as a diversification tool, especially given the significant underperformance of the bond market in recent years. Managers of the typical ‘60/40’ portfolio (60% stocks, 40% bonds) are under pressure to improve overall investment performance.

However, alternatives often come with a significant impediment. They may reside in markets that lack the depth of liquidity seen in larger stock or bond markets. It is challenging to find buyers or sellers in sufficient size. Even pricing an asset for portfolio purposes can be challenging as simply ‘marking to market’ can be unreliable in an illiquid market.

Bitcoin is an alternative asset that doesn’t have this drawback. It is a market valued in excess of $1 trillion and trades 24x7 globally. Volume traded is counted in tens of billions of dollars daily. Also, unlike other alternative investments, bitcoin is homogeneous, independently verifiable, easily divisible and has no counterparty risk, if held directly. 

4.2.3 Analysing and Valuing Bitcoin

Professional Investment managers will already have an established rigorous process for evaluating potential investments. In 2017, business systems analyst Brian Leemoon developed a framework for appraising Bitcoin technology using three well-established business analysis methods: SWOT, PESTLE and Porter's Five Forces. From an investment manager’s perspective, a summary example SWOT analysis for Bitcoin might look something like this:

Strengths

• Most recognised digital asset, open payment network/protocol with longest history
• Highly stable protocol with no major changes to monetary policy
• Highly stable network with 99.99% uptime since inception
• Most secure and decentralized digital asset network
• Most valuable and liquid digital asset market with the largest user base
• Fastest growing digital asset network - no. of addresses, hash rate, value transacted
• Enabling economic participation in developing world
• Positive symbiotic relationship with renewable energy and other ESG benefits
• Establishing as a treasury asset for corporations, strengthening balance sheets
• Regulatory landscape is improving. i.e. approval of ETFs in the US

Weaknesses

• Highly-volatile asset price with significant price drawdowns
• On-chain transaction costs are highly variable
• Lack of market education around functionality and properties
• Challenging to value by investors
• Lack of clear regulatory guidelines in major markets 
• Negative market perceptions and sensitivity to illicit or criminal use
• Career/reputation risk associated with supporting Bitcoin within traditional finance sector
• Could become illiquid if investor sentiments turns against the asset
• 3rd-party custodians are vulnerable to cyberattack or theft

Opportunities

• Becomes established as a store of value and global treasury reserve asset
• Becomes more accepted as a medium of exchange for goods and services
• Success of application layer protocols will drive significant user adoption 
• User growth at a similar rate to the internet in the mid-1990s
• Opportunity for improved investment returns through diversification (non-correlation)
• Market dynamics ripe for demand - fiat monetary debasement likely to continue
• Early-mover advantage potential for investment managers over competitors

Threats

• Significant price rally leading to risks of a large price drawdown
• Regulatory landscape in major markets turns against the technology
• The network experiences a technical outage, impacting valuation perceptions
• An ‘upgrade’ to the network results in unexpected technical problems
• It is surpassed by another digital asset that has more user or regulatory support

This is not an exhaustive list and we should expect investors to hold varying views on the strengths and weaknesses etc. However, the exercise encourages analysts to gain a deeper understanding of the Bitcoin network, protocol and asset and consider what makes it investible. It is also important to revisit the analysis regularly since key elements of the ecosystem continue to develop.

The SWOT analysis also encourages analysts to make a comparison with the fiat monetary system. A general lack of acceptance of the problems associated with fiat money can be a roadblock to understanding Bitcoin. For decades, there has been very little discussion of fiat money’s drawbacks within investment or academic communities, largely because it is generally accepted that there is no credible alternative since the gold standard ended, giving way to a system of free-floating fiat currencies. That is, until Bitcoin came along.

Bitcoin has new and unique properties. Because of this there has been much debate around how to value it as an investment. A common critique is that it has no cash flows like stocks, bonds or real estate and it is, therefore, ‘uninvestable’. However, this may speak to the inflexibility of an investment process that requires rework to adapt to new ideas. It helps some investors to think of bitcoin (the asset) as a ‘digital gold’ with superior properties to physical gold. Gold also has no cash flows and has a long history of being used as money. Drawing a comparison of the monetary properties of gold, fiat and bitcoin can be instructive, similar to that contained in the 2018 article ‘The Bullish Case for Bitcoin’ by Vijay Boyapati.

In the absence of traditional measures of valuation, how should we consider the potential future value of bitcoin? 

Analyst Jesse Myers4 at OnRamp suggests that because bitcoin can be thought of as new base money that can reprice all other asset classes, then the Total Addressable Market (TAM) for bitcoin is the entire world’s wealth (around $900T), that is, all value held in equities, bonds, real estate, money markets etc.

 Of course, the capture of a majority or even a large portion of the world’s wealth is not expected to happen anytime soon. This is a multi-decade story. So, in the meantime, how can we track that the Bitcoin network is trending in the right direction, so that this investment thesis for bitcoin (lower case b for the asset) remains intact?

For the Bitcoin network there are many metrics5 we can track to monitor activity on the network. Below are some examples. This is not an exhaustive list and a full description of each is beyond the scope of this module.

• Hashrate of the network (the total combined computational power being used to mine and process transactions on the Proof-of-Work Bitcoin ledger)
• Dollar value transacted on the network
• Number of bitcoin on exchanges (a measure of scarcity of the available bitcoin for trading)
• Number of users, active wallets on the network (base layer & layer 2 such as Lightning). It is worth noting that estimates of these can vary significantly, so it is important to choose a consistent methodology in order to monitor trends reliably. 
• Number of active nodes on the network
• HODL waves (the distribution of bitcoin holders based on how long they have held coins)
• The trend of Bitcoin-related media publications, such as films, books or mainstream media articles.
• The trend in the number of merchants accepting bitcoin payments in major economies. This can be tracked on btcmap.org 

Tracking a basket of metrics for the network helps a manager monitor if the investment thesis remains intact. In addition, tracking the progress of publicly traded related stocks (such as miners or companies offering bitcoin exposure) can provide additional supporting data. These stocks can also be valued using traditional metrics that professional managers will already be comfortable with, such as discounted cash flow models or ratios such as price/earnings, price/sales, price/earnings growth, price/free cash flow, or price/book value. 

4.2.4 Bitcoin’s impact on Portfolios

Despite being only 15 years old, by August 2025 bitcoin had established itself as the world’s 7th most valuable asset. While it’s important for investment managers to understand the nature of Bitcoin and its potential impact on the economy and society, the key question from a professional perspective is the potential impact on portfolios.

If we believe that Bitcoin can capture a significant portion of global wealth over the long-term, then it seems reasonable to have an allocation to it as a high-powered return enhancer. However, it is important to consider whether the return is worth the risk. This is captured by the Sharpe Ratio mentioned earlier. A manager should also consider diversification. That is, how correlated an asset’s investment returns are when compared with other assets in the portfolio, while also considering the risks around price volatility and drawdowns.

There is publicly available information on the impact of bitcoin on portfolios at Fidelity Investments or the Nakamoto Portfolio from Swan Research. In a study updated in June 20248, Fidelity conducted returns, volatility and correlation analysis of bitcoin relative to stocks, bonds and gold within a 60/40 stocks/bonds portfolio. It found that bitcoin did offer some diversification benefit, although correlations vary.

The chart below shows rolling 3-year correlations of bitcoin relative to stocks and bonds, from July 2013 to March 2024. It shows that, while correlations between stocks and bonds are increasing. A rolling 3-year correlation to stocks of 0.53 and to bonds of 0.26 through to March 2024 shows significant potential for diversification in a multi-asset portfolio.

The total market capitalization of bitcoin didn’t exceed $100B until mid-2016. Therefore measuring early correlations may be less meaningful since the bitcoin market lacked depth, liquidity and pricing efficiency in early years, especially prior to January 2018 when the first bitcoin futures contracts began trading.

From a returns perspective, Fidelity observed that since August 1, 2010 to March 31, 2024, bitcoin achieved annual returns of 178%, while noting that since the establishment of futures trading, annualized returns are around 29.6%. Of course, the past is no guarantee of the future. However, it is clear that bitcoin has potential to significantly enhance portfolio returns.

Bitcoin’s price volatility is often cited as a reason that investment managers steer clear of bitcoin as a portfolio constituent. It is a slightly odd criticism, since managing price volatility of individual assets within a portfolio is a well-understood attribute of a competent portfolio manager. Furthermore, Fidelity found that bitcoin’s annual price volatility is not dramatically different to the ‘magnificent seven’ group of high-performing technology stocks.10 At the end of 2023, there were 92 S&P stocks more volatile than bitcoin.

Fidelity also observed that bitcoin’s volatility is declining over time. This is to be expected as the market matures. A deeper and more liquid market allows for greater capital inflows with less impact on the market price.

High price volatility, measured by the standard deviation of returns, is also well-understood by investors as a by-product of high performing assets. As shown in the table below, for the period from 2020 to early 2024, bitcoin investors have been well-compensated for its volatility, showing a Sharpe ratio of 0.96 versus 0.65 for the S&P 500. The Sortino ratio is perhaps more instructive, since it only considers downside standard deviation of returns or “bad” volatility. Its value of 1.86 shows that the majority of volatility over the four years was to the upside. This is despite some significant price drawdowns over the period.

The bottom line is that bitcoin is a volatile asset. This is to be expected because it is new and on a long voyage of price discovery and user adoption. Professional investors are well-equipped to embrace this volatility and, given the potential for supernormal returns, manage it accordingly. They can determine the appropriate allocation, in line with their own investment framework and appetite for risk. And, to smooth out short-term volatility, holding bitcoin for at least one, 4-year, halving cycle could be an appropriate minimum holding period.

4.2.5 The Shifting Narrative 

Since the start of 2024, there has been a significant shift in the narrative around bitcoin within traditional finance. The market entered 2023 with the overhang of the FTX collapse still present. As a result, large swathes of the industry were not considering bitcoin as a seriously investable asset.

Moving forward one year the narrative has shifted considerably. The US SEC approval of Bitcoin ETF products represents a transformative shift in the regulatory landscape. This development effectively opens the door to professional investors, allowing them to enter this asset class via a regulated product, issued by highly-regarded and long-established asset managers.

After just nine months of trading, Bitcoin ETFs were ranked the most successful ETFs ever launched. After just two full quarters of trading, they had already broken records for the most money attracted in the first year and the highest number of institutional holders.12 In the wake of the ETF approvals and their trading success, leading investment firms (such as Blackrock, Fidelity and Cantor Fitzgerald) are making considerably more positive market comments on the prospects for bitcoin. This piles on the pressure for investment managers that have yet to develop a coherent bitcoin strategy.

It is becoming increasingly difficult for professional investors to justify not having some exposure to bitcoin, if only in an intellectual sense. Moveover, the shifting narrative has helped to pull back the curtain on the fiat monetary system, further exposing its inherent flaw - it declines in purchasing power over time.

Ultimately, the role of Investment professionals is to manage risk. With that in mind, it is worth considering what ‘zero exposure’ to bitcoin is suggesting from a risk management perspective. 

Is it akin to a bet, with 100% certainty, that the Bitcoin network and protocol will fail? If so, is that sound risk management?

In the world of traditional finance, bitcoin sceptics remain in the majority. This should be no surprise. The sector is by nature conservative, operating as it does in a highly-regulated environment. Within this setting and moving in circles of where conformity is encouraged, there is little advantage to be gained in being an early-adopter of new and disruptive technology. Indeed, there may only be increased career-risk for trying to get ahead of the herd.

However, like other disciplines such as insurance or engineering where sound risk management is essential, the need to be effective should supersede the desire to be correct. Therefore, bitcoin-skeptical investment managers should seriously consider some exposure, due to the risk of significant overall underperformance if bitcoin continues to perform well over the long-term. The performance risk associated with zero exposure should not be ignored.

4.2.6 Bitcoin’s Future Impact on Investment Management

It is also worth considering what long-term impact the rise of bitcoin in portfolios may have on the investment management industry. 

Fiat money’s ‘store of value’ problem has been a key driver behind the growth of the professional investment management sector since the 1970s. The inability of fiat money to store purchasing power while residing in a simple savings account, has led to an explosion in investment products, directed at consumers seeking to grow or to simply maintain their purchasing power.

A side effect of this phenomenon is that the major asset classes - stocks, bonds and real estate, have all attracted significant valuation premiums thanks to their superior ability to store value over the long-term. Furthermore, as fiat money’s debasement has accelerated, capital flows toward these assets has ramped up further, leading to malinvestment and distorted valuations, which potentially lead to asset bubbles and poorer outcomes for investors. It is argued that this effect can also be observed in the valuations of alternative assets such as art, vintage cars and other collectibles.

In a future world where bitcoin is more recognised as a superior store of value versus other asset classes and establishes itself as a treasury reserve asset, what impact would this have on valuations in other asset classes?

The long-term impact could be dramatic: bitcoin could draw the ‘monetary premium’ from other asset classes, slowly at first, and then more quickly as its properties become more widely understood. In this scenario, a large swath of investment products become obsolete, with the result that the investment management sector declines in size. In time, the sector’s slice of the wider economy may shrink to resemble the proportion it held 50+ years ago.

Of course, not many commentators expect this scenario to play out soon - bitcoin’s global adoption is a multi-decade story. However, those investment management firms that are prepared already have a huge advantage over those that are not. Therefore, it is essential for all investment management firms to have ‘The Rise of Bitcoin’ on their Risk Registers. And, even the most skeptical managers should ask:

What if, like the rise of the internet, we can’t simply choose to opt-out?

Notes

1. Boom or Bust, Bitcoin a valuation framework, Brian Leemoon, Wilkes University, December 2017.
2. The Bullish Case for Bitcoin, March 2, 2018 by Vijay Boyapati contains a comparison of the monetary properties of Bitcoin, Gold and Fiat.
3. Bitcoin’s potential full valuation, Jesse Myers, February 2003.
4. There are many resources providing data and charts on the Bitcoin network. Bitbo is one example: https://charts.bitbo.io/index/
5. The world’s top assets by market capitalisation are tracked here: https://companiesmarketcap.com/assets-by-market-cap/
6. The Nakamoto Portfolio is a list of tools, research and open-source code that can help analysts assess the impact of bitcoin on portfolios.
7. Considerations for including bitcoin in investment portfolios, Fidelity Institutional
8. Correlation reveals the strength of return relationships between investments. A perfect linear relationship is represented by a correlation of 1, while a perfect negative relationship has a correlation of -1. A correlation of 0 indicates no relationship between the investments. Correlation is a critical component to asset allocation and can be a useful way to measure the diversity of a portfolio. 
9. A Closer Look at Bitcoin’s Volatility, Fidelity Digital Assets
10. United States Inflation Rate from TradingEconomics.com; source: U.S. Bureau of Labor Statistics https://tradingeconomics.com/united-states/inflation-cpi
11. Bitcoin ETFs Are Making History: Wall Street Rushes In, But Opportunities Remain for Smart Investors, Yahoo Finance, Aug 28, 2024.

Breed geld vertegenwoordigt de grote hoeveelheid geld die mensen en bedrijven direct gebruiken om met elkaar te handelen, onze spaargelden in op te slaan en te definiëren als ons ‘geld’.
Lyn Alden

4.3.0 Inleiding

Zodra een nieuwe technologie over je heen walst, als je niet deel uitmaakt van de stoomwals, ben je onderdeel van de weg.
Stewart Brand

Bankieren en betalingen zijn sterk met elkaar verbonden sinds het ontstaan van banken. Veel instellingen zijn in zekere mate bij beide activiteiten betrokken. In de jaren 2020 behoren de grootste banken tot de grootste betaaldienstverleners en hebben ze vaak aanzienlijke kruisparticipaties. Zo bezat Bank of America, die Visa in 1958 oprichtte als BankAmericard, per december 2023 1,53% van Visa Inc. Morgan Stanley bezat 3,26% (bron: Wikipedia).

Tot de 19e eeuw was de betrokkenheid van banken bij betalingen, anders dan als uitgevers van papiergeld gedekt door goud, veel lager omdat de meeste transacties contant werden gedaan. Halverwege de eeuw ontstonden door banken ondersteunde papieren cheques, die het belangrijkste ruilmiddel in de Verenigde Staten werden voor grotere transacties ter vervanging van contant geld. De komst van de telegraaf bood Western Union de mogelijkheid om in 1871 de eerste geldtransferservice te introduceren. Historisch gezien waren de belangrijkste rollen van banken het bewaren van geld via bankrekeningen en het verstrekken van krediet aan particulieren en bedrijven.

De opkomst van digitale communicatie en het internet heeft enorme innovatie in betalingen teweeggebracht, zowel binnen als buiten het banksysteem. PayPal is een voorbeeld van deze nieuwe betaaldienstverleners. Tot de komst van stablecoins op blockchain-ledgers lag het banksysteem echter nog steeds onder alle betalingsoplossingen. USDt, ook bekend als Tether, maakt het nu mogelijk om het banksysteem te omzeilen bij betalingen die in Amerikaanse dollars worden uitgedrukt en door de markt worden gewaardeerd. Betalingsontkoppeling is één aspect van technologie die bankieren en betalingen kan veranderen. Een andere, meer ingrijpende verandering voor de rol van banken kan worden veroorzaakt door de opkomst en groei van waardeoverdracht uitgedrukt in een geheel andere munteenheid - bitcoin.

Het doel van dit hoofdstuk is om te overwegen wat de opkomst van Bitcoin kan betekenen voor de bank- en betalingssector. Het beoogt ook een basis te bieden voor banken en betaaldienstverleners om bedreigingen en kansen te identificeren die deze neutrale, permissieloze en wereldwijde waardeoverdrachttechnologie kan bieden.

