Επίδραση σε κλάδους της βιομηχανίας

Σύμφωνα με τον Δείκτη Κατανάλωσης Ηλεκτρικής Ενέργειας του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ (CBECI), η ζήτηση ενέργειας του Bitcoin είναι περίπου 148 TW ετησίως (στις 3 Οκτωβρίου 2024), ισοδυναμώντας με περίπου 0,6% της συνολικής παγκόσμιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

4.1.0 Η Ενεργειακή Συζήτηση για το Bitcoin

Η σχέση του δικτύου Bitcoin με την ενέργεια είναι ίσως το πιο αμφιλεγόμενο και παρεξηγημένο χαρακτηριστικό του. Σε έναν κόσμο όπου ο πολιτικός διάλογος είναι ολοένα και πιο ευαίσθητος στην επίδραση του ανθρώπου στο περιβάλλον λόγω της αυξημένης βιομηχανοποίησης και των τάσεων στην καταναλωτική συμπεριφορά, η εμφάνιση μιας τεχνολογίας που αξιοποιεί μεγάλη ποσότητα ενέργειας για τη λειτουργία της είναι αναμενόμενο να προσελκύσει σημαντική δημόσια προσοχή. Ωστόσο, μεγάλο μέρος αυτής της προσοχής δεν είναι ιδιαίτερα ενημερωτικό και σε πολλές περιπτώσεις είναι εντελώς ανακριβές, όπως δείχνει το παραπάνω tweet του World Economic Forum.

Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η ενεργοβόρα φύση της εξόρυξης Bitcoin — που καθοδηγείται από τον μηχανισμό συναίνεσης Proof-of-Work (PoW) — συμβάλλει στις εκπομπές άνθρακα, ασκώντας επιπλέον πίεση στα παγκόσμια ενεργειακά δίκτυα, γεγονός που με τη σειρά του υπονομεύει τους κλιματικούς στόχους. Αναφορές που επισημαίνουν τη χρήση ενέργειας του Bitcoin, η οποία κατά καιρούς ξεπερνά ακόμη και ολόκληρες χώρες όπως η Αργεντινή, έχουν ενισχύσει τις ανησυχίες ότι το δίκτυο επιδεινώνει την περιβαλλοντική υποβάθμιση αντί να στηρίζει τις προσπάθειες βιωσιμότητας.

Ωστόσο, υπάρχει μια αυξανόμενη αντίθετη αφήγηση που υποστηρίζει ότι η εξόρυξη Bitcoin μπορεί στην πραγματικότητα να διαδραματίσει θετικό ρόλο στον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών δικτύων και να διευκολύνει τη μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Άρα, μπορεί το Bitcoin να είναι συνολικά θετικό για το περιβάλλον; Μπορεί να συμβάλει στην αποδοτικότητα και τη σταθερότητα του δικτύου και επομένως να βοηθήσει στην προώθηση της μετάβασης στην παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας;

4.1.1 Η Ενέργεια ως Ασφάλεια

Η κύρια λειτουργία του δικτύου Bitcoin είναι να διατηρεί ένα αποκεντρωμένο καθολικό συναλλαγών. Ελλείψει μιας κεντρικής αρχής για την επικύρωσή του, το δίκτυο απαιτεί έναν τρόπο να διασφαλίζει την ακεραιότητα του καθολικού και να αποτρέπει τη διπλή δαπάνη. Όλοι οι συμμετέχοντες του δικτύου πρέπει να συμφωνούν για την κατάσταση του καθολικού (ποιος κατέχει τι) σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Εδώ έρχεται η εξόρυξη.

Οι εξορύκτες χρησιμοποιούν εξειδικευμένο υπολογιστικό υλικό ή ASICs (Εξειδικευμένα Ολοκληρωμένα Κυκλώματα Εφαρμογών) που είναι διασκορπισμένα σε ένα τεράστιο παγκόσμιο δίκτυο. Τα ASICs έχουν σχεδιαστεί για να μαντεύουν επαναλαμβανόμενα λύσεις σε ένα κρυπτογραφικό παζλ που απαιτεί την εκτέλεση πεντάκις εκατομμυρίων υπολογισμών το δευτερόλεπτο. Μια επιτυχής μαντεψιά αποφέρει ανταμοιβή στον εξορύκτη με τη μορφή νεοδημιούργητων bitcoin και το δίκτυο επαληθεύει κρυπτογραφικά σε πραγματικό χρόνο ότι ο εξορύκτης ήταν επιτυχής. Έτσι, η διαδικασία ονομάζεται «proof-of-work».