4.3.1 Risico

De belangrijkste oorzaken van verandering zijn niet te vinden in politieke manifesten of in de uitspraken van overleden economen, maar in de verborgen factoren die de grenzen veranderen waar macht wordt uitgeoefend. Vaak veranderen subtiele veranderingen in klimaat, topografie, microben en technologie de logica van geweld.
James Dale Davidson

We zijn hier niet bezig met de gebruikelijke financiële of operationele bedrijfsrisico’s die banken, betaaldienstverleners en andere bedrijven moeten monitoren en beheren. In deze sectie bekijken we strategische bedrijfsrisico’s die kunnen ontstaan en hoe de opkomst van Bitcoin een eens-in-de-eeuw transformatie van de sector kan aandrijven. Als we sectoren zouden rangschikken naar waarschijnlijkheid en impact met betrekking tot de invloed van deze technologie, dan zouden bankieren en betalingen bovenaan de lijst staan.

De geschiedenis staat vol met voorbeelden van technologische innovatie die de manier waarop menselijke samenlevingen zich ontwikkelden en werden bestuurd veranderde. The Sovereign Individual, een boek uit 1997 van James Dale Davidson en William Rees-Mogg, onderzoekt hoe technologische veranderingen de overgang in het Westen veroorzaakten van een wereld geregeerd door de Kerk naar die van de natiestaten waarin we nu leven. Zij identificeren de belangrijkste technologische innovaties als de opkomst van de boekdrukkunst en het gebruik van buskruit als brandstof voor geweld, wat de opbrengsten van geweld op grote schaal veranderde.

Een belangrijke observatie is dat er geen bewijs is dat de Kerk of het volk als geheel de verandering die plaatsvond wilden of hebben geïnitieerd. Achteraf lijkt het onvermijdelijk dat de macht die voortkwam uit de controle van de Kerk over informatie zou afnemen naarmate de nieuwe economie haar monopolie op het produceren van geschreven materiaal wegnam.

De boekdrukkunst verlaagde de kosten van het reproduceren van informatie en verhoogde daarmee de decentralisatie van de productie van geschreven materiaal.

De geschiedenis suggereert dat technologie die grote veranderingen veroorzaakte niet werd geïnitieerd door het overheidskader, de instellingen, het leiderschap of door het volk via democratische processen. Vaker zagen we dat mensen en instellingen tevergeefs probeerden de adoptie te weerstaan, te belemmeren en uit te stellen. In de 20e eeuw zien we dit in de vroege reacties op het gebruik van auto’s, elektriciteit, cryptografie, e-mail en het internet.

Het omarmen van nieuwe technologieën door markten zorgde voor een herinrichting van waar mensen woonden, hoe ze werkten en soms zelfs van de structuur van wat zij als hun cultuur, land of bestuursentiteit beschouwden. In veel gevallen veranderde het de schaal en opbouw van die entiteit zelf. Andere voorbeelden van technologie die grootschalige maatschappelijke verandering veroorzaakte zijn de opkomst van landbouw, elektriciteit, auto’s en het internet.

Dit bewijs wordt aangehaald ter ondersteuning van de conclusie dat technologie daarom superieur moet zijn aan de wet. De wet kan later volgen, maar de oorzaak-gevolgrelatie laat zien dat juridische middelen verandering niet redelijkerwijs of duurzaam kunnen tegenhouden, en ook niet kunnen veroorzaken. Wetten veranderen is een gevolg van technologische verandering, niet de oorzaak, en nieuwe technologische innovatie kan niet worden ingevoerd via stemming, decreet van een heerser of daadwerkelijk worden voorkomen zonder zelfbeschadiging.

De wet is er niet in geslaagd de opmars van veel technologieën te voorkomen die de samenleving op het moment van hun ontstaan leek te willen tegenhouden. Waar dit wel is gelukt, heeft het meestal de welvaart van die natie op de middellange tot lange termijn verminderd.

4.3.2 Krediet en Geldcreatie

Het is maar goed dat de mensen van het land ons bank- en geldsysteem niet begrijpen, want als ze dat wel deden, geloof ik dat er voor morgenochtend een revolutie zou zijn.
Henry Ford

De meeste banken zijn betrokken bij kredietcreatie en dit, samen met gerelateerde consumenten- en wereldwijde bankactiviteiten, vormt een grote bron van inkomsten.

Friedrich Hayek, Nobelprijswinnend econoom, betoogde dat de centralisatie van geld die plaatsvond in de 20e eeuw een onderliggende drijfveer was voor de centralisatie van natiestaten. De opkomst van Bitcoin kan dit proces omkeren, iets wat veel mensen steunen en waar politici wel over praten, maar tot nu toe niet hebben kunnen realiseren.

Voor de 20e eeuw werden keizers, koningen, koninginnen en regeringen altijd beperkt door de toegang tot geld. Ze grepen vaak naar tactieken zoals het verminderen van het edelmetaalgehalte of het afknippen van munten om deze beperkingen te omzeilen. Omdat deze omwegen echter moeite en tijd kostten, werkte de beperking toch enigszins. De rijkdom die geld meet, ontstaat niet centraal van bovenaf, maar uit een gedecentraliseerde economie. Tot de 20e eeuw weerspiegelde de aard van geld deze opwaartse stroom vanuit de markt en was het dus zelf ‘echt’. De vorm van dit geld, de specifieke technologie, varieerde in tijd en plaats als onderdeel van de evolutie van menselijke samenlevingen.

Sinds het begin van de 20e eeuw zijn er experimenten uitgevoerd om het ‘echte’ karakter van geld te verwijderen, met als hoogtepunt de volledige loskoppeling van de dollar van de realiteit in 1971, toen de inwisselbaarheid van de dollar voor goud ‘tijdelijk’ werd opgeschort.

Ik heb minister Connally opdracht gegeven om de inwisselbaarheid van de Amerikaanse dollar tijdelijk op te schorten, behalve in hoeveelheden en onder voorwaarden die in het belang zijn van monetaire stabiliteit en in het beste belang van de Verenigde Staten.
Richard Nixon

Geld is een technologie en Bitcoin, als digitaal geld, is mogelijk een van de grootste technologische innovaties in de menselijke geschiedenis.

...geld is, in de kern, net zo goed technologie als elke andere basismachine zoals de wig, hefboom of het wiel.
Business Insider

Vergelijkbaar in omvang met de uitvinding van de landbouw, de boekdrukkunst of buskruit. Afgezien van altruïsme, motiveert geld alle vrijwillige menselijke handelingen en daarom is het mogelijk dat een nieuwe oplossing in deze technologie voor 8 miljard mensen de meest invloedrijke technologische innovatie in de menselijke geschiedenis kan blijken te zijn.

Geld is macht, het is een technologie, en als zodanig staat het boven de wet, en daarom is het afgeleid ook superieur aan wetgevende instellingen. De decentralisatie van geld zal de decentralisatie van macht stimuleren.

Een van de nadelen die betaald worden voor de zegeningen van valuta-stabiliteit is dat de wet onvoorbereid is op onverwachte en revolutionaire veranderingen in het monetaire systeem.
Phanor J. Eder

Tegenwoordig wijzen landen één of meer munten aan als wettig betaalmiddel. Als de markt iets anders als voorkeursmunt zou bepalen, lokaal of internationaal, dan kunnen overheden geconfronteerd worden met een situatie waarin de vraag naar de lokale munt wordt overtroffen door de vraag naar het wereldwijde, neutrale ‘echte’ geld. We zullen opnieuw zien dat echt geld een door de markt bepaald goed is dat wetgeving kan veroorzaken, en niet zelf door de wet wordt gecreëerd. Landen kunnen er altijd voor kiezen om wetten te behouden die het minder gevraagde geld specificeren, maar zouden er goed aan doen om de zelfschadende gevolgen van zulke keuzes te overwegen:

De geschiedenis laat zien dat het niet mogelijk is jezelf te isoleren van de gevolgen van anderen die geld aanhouden dat harder is dan dat van jou.
Saifedean Ammous

Het bovenstaande betoog laat zien hoe een gedecentraliseerd, wereldwijd en neutraal geld de decentralisatie van macht kan stimuleren. Nu richten we ons op hoe Bitcoin, een gedecentraliseerde monetaire communicatietechnologie, ook een voorloper kan zijn van de decentralisatie van niet-monetaire communicatie en media.

4.3.3 Disintermediatie van betalingen

Als je probeert de kredietzeepbel af te bouwen maar [de banken] zijn volledig essentieel voor betalingen en dus voor handel... is er geen a priori... reden waarom dat zo zou moeten zijn
Allen Farrington

Het ontwerp van Bitcoin, zowel op de basislaag blockchain, enkele open tweede lagen, als apps op hogere lagen, stelt individuen in staat om digitale waarde met elkaar te verhandelen zonder afhankelijk te zijn van derden. Het was voorheen niet mogelijk om gedisintermedieerde digitale betalingen te hebben. Echter, het ontwerpen van de mogelijkheid voor peer-to-peer betalingen impliceert niet dat alle of zelfs de meeste betalingen uiteindelijk zo zullen plaatsvinden. In hoeverre betalingen peer-to-peer worden naarmate de invloed van Bitcoin groeit, zal door de markt worden bepaald. De markt wordt deels gevormd door degenen die diensten aanbieden, waaronder bestaande banken en betalingsinstellingen. Als deze instellingen niet deelnemen, zal de markt simpelweg ontstaan met nieuwe spelers die de gevraagde diensten gaan leveren.

De mogelijkheid om een gedecentraliseerde valuta digitaal peer-to-peer te verhandelen zal fungeren als een controle tegen het toekomstig gebruik van monopolie- of oligopoliemacht om geld en betalingen te centraliseren. Dit betekent dat de betrokkenheid van bestaande banken en betalingsinstellingen bij het leveren van diensten geen bedreiging vormt voor de algemene these van Bitcoin.

Vanaf het moment dat de eerste Bitcoin-beurzen online kwamen, hebben zij als bewaarders gefungeerd voor veel bezitters van bitcoin. Daarom zijn alle betalingen van bitcoin die vanaf deze beurzen worden gedaan, hetzij naar de eigen wallet van een individu of direct naar een handelaar, door de beurzen bemiddeld. Echter, eenmaal in eigen beheer kunnen betalingen peer-to-peer worden gedaan en veel bitcoiners handelen ook op deze manier.

De ontwikkeling van het Lightning Network als een goedkope, directe en definitieve afwikkelingsoplossing voor betalingen op laag 2 heeft geleid tot een nieuwe en diverse groep van betalingsintermediairs. Zij bieden het gemak van beheerde fondsen op Lightning die toegankelijk zijn via telefoonapps voor snelle en gemakkelijke betalingen in bitcoin, zowel face-to-face als online. Het is mogelijk voor individuen om hun eigen zelfbeheerde Lightning-node te draaien, maar dat is technisch veeleisender dan alleen bitcoin in eigen beheer houden op de blockchain. Lightning-wallets zijn geschikter dan on-chain fondsen voor dagelijkse uitgaven, en lijken meer op een betaalrekening bij een bank dan op een spaar- of beleggingsrekening. Net als bij betaalrekeningen, en om dezelfde redenen, bevatten deze wallets meestal alleen kleinere bedragen die nodig zijn voor kortetermijnuitgaven. Veel bitcoiners blijken bereid om zelfbeheer in te ruilen voor gemak bij het gebruik van Lightning, omdat ze slechts tegenpartijrisico lopen met kleine bedragen.

Vermindering van systeemrisico

De afwikkeling van de meeste digitale betalingen vandaag de dag, ongeacht hoe de betaling aan de oppervlakte lijkt, vereist dat banken intern of met andere banken transacties uitvoeren. Dit komt door de manier waarop het financiële systeem gestructureerd moet zijn als een piramide met de centrale bank aan de top, waaronder de banken digitale betalingen beheren in de valuta waarvoor de centrale bank verantwoordelijk is. Dit betekent dat wanneer er een bankencrisis optreedt, de gevolgen van het laten falen van een bank een systeemrisico vormen voor het betalingsnetwerk.

Creditcardverwerking, op het moment van verkoop:

1. Klant biedt kaart aan voor betaling
2. Betalingsverzoek wordt naar de betalingsverwerker gestuurd
3. Betalingsverwerker stuurt verzoek door naar kaartmaatschappij (Visa, Mastercard)
4. Kaartmaatschappij stuurt verzoek door naar de bank die de kaart van de klant heeft uitgegeven
5. Uitgevende bank keurt de betaling goed of wijst deze af
6. Kaartmaatschappij stuurt reactie door naar betalingsverwerker
7. Betalingsverwerker stuurt reactie door naar de terminal van de handelaar, die de betaling goedkeurt of afwijst

Betalingsafwikkeling, op een later tijdstip:

1. Betalingsverwerker instrueert hun bank om (netto)betaling te doen aan de bank van de handelaar
2. Klant instrueert zijn bank om (netto)betaling te doen aan de uitgevende bank van de kaart

Het samenvallen van het banksysteem met betalingen creëert een onnodig risico dat zich uit in een politieke noodzaak om banken te redden bij een kredietcrisis, anders zou de hele economie instorten doordat betalingsprocessen falen. Dit creëert een moreel risico in het kredietcreatieproces zelf.

Lightning Network-verwerking

1. Handelaarsterminal toont Lightning-factuur QR-code
2. Klant scant de factuur QR-code vanuit hun Lightning-wallet op hun smartphone en stuurt geld
3. De transactie wordt in realtime afgerond door nodes in het Lightning Network die bitcoin door een liquiditeitsketen sturen

Opmerking: dit proces verzendt alleen informatie en geld

Betalingsafwikkeling vindt plaats op het moment van verkoop

• Handelaar ontvangt het geld onmiddellijk, vergeleken met dagen of weken via bestaande systemen
• Banken niet vereist
• Geen kredietrisico
• Geen systeemrisico

Door een echte scheiding mogelijk te maken tussen verantwoordelijkheid voor de valuta en het digitale betalingsproces, biedt Bitcoin de mogelijkheid om de afhankelijkheid tussen digitale betalingen en banken aanzienlijk te verminderen of zelfs te verwijderen, waardoor het gehele financiële systeem veerkrachtiger wordt. Dit kan betekenen dat samenlevingen niet langer voor het dilemma staan om verliezen in de bankensector te moeten socialiseren of geconfronteerd te worden met het instorten van de betalingssystemen van de economie. Niemand is verantwoordelijk voor Bitcoin, hoewel veel individuen, bedrijven en non-profits bijdragen aan de groei en ontwikkeling ervan. De waarde van Bitcoin komt niet voort uit institutionele structuren, maar uit de markt.

4.3.4 Bedreigingen

Betalingen

Er is een duidelijk maatschappelijk en economisch stabiliteitsvoordeel als het mogelijk is om betaalsystemen los te koppelen van het bredere banksysteem. Als banken niet langer centraal zouden staan in het wereldwijde betalingssysteem, zou de noodzaak om degenen die insolvent raken door slechte kredietverlening te redden aanzienlijk worden verminderd. Voor hun eigen succes zullen banken waarschijnlijk verantwoordelijker worden voor hun kredietpraktijken, aangezien het vangnet dat nu bestaat aanzienlijk kan worden verminderd of zelfs verwijderd.

Dit is niet alleen een bedreiging voor sommige inkomsten die banken uit betalingen halen, maar heeft ook bredere gevolgen voor hun activiteiten in sparen en lenen.

Waarschijnlijk zal er een meer diverse groep van betalingsaanbieders ontstaan, waaronder sommige consumenten die hun eigen aanbieder worden door persoonlijke of gemeenschappelijke bitcoin lightning-diensten te draaien. Met veel nieuwe toetreders zullen banken en bestaande betalingsdienstverleners aantrekkelijke diensten moeten ontwikkelen om hun inkomsten te behouden.

Internationale overboekingen en valutawissel

Bitcoin- en stablecoin-oplossingen bieden een aanzienlijke vermindering van de fricties en kosten die gepaard gaan met buitenlandse betalingen en internationale overboekingen. Dit kan een aanzienlijke bedreiging vormen voor de inkomsten van banken en betalingsdienstverleners.

De omvang van de valutamarkten is gestegen van vrijwel nul sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog tot $7,5 biljoen per dag eind 2022, waarbij vrijwel al die groei heeft plaatsgevonden sinds het einde van het Bretton Woods-wisselkoerssysteem in 1971. Banken en betalingsdienstverleners halen aanzienlijke inkomsten uit het aanbieden van diensten in deze markten.

https://www.cls-group.com/media/psfny5au/cls_fx_policy_02_fall_of_bretton_woods_fx_50years_afloat_shapingfx_series_oct2023.pdf

Sparen en Lenen

Consumenten zijn niet langer verplicht om waarde bij banken op te slaan om deze te kunnen gebruiken voor betalingen. Dit vormt niet alleen een bedreiging voor de ‘too big to fail’-positie die banken vandaag de dag innemen, zoals hierboven genoemd in 3.4.1, maar kan ook hun vermogen om schuld te creëren in de vorm van leningen beïnvloeden.

Een vermindering van de hoeveelheid krediet die banken kunnen creëren, kan de inkomsten in zowel consumenten- als wereldwijde bankdiensten aanzienlijk verlagen.

4.3.5 Kansen

Hoewel Bitcoin het mogelijk maakt om te sparen en betalingen te doen zonder tussenpersonen, zullen sommige mensen waarschijnlijk toch waarde zien in het ruilen van enig tegenpartijrisico voor gemak, gedeeltelijk of volledig. Er is een enorme kans voor banken en betaaldienstverleners om hun bestaande marktpositie te benutten om succesvolle producten te ontwikkelen die deze klanten aantrekken.

Betalingen

De Bitcoin-betalingsmarkt ontwikkelt zich snel, zowel vanuit het perspectief van de handelaar als de klant. Er zijn grote kansen voor banken en betaaldienstverleners om te innoveren op hun bestaande platforms en naadloos native bitcoin-betalingsoplossingen te introduceren. Het is onvermijdelijk dat dit uiteindelijk zal gebeuren, maar het risico om te laat te zijn, biedt kansen voor toekomstige marktspelers die nu al dergelijke oplossingen aanbieden en ontwikkelen. Sommige van deze oplossingen zijn open source, andere zijn propriëtair, en sommige zitten ertussenin waarbij de code open source is, maar exploitanten ervoor kunnen kiezen om de open source-code te gebruiken als ruggengraat voor hun propriëtaire oplossing.