Συλλογικά, το παγκόσμιο δίκτυο των εξορυκτών συνεισφέρει τεράστια υπολογιστική ισχύ. Αυτό συμβαίνει εκ σχεδιασμού, καθώς διασφαλίζει το δίκτυο – ένας κακόβουλος που προσπαθεί να επιτεθεί ή να χειραγωγήσει το δίκτυο προς όφελός του πρέπει να αναπτύξει αρκετή υπολογιστική ισχύ ώστε να ελέγχει την πλειοψηφία του δικτύου. Αν αυτό ήταν εφικτό, θα απαιτούσε τεράστιους οικονομικούς πόρους και πάλι θα ήταν απίθανο να διατηρήσει τον έλεγχο για αρκετό διάστημα ώστε να διαταράξει ουσιαστικά το δίκτυο Bitcoin. Επομένως, η πιθανότητα επιτυχίας μιας τέτοιας επίθεσης έχει μειωθεί σχεδόν στο μηδέν, χάρη στο ενεργειακό εμπόδιο.

Το Bitcoin δεν σπαταλά ηλεκτρική ενέργεια, τη χρησιμοποιεί για ασφάλεια.
Kyle Torpey

4.1.2 Αναζήτηση Αχρησιμοποίητης Ενέργειας

Οι εξορύκτες Bitcoin λειτουργούν σε ένα εξαιρετικά ανταγωνιστικό περιβάλλον, ανταγωνιζόμενοι άλλους παίκτες σε έναν 24ωρο παγκόσμιο αγώνα για να προσθέσουν το επόμενο μπλοκ συναλλαγών στο καθολικό και να διεκδικήσουν την «ανταμοιβή μπλοκ». Είναι εμπορικά κρίσιμο για τους εξορύκτες να αναζητούν τη φθηνότερη ενέργεια που είναι άφθονη και έχει μικρό ή καθόλου ανταγωνισμό στη ζήτηση. Αυτό οδηγεί τους εξορύκτες προς αχρησιμοποίητες ή σπαταλημένες πηγές ενέργειας.

Ο βασικός λόγος για αυτό είναι η αποδοτικότητα κόστους. Η ηλεκτρική ενέργεια είναι το κύριο λειτουργικό κόστος για έναν εξορύκτη, καθώς η διαδικασία είναι ιδιαίτερα ενεργοβόρα. Χρησιμοποιώντας αχρησιμοποίητη ενέργεια – δηλαδή ενέργεια που διαφορετικά θα έμενε ανεκμετάλλευτη, όπως πλεονάζουσα ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές ή καύση φυσικού αερίου – οι εξορύκτες μπορούν να μειώσουν σημαντικά το ενεργειακό τους κόστος. Η αχρησιμοποίητη ενέργεια είναι συχνά φθηνότερη επειδή δεν είναι εύκολα προσβάσιμη ή δεν έχει μεγάλη ζήτηση. Για παράδειγμα, σε περιοχές με πλεόνασμα υδροηλεκτρικής ή αιολικής ενέργειας, οι τιμές μπορεί να πέσουν λόγω έλλειψης υποδομών για τη διανομή της ενέργειας. Αυτό δημιουργεί ευκαιρίες για τους εξορύκτες να εξασφαλίσουν συμφωνίες για φθηνή ηλεκτρική ενέργεια, βελτιώνοντας τα περιθώρια κέρδους τους.