Dergelijke oplossingen kunnen geografisch beperkt zijn of wereldwijd beschikbaar. Ze gaan doorgaans ook gepaard met lagere transactiekosten en een snellere uiteindelijke afwikkeling – vaak binnen een seconde. Ze schakelen tussenpersonen uit en omzeilen correspondentiebanken en centrale banken om betere en efficiëntere betaaldiensten aan klanten en handelaren te bieden.

Micropayments en streaming-micropayments zijn economisch niet haalbaar met de huidige systemen en geldtechnologie. Lagen bovenop Bitcoin, zoals het Lightning Network, kunnen deze functionaliteiten leveren tegen economisch verantwoorde kosten. Er zijn verschillende gebieden waar de ontwikkeling van dergelijke betalingsoplossingen een dramatisch positief effect kan hebben op de groei. Een voorbeeld hiervan is micropayments voor het lezen van individuele nieuwsartikelen of streamingbetalingen voor het bekijken van videomateriaal. Dit kan de klantervaring verbeteren door minder reclame-inmenging en tegelijkertijd directe inkomsten voor mediabedrijven verhogen. Waarschijnlijk zullen er nog veel meer gebieden zijn waar de evolutie van micropayments waarde kan toevoegen aan bestaande producten en markten voor consumenten en winst voor de onderliggende aanbieders. Ze kunnen ook de ontwikkeling van geheel nieuwe producten en markten mogelijk maken.

Kunstmatige intelligentie-agenten kunnen in het huidige systeem geen betalingen doen of ontvangen, omdat ze geen menselijke of juridische identiteit hebben. Er is een kans om producten te ontwikkelen en vorm te geven die AI-agenten helpen om betalingen te verzenden en te ontvangen. Bestaande banken en betaaldienstverleners zouden technologie kunnen ontwikkelen die dit mogelijk maakt. Aangezien deze markt nog niet bestaat, is het geen bedreiging, maar het kan wel een gemiste kans zijn. Bitcoin vereist geen menselijke identiteit om te functioneren en daarom is het waarschijnlijk dat AI-agenten technologie zullen gebruiken die op Bitcoin is gebouwd om op enig moment de mogelijkheid te krijgen om betalingen te verzenden en te ontvangen.

Internationale overboekingen en valutawissel

Er is een kans voor banken en betaaldienstverleners om Bitcoin- en stablecoin-oplossingen te benutten om hun diensten voor consumenten en bedrijven te stroomlijnen, kosten te verlagen, betrouwbaarheid te verbeteren en betalingsvertragingen te verminderen. Hoe eerder ze hiermee aan de slag gaan, hoe beter ze in staat zullen zijn om de ‘democratisering’ die deze nieuwe technologieën bieden te beperken en een goed deel van hun bestaande markten te behouden. Als ze dit niet tijdig doen, zal de erosie van hun inkomsten in deze markten waarschijnlijk toenemen.

Sparen

Banken hebben de kans om nieuwe rekeningen te ontwikkelen en aan te bieden, variërend van eenvoudig tot geavanceerd, met verschillende bewaarbeveiligingen voor klanten. Klanten zullen afwegingen moeten maken tussen zelfbewaring en gemak, en banken kunnen een matrix van producten ontwikkelen om aan verschillende klantbehoeften te voldoen. Veel klanten zullen er tevreden mee zijn om een deel van hun bitcoin zelf te bewaren, terwijl ze ook rekeningen bij banken aanhouden voor een deel van hun geld.

Verschillende rekeningen kunnen verschillende voordelen bieden voor aanbieder en klant. Hier zijn enkele mogelijke voorbeelden:

• Gedeelde bewaring tegen een vergoeding, maar de aanbieder heeft geen recht om klantactiva te gebruiken voor leningen
• Gratis bewaarrekeningen waarbij de aanbieder het recht heeft om deze te gebruiken voor full-reserve lending
• Bewaarrekeningen met rente in bitcoin als de aanbieder gemachtigd is om uit te lenen tegen fractionele reserves en/of liquiditeit te verschaffen aan handelsmarkten of betalingskanalen.

Krediet

Er kunnen kansen zijn om nieuwe vormen van krediet te verstrekken op basis van bitcoin als onderpand. Hieronder worden enkele voorbeelden gesuggereerd:

• Fiat (bijv. US$) krediet op basis van bitcoin als onderpand in gedeelde bewaring of bewijs van controle
• Bitcoin-krediet vergelijkbaar met hierboven
• Onbeveiligd bitcoin-krediet.

4.3.6 Activiteit

Analyseer kritisch de geïdentificeerde bedreigingen en kansen.

Bitcoin is een ideaal tegengif tegen de waardevermindering van fiatgeld. De vaste voorraad van Bitcoin, open-source software en het gedistribueerde netwerk bieden weerstand tegen inflatie. Bovendien vereist het als energievaluta energieverbruik voor verwerving, wat de unieke waardeopslag benadrukt.
Jack Mallers

4.4.0 Inleiding

De technologiesector loopt voorop bij de adoptie van Bitcoin. Zoals vaak wordt gezegd, en zoals beschreven in het bovenstaande citaat – het combineert alles wat mensen niet begrijpen van computers met alles wat ze niet begrijpen van geld. Het citaat beschrijft ook enkele van de belangrijkste aspecten van Bitcoin die begrepen moeten worden om de werkelijke waarde ervan te zien. Dit plaatst de technologiesector in een goede positie om te profiteren van de adoptie, maar ook aan het front van de veranderingen die zullen plaatsvinden gedurende de gehele levenscyclus van een bedrijf.

Als we naar een doorsnee bedrijf kijken, kan dit de vorm aannemen van:

• Bedrijfsstrategie – hoe moet elk bedrijf zich aanpassen
• Businessplan – Hoe zal dit worden bereikt
• Wat te verkopen – Welke producten of diensten en bijbehorende capaciteiten zijn nodig om dit te bereiken
• Hoe te winnen – Go-to-marketstrategie en verkoop
• Beveiliging – Eventuele gevolgen voor governance, regelgeving en compliance
• Talentmanagement – welke vaardigheden nodig zullen zijn
• Klantensucces – Betrokkenheid, onboarding, beheer en behoud
• Continue innovatie – hoe bij te blijven in het snel veranderende ecosysteem

4.4.1 Bedrijfsstrategie – hoe moet het bedrijf zich aanpassen?

Bitcoin vertegenwoordigt een nieuwe technologie die wereldwijd wordt geadopteerd. Hoewel het op het eerste gezicht misschien niet zo lijkt, kan het potentieel alle aspecten van elk bedrijf beïnvloeden, ook die met een technologische focus.

Het is het eerste echt schaarse digitale bezit en heeft een nieuwe markt van 'cryptomunten' of 'altcoins' gecreëerd die allemaal proberen het te evenaren of iets nieuws te bouwen met de onderliggende technologieën. Een van de meest voor de hand liggende hiervan is de blockchain, die een belangrijke mogelijkheid biedt voor het beheren van digitaal geld, maar verder meestal een oplossing is die op zoek is naar een probleem.

Er wordt een heel ecosysteem rond Bitcoin gecreëerd om niet alleen solide geld voor het digitale tijdperk mogelijk te maken, maar ook slimme contracten, betalingssysteem en andere oplossingen gebaseerd op het protocol.

Om te begrijpen hoe Bitcoin hun bedrijf kan beïnvloeden, moeten technologieaanbieders daarom inzicht hebben in:

• Encryptie
• Bitcoin als pionier en leider in het veld
• Het blockchain-dilemma en de benodigde afwegingen
• Beveiligingsoverwegingen
• Beheer van open-source software
• Netwerkaspecten
• Cryptografie
• Gebruik en impact op klanten – betalingen enz.

Bron: https://www.solulab.com/cryptocurrency-tech-industry-impact/

Beveiliging en privacy - Encryptie en cryptografie

De beveiliging van het bitcoinnetwerk is gelaagd. Wanneer je bitcoin verzendt, wordt de transactie versleuteld met behulp van SHA-256 hashing. De miningfunctie gebruikt ook hashing om ongeveer elke tien minuten een geldig blok te creëren.

Bitcointransacties kunnen privé worden gehouden, maar dit vereist inzicht in en toepassing van mogelijkheden zoals:

• Geen adressen hergebruiken
• Het vermijden van KYC en het niet gebruiken van persoonlijke e-mailadressen
• Een wallet gebruiken die verbonden is met je eigen node
• On-chain verbindingen uitzenden via Tor
• Gebruik van Lightning
• Gebruik van Coinjoin-functies
• Gebruik van veilige software zoals wallets

Op beveiliging gerichte technologiebedrijven zijn goed gepositioneerd om deze mogelijkheden te begrijpen en toe te passen om klanten en hun eigen bitcoin veilig te houden.

Bitcoin als pionier en leider

Bitcoin is de pioniertechnologie en stond de eerste jaren van zijn bestaan alleen. De crypto-industrie is eromheen gegroeid met concurrenten die het probeerden te vervangen of de onderliggende technologieën gebruikten om nieuwe oplossingen te creëren. Dit is in golven van adoptie gebeurd en heeft zich tweemaal voorgedaan in de geschiedenis van Bitcoin, zoals te zien is in de bovenstaande grafiek. Beide keren heeft de dominantie van Bitcoin zich hersteld omdat deze 'altcoins' hun beloften niet konden waarmaken. Inzicht krijgen in waarom dit zich herhaaldelijk voordoet, helpt bij het sturen van interne investeringen en biedt adviesmogelijkheden voor klanten.

Blockchain-drielemma en afwegingen

Het blockchain-drielemma verwijst naar de uitdaging om drie cruciale aspecten van blockchaintechnologie te realiseren: veiligheid, schaalbaarheid en decentralisatie.

Het drielemma suggereert dat het optimaliseren van één aspect vaak ten koste gaat van de andere, waardoor het moeilijk is om alle drie tegelijkertijd te bereiken. Bitcoin optimaliseert voor veiligheid, waarbij de hash rate die het netwerk beschermt alleen maar toeneemt, en decentralisatie, waardoor een echt wereldwijd netwerk mogelijk is zonder centrale autoriteit. Dit gaat ten koste van de schaalbaarheid; het aantal transacties dat per seconde wordt ondersteund is relatief laag. Dit probleem wordt opgelost op hogere lagen zoals Lightning, op een vergelijkbare manier als de gelaagde aanpak van TCP/IP.

Beheer van open source software

Bitcoin is een open source project en de broncode is beschikbaar onder een open (MIT) licentie, gratis te downloaden en te gebruiken voor elk doel. Open source betekent meer dan alleen gratis te gebruiken. Het betekent ook dat bitcoin wordt ontwikkeld door een open gemeenschap van vrijwilligers.
Andreas Antonopulos

Die “open gemeenschap van vrijwilligers” werkt samen via ontwikkelaarsplatforms zoals GitHub. Via openbare repositories organiseren zij de ontwikkeling van de software op een transparante manier. De code en zijn geschiedenis zijn altijd beschikbaar. De hele opzet heeft vergelijkbare kenmerken als de blockchain, het open grootboek dat het hart vormt van het Bitcoinnetwerk.

De open source-ethos is overal aanwezig in het Bitcoin-ecosysteem; van clients zoals Bitcoin Core en Bitcoin Knots, tot doe-het-zelf miners zoals de BitAxe, tot wallets zoals Wasabi, Green Wallet of Blink.

Elke technisch capabele onderneming of individu kan zich bij deze projecten aansluiten, waarde toevoegen en oplossingen bouwen bovenop het bestaande.

Een goede referentiebron voor Bitcoin-gerelateerde ontwikkeling is Jameson Lopp, die sinds de beginjaren bij Bitcoin betrokken is.

Netwerkaspecten

Het Bitcoinnetwerk bestaat uit nodes die met elkaar verbonden zijn in een mesh-netwerk met een "platte" topologie. Er is geen server, geen gecentraliseerde dienst en geen hiërarchie binnen het netwerk. Een node is een computer die verbonden is met andere computers, regels volgt en informatie deelt. Een 'full node' is een computer in het peer-to-peer netwerk van Bitcoin, die een kopie van de volledige Bitcoin-blockchain host en synchroniseert. Nodes zijn essentieel om een cryptovalutanetwerk draaiende te houden; de code hiervoor zit in de Bitcoin Core-software. Miners zijn een gespecialiseerde subset van de nodes die de hashfunctie uitvoeren en blokken creëren. Zoals het Lightning-diagram hierboven laat zien, is er een ecosysteem van bedrijven die de hardware en/of software leveren om deze functies te bieden, waar elke technologiebedrijf voor kan kiezen om bij betrokken te raken.

Gebruik en impact op klanten

Zoals het diagram ook laat zien, bestaat een deel van het ecosysteem uit bedrijven die betalingsinfrastructuur, wallets, mining pools en applicaties leveren die waarde bieden aan de consument, zoals podcasts en exchanges. Elk van deze gebieden zijn potentiële richtingen om te verkennen voor een technologiebedrijf, of het nu gaat om kansen te begrijpen of bedreigingen voor het bestaande bedrijf.

Hoe moet het bedrijf veranderen?

Met inzicht in deze belangrijke aspecten kan een bedrijf overwegen hoe de bestaande strategie mogelijk moet veranderen, bijvoorbeeld door de kernvragen te beantwoorden die zijn uiteengezet in ‘Playing to Win’:

• Winnende ambitie – wat is het doel van ons bedrijf en onze leidende ambities, en hoe past Bitcoin hierin?
• Waar zullen we actief zijn? – in welke geografische gebieden, productcategorieën en segmenten kunnen we succesvol zijn op basis van inzicht in het Bitcoin-ecosysteem.
• Hoe zullen we winnen? – waardepropositie en concurrentievoordeel op basis van huidige capaciteiten.
• Welke capaciteiten moeten aanwezig zijn? – welke specifieke capex en investeringen zijn vereist.
• Welke managementsystemen zijn vereist? - hoe zal het veranderen van de vorm van geld/treasury-asset het bedrijf en de interne systemen beïnvloeden.

Een voorbeeldbenadering zou zijn om een SWOT-analyse uit te voeren, die het volgende kan omvatten:

Sterktes

• Welke vaardigheden en technologieën zijn intern beschikbaar om toe te passen op de Bitcoin-industrie?

Zwaktes

• Welke vaardigheden of extra investeringen moeten mogelijk worden gedaan om deze veranderingen aan te pakken?

Kansen

• Welke nieuwe bedrijven ontstaan er rondom Bitcoin?
• Hoe werken AI en Bitcoin/Lightning samen?

Bedreigingen

• Wat doet onze concurrentie om dit gebied aan te pakken?
• Welke nieuwe concurrentie kan ontstaan naarmate Bitcoin volwassen wordt?
• Welke risico’s brengt dit met zich mee voor het huidige bedrijf?

Het uitvoeren van een soortgelijke analyse met dit of andere raamwerken helpt om te begrijpen hoe Bitcoin het bedrijf kan beïnvloeden en welke veranderingen nodig zijn.

4.4.2 Businessplan – hoe wordt dit bereikt?

Zoals te zien is in het voorbeeld-ecosysteem voor Lightning, is de IT-industrie essentieel voor de Bitcoin-economie en zijn er veel verschillende mogelijkheden om waarde toe te voegen, afhankelijk van het antwoord op de vragen waar je actief zult zijn en hoe je zult winnen, zoals:

• Ontwikkeling van Layer 2/3 netwerk-infrastructuur
• Betrokkenheid bij open source softwareontwikkeling
• Ontwikkeling van nieuwe hardwareoplossingen
• Applicatie- en softwareontwikkeling
• Implementatie van AI- en Bitcoin-oplossingen
• Verbeteren van IT-beveiliging en privacy voor het Bitcoinnetwerk
• Bitcoin mining en energieanalyse

4.4.3 Wat te verkopen – Welke producten of diensten kunnen worden gecreëerd of aangepast aan dit nieuwe bedrijfsmodel?

Enkele voorbeelden van bedrijven die in deze ruimte innoveren zijn:

Fountain is een Podcast-app die verschillende innovaties biedt voor podcasting.

De app is gekoppeld aan een Lightning-wallet die wordt aangedreven door CashApp of Strike, waardoor gebruikers van de app ‘sats’ kunnen verzenden en ontvangen – kleine hoeveelheden bitcoin.

Luisteraars kunnen ervoor kiezen om sats per minuut naar de maker te streamen terwijl ze luisteren. Ze kunnen ook podcasts die ze leuk vinden ‘boosten’ door sats naar de podcaster te sturen samen met een bericht. Boosts worden weergegeven als opmerkingen zodat andere luisteraars ze kunnen lezen en erop kunnen reageren. Wanneer je een Boost stuurt, verschijnt deze op de show- en afleveringspagina onder activiteit. Hoe meer je Boost, hoe hoger deze verschijnt op de afleveringspagina. Het wordt ook gezien door andere gebruikers die jou volgen op Fountain in hun Ontdek-feed.

De podcasters kunnen dus sats verdienen via lightning voor luisteraarsbetrokkenheid, en kunnen ervoor kiezen dit automatisch te verdelen met alle bijdragers aan de show.

Voor de gebruiker geldt dat elke minuut die wordt besteed aan het consumeren van content, het creëren van content of het bekijken van advertenties, de waarde van het gebruikte platform verhoogt. Denk aan de platforms die dagelijks worden gebruikt. Youtube, Twitter, Facebook, Instagram, TikTok – al deze platforms zouden hun waarde verliezen zonder de tijd en aandacht die eraan wordt besteed, maar geen van hen beloont de gebruiker voor het blijven. Op de Fountain-app kunnen gebruikers worden beloond voor het liken, luisteren naar gepromote content of simpelweg het luisteren naar een podcast.

Bedrijven kunnen overwegen om marketingbudgetten – waarvan traditioneel bekend is dat 50% wordt verspild, maar het is moeilijk te weten welke 50% – te herverdelen om een vergelijkbaar model te adopteren.

MicroStrategy Incorporated is een Amerikaans bedrijf dat business intelligence, mobiele software en cloudgebaseerde diensten levert. Het bedrijf ontwikkelt software om interne en externe data te analyseren om zakelijke beslissingen te nemen en mobiele applicaties te ontwikkelen.

In augustus 2020 investeerde MicroStrategy $250 miljoen in bitcoin als een treasury reserve asset, vanwege dalende rendementen op cash, en gebruikt nu bitcoin om medewerkers te belonen. MicroStrategy is een van de toonaangevende organisaties die oplossingen in deze richting ontwikkelen en implementeren, en in 2023 kondigde MicroStrategy een aantal initiatieven op dit gebied aan:

• Werknemers belonen voor aanwezigheid bij conference calls. Door lightning te integreren met Zoom, krijgen medewerkers die deelnemen aan en blijven gedurende de volledige duur van het webinar, zoals op de bedrijfsdag, SATs.
• Beloning voor het delen van kennis met Salesforce-integratie. Werknemers worden ook beloond voor het leveren van nuttige kennis in de vorm van artikelen die klanten kunnen lezen om hun vragen over de producten van MicroStrategy te beantwoorden. Werknemers worden ook betaald voor het in realtime beantwoorden van vragen met sats.
• Beloning voor het consumeren van content met Wistia-integratie. Videocontent gemaakt door het marketingteam, die de visie en missie van MicroStrategy uitleggen, evenals de feedback van klanten over hoe de producten van het bedrijf nuttig zijn, worden gehost op Wistia terwijl medewerkers worden betaald om deze content te consumeren. Het doel is om medewerkers te helpen “onze visie te begrijpen, de nieuwe mogelijkheden van het product te begrijpen en de use cases van onze klanten te begrijpen” terwijl ze worden beloond met Sats.
• Beloning voor leren met Adobe LMS-integratie. Het personeel van MicroStrategy gaf aan dat vanwege het belang van persoonlijke ontwikkeling van medewerkers voor het bedrijf, er een leersysteem is gecreëerd en geïntegreerd met het Adobe Learning Management System, dat ook werkt met de Lightning-beloning.

MicroStrategy gaf aan dat deze mogelijkheden beschikbaar zullen worden gesteld aan klanten van het MicroStrategy-platform.

Sinds de initiële investering in bitcoin heeft MicroStrategy zwaar geïnvesteerd om een van de grootste houders van bitcoin te worden, en heeft het zijn aandelen beter zien presteren dan branchegenoten. De daaropvolgende waardestijging van de aandelenopties in handen van het personeel werd in een interview beschreven als een positieve invloed op het behoud van medewerkers.

Bron:https://cryptotvplus.com/2023/05/how-microstrategys-sats-rewards-spark-employee-motivation/

Zoals deze twee voorbeelden laten zien, biedt het gebruik van Bitcoin en Lightning niet alleen kansen voor interne beloningen voor medewerkers, maar ook voor externe diensten. Technologiebedrijven zijn goed gepositioneerd om deze zelf te adopteren, evenals klanten te helpen bij het implementeren van oplossingen.

De potentiële producten of diensten die kunnen worden aangeboden zijn sterk afhankelijk van het deel van de technologie industrie waarin het bedrijf actief is, maar enkele voorbeelden zijn:

• Softwarebedrijven – SaaS-abonnementsbetalingen via SATS-streaming
• Beveiligingsleveranciers – gerichte diensten om cryptojacking te detecteren
• MSP’s – Blockchain/Bitcoin-opleidingsprogramma’s voor klanten
• Socialmediaplatforms – kosten in rekening brengen voor gebruik in plaats van te vertrouwen op advertentie-inkomsten
• Stream sats naar gebruikers (bijvoorbeeld voor het invullen van enquêtes of voor het besteden van tijd op het platform of de website) in plaats van te besteden aan marketing en reclame
• FinOps-bedrijven die Bitcoin rails adopteren voor betalingen
• Datacenterleveranciers die warmte/mining-oplossingen leveren voor AI/BTC
• Verwarmingsbedrijven die mining integreren
• Bedrijven voor hernieuwbare energie die mining integreren

Het is ook belangrijk te beseffen dat er grote investeringen zijn gedaan in de ‘altcoins’ die beweren nieuwe en innovatieve oplossingen te bieden, maar tot nu toe geen echte tractie hebben gekregen. De beste van deze ideeën zullen waarschijnlijk hun weg vinden naar het Bitcoin-netwerk.

4.4.4 Hoe te winnen – go-to-marketstrategie en verkoop

Een digitale marketingstrategie moet een plan bevatten voor het gebruik van online kanalen om een internetaanwezigheid op te bouwen en specifieke marketingdoelstellingen te bereiken. Uiteindelijk is het doel om de zichtbaarheid van elk bedrijf te vergroten en nieuwe klanten aan te trekken via verschillende kanalen. Zoals in de bovenstaande voorbeelden te zien is, kunnen disruptieve micropayments ook nieuwe marketingmodellen mogelijk maken.

De marketingstrategie en het plan moeten worden aangepast om de overeengekomen Bitcoin-gerelateerde initiatieven op te nemen, met duidelijke doelen en doelstellingen.

Doelstellingen kunnen zijn:

• Thought leadership opbouwen over Bitcoin in het relevante technologiegebied van het bedrijf
• Nieuwe klanten aantrekken met op Bitcoin gerichte producten en diensten
• De merkbekendheid vergroten in de Bitcoin-ruimte

Het marketingplan kan initiatieven bevatten zoals:

• Een nieuwe website-landingspagina bouwen gericht op Bitcoin en/of Lightning
• Bitcoin-boodschappen integreren in bestaande marketingcampagnes
• Product- of dienstlanceringen gerelateerd aan Bitcoin
• De socialmedia-volgers laten groeien op gerichte platforms met Bitcoin-content
• Bijdragen aan open source software
• Gebruikmaken van de mogelijkheid voor sats-streaming om consumptie van marketing- of educatieve content te stimuleren

4.4.5 Beveiliging – eventuele impact op governance, regelgeving en compliancevereisten

Heeft het gebruik van Bitcoin en gerelateerde open source-protocollen invloed op de manier waarop we denken over IT-risico en compliance?

Beveiliging en compliance zijn cruciaal voor het succes van Bitcoin, dat afhankelijk is van hashing, cryptografie en encryptie. Als open source-protocol is de code beschikbaar voor iedereen om te controleren en bij te dragen. Technologiebedrijven zijn goed gepositioneerd om bij te dragen aan dit ecosysteem.

Afhankelijk van de gekozen oplossingen waarop het bedrijf zich richt, kunnen er andere aspecten van beveiliging en compliance zijn om rekening mee te houden, zoals regelgeving rond financiële transacties of klantprivacy.

4.4.6 Talentmanagement – welke nieuwe vaardigheden zijn vereist

Veel vroege Bitcoiners kwamen uit de IT-sector, mogelijk omdat vroege gebruikers een hoog niveau van technische kennis nodig hadden om te begrijpen hoe Bitcoin veiligheid en schaarste biedt.

Zoals beschreven in de introductie, is het cliché dat Bitcoin alles combineert wat je niet begrijpt van computers met alles wat je niet begrijpt van geld. Dat laatste kan iets zijn waarvoor interne educatie nodig is, maar de technologiesector is duidelijk beter gepositioneerd dan andere sectoren om de juiste vaardigheden te identificeren en te leveren. Afhankelijk van het specifieke aandachtsgebied kunnen er binnen het bedrijf nieuwe technische vaardigheden nodig zijn op het gebied van netwerken, encryptie of cryptografie.

Het begrip van de technische aspecten van Bitcoin ontbreekt over het algemeen ook, en technologiebedrijven zijn goed gepositioneerd om de markt te helpen opleiden.

Om effectieve educatie en training te kunnen bieden voor zowel interne ontwikkeling en ondersteuning als voor de markt, moeten ook de financiële aspecten van Bitcoin worden begrepen. Dit valt mogelijk niet binnen de comfortzone van een typisch technologiegericht bedrijf, maar is wel nodig om potentiële klanten effectief te kunnen onderwijzen over waarom het belangrijk is en waarom de nieuwe producten en diensten die het bedrijf aanbiedt waardevol zijn.

4.4.7 Klantbeheer – betrokkenheid, onboarding en retentie

Het hele doel van elk bedrijf is om positieve resultaten te leveren aan hun doelgroep en dit om te zetten in winst. Technologiebedrijven hebben vaak een 'Customer success team' opgezet om zich te richten op het beheren van elke klant gedurende de hele levenscyclus, van bewustwording tot voorkeur, onboarding en klantbeheer, en uiteindelijk loyaliteit.

Hoe deze functie ook wordt beheerd, het zal nu Bitcoin moeten omvatten. Dit kan het volgende inhouden:

• Klanteducatie-workshops over Bitcoin
• Input vanuit de klantenbasis voor de ontwikkeling van diensten
• Upselling van nieuwe Bitcoin-gerelateerde diensten aan de bestaande klantenbasis
• Beheer van klanttevredenheid met betrekking tot de nieuwe diensten
• Het verzamelen van casestudy's en testimonials met betrekking tot Bitcoin-oplossingen

Dit vereist nieuwe vaardigheden en mogelijk het opzetten van nieuwe processen.

4.4.8 Innovatie

Bitcoin bevindt zich nog in een vroeg stadium van adoptie en ontwikkeling, en bevindt zich daarom op een steile curve met voortdurende innovatie in veel delen van de sector. Het is daarom belangrijk voor elk technologiebedrijf om bovenop deze innovatie te blijven om relevant te blijven in de sector. Aangezien de technologiesector zich al snel ontwikkelt, zou een cultuur van continue innovatie al aanwezig moeten zijn, en Bitcoin moet in dit proces worden opgenomen.

4.4.9 Samenvatting

Het internet heeft de 'IT-afdeling' naar de directie getild via de rol van CTO, toen duidelijk werd dat IT niet 'gewoon een hulpmiddel' was, maar de bedrijfsmodellen transformeerde (of overbodig maakte). Bitcoin bouwt hierop voort door de financiële kant van een bedrijf te transformeren. Elk groot/middelgroot bedrijf is nu een softwarebedrijf en binnen 10-15 jaar kan elk bedrijf ook een Bitcoinbedrijf zijn.

Technologiebedrijven zijn goed gepositioneerd om zowel te begrijpen als te profiteren van deze adoptie van Bitcoin. Dit kan vele vormen aannemen, afhankelijk van het bedrijfsprofiel en de doelgroep, maar vereist begrip en investeringen in veel delen van het bedrijf om succesvol te zijn.

4.5.0 Inleiding

Ik denk dat het internet een van de belangrijkste krachten zal zijn om de rol van de overheid te verkleinen. Het enige wat nog ontbreekt, maar binnenkort ontwikkeld zal worden, is een betrouwbaar e-geld, een methode waarmee je via het internet geld kunt overmaken van A naar B zonder dat A B kent of B A kent. Net zoals ik een biljet van 20 dollar kan pakken, het aan jou kan geven, en er geen registratie is van waar het vandaan komt. Jij kunt het krijgen zonder te weten wie ik ben.
Milton Friedman

Veel bedrijven en mensen hebben het belang van het internet gemist toen het net begon en bleven dat doen terwijl het zich ontwikkelde tot het brede scala aan mogelijkheden dat we vandaag de dag als vanzelfsprekend beschouwen, en dat veel aspecten van ons leven heeft gerevolutioneerd. Vroege gebruikers – rond de tijd van dit citaat – die worstelden om e-mails te versturen via een trage inbelmodem, zouden zich moeilijk hebben kunnen voorstellen dat ze rond zouden lopen met een mobiel apparaat dat on-demand toegang biedt tot het brede scala aan applicaties dat nu beschikbaar is.

Cloudtechnologieën hadden een vergelijkbaar ontwrichtend effect, beginnend met de introductie van eenvoudige opslagdiensten enkele jaren vóór de lancering van Bitcoin. Aanvankelijk werd het gezien als slechts een variant van offsite hosting, maar het is uitgegroeid tot het dominante platform voor het leveren van IT-diensten en blijft zich in een versneld tempo ontwikkelen met nieuwe mogelijkheden en functies die moeilijk bij te houden zijn.

De ontbrekende schakel om de volgende fase van waarde uit het internet te ontsluiten, zoals Friedman al vroeg aangaf, is een betrouwbaar digitaal equivalent van contant geld dat gebruikt kan worden om te betalen voor waarde die via het internet wordt geleverd, wat Bitcoin mogelijk maakt. Het is organisch gegroeid, zonder marketingbudget of grote bedrijven erachter, en kent een snellere adoptiecurve dan het internet om de 'e-cash' te worden die Friedman als de ontbrekende schakel zag. Het stelt mensen en bedrijven in staat om wereldwijd met elkaar te handelen zonder toestemming of systemen van de overheid nodig te hebben. Het zal wereldwijd een nieuwe golf van innovatie en samenwerking ontketenen, en bedrijven die dit begrijpen en het vroeg adopteren zullen de grootste voordelen behalen.

4.5.1 Bitcoin voor professionele dienstverleners

Professionele diensten beschrijven over het algemeen bedrijven die diensten en expertise aanbieden in plaats van een geproduceerd goed. Als jij daar één van bent, beschrijft dit hoofdstuk de potentiële impact op deze sector, hoe het hebben van een wereldwijd beschikbare, vertrouwensloze vorm van digitaal geld de manier waarop je zaken doet kan beïnvloeden, en de soorten diensten die aangeboden kunnen worden om op deze ontwikkeling in te spelen.

Waarom Bitcoin overwegen?

Bitcoin kan nieuwe mogelijkheden bieden voor bestaande diensten, invloed hebben op hoe huidige diensten zich mogelijk moeten aanpassen, en de mogelijkheid bieden om nieuwe aanverwante diensten te bouwen op basis van je huidige vaardigheden en branchekennis.

Bitcoin toevoegen aan het gesprek met bestaande klanten

In de huidige omgeving is bitcoin nog vooral een B2C-toepassing. Een professioneel dienstverlenend bedrijf met klanten zoals hotels of restaurantketens kan deze klanten adviseren om bitcoinbetalingen te integreren voor hun eindklanten.

Naarmate de markt volwassener wordt, kan het toevoegen van Bitcoin als betaaloptie voor hun eigen diensten ook de mogelijkheden op dit gebied onder de aandacht brengen. Bitcoinbezitters zijn vaak enthousiast om diensten te zoeken en te gebruiken bij bedrijven waar ze met Bitcoin kunnen betalen.

Hoe Bitcoin bestaande diensten kan beïnvloeden

Voor professionele dienstverlenende organisaties kan de opkomst van een Bitcoin-economie vragen om een meer samenwerkende aanpak, waarbij leveranciers, afnemers, consumenten en zelfs concurrenten transparanter gegevens en inzichten uitwisselen binnen het gedeelde ecosysteem. Bitcoin draait volledig om het ecosysteem dat het bedient, het creëert een gelijk speelveld en herverdeelt macht en verantwoordelijkheid naar degenen die erin participeren. Als voorbeeld: Nostr (Notes and other stuff transmitted by relay) is een nieuw sociaal mediaplatform dat een directe verbinding biedt tussen de gebruikersgemeenschap voor de uitwisseling van informatie en waarde met behulp van Bitcoin.

Op dezelfde manier als de Cloud wereldwijde samenwerking mogelijk heeft gemaakt en bredere toegang tot IT-middelen heeft geboden aan een groter publiek, kan Bitcoin toegang bieden tot een transparante en open vorm van geld voor een wereldwijd publiek. Professionele dienstverlenende organisaties zullen moeten kijken naar de oplossingen die ze aanbieden om te overwegen hoe deze verandering de manier waarop ze bestaande diensten en producten aan hun klanten leveren kan beïnvloeden.

Nieuwe diensten gebaseerd op het Bitcoin-ecosysteem

Naast het beïnvloeden van bestaande diensten biedt Bitcoin en het ecosysteem dat daarop wordt gebouwd de mogelijkheid om nieuwe diensten te creëren als alternatieve of geheel nieuwe inkomstenstromen voor professionele dienstverleners. Enkele voorbeelden hiervan worden hieronder gegeven:

Boekhouding

Achtergrond

Hoewel bitcoin misschien geen conventioneel bezit is onder corporate treasurers, kan een beter begrip van bitcoin helpen verklaren waarom corporate treasurers van grote, beursgenoteerde bedrijven het de afgelopen jaren zijn gaan omarmen. Veel van de eigenschappen van bitcoin, zoals een maximale voorraad van 21 miljoen tokens en verifieerbare schaarste op een publieke blockchain, kunnen het aantrekkelijk maken als aspirerende waardeopslag. Dit kritieke segment van een portefeuille kan mogelijk een waardevolle hedge zijn tegen groeiende begrotingstekorten, geldontwaarding en geopolitieke risico's. Terwijl corporate treasurers worstelen met nieuwe economische tegenwinden, hebben de unieke eigenschappen van bitcoin als rugwind gefungeerd.

Traditioneel beheren corporate treasuries hun kaspositie conservatief door het grootste deel van het kapitaal toe te wijzen aan wat vaak als laag-risico activa wordt gezien (bijv. bankdeposito's, geldmarktfondsen, staatsobligaties, commercial paper en repurchase agreements). Onzekere economische factoren zoals inflatie, rentetarieven en verhoogde geopolitieke risico's kunnen er echter voor zorgen dat bedrijven de haalbaarheid van dergelijke strategieën heroverwegen.

Beleggingsanalist en schrijver Lyn Alden beschrijft drie soorten inflatie: monetaire inflatie, activainflatie en consumentenprijsinflatie (CPI). Monetaire inflatie (een toename van de brede geldhoeveelheid zoals gemeten door M2) garandeert niet, maar is een voorloper van activainflatie (een stijging van de prijs en waardering van belegbare activa) en consumentenprijsinflatie (een stijging van het prijsniveau van niet-financiële goederen en diensten).

Afhankelijk van het type bedrijf kunnen ondernemingen worden beïnvloed door zowel activaprijsinflatie als consumentenprijsinflatie. Activaprijsinflatie kan bijvoorbeeld leiden tot een stijging van de waarde van activa waarin een bedrijf wil investeren of die het wil overnemen, en consumentenprijsinflatie kan leiden tot hogere voorraadkosten ten opzichte van de koopkracht van contant geld.