Οι συμφωνίες ηλεκτρικής ενέργειας μπορούν να εξασφαλίσουν πρόσβαση σε αχρησιμοποίητες ή σπαταλημένες πηγές ενέργειας, επιτρέποντας στους εξορύκτες να προστατεύονται από τη μεταβλητότητα των παραδοσιακών αγορών ενέργειας. Οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας κυμαίνονται λόγω εποχικής ζήτησης, τιμών ορυκτών καυσίμων και γεωπολιτικών γεγονότων. Η αχρησιμοποίητη ενέργεια προσφέρει στους εξορύκτες μια πιο σταθερή, προβλέψιμη παροχή ενέργειας, καθιστώντας τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και την κερδοφορία πιο εφικτά. Υπάρχει επίσης και όφελος για τη φήμη, καθώς η αξιοποίηση αχρησιμοποίητης ενέργειας μετριάζει την περιβαλλοντική κριτική μειώνοντας το ανθρακικό αποτύπωμα του εξορύκτη.

Εκτός από το όφελος για τον εξορύκτη, και ο παραγωγός ενέργειας επωφελείται από την ύπαρξη ενός αξιόπιστου πελάτη για την πλεονάζουσα ενέργεια. Οι παραγωγοί ενέργειας, ειδικά όσοι βρίσκονται σε απομακρυσμένες ή πλούσιες σε πόρους περιοχές, μπορεί να έχουν περιορισμένες επιλογές για να πουλήσουν την πλεονάζουσα ενέργεια. Οι εξορύκτες Bitcoin προσφέρουν έναν ελκυστικό «αγοραστή έσχατης ανάγκης» για αυτήν την κατά τα άλλα σπαταλημένη ενέργεια. Επομένως, οι συνεργασίες μεταξύ παραγωγών ενέργειας και εταιρειών εξόρυξης μπορούν να είναι αμοιβαία επωφελείς, επιτρέποντας στους παραγωγούς να αξιοποιήσουν εμπορικά την αχρησιμοποίητη ενέργεια και στους εξορύκτες να έχουν πρόσβαση σε φθηνή ενέργεια.

Επιπλέον, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η ηλιακή και η αιολική, συχνά παράγουν πλεονάζουσα ενέργεια κατά τις ώρες χαμηλής ζήτησης ή σε τοποθεσίες μακριά από μεγάλους καταναλωτές ενέργειας. Οι εξορύκτες Bitcoin μπορούν να εγκαταστήσουν τις επιχειρήσεις τους κοντά σε αυτές τις πηγές, παρέχοντας εμπορική χρήση για ενέργεια που διαφορετικά θα περιοριζόταν (δηλαδή θα σπαταλιόταν). Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για αιολικά πάρκα ή ηλιακά πεδία με διακοπτόμενη παραγωγή. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας που βασίζονται σε ορυκτά καύσιμα, όπου το αχρησιμοποίητο καύσιμο μεταφέρεται εύκολα σε περιοχές με εμπορική ζήτηση. Αυτό καθιστά την ηλεκτρική ενέργεια από ορυκτά καύσιμα λιγότερο ελκυστική, καθώς σπάνια είναι αρκετά φθηνή για να υποστηρίξει κερδοφόρα εξόρυξη.

4.1.3 Η Πρόκληση της Σταθεροποίησης του Δικτύου

Από την πλευρά του παραγωγού ηλεκτρικής ενέργειας, η σταθεροποίηση του δικτύου είναι μια σημαντική πρόκληση για τα δίκτυα ανανεώσιμης ενέργειας λόγω της διακοπτόμενης φύσης πολλών ανανεώσιμων πηγών, όπως η ηλιακή και η αιολική ενέργεια. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές πηγές ενέργειας (π.χ. άνθρακας, φυσικό αέριο ή πυρηνικά), που μπορούν να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια συνεχώς, οι ανανεώσιμες εξαρτώνται από περιβαλλοντικές συνθήκες. Αυτό οδηγεί σε διακυμάνσεις στην παραγωγή ενέργειας που καθιστούν δύσκολη την εξισορρόπηση προσφοράς και ζήτησης σε πραγματικό χρόνο.