Waarom corporate treasurers mogelijk willen investeren in Bitcoin

Professionele dienstverleners moeten zich bewust zijn van het groeiende aantal bedrijven dat bitcoin aan hun balans toevoegt, en waarom, bijvoorbeeld MicroStrategy en Metaplanet. Inzicht in de voordelen van het kunnen gebruiken van je balans als drijver van aandeelhouderswaarde, verhoogt de waarde van het advies dat een professionele dienstverlener aan zijn klanten kan geven.

Regelgeving

Talrijke regelgevende ontwikkelingen wereldwijd met betrekking tot digitale activa hebben investeerders meer vertrouwen gegeven in bitcoin als investering. Met steeds meer marktdata en prijsgeschiedenis, digitale-activa-vriendelijke regelgeving zoals het Europese (EU) Markets in Crypto Assets (MiCA) juridische kader, en de goedkeuring door de Amerikaanse SEC van een spot bitcoin exchange-traded product in januari 2024, hebben investeerders en bedrijven enige zekerheid en duidelijkheid geboden waarnaar ze op zoek waren.

FASB-wijziging in boekhoudregels

In december 2023 heeft de Financial Accounting Standards Board (FASB) haar richtlijnen bijgewerkt voor hoe bedrijven bitcoin en andere digitale activa op hun bedrijfsbalans moeten boeken en rapporteren. Deze nieuwe regels zijn gunstig voor bedrijven die bitcoin aanhouden, omdat ze nu waardering tegen reële waarde mogen toepassen, waardoor bedrijven hun activa ook naar boven mogen bijstellen tot de marktwaarde. Voorheen mochten bedrijven digitale activa alleen naar beneden bijstellen. De nieuwe richtlijnen kunnen een beter beeld geven van de financiële overzichten en de financiële gezondheid van het bedrijf door een nauwkeuriger weergave van de werkelijke waarde van de aangehouden bitcoin te tonen.

Bitcoin prijsontwikkeling door de tijd

Als gedachte-experiment: stel je voor hoe de balans van een gemiddeld S&P 500-bedrijf eruit zou zien als ze de afgelopen vijf jaar slechts 1% van hun corporate treasury in bitcoin hadden geïnvesteerd. Uitgaande van een gemiddelde treasury van $10 miljard, stel dat er in juni 2019 een allocatie van 1% ($100 miljoen) naar bitcoin werd gedaan tegen $10.000. Ondanks een aanvankelijke daling en periodes van volatiliteit, zou de bitcoinpositie uiteindelijk zijn hersteld en gegroeid tot ongeveer $700 miljoen in juni 2024. Hoewel het bedrijf op korte termijn volatiliteit in de winst zou kunnen ervaren, zou de langetermijn financiële prestatie van het bedrijf aanzienlijk zijn verbeterd, vooral tijdens de hoge inflatieperiodes die volgden op het begin van de COVID-19-pandemie.

Kansen

De huidige onzekere en hoge-inflatie economische omgeving heeft vooruitstrevende corporate treasurers ertoe aangezet om te overwegen bitcoin aan hun balans toe te voegen. De reeks balansallocaties naar bitcoin van Block Inc., MicroStrategy, Stone Ridge Holdings Group en anderen vertegenwoordigt een trend die kan blijven groeien naarmate bedrijven de risico's van verminderde liquiditeit door verhoogde rentetarieven en het potentiële verlies van koopkracht van contant geld door monetair en fiscaal beleid van centrale banken afwegen.

Bedrijven die ervoor kiezen om in bitcoin te alloceren kunnen profiteren van betere prestaties doordat de waarde van bitcoin in de loop van de tijd stijgt, en accountants die de potentiële voordelen en implicaties van deze aanpak begrijpen, kunnen hiervan profiteren.

Financiële dienstverlening

Achtergrond

De convergentie van de financiële dienstverlening en technologie-industrieën heeft een zekere mate van onzekerheid gecreëerd, waarbij innovaties zoals peer-to-peer betalingstechnologie infrastructuur, operaties en bedrijfsmodellen verstoren.

Hoewel deze innovaties meer klantgerichte oplossingen tegen lagere kosten stimuleren, zetten ze financiële instellingen ook onder ongekende druk om responsiever en wendbaarder te worden.

De financiële technologie (Fintech) sector omvat een breed scala aan bedrijven die technologie gebruiken om innovatieve diensten te leveren zoals online betalingen, mobiele applicaties, vaak werkend met traditionele valuta en betaalsystemen.

Cryptovaluta gebruiken blockchains en cryptografie om alternatieve digitale valuta te leveren, die zijn ontworpen om transparantie, veiligheid en grensoverschrijdende transacties te bieden. Deze markt heeft zich over meerdere jaren ontwikkeld tot verschillende oplossingen en vormt de basis voor Central Bank Digital Currencies (CBDC's) die door overheden wereldwijd worden ontwikkeld. Dit heeft tot enige verwarring geleid in de markt, met verschillende oplossingen die strijden om de aandacht van bedrijven en overheden. Geen van deze oplossingen biedt de gewenste voordelen van een gedecentraliseerde, open-source en permissieloze vorm van geld, behalve Bitcoin.

Kansen

• Wereldwijde valutatransfers: De bestaande financiële infrastructuren die worden gebruikt om geld wereldwijd over te maken zijn duur, omslachtig en traag, en bovendien niet beschikbaar voor alle potentiële deelnemers. Dit biedt de mogelijkheid om goedkopere, transparantere en efficiëntere financiële overboekingen aan te bieden tussen willekeurige partijen wereldwijd. Dit kan gebaseerd zijn op de Amerikaanse dollar met oplossingen zoals USDT (Tether), of door direct gebruik te maken van bitcoin via het Lightning Network.
• Adviesdiensten: De adoptie van Bitcoin als de beste oplossing om aan klantbehoeften te voldoen – een begrip van de superieure eigenschappen van Bitcoin als waardeopslag en het ecosysteem dat eromheen wordt gebouwd – biedt de mogelijkheid om adviesdiensten te verlenen aan cliënten over hoe zij kunnen profiteren van bitcoin-adoptie, evenals het positioneren ervan ten opzichte van alternatieven.

Audit- en assurance-dienst

Achtergrond

Blockchaintechnologie heeft het potentieel om alle processen van gegevensregistratie te beïnvloeden, inclusief de manier waarop transacties worden geïnitieerd, verwerkt, geautoriseerd, geregistreerd en gerapporteerd. Dit kan gevolgen hebben voor activiteiten zoals financiële verslaglegging en belastingrapportage. Registeraccountants zullen inzicht moeten hebben in de technologie die wordt gebruikt om Bitcoin-transacties te creëren en te bevestigen, en hoe deze worden opgeslagen op het blockchain-grootboek in vergelijking met traditionele grootboeken.

Hoewel dit buiten de scope van deze module valt, bestaan er andere alternatieve oplossingen gebaseerd op het idee van blockchains, zoals CBDC's, 'stablecoins' en andere oplossingen gericht op smart contracts. Inzicht in deze oplossingen en de mogelijke impact als een cliënt ervoor kiest deze te implementeren, vereist ook begrip van hoe deze werken. Deze expertise zal essentieel zijn om vragen te beantwoorden zoals of ze gedecentraliseerd en openbaar zijn of 'permissioned' en beheerd door een consortium van protocol-eigenaren, bijvoorbeeld voor supply chain management. Dit zal invloed hebben op welke validatietechnieken nodig kunnen zijn voor een effectief auditspoor.

• Smart contracts: Smart contracts zijn een methode om het contracteringsproces te automatiseren en het monitoren en afdwingen van contractuele afspraken mogelijk te maken met minimale menselijke tussenkomst. Automatisering kan de efficiëntie verbeteren, afwikkeltijden verkorten en operationele fouten verminderen. Omdat het gebruik van smart contract-technologie vereist dat alle contractuele voorwaarden worden vertaald naar logica, kan het ook de naleving van contracten verbeteren door in bepaalde situaties ambiguïteit te verminderen. Het kan echter een bepaald niveau van technische kennis vereisen om te implementeren en te monitoren, waar het team momenteel niet over beschikt. Een CPA-auditor kan nodig zijn om de interface tussen smart contracts en externe databronnen die bedrijfsevenementen triggeren te verifiëren. Zonder een onafhankelijke evaluatie lopen gebruikers het risico op niet-geïdentificeerde fouten of kwetsbaarheden.
• ESG-rapportage: Het werken met bitcoin kan bedrijven een positief voordeel opleveren in hun ESG-rapportage, wat nu een verplicht en belangrijk onderdeel is van hun vereiste regelgevende rapportage. Het KPMG-rapport uit 2022 beschrijft hoe Bitcoin-mining de adoptie van hernieuwbare energie kan stimuleren, energienetten kan balanceren door gebruik te maken van intermitterende hernieuwbare energiebronnen, methaanemissies kan verminderen en kan helpen bij het recyclen van de warmte die door datacenters wordt gegenereerd.

Kansen

Om de nieuwe rol op zich te nemen, heeft een auditor mogelijk een nieuwe set vaardigheden nodig:

• Inzicht in technische programmeertalen
• Effectieve methoden voor het verzamelen van gegevens van de Bitcoin-blockchain voor auditdoeleinden
• Verschillen in implementatie tussen oplossingen en de impact hiervan op vertrouwen en eigendom van het protocol
• Het auditen van een smart contract op naleving van regelgeving en controles door derden
• Geschilbeslechting voor smart contracts volgens het toepasselijke juridische kader
• Inzicht in de ESG-implicaties van bitcoin-adoptie

Financieel adviseurs

Achtergrond

Naast het direct aanhouden van digitale activa, alloceren veel vermogende particulieren en family offices een deel van hun nieuwe investeringen aan fondsen die investeren in specifieke digitale activa of digitale projectinvesteringen. Terwijl de nieuwe bitcoin spot ETF's de mogelijkheid bieden om te beleggen in producten die de prestaties van bitcoin volgen zonder het bewaar-risico van het bezit van het activum zelf, is de veiligste manier om langetermijnwaarde te beschermen door te leren hoe je het activum direct zelf bewaart.

Bemoedigend is dat het lijkt alsof toezichthouders over het algemeen hebben geaccepteerd dat digitale activa zoals bitcoin blijvend zijn, en zich nu, in plaats van te overwegen of ze verboden moeten worden, richten op het vinden van een balans tussen het ontwikkelen van de sector en het beschermen van investeerders. Het is essentieel om uitgebreid lokaal en holistisch advies in te winnen over de multijurisdictie-regelgeving van een digitale activa-investeringsstrategie en de wisselwerking tussen verschillende regimes.

Verschillende rechtsgebieden hanteren ook uiteenlopende manieren om digitale activa en de daaruit voortvloeiende winsten fiscaal te behandelen. Een vergelijkbare aanpak als bij de hierboven beschreven regelgevingsanalyse zal voor belastingdoeleinden moeten worden gevolgd, waarbij zowel specialistisch lokaal belastingadvies als een meer holistisch internationaal perspectief wordt ingewonnen.

Zorgen over gegevensbeveiliging vereisen de implementatie van sterke cyberbeveiligingsmaatregelen om ervoor te zorgen dat zowel financiële activa als persoonlijke informatie adequaat worden beschermd.

De meeste family offices schakelen een externe gespecialiseerde crypto-bewaarder in om hun cryptocurrency en de bijbehorende privésleutels te bewaren. Een dienstverlener moet beschikken over de meest robuuste beveiligingssystemen die momenteel beschikbaar zijn, meerdere lagen van authenticatie van verschillende interne belanghebbenden vereisen om een transactie uit te voeren, en een verzekering hebben die het verlies van het activum dekt in geval van fraude of een cyberaanval.

Kansen

Adviseurs van family offices en vermogende particulieren kunnen een verscheidenheid aan diensten aanbieden op basis van deze marktdynamiek:

• Beheer van digitale activa-beveiliging
• Advies over cyberbeveiliging
• Advies over veilige opslag van bitcoin
• Fiscale implicaties
• Bitcoin als onderdeel van een algeheel portefeuillebeheer
• De ontwikkeling van nieuwe juridische en compliance-protocollen, zoals key signing ceremonies voor overboekingen

Marketingadvies

Achtergrond

Er zijn veel professionele dienstverleners die zich richten op het leveren van marketingdiensten, van het helpen van klanten bij het definiëren van een strategie en het creëren van content, tot het bouwen van websites en het genereren van verkeer naar deze sites.

Elke digitale marketingstrategie moet een plan bevatten voor het gebruik van online kanalen om een internetaanwezigheid op te bouwen en specifieke marketingdoelstellingen te bereiken. Uiteindelijk is het doel om de zichtbaarheid van elk bedrijf te vergroten en nieuwe klanten aan te trekken via verschillende kanalen.

Een voorbeeld van een nieuw kanaal dat nauw verbonden is met Bitcoin is Nostr. Net als Bitcoin is dit een gedecentraliseerd open-source platform waarbij de gebruiker eigenaar blijft van zijn gegevens door gebruik te maken van een privésleutel. De censuurbestendige architectuur van Nostr zorgt ervoor dat zakelijke communicatie, marketingboodschappen en klantinteracties vrij zijn van externe inmenging. Dit is vooral waardevol voor bedrijven die actief zijn in sectoren waar regelgeving streng is of waar vrijheid van meningsuiting een punt van zorg is. Bovendien vereenvoudigt het gebruik van één privésleutel voor toegang tot meerdere interfaces het accountbeheer, wat gemoedsrust biedt doordat je naadloos kunt schakelen tussen verschillende applicaties. Integratie met Bitcoin en Lightning maakt ook wereldwijde transacties en microbetalingen mogelijk – een functie van Lightning die nieuwe marketingmethoden opent.

Kansen

Klanten ondersteunen bij hun marketing kan initiatieven omvatten om:

• Thought leadership op het gebied van Bitcoin vestigen in aanverwante technologiegebieden van het bedrijf
• Nieuwe klanten aantrekken met Bitcoin-gerichte producten en diensten
• Merkbekendheid vergroten in de Bitcoin-sector

Het marketingplan kan initiatieven bevatten zoals:

• Een nieuwe website-landingspagina bouwen gericht op Bitcoin en/of Lightning
• Bitcoin-boodschappen integreren in bestaande marketingcampagnes
• Product- of dienstlanceringen met betrekking tot Bitcoin beheren
• Het aantal volgers op sociale media vergroten op gerichte platforms met Bitcoin-content en het gebruik van nieuwere platforms zoals Nostr evalueren
• Bijdragen aan open-source software

Het opbouwen van diepgaande kennis op deze gebieden zal nieuwe soorten marketingdiensten mogelijk maken die ontwikkeld en verkocht kunnen worden aan het bestaande of nieuwe klantenbestand.

Diensten gericht op de MKB-sector

Voordelen voor MKB:

• Inflatiebescherming
• Toegang tot wereldwijde markten
• Lagere transactiekosten
• Bijna directe afwikkeling
• Verbeterde beveiliging
• Financiële onafhankelijkheid
• Weerstand tegen censuur

Voor een professionele dienstverlener zijn er verschillende potentiële voordelen van Bitcoin-adoptie waar de MKB-sector in geïnteresseerd zou moeten zijn, en er kunnen diensten worden ontworpen om aan elk van deze behoeften te voldoen:

• Marktbereik: de online Bitcoin-gemeenschap is bereid verder te reizen en online onderzoek te doen om te kopen bij bedrijven die Bitcoin accepteren. Dit kan een nieuw potentieel klantenbestand openen voor een kleiner bedrijf.
• Bitcoin als betaalmiddel accepteren kan sneller worden afgehandeld met lagere kosten dan conventionele betaalmethoden.
• Bitcoin kan ook de beveiliging van online transacties verbeteren dankzij de inherente eigenschappen van de onderliggende technologie, en doordat het niet afhankelijk is van het traditionele banksysteem, is het bestand tegen censuur.
• Een deel of alle ontvangen Bitcoin in een veilige wallet bewaren kan helpen om vermogen te behouden, vooral in landen met snel in waarde dalende fiatvaluta’s, waardoor het een goede langetermijn investeringsmogelijkheid is.

Kansen

Omdat kleinere bedrijven doorgaans op minder dienstverleners vertrouwen dan grote ondernemingen, is het voor een professionele dienstverlener die zich op deze markt richt voordelig om hen over alle aspecten van Bitcoin-adoptie te kunnen adviseren.

Gezondheidszorg

Vooroplopen in de richting waarin een sector zich ontwikkelt stelt professionele dienstverleners in staat om waarde te blijven leveren aan hun klanten. Een paar voorbeelden in de gezondheidszorg laten zien hoe innovatie op basis van Bitcoin een sector kan ontwrichten door echte problemen in de markt op te lossen.

Veilig databeheer – voorbeeld Nostr 

Het eigendom en veilig delen van patiëntgegevens is een belangrijk aandachtspunt, met standaarden zoals HIPAA in de Verenigde Staten die zijn ingevoerd om te waarborgen dat de gegevens voldoende worden beschermd.

De gezondheidszorg kan mogelijk aanzienlijk profiteren van het gedecentraliseerde en veilige karakter van Nostr. Zoals aangetoond in een recent pilotproject in El Salvador, is het op Nostr gebaseerde SALUD-protocol bedoeld om te revolutioneren hoe patiëntgegevens worden beheerd en gedeeld. Door gezondheidsdata te decentraliseren zorgt Nostr ervoor dat patiënten eigenaar blijven van hun medische dossiers, terwijl zorgverleners toegang krijgen tot accurate en onvervalsbare gegevens wanneer dat nodig is.

Deze aanpak pakt belangrijke zorgen aan over de huidige systemen voor het beheer van gezondheidsgegevens, waarbij patiëntinformatie vaak wordt beheerd door gecentraliseerde partijen die de gegevens kunnen gelde maken of misbruiken. Met Nostr wordt het risico op datalekken of ongeautoriseerde toegang geminimaliseerd, en kunnen patiënten ervoor kiezen om niet mee te doen aan gegevensdeling zonder de controle over hun informatie te verliezen.

Een tweede voorbeeld van hoe Bitcoin kan worden geïntegreerd in nieuwe benaderingen van de gezondheidszorg is CrowdHealth. Dit platform maakt gebruik van de kosten- en afwikkelingsvoordelen van Bitcoin via een integratie met een Lightning-wallet om betalingen te doen en te ontvangen. Deze betalingen zijn eigendom van de bijdragers, die vervolgens een beroep kunnen doen op de gemeenschap als ze geconfronteerd worden met een hoge medische rekening.

Dit zijn voorbeelden van hoe het snel ontwikkelende Bitcoin-ecosysteem één specifieke sector ontwricht, en er zijn nog veel meer voorbeelden te vinden in andere sectoren. Professionele dienstverleners die zich op een specifieke sector richten, kunnen profiteren van het helpen van die sector bij het adopteren van dergelijke oplossingen, of de innovator zijn die deze oplossingen naar nieuwe sectoren brengt naarmate de markt zich ontwikkelt.

4.5.3 Het Bitcoin-ecosysteem uitbreiden

Bitcoin is en is altijd de leidende blockchain geweest, maar de noodzakelijke focus op veiligheid en decentralisatie op laag één liet aanvankelijk een gat voor andere mogelijkheden in de markt, die andere blockchainoplossingen probeerden te vullen. Om verschillende redenen hebben deze in de loop der jaren weinig commercieel succes gekend, en het Bitcoin-ecosysteem is nu gegroeid tot een stadium waarin deze nieuwe soorten mogelijkheden erop gebouwd kunnen worden zonder de onderliggende kerntechnologie op laag één negatief te beïnvloeden.

Bovendien zijn veel Bitcoin-gebruikers langetermijnhouders, die het zien als een waardeopslag of een vorm van digitaal goud. Bitcoin-maximalisten vormen een grote subgroep van deze gemeenschap en geloven dat het de enige cryptovaluta is die de tand des tijds zal doorstaan. Zij stellen dat het gedecentraliseerde karakter, de veiligheid en het first-mover voordeel van Bitcoin het superieur maken aan alle andere digitale valuta’s, waarmee ze zich onderscheiden van alternatieve blockchains.

Er wordt ook een enorme en groeiende hoeveelheid waarde beveiligd binnen het Bitcoin-netwerk door deze houders, dus het uitbreiden van het eigen Bitcoin-ecosysteem zal niet draaien om het aantrekken van nieuwe gebruikers. In plaats daarvan zullen projecten moeten inspelen op het enorme reservoir aan gebruikers, ontwikkelaars en kapitaal dat al op het netwerk aanwezig is. Dit biedt verschillende kansen om het Bitcoin-ecosysteem uit te breiden waarop professionele diensten kunnen worden gebouwd:

1. Schaalbaarheid verbeteren:Er zijn al verschillende schaaloplossingen actief op het Bitcoin-netwerk, zoals het Lightning Network. Er worden echter ook andere oplossingen gebouwd die zich op verschillende problemen richten. Bijvoorbeeld om uitgebreide schaaloplossingen te bieden met veilige, gedecentraliseerde en efficiënte platforms voor smart contracts.
2. Smart contracts faciliteren:Stel je een contract voor dat zichzelf automatisch uitvoert, zonder dat er advocaten of tussenpersonen nodig zijn. Dat is wat Bitcoin smart contracts doen. Bitcoin smart contracts zijn zelfuitvoerende contracten waarbij de voorwaarden van de overeenkomst direct in digitale code zijn vastgelegd. Ze voeren het contract automatisch uit en handhaven het wanneer aan vooraf bepaalde voorwaarden is voldaan, zonder tussenkomst van derden.
3. Interoperabiliteit bevorderen:Het bouwen van bruggen en connectors die naadloze interactie mogelijk maken tussen Bitcoin en andere blockchains. Hierdoor kunnen gebruikers moeiteloos activa tussen ketens verplaatsen en profiteren van de beste eigenschappen van elk netwerk. Een voorbeeld is USDT – een stablecoin die over veel verschillende blockchains kan worden overgedragen, waarbij gebruikers doorgaans kiezen voor de laagste prijs. Door USDT dat op een van deze alternatieve blockchains wordt gehouden over te zetten naar Lightning en Bitcoin, wordt interoperabiliteit en migratie van waarde naar het veiligere Bitcoin-netwerk mogelijk.
4. Gebruikersvriendelijke ervaringen integreren:Naarmate het ecosysteem groeit, is er behoefte aan tools die het ontwikkel- en implementatieproces voor ontwikkelaars vereenvoudigen. Dit omvat betere wallets, ontwikkelomgevingen en debuggingtools. Daarnaast is gebruiksvriendelijkheid essentieel voor die gebruikers die minder technisch onderlegd zijn om te kunnen deelnemen aan het ecosysteem.
5. Educatie en community building:Een sterke gemeenschap is de ruggengraat van elk succesvol blockchainproject. Investeren in educatie, workshops en door de gemeenschap gedreven initiatieven kan gebruikers helpen ontdekken, ontwikkelaars laten bouwen en investeerders met elkaar verbinden.

Kans

Dit opent een aantal potentiële diensten die voor de markt kunnen worden ontwikkeld om consumenten en andere bedrijven te adviseren over het Bitcoin-ecosysteem, wat wereldwijd al gebeurt:

• Advies
• Educatie
• Bitcoin kopen, bewaren en verkopen

4.5.4 De Toekomst

Wat zou er in de toekomst kunnen gebeuren?

Het vorige deel heeft verschillende voorbeelden gegeven van de soorten diensten die vandaag de dag op de markt worden aangeboden, maar welke oplossingen zouden er in de toekomst beschikbaar kunnen komen waar bedrijven professionele diensten omheen kunnen bouwen om te adviseren, analyseren, ontwerpen en implementeren om aan veranderende klantbehoeften te voldoen?

E-Voting

Een voorbeeld van de potentiële toepassingen die op Bitcoin kunnen worden gebouwd is het beveiligen van overheidsverkiezingen.

• Huidige situatie en uitdaging: Democratische verkiezingen zijn bedoeld om ervoor te zorgen dat de macht wordt overgedragen volgens de uitkomsten, en dat de gekozen regering de wil van het volk weerspiegelt. Dit vereist dat kiesgerechtigde kiezers kunnen deelnemen aan het proces zonder intimidatie, dat alle stemmen correct worden geteld, dat vervalsing van stemmen onmogelijk is en dat de uitkomst transparant is. Wereldwijd worden verkiezingen vaak gezien als niet aan dit doel voldoend, met 
• Bestaande voorstellen: Overheden hebben verschillende middelen geprobeerd om de eerlijkheid van het verkiezingsproces te waarborgen, zoals het vereisen van een kiezers-ID of het onafhankelijk tellen van stemmen via een papieren aanpak, maar er blijven uitdagingen bestaan. Overheden zoals de EU ‘onderzoeken’ manieren om alternatieve blockchains en protocollen te gebruiken om het uiteindelijke doel van een transparant en fraude-bestendig elektronisch stemsysteem te bereiken. Dit vereist echter nog steeds vertrouwen in degene die het systeem ontwikkelt en beheert, en zal worden ontwikkeld volgens de tijdlijn van de overheid.
• Op Bitcoin gebaseerde alternatieven zijn al ontwikkeld die gebruikmaken van de open-source mogelijkheden om het gewenste resultaat te leveren: een transparante, fraude-bestendige methode om verkiezingen te organiseren.

Guatemala

• Dankzij OpenTimestamps, een tool die enkele jaren geleden is gemaakt door bitcoin-ontwikkelaar Peter Todd, kan het Guatemalteekse techbedrijf Simple Proof belangrijke documenten over de presidentsverkiezingen van het land beschermen tegen fraude en manipulatie. De tool van Todd, die gebruikmaakt van hashfuncties en de bitcoin-blockchain, kan informatie voorzien van een tijdstempel en maakt het eenvoudiger om pogingen tot fraude en manipulatie te herkennen.

Open source gedecentraliseerd elektronisch stemprotocol: HodlParman – een actieve voorstander van Bitcoin – kondigde onlangs aan:

• ‘Ik werk aan een gedecentraliseerd elektronisch stemprotocol dat volledig peer-to-peer is, de mogelijkheid van verkiezingsfraude of dubbel stemmen elimineert, stemmen privé houdt en door iedereen verifieerbaar is. Het profiteert van Nostr-relays en de klok van Bitcoin, en HEEFT GEEN blockchain of token nodig’

Zoals we kunnen zien, is er de ‘conventionele’ benadering om een bekend probleem op te lossen, in dit geval de betrouwbaarheid van verkiezingen, die nog in ontwikkeling is en niet noodzakelijkerwijs alle problemen zal oplossen, en een nieuwe benadering gebaseerd op het Bitcoin-ecosysteem die al is ontwikkeld en beschikbaar is en het potentieel heeft om deze problemen op te lossen. Inzicht krijgen in dit soort oplossingen en hoe ze kunnen worden ingezet om diensten aan de markt te leveren, waaronder in dit geval aan de overheid, zal potentiële nieuwe inkomstenstromen opleveren.

Sats-beloningen

De mogelijkheid om kleine hoeveelheden bitcoin te leveren als betaling tegen vrijwel geen kosten, opent verschillende wegen voor bedrijven om te verkennen, waar een op Bitcoin gericht dienstverlenend bedrijf adviesdiensten over kan bieden, zoals:

• Het gebruik van platforms zoals Microstrategy voor werknemersbeloningen
• Bitcoin-vriendelijke podcastplatforms zoals Fountain, beloningen voor het bijwonen van livestreams via NOSTR en zap streaming
• Mensen betalen om enquêtes in te vullen om deelname te stimuleren

Samenvatting

De professionele dienstensector is breed van opzet en omvat bedrijven van alle groottes, focus en reikwijdte. Wat de focus ook is, hopelijk hebben deze voorbeelden laten zien dat Bitcoin en het bijbehorende ecosysteem het potentieel hebben om deze sector drastisch te beïnvloeden, de manier waarop diensten worden geleverd te veranderen en nieuwe kansen te openen. Professionele dienstverlenende organisaties die de tijd nemen om deze dynamiek vroeg te begrijpen, kunnen een voorsprong nemen.

Bronnen

1. https://kpmg.com/us/en/articles/2023/bitcoin-role-esg-imperative.html
2. https://medium.com/@primalcapital/growing-the-bitcoin-ecosystem-afb424e0ff0f
3. https://www.fidelitydigitalassets.com/research-and-insights/adding-bitcoin-corporate-treasury
4. https://www.pathcheck.org/en/blog/notes-and-other-stuff-over-relays-nostr-for-health

Enkele voorbeeldbedrijven die Bitcoin-diensten aanbieden:

• River
• Swan
• CoinCorner
• Strike
• Relai
• Musqet

Afgezien van altruïsme is geld de motivatie achter alle vrijwillige menselijke handelingen. Bitcoin is een neutraal, wereldwijd geld met regels, maar zonder heersers. Als het niet kan worden afgedwongen en niet faalt, zijn de geopolitieke implicaties ongeëvenaard.
James Dewar

4.6.0 Inleiding

Zodra een nieuwe technologie je overrolt, als je niet deel uitmaakt van de stoomwals, ben je onderdeel van de weg.
Stewart Brand

Het doel van dit hoofdstuk is om overheden, overheidsinstanties en overheidsmedewerkers erop te wijzen dat het negeren van Bitcoin gelijkstaat aan je kop in het zand steken en hopen dat het óf af te dwingen is, óf zal falen. Als geen van deze uitkomsten zich voordoet, zal het de prikkelstructuren voor alle toekomstige menselijke handelingen enorm veranderen. De mensen die het grondgebied bewonen van bestaande natiestaten waarvan de overheden als eerste begrijpen en passend beleid invoeren, kunnen een aanzienlijk voordeel behalen.

Het kan zijn dat Bitcoin af te dwingen is en/of faalt, maar tenzij een overheid zich verdiept in de technologie en die conclusie trekt op basis van kennis zonder vooroordelen, nemen ze een enorm risico, waarvan de gevolgen gedragen zullen worden door de burgers namens wie ze geacht worden te handelen. Na kennisname van dit hoofdstuk zou het nalaten hiervan grove nalatigheid en plichtsverzuim zijn van de huidige overheden, hun instanties en medewerkers. Als je die verantwoordelijkheid niet wilt dragen, stop dan nu met lezen en neem ontslag.

Overheden kunnen worden gedefinieerd als de entiteiten die een monopolie op geweld uitoefenen of nastreven over hun geografisch grondgebied. Deze regeling is tot stand gekomen ter bescherming tegen externe fysieke dreiging en om intern orde te bewaren. Naarmate samenlevingen en economieën zich ontwikkelden, zijn overheden hun rol intern gaan uitbreiden. Een van de rollen die vanaf het einde van de 19e eeuw ontstond, aanvankelijk met horten en stoten, was de controle over geld via centrale banken. Het doel van dit hoofdstuk is niet om te pleiten voor of tegen centrale banken en overheidscontrole over geld, maar om te benadrukken dat het in de toekomst wellicht niet mogelijk is deze macht uit te oefenen. Iedereen die het belang van geldcontrole voor het uitoefenen van andere machten begrijpt, zal het verlies van deze centrale controle herkennen als een aanzienlijke rugwind richting decentralisatie van macht binnen natiestaten.

De geschiedenis leert ons dat, afgezien van oorlog of epidemieën, ingrijpende maatschappelijke veranderingen vaker door technologie dan door wetgeving zijn veroorzaakt, omdat zulke veranderingen zelden vooraf werden gewenst door het volk of hun leiders. Zelfs als zulke verandering gewenst was, heeft de wet geen vermogen om technologie te ontdekken of uit te vinden.

Veel van de macht die natiestaten in de afgelopen eeuw hebben verworven door (historisch ongekende) controle over geld, zal mogelijk moeten worden afgestaan. Dit is geen bedreiging voor het volk, maar mogelijk wel voor de structuur van overheid en instituties. De leiders van onze instituties moeten leren over Bitcoin en de implicaties ervan, zodat ze kunnen begrijpen hoe de belangen van het grondgebied en de mensen die nu hun natiestaat vormen, beïnvloed kunnen worden.

Alleen op deze manier kunnen zij beleidsmaatregelen kiezen die de toekomst voor hun grondgebied en mensen optimaliseren. Onderwijs en nederigheid zullen van iedereen worden gevraagd om tot optimale besluitvorming te komen. Er valt niet aan te ontkomen; veranderingen zullen ons op enig moment toch worden opgelegd, en door ze te anticiperen kan een beter resultaat worden bereikt. De speltheorie die hier speelt, kan betekenen: omarm vroeg of verlies.

Dit is een lakmoesproef voor onze huidige politici en institutionele leiders. Worden zij vooral gedreven door de wens om de toekomst te verbeteren voor het grondgebied en de mensen die nu hun natiestaat vormen? Of worden hun prioriteiten gevormd door andere motivaties, hetzij persoonlijk, zakelijk of ideologisch?

Door zich te verdiepen in Bitcoin kunnen overheden een koers uitzetten ten behoeve van hun huidige en toekomstige burgers. Dit hoofdstuk wil enkele aandachtspunten aanreiken om het planningsproces op gang te brengen.

4.6.1 Technologie versus Wetgeving

De belangrijkste oorzaken van verandering zijn niet te vinden in politieke manifesten of in de uitspraken van overleden economen, maar in de verborgen factoren die de grenzen veranderen waar macht wordt uitgeoefend. Vaak veranderen subtiele veranderingen in klimaat, topografie, microben en technologie de logica van geweld.
James Dale Davidson

De geschiedenis staat vol met voorbeelden van technologische innovatie die de manier waarop menselijke samenlevingen zich ontwikkelden en werden bestuurd, veranderde. The Sovereign Individual, een boek uit 1997 van James Dale Davidson en William Rees-Mogg, onderzoekt hoe technologische veranderingen de overgang in het Westen veroorzaakten van een wereld bestuurd door de Kerk naar die van de natiestaten waarin we nu leven. Zij identificeren de belangrijkste technologische innovaties als de opkomst van de boekdrukkunst en het gebruik van buskruit als brandstof voor geweld, wat de opbrengsten van geweld op grote schaal veranderde.

Een belangrijke observatie is dat er geen bewijs is dat de Kerk of het volk als geheel de verandering die plaatsvond wilde of in gang zette. Achteraf lijkt het onvermijdelijk dat de macht die voortkwam uit de controle van de Kerk over informatie zou afnemen, omdat de nieuwe economieën haar monopolie op het produceren van geschreven materiaal wegnamen.

De boekdrukkunst verlaagde de kosten van het reproduceren van informatie en vergrootte zo de decentralisatie van de productie van geschreven materiaal.

De geschiedenis suggereert dat technologieën die grote veranderingen teweegbrachten, niet werden geïnitieerd door het overheidskader, de instituties, het leiderschap of door het volk via democratische processen. Vaker zien we dat mensen en instituties tevergeefs probeerden de adoptie ervan te weerstaan, te belemmeren en uit te stellen. In de 20e eeuw zien we dit terug in de vroege reacties op het gebruik van auto's, elektriciteit, cryptografie, e-mail en het internet.

Het omarmen van nieuwe technologieën door markten zorgde voor een herinrichting van waar mensen woonden, hoe ze werkten en soms zelfs van de structuur van wat zij als hun cultuur, land of bestuurlijke entiteit beschouwden. In veel gevallen veranderde het de schaal en opbouw van die entiteit zelf. Andere voorbeelden van technologie die grootschalige maatschappelijke verandering veroorzaakte zijn de opkomst van elektriciteit, auto's en het internet.

Belastingen en schulden zijn ook gestructureerd door wetgeving en reageren dus op technologie. Dit is door de geschiedenis heen te zien. Historisch gezien was belastingheffing beperkt tot zaken als zegelrechten en accijnzen/importheffingen, omdat de benodigde technologie voor bijvoorbeeld inkomstenbelasting nog niet bestond.

Dit bewijs wordt aangehaald ter ondersteuning van de conclusie dat technologie dus superieur is aan wetgeving. De wet kan later volgen, maar de oorzaak-gevolgrelatie laat zien dat juridische middelen verandering niet redelijkerwijs of duurzaam kunnen tegenhouden, en ook niet kunnen veroorzaken. Wetgeving die verandert is een gevolg van technologische verandering, niet de oorzaak, en nieuwe technologische innovatie kan niet worden ingevoerd via stemming, decreet van een heerser of zelfs worden voorkomen zonder zelfbeschadiging.

De waarheid is onweerlegbaar. Kwaadwillendheid kan haar aanvallen en onwetendheid kan haar bespotten, maar uiteindelijk is ze er gewoon.
Winston Churchill

Succesvolle technologieën zijn een soort 'waarheid'. Als zodanig is het de wet niet gelukt om de opmars van veel technologieën te voorkomen die de samenleving destijds leek te willen tegenhouden. Waar dit wel is gelukt, heeft het meestal de welvaart van die natie op de middellange tot lange termijn verminderd.

4.6.2 Decentralisatie

Er kan ook weinig twijfel over bestaan dat het vermogen van centrale overheden om dit soort financiering aan te wenden, een van de oorzaken is van de meest ongewenste centralisatie van de overheid.
Friedrich A. Hayek

Hayek stelde dat de centralisatie van geld die in de 20e eeuw plaatsvond, een onderliggende drijfveer was voor de centralisatie van natiestaten. De opkomst van Bitcoin zou dit proces kunnen omkeren, iets wat veel mensen steunen en waar politici zelfs lippendienst aan bewijzen, maar ogenschijnlijk niet in slagen te realiseren.

Voor de 20e eeuw werden keizers, koningen, koninginnen en overheden altijd beperkt door hun toegang tot geld. De rijkdom die geld meet, ontstaat niet van bovenaf, maar vanuit een gedecentraliseerd onderliggend geheel. Tot de 20e eeuw weerspiegelde de aard van geld deze realiteit en was het dus zelf 'echt'. De vorm van dit geld, de specifieke technologie, varieerde in tijd en plaats als onderdeel van de evolutie van menselijke samenlevingen.

Sinds het begin van de 20e eeuw zijn er experimenten uitgevoerd om het 'echte' karakter van geld te verwijderen, met als hoogtepunt de volledige loskoppeling van de realiteit in 1961, toen de inwisselbaarheid van de dollar voor goud 'tijdelijk' werd opgeschort.

Ik heb minister Connally opdracht gegeven om de inwisselbaarheid van de Amerikaanse dollar tijdelijk op te schorten, behalve in hoeveelheden en onder voorwaarden die in het belang zijn van monetaire stabiliteit en in het beste belang van de Verenigde Staten.
Richard Nixon

Geld is een technologie en Bitcoin, als digitaal geld, is mogelijk een van de grootste technologische innovaties in de menselijke geschiedenis.

...geld is, in de kern, net zo goed technologie als elke andere basismachine zoals de wig, hefboom of het wiel.
Business Insider

Misschien is geld qua schaal vergelijkbaar met de uitvinding van de landbouw, de boekdrukkunst of buskruit. Afgezien van altruïsme motiveert geld alle vrijwillige menselijke handelingen en daarom is het mogelijk dat een nieuwe oplossing in deze technologie voor 8 miljard mensen de meest ingrijpende technologische innovatie in de menselijke geschiedenis blijkt te zijn.

Geld is macht, het is een technologie, en als zodanig is het superieur aan wetgeving, en dus ook aan wetgevende instituties. De decentralisatie van geld zal de decentralisatie van macht stimuleren.

Een van de nadelen van de zegeningen van valutastabiliteit is dat de wet onvoorbereid is op onverwachte en revolutionaire veranderingen in het monetaire systeem.
Phanor J. Eder

Tegenwoordig schrijven landen één of meer munten voor als wettig betaalmiddel. Als de markt iets anders als voorkeursgeld zou kiezen, lokaal of internationaal, kunnen overheden geconfronteerd worden met een situatie waarin de vraag naar de lokale valuta wordt overtroffen door de vraag naar het wereldwijde, neutrale 'echte' geld. We zullen opnieuw zien dat echt geld een door de markt bepaald goed is dat wetgeving kan veranderen, en niet zelf door de wet wordt gecreëerd. Landen kunnen er altijd voor kiezen om wetten te behouden die het minder gevraagde geld specificeren, maar zouden er goed aan doen de zelfschadende gevolgen van zulke keuzes te overwegen:

De geschiedenis laat zien dat het niet mogelijk is jezelf te isoleren van de gevolgen van anderen die harder geld bezitten dan jij.
Saifedean Ammous

Het bovenstaande betoog laat zien hoe een gedecentraliseerd, wereldwijd en neutraal geld de decentralisatie van macht kan aanjagen. Nu richten we ons op hoe Bitcoin, een gedecentraliseerde monetaire communicatietechnologie, ook een voorloper kan zijn van de decentralisatie van niet-monetaire communicatie en media.

Decentralisatie van communicatie

Bitcoin is een gedecentraliseerd, open en neutraal netwerkcommunicatieprotocol dat de markt steeds meer lijkt te waarderen als geld.

Er zijn kenmerken van dit protocol die mogelijk ook een nieuw paradigma in menselijke communicatie kunnen creëren, voorbij geld. We beginnen communicatie- en socialemedia-oplossingen te zien ontstaan en aan populariteit te winnen die enkele van deze kenmerken inzetten, bijvoorbeeld Nostr en Keet. Dit zou het begin kunnen zijn van een grote decentralisatie van diensten vergeleken met hoe het internet vandaag de dag wordt gebruikt. Deze mediaservices zullen waarschijnlijk ook de mogelijkheid om met Bitcoin te transacteren, standaard ingebouwd hebben.

In het licht van de recente debatten, met name in de ontwikkelde wereld, over vrijheid van meningsuiting en censuur, mag de decentralisatie van communicatie niet genegeerd worden door overheden, en zou het het beleid van vandaag moeten informeren, los van Bitcoin zelf.

Het kan contraproductief zijn voor overheden om te dwingend te zijn door te proberen de huidige gecentraliseerde oplossingen te verbieden, stil te leggen, te censureren of anderszins te verstoren. Hoe harder de overheid optreedt, hoe sneller alternatieve oplossingen waarschijnlijk zullen groeien. In alles wat lijkt op de bestaande vrije samenlevingen van de ontwikkelde wereld, zullen deze alternatieve oplossingen veel duurder zijn om te surveilleren, en daardoor praktisch onsurveilleerbaar voor de massa.

Daarom kan de optimale benadering zijn om vrijwillig samen te werken met bestaande gecentraliseerde oplossingen, met de focus alleen op algemeen erkende grote schade en niet op kwesties rond breed gedragen alternatieve narratieven of op individuele burgers. Een wereldwijde toewijding aan volledige vrijheid van meningsuiting op bestaande platforms zal de drang naar de opkomende gedecentraliseerde platforms verminderen.

4.6.3 Internationalisering

Internationalisering door eigenschappen

Bitcoin is digitaal eigendom en neemt daarom geen fysieke ruimte in en heeft geen geografische voetafdruk. Bovendien is Bitcoin geen juridisch construct. Daarom is Bitcoin een unieke innovatie die waardevol eigendom is geworden, maar die geen domicilie heeft, noch fysiek noch juridisch.

De wereld heeft een periode in het recente verleden meegemaakt waarin men op één monetaire standaard zat - de goudstandaard. Hoewel landen hun eigen valuta behielden, veranderden de wisselkoersen zelden omdat ze werden gewaardeerd op basis van het gewicht aan goud dat elk vertegenwoordigde. Echter, de dure en trage fysieke verplaatsbaarheid van goud maakte uiteindelijk een einde aan deze periode. Het beperkte ook de internationalisering die goud kon bieden, buiten slechts een gemeenschappelijke waardemaatstaf. Het voortbestaan van goud als mondiale monetaire standaard was beperkt en uiteindelijk ondermijnd door het feit dat het fysieke ruimte inneemt.

Internationalisering via sociaal netwerk

De Bitcoin-gemeenschap heeft zich ontwikkeld als een wereldwijd sociaal netwerk. Domicilie kan de vrijheden die mensen hebben per geografie variëren, bijvoorbeeld de mogelijkheid om toegang te krijgen tot het open internet, of de lijst van goedgekeurde apps in de Apple App Store of Google Play Store. Domicilie kan ook de juridische status en regulering van Bitcoin als bezit en ruilmiddel beïnvloeden. Echter, de gemeenschappelijke cultuur en kennis die zich heeft ontwikkeld en groeit in de Bitcoin-gemeenschap is een gedeelde wereldwijde ervaring.

Gevolgen van internationalisering

Het zou onvoorstelbaar lijken dat enig deel van de vrije wereld beleid zou invoeren dat de bewegingsvrijheid van mensen zo zou beperken dat verhuizen naar andere landen illegaal wordt. Zo'n autoritaire stap zou het einde van de ontwikkelde wereld betekenen en de geschiedenis suggereert dat het niet lang houdbaar zou zijn voordat er een revolutie uitbreekt.

Gezien het bovenstaande zal de combinatie van het niet-geografische karakter van Bitcoin en het wereldwijde sociale netwerk een ongekende concurrentiekracht loslaten op nationale overheden om waar voor hun geld te leveren aan hun burgers, of geconfronteerd te worden met een dalende klantenbasis. Dit hoeft geen 'race naar de bodem' te zijn, zoals sommigen het noemen, maar eerder een explosie van diversiteit, met een sterke nadruk op hoge kwaliteit en productieve levering in ruil voor belastingheffing op welk niveau de markt ook aankan.

De meer concurrerende omgeving waarin nationale overheden zich zullen bevinden, gecombineerd met de groei van een nieuw geld dat menselijke actie wereldwijd coördineert, zal als een aantrekkingskracht naar buiten werken. Gecombineerd met de decentralisatie van geld en communicatie die als een aantrekkingskracht naar binnen werkt, kunnen nationale overheden merken dat ze van beide kanten onder druk komen te staan. Competentiegebieden kunnen zich intern opsplitsen in regio's of gemeenschappen, en naar buiten toe desintegreren. De omvang en reikwijdte van nationale overheden zal gemiddeld waarschijnlijk afnemen. Wat de uiteindelijke omvang in een bepaalde jurisdictie ook is, de belastingbetalende burgers zullen minder smekelingen zijn en meer klanten, en zullen dus eisen dat diensten waar voor hun geld bieden.

De decentralisatie naar binnen, en de rek naar buiten kan sommige natiestaten uit elkaar trekken, net als spaghettificatie in een zwart gat. Bitcoin is tegelijkertijd zowel lokaliserend als globaliserend.

We zien binnen de bitcoineconomie nu al de schijnbaar tegenstrijdige effecten van tegelijkertijd zowel een lokaliserende als een globaliserende kracht zijn. Er is meer globalisme, minder intermediairs en meer decentralisatie, met zowel meer gelokaliseerde als internationale economieën en sociale netwerken, met veel minder ertussenin.

Hier is een niet-uitputtende lijst van specifieke kwesties waarop overheden de effecten van deze internationalisering zouden kunnen overwegen:

• Belastingen / begrotingen
• Geldhoeveelheid / banksysteem
• Defensie / oorlogsvoering
• Internationale overheidsstructuren
• Regionale / lokale overheidsstructuren
• Economische structuren
• Goede doelen, non-profits, religieuze en gemeenschapsorganisaties
• Onderwijs / academische wereld

4.6.4 Ethiek

De belangrijkste ethische kwesties variëren op basis van geopolitiek. We beschouwen twee perspectieven: het perspectief van de ontwikkelde wereld en het perspectief van het mondiale zuiden. Dat het bestaande financiële systeem verschillende problemen oplevert voor burgers, puur op basis van waar ze wonen, kan op zichzelf al als een ethisch probleem worden beschouwd dat verband houdt met menselijke gelijkheid.

Perspectief van de ontwikkelde wereld - vermogensongelijkheid en het milieu

Het Cantillon-effect is genoemd naar Richard Cantillon, een Iers-Franse econoom uit de 18e eeuw die zijn observatie als eerste opschreef. Het effect beschrijft het ongelijke effect dat monetaire inflatie heeft op goederen en activa in een economie. Wanneer nieuw fiatgeld in een economie wordt geïnjecteerd, worden de effecten ervan door verschillende mensen en sectoren op verschillende momenten gevoeld. Gewoonlijk stijgen activa in waarde, wat de rijken ten goede komt, terwijl de bezitlozen algemene prijsinflatie ervaren.

Het bestaande monetaire systeem is een belangrijke onderliggende oorzaak van de groei van de vermogensongelijkheid tussen rijk en arm. De mogelijkheid voor de rijken en politiek verbondenen om het bestaande systeem in hun voordeel te exploiteren, ten koste van de minderbedeelden, is een kenmerk van hoe het huidige geldsysteem werkt. Dit mechanisme zorgt ook voor een afname van de middenklasse, waarbij enkelen rijk worden en velen armer. Een terugkeer naar neutraal geld dat alleen kan worden verkregen door arbeid, ongeacht het vermogen van de persoon in kwestie, zal de toename van deze vermogenskloven stoppen en beginnen ze te herstellen, wat leidt tot minder ongelijke samenlevingen.

Bitcoin lijkt een aantal voordelen te bieden binnen een ESG-kader. Gedurende zijn korte geschiedenis blijven er nieuwe en innovatieve manieren ontstaan om het netwerk en het native activum te benutten, zoals het helpen stabiliseren van energienetten, het verminderen van broeikasgasemissies, en zelfs het leveren van duurzame warmte aan commerciële en residentiële gebouwen.KPMG

Bitcoin kan een cruciale bijdrage leveren aan het helpen beperken van klimaatverandering vanwege de economisch haalbare interactie met energieproductie en -gebruik. Het rapport wijst ook op aanzienlijke sociale en bestuurlijke voordelen die samenhangen met Bitcoin.

In een wereld waarin geld niet kan worden gecreëerd om consumptie van grondstoffen aan te jagen, zullen de beschikbare middelen efficiënter en minder verspild worden gebruikt. We zullen waarschijnlijk een verschuiving zien in het evenwicht van economische prikkels tussen nieuwe productie en 'reparatie en hergebruik', waarbij het laatste relatief toeneemt. Dit zou een vermindering van het consumentisme stimuleren zonder economische rampspoed, omdat het geld niet langer op schuld is gebaseerd. We zouden duurzamer gebruik van middelen zien en groei van welvaart voor degenen die werken, minder consumeren dan ze verdienen en dat overschot sparen in hard geld.

Mondiale Zuiden / ontwikkelingslanden - financiële uitsluiting en slecht beheerde nationale valuta

Sommigen van ons worden geboren in monetaire regimes met goed beleid en wijze leiders... Maar velen van ons lijden onder slechte of slecht beheerde monetaire regimes... we hebben even weinig controle over in welk monetair systeem we geboren worden als over de biologische moeders die ons baren.Resistance Money, Andrew Bailey, Bradley Rettler, Craig Warmke

In het mondiale zuiden zien we vanuit het perspectief van slecht beheerde valuta met hoge inflatie, lage internationale inwisselbaarheid en lage niveaus van financiële inclusie. In veel grote landen is de helft of meer van de bevolking niet gebankierd. Een neutrale, permissieloze en vaste wereldwijde valuta heeft veel te bieden aan zulke bevolkingen.

Hoge inflatie maakt het moeilijk voor burgers om te sparen. Sparen is een belangrijke factor om kapitaal op te bouwen in een economie en het ontbreken ervan belemmert echte groei en duurzaamheid ernstig. In plaats daarvan worden economieën afhankelijk van extern kapitaal of meestal schuld om productie aan te jagen. Dergelijke schulden gaan meestal gepaard met voorwaarden die het type economische ontwikkeling sturen dat de geldschieter gunstig acht en dat mogelijk niet is wat de lokale markt organisch zou hebben ontwikkeld. Dat de schuld centraal wordt georganiseerd, biedt ook een kans voor onethische leiders om een deel voor persoonlijk gewin af te romen.

Hoge inflatie zorgt voor een verhoging van de tijdsvoorkeur, omdat mensen de toekomst zwaarder afwaarderen. Het verlagen van de tijdsvoorkeur is essentieel voor de groei van beschaving en economieën. Lage inflatie en een lagere tijdsvoorkeur maken het makkelijker voor mensen om te plannen en te investeren in de toekomst.

Het uitsluiten van aanzienlijke delen van de wereldbevolking van toegang tot wereldwijde geldtransacties betekent ook dat ze worden uitgesloten van deelname aan wereldmarkten. Dit schaadt hun vermogen om voor zichzelf te zorgen door goederen en diensten te leveren aan bereidwillige kopers. Hun uitsluiting schaadt ook klanten die zouden kunnen profiteren van de concurrentievoordelen die de momenteel uitgeslotenen zouden kunnen bieden; we verliezen allemaal, sommigen meer dan anderen.

4.6.5 Beleidsevaluatie

Verandering is de wet van het leven. En wie alleen naar het verleden of het heden kijkt, mist zeker de toekomst.John F. Kennedy

Welke reactie overheden ook kiezen op deze kwestie, de diepte en breedte van de implicaties betekenen dat de opkomst van Bitcoin aan nationale risicoregisters moet worden toegevoegd.

4.6.5.1 Weerstand bieden - Strijder

Sommige elementen van het overheidsbeleid, maar vooral die van financiële toezichthouders, lijken deze positie te hebben ingenomen gedurende het grootste deel van de tijd sinds Bitcoin een waarde kreeg die aandacht trok. Waar regelgeving is verschenen, was deze vaak reactief, traag en had het als effect dat groei werd belemmerd. Dit is echter mogelijk niet de bedoeling en kan eenvoudigweg het gevolg zijn van een onvoldoende strategische benadering door overheden, en dus ook door de toezichthouders daaronder.

Als Bitcoin inderdaad blijft stijgen, zullen de geschiedenisboeken laten zien dat het doorschuiven van kansen naar anderen een enorme slechte dienst is geweest aan de bevolking van de landen die deze aanpak hebben gekozen. De opkomst van het internet werd aanvankelijk een beetje bestreden in de ontwikkelde wereld, maar al snel overwon het gezond verstand en zijn veel van de commerciële en technologische voordelen ontwikkeld, gebouwd en behaald door de landen die het omarmden toen het nog jong was.

4.6.5.2 Negeren - Gokker

Deze optie lijkt de keuze te zijn geweest van de meeste overheden van 2009-2024, met enkele opmerkelijke uitzonderingen zoals El Salvador en Bhutan. Ondanks het werk van beleidsinstituten zoals het Bitcoin Policy Institute in de VS en Bitcoin Policy UK, zijn de meeste overheden grotendeels onwetend gebleven over de kwesties en missen zij daardoor zowel mitigerende maatregelen als kansen die voortkomen uit de opkomst van Bitcoin. Waar regelgeving tot stand is gekomen, was deze meestal reactief in plaats van strategisch doordacht.

Opzettelijke onwetendheid kan geen acceptabele houding zijn, omdat het gokken is met de toekomst van de mensen die wonen in de gebieden waarvoor de overheid momenteel verantwoordelijk is. Het ondersteunen van desinformatie en het gebruiken van politieke retoriek om een substantiële technologie te kleineren, kan geen ethische of professionele manier zijn om politiek te bedrijven. Bitcoin uitlachen als ‘magisch internetgeld’ was misschien redelijk in de eerste paar jaar toen het slechts een nerdy verzamelobject was of een zeer lage waarde had, maar dat is nu geen acceptabele positie meer.

4.6.5.3 Vertragen - Achterblijver

Pogingen om de opkomst van Bitcoin te vertragen zijn een realistische optie. Dit zal echter ten koste gaan van een slechter resultaat voor de mensen die nu en in de toekomst wonen in de gebieden waarvoor zo'n overheid verantwoordelijk is. Gezien dit risico, zou deze koers alleen gevolgd moeten worden vanuit kennis en geïnformeerde expertise.

Er kunnen gebieden zijn waar het injecteren van enige onderwerp-specifieke en internationaal gecoördineerde vertraging nuttig kan zijn om de onvermijdelijke overgang te versoepelen. Een voorbeeld hiervan zou zijn dat door het verminderen van pogingen om gecentraliseerde sociale mediabedrijven te censureren of onnodige lasten op te leggen, de overstap naar niet-censureerbare oplossingen kan worden vertraagd. Dit kan de kosten van het beheren van internationale financiële en andere grootschalige misdaden gedurende een langere periode verlagen.

4.6.5.4 Omarmen - Innovator

Als het gaat winnen, steun het dan. De geschiedenis is vriendelijk voor leiders die winnaars steunen.
James Dewar

Als Bitcoin inderdaad blijft stijgen als wereldwijd geld, zullen de vroege winnaars zijn:

• Individuen die Bitcoin vroeg omarmden
• Bedrijven en hun aandeelhouders die Bitcoin vroeg omarmden
• Burgers van landen waarvan de overheden Bitcoin vroeg omarmden

Op de lange termijn zal iedereen profiteren, maar de aanvankelijke buitensporige voordelen zullen toevloeien naar landen waarvan de overheden deze optie kiezen.

Door Bitcoin nu te omarmen kunnen overheden:

• Onderwijs van hun burgers ondersteunen
• Bitcoin-wetgeving en -regulering ontwikkelen vanuit een strategisch perspectief
• De groei van nieuwe industrieën aanmoedigen, of op zijn minst neutraal blijven
• Anticiperen op de herstructurering van de economie - omvang van de financiële sector, vermindering van het belang en de macht van megabedrijven
• Het effect op de overheidsfinanciën beheren

Zal Bitcoin de politicus overbodig maken die gelooft dat zijn rol is om te heersen in plaats van te dienen?
Darren Freemantle

Het is maatschappelijk schadelijker voor de miljonair om zijn overtollige rijkdom aan liefdadigheid te besteden dan aan luxe. Want door het aan luxe te besteden, schaadt hij vooral zichzelf en zijn directe omgeving, maar door het aan liefdadigheid te besteden, berokkent hij de samenleving een ernstiger schade.
John A. Hobson

4.7.0 Inleiding

Overheden zullen niet alleen hun macht verliezen om veel vormen van inkomen en kapitaal te belasten; ze zullen ook hun dwangmacht over geld verliezen.
James Dale Davidson

Zoals besproken in het hoofdstuk gericht op overheden, zal de opkomst van Bitcoin waarschijnlijk aanzienlijke druk uitoefenen op de staatsfinanciering van welzijnsdiensten. Deze extra druk zal zich waarschijnlijk ontwikkelen op hetzelfde moment dat veel westerse economieën te maken krijgen met vergrijzende bevolkingen.

De verdringing van de staat als financier en/of uitvoerder, gecombineerd met grotere behoeften vanuit de bevolking, zal leiden tot een veel grotere behoefte aan liefdadigheidsactiviteiten en de filantropie om deze te ondersteunen. In een wereld waarin financiële activa zelfbewaard en in gedematerialiseerde vorm kunnen worden aangehouden, zijn hoge niveaus van dwingende belastingheffing alleen houdbaar, zelfs in democratieën met electorale instemming, door het opleggen van momenteel onaanvaardbare beperkingen op de bewegingsvrijheid. Zie het citaat hierboven uit The Sovereign Individual, of lees het in zijn geheel.

Er zijn echter ook kansen voor liefdadigheidsinstellingen en non-profitorganisaties. Het is niet zo dat hun diensten niet langer gevraagd zullen worden, integendeel. En velen die door kennis en vooruitziendheid rijk worden door deze transitie, zullen het pad volgen van degenen die hen voorgingen (zoals Rockefeller en Carnegie) en filantropen worden zodra ze de noodzaak zien en de middelen verwerven.

4.7.1 Risico's

Ik ben wettelijk verplicht zoveel aan de armen te betalen, dat ik niet in staat ben om vrijwillige bijdragen te geven... dit remt en verzwakt het liefdadigheidsprincipe van binnen; en dit principe, doordat het niet wordt uitgeoefend ... wordt zwakker en zwakker, en op den duur misschien wel volledig uitgedoofd
Thomas Alcock

De risico's waarmee liefdadigheidsinstellingen worden geconfronteerd, vloeien voort uit de volgende observaties:

• Een toename van de maatschappelijke vraag naar gezondheids- en welzijnsdiensten als gevolg van demografische veranderingen (in de ontwikkelde wereld)
• Een afname van het vermogen van de staat om bestaande diensten te blijven leveren
• Een afname van de macht van de staat om financiële steun te bieden aan liefdadigheidsinstellingen ter ondersteuning van bestaande diensten

Het bovenstaande leidt tot risico's dat liefdadigheidsinstellingen en non-profitorganisaties geconfronteerd kunnen worden met een toegenomen vraag naar diensten, terwijl een belangrijke financieringsbron tegelijkertijd afneemt.

In de 20e eeuw werd de staat in de meeste ontwikkelde landen de dominante aanbieder van gezondheids- en welzijnsdiensten, gebieden die voorheen grotendeels het domein waren van liefdadigheidsinstellingen, gemeenschapsorganisaties en religieuze instellingen. De opkomst van de verzorgingsstaat sinds de Tweede Wereldoorlog is gebaseerd op de toegenomen macht van nationale overheden. Als dit zou worden teruggedraaid, zullen er gaten in de sociale voorzieningen ontstaan en zullen mensen zich organiseren om deze gaten op te vullen.

Het is weerzinwekkend voor een beschaafde samenleving dat ziekenhuizen afhankelijk moeten zijn van particuliere liefdadigheid.
Aneurin Bevan

Hoewel veel mensen, waaronder politici, ethische uitspraken hebben gedaan over het afhankelijk zijn van liefdadigheid als 'weerzinwekkend' of iets dergelijks, kan het blijken dat het aanhangen van dergelijke opvattingen een tijdelijk voorrecht was. In ieder geval zijn dergelijke ideeën intellectueel betwist. Een terugkeer naar de verwachting dat degenen met de breedste schouders de grootste last dragen via filantropisch engagement in plaats van dwang, kan zowel ethisch als maatschappelijk voordelig blijken te zijn.

De huidige en toekomstige vooruitgang in wereldwijde technologie en productiviteit betekent dat zo'n verandering geen terugkeer zal zijn naar de wereld zoals die was vóór de 20e eeuw. De middelen om de algemeen gewenste vangnetten te bieden zijn vandaag de dag veel groter dan voorheen. Bitcoin zal, door betere beslissingen in hulpbrontoewijzing, kapitaalgroei en een lagere tijdsvoorkeur te stimuleren, zelf een nieuwe basis bieden om de middelen die de wereldeconomie kan produceren te vergroten.

4.7.2 Bedreigingen

Verandering is de wet van het leven. En wie alleen naar het verleden of het heden kijkt, mist gegarandeerd de toekomst
John F. Kennedy

Financiering

Liefdadigheidsinstellingen of non-profitorganisaties die financiering ontvangen van centrale of lokale overheden kunnen te maken krijgen met een afname van deze geldstromen door de decentralisatie van financiële macht weg van deze politieke entiteiten.

Hetzelfde risico geldt voor organisaties die aanzienlijke financiering ontvangen van bedrijven die zelf mogelijk worden uitgedaagd door de opkomst van Bitcoin. In het bijzonder wijzen we op bedrijven die vandaag de dag actief zijn in de financiële dienstverlening. Als deze financierende organisaties zelf niet actief plannen en reageren op deze opkomende technologie, kan hun vermogen om liefdadigheidsactiviteiten te blijven ondersteunen afnemen.

Liefdadigheidsinstellingen die een deel van hun financiering halen uit beleggingen, nalatenschappen of fondsen kunnen merken dat het reële rendement hiervan daalt doordat Bitcoin een deel van de monetaire premie die ze nu hebben, vermindert. Dit kan met name gevolgen hebben voor vastgoed, goud en aandelen. Obligaties kunnen ook reële waarde verliezen, niet alleen als gevolg van overmatige schuldenlast van staten, maar ook doordat ze concurrentie krijgen van de opkomst van een nieuw monetair actief.

De demografie van financiering is altijd in de loop van de tijd veranderd en dat is niet nieuw. Wat echter kan gebeuren door de opkomst van Bitcoin, is dat het verschil in waarden en perspectieven van de vervangende generaties radicaal anders kan zijn dan wat in het verleden is gezien.

Vraaggroei

Naarmate overheden minder in staat zijn om bepaalde gezondheids- en welzijnsdiensten te leveren, zal er een toenemende hoeveelheid onvervulde vraag in de samenleving ontstaan. Mensen zullen steeds vaker een beroep doen op kleinere, lokale gemeenschapsorganisaties om aan deze vraag te voldoen. Nieuwe organisaties zullen ontstaan, ondersteund door nieuw betrokken donateurs.

De ontwikkelde wereld staat voor een demografische tijdbom veroorzaakt door vergrijzing en dalende vruchtbaarheidscijfers. Deze trends drijven overheden verder in de schulden en verhogen in veel gevallen de last van niet-gedekte toekomstige verplichtingen. Veel huidige behoeften worden niet vervuld, en er worden beloften gedaan die vrijwel zeker niet zullen worden nagekomen. Dit wordt gedreven door kortetermijnpolitiek, maar heeft de ongelukkige gevolgen dat verwachtingen worden gewekt die ver boven het daadwerkelijk leverbare liggen. Dergelijke verwachtingen zijn een bron van toekomstige vraag, want als ze niet worden waargemaakt, hebben mensen waarschijnlijk onvoldoende privévoorzieningen getroffen, zelfs als ze dat wel hadden kunnen doen als ze de beloften niet hadden gekregen.

4.7.3 Kansen

In deze sectie belichten we enkele mogelijke kansen voor liefdadigheidsinstellingen en non-profitorganisaties die Bitcoin kan bieden. Ze zijn niet uitputtend, maar het zijn kansen voor de meeste organisaties en ze zijn bedoeld om tot nadenken aan te zetten.

Een belangrijk inzicht is dat als Bitcoin zijn weg vervolgt om een steeds waardevoller wereldwijd actief en valuta te worden, er al een demografische groep actief is van waaruit veel van de filantropen van morgen zullen voortkomen. Het is een gemotiveerde en toegewijde groep, van wie velen al begrijpen dat met grote rijkdom ook grote verantwoordelijkheid komt. Ze zullen waarschijnlijk steeds meer bereid zijn om zich in te zetten voor en liefdadigheidsinstellingen te steunen die zich ethisch positioneren om mensen in nood te helpen, of die nood nu actueel is of opkomt naarmate overheden steeds minder in staat zijn om beloften uit het verleden na te komen.

Met de nieuwe vraag en de nieuwe financieringsgroep kan het de moeite waard zijn om een dochter-liefdadigheidsinstelling of non-profitorganisatie op te richten. Een nieuwe, op afstand geplaatste dochter kan zich beter focussen en sneller innoveren in zowel dienstverlening als fondsenwerving. Je zou zelfs Bitcoiner-medewerkers kunnen vinden die bereid zijn hun tijd vrijwillig in te zetten om je te helpen, evenals de middelen om filantropie financieel te ondersteunen, want rijkdom maakt mensen ook eigenaar van hun tijd.

Accepteer en richt je op bitcoindonaties

Het accepteren van bitcoin is een eenvoudige, goedkope manier om in contact te komen met de Bitcoin-demografie. Wereldwijd doen veel bedrijven dit nu om extra inkomsten te genereren, waarbij ze verschillende sociale media en online diensten gebruiken om zichzelf te promoten, vaak gratis. Door bitcoin te accepteren, stellen organisaties zich open voor een groeiende wereldwijde markt van mensen die in de loop van de tijd rijker worden. Deze markt is momenteel relatief eenvoudig te benaderen, omdat ze vrij samenhangend is op sociale media en online platforms.

In sommige belastingjurisdicties is vermogenswinstbelasting verschuldigd bij het uitgeven van bitcoin in bedrijven. Donaties aan liefdadigheidsinstellingen zijn echter mogelijk niet belastbaar, waardoor de frictie meer wordt verminderd dan bij bedrijven.

Nu een reputatie opbouwen binnen deze wereldwijde gemeenschap zal veel gemakkelijker zijn dan over een paar jaar, wanneer deze veel groter is en jouw liefdadigheidsinstelling er één van honderden is die bitcoin accepteert. Bovendien zullen de mensen met wie je nu in contact komt waarschijnlijk een groter deel uitmaken van de toekomstige filantropen dan degenen die Bitcoin later adopteren. Door je op deze demografie te richten, open je een wereldwijde kans om in aanmerking te komen voor Bitcoin-nalatenschappen, evenals andere niet-financiële steun zoals vrijwilligerswerk.

Treasurybeheer

Voor liefdadigheidsinstellingen en non-profitorganisaties die een deel van hun inkomsten halen uit beleggingen of fondsen, kan het opnemen van een allocatie naar bitcoin binnen de beleggingsmix superieure rendementen opleveren voor een bepaald risico door de Sharpe-ratio te verhogen. Zie hoofdstuk 7.3 ‘Treasurybeheer’ voor meer informatie hierover.

Innovatie in dienstverlening

Veel bedrijven die zich met Bitcoin bezighouden, introduceren producten en diensten die specifiek op deze markt zijn gericht om de omzet en loyaliteit verder te vergroten. Er is een kans voor liefdadigheidsinstellingen om te kijken hoe Bitcoin-technologie een platform kan bieden om hun dienstverlening te verbeteren.

We geven hier slechts één voorbeeld om het idee te verduidelijken en je innovatieproces te ondersteunen.

‘Bankier’ de ongebankten: Bitcoin-betaalkaarten, verstrekt en opgeladen door een liefdadigheidsinstelling, kunnen mensen zonder bankrekening – bijvoorbeeld door identiteitsproblemen of onrendabiliteit – helpen toegang te krijgen tot diensten zoals voedselbanken, terwijl privacy en waardigheid behouden blijven. Zo'n oplossing kan ook vaardigheden bevorderen die horen bij zelfstandig wonen, zoals het maken van budgetbeslissingen in de winkel. Dit kan ontvangers een basis bieden om ervaring op te doen met financieel beheer, ook al hebben ze momenteel geen toegang tot bankieren. Het kan er ook voor zorgen dat betalingen snel en kostenefficiënt bij lokale gebieden van behoefte terechtkomen.

Structuur van dienstverlening

Overweeg om structuren te decentraliseren om lokale gemeenschappen meer te betrekken. Een meer gedecentraliseerde structuur zal waarschijnlijk betrokkenheid van onderaf bevorderen en kan beter aansluiten bij de beweging naar een meer gedecentraliseerde wereld.

Vraaggroei

Identificeer de overlap tussen de liefdadigheidsdoelstellingen van uw organisatie en de gebieden waar momenteel onvervulde behoeften zijn, of waar de overheid momenteel in bepaalde behoeften voorziet maar zich mogelijk zal terugtrekken of de voorziening zal verminderen als zij in de toekomst met financiële uitdagingen wordt geconfronteerd.

Geef prioriteit aan en maak plannen voor het uitbreiden van uw diensten naar deze gebieden.

4.7.4 Activiteit

Ontwerp een fondsenwervingscampagne gericht op de Bitcoin-doelgroep.

Enkele zaken waar u aan kunt denken:

• Waarom zouden de filantropen die uit deze technologische verandering voortkomen met u willen samenwerken?
• Welke waarden heeft deze doelgroep?
• Hoe sluit uw goed doel / campagne aan bij deze waarden?
• Welke betrokkenheid bij Bitcoin zal het meest waarschijnlijk donaties aantrekken?
• Wat is de geografische spreiding van deze doelgroep?
• Wat zijn de vermogensgroepen binnen de doelgroep vandaag en in de toekomst?
• Hoe kunt u met hen communiceren en hen bereiken?
• Hoe kunt u een langdurige relatie en vertrouwen opbouwen met deze groepen?