Για παράδειγμα, η παραγωγή ηλιακής και αιολικής ενέργειας εξαρτάται από τον καιρό και την ώρα της ημέρας. Η ηλιακή ενέργεια λειτουργεί μόνο όταν λάμπει ο ήλιος και οι ανεμογεννήτριες παράγουν ενέργεια μόνο όταν φυσάει ο άνεμος. Αυτό οδηγεί σε μεταβλητότητα στην παραγωγή ενέργειας, καθιστώντας δυσκολότερη την αντιστοίχιση της προσφοράς ηλεκτρικής ενέργειας με τη ζήτηση ανά πάσα στιγμή. Μια ξαφνική πτώση στην παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας (π.χ. όταν σταματήσει να φυσάει ή κατά τη διάρκεια συννεφιασμένου καιρού) μπορεί να προκαλέσει απότομες μειώσεις στη διαθεσιμότητα ενέργειας, οδηγώντας ενδεχομένως σε διακοπές ρεύματος ή στην ανάγκη για εφεδρική ενέργεια από μονάδες ορυκτών καυσίμων.

Επιπλέον, κατά τις περιόδους υψηλής παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας (π.χ. ηλιόλουστες ή ανεμώδεις ημέρες) και χαμηλής ζήτησης (όπως μεταξύ 1-4 π.μ. κάθε πρωί), μέρος της ανανεώσιμης ενέργειας πρέπει να περιορίζεται για να αποφευχθεί η υπερφόρτωση του δικτύου. Αυτό μειώνει τη βιωσιμότητα των έργων ανανεώσιμης ενέργειας και δημιουργεί αναποτελεσματικότητα.

Συχνά τίθεται το ερώτημα αν οι μπαταρίες ή άλλες τεχνολογίες αποθήκευσης ενέργειας μπορούν να βοηθήσουν στην εξομάλυνση της μεταβλητότητας στην παραγωγή ενέργειας. Αν και αυτές οι τεχνολογίες μπορούν να βοηθήσουν στην αποθήκευση της πλεονάζουσας ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές, συχνά είναι δαπανηρές και έχουν περιορισμένη χωρητικότητα. Αυτό περιορίζει τη δυνατότητα εξομάλυνσης των διακυμάνσεων στην παραγωγή και κατανάλωση ενέργειας για μεγάλες χρονικές περιόδους.

4.1.4 Το Bitcoin ως Σταθεροποιητής

Η εξόρυξη Bitcoin, λόγω της ευέλικτης ζήτησης ενέργειας, μπορεί να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό εργαλείο διαχείρισης ζήτησης για τη σταθεροποίηση των δικτύων ανανεώσιμης ενέργειας. Οι εξορύκτες Bitcoin μπορούν να προσαρμόζουν γρήγορα την κατανάλωση ενέργειας ανάλογα με τις ανάγκες του δικτύου. Κατά τις περιόδους πλεονάζουσας παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας, οι εξορύκτες μπορούν να αυξήσουν τις λειτουργίες τους και να απορροφήσουν την πλεονάζουσα ενέργεια. Αντίθετα, κατά τις περιόδους υψηλής ζήτησης ή χαμηλής παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας, οι εξορύκτες μπορούν να διακόψουν ή να μειώσουν γρήγορα τις λειτουργίες τους, απελευθερώνοντας ενέργεια για βασικές υπηρεσίες. Αυτή η ευελιξία βοηθά στην εξισορρόπηση του δικτύου, διευκολύνοντας την ενσωμάτωση διακοπτόμενων ανανεώσιμων πηγών χωρίς την ανάγκη για ακριβές λύσεις αποθήκευσης ή την ανάπτυξη αντιστάσεων φορτίου που προσομοιώνουν τη ζήτηση ενός μεγάλου καταναλωτή, μετατρέποντας την πλεονάζουσα ενέργεια σε θερμότητα.

Επιπλέον, πολλοί εξορύκτες Bitcoin συμμετέχουν σε προγράμματα απόκρισης στη ζήτηση, όπου εθελοντικά μειώνουν την κατανάλωση ενέργειας κατά τη διάρκεια περιόδων πίεσης στο δίκτυο (π.χ. κατά τη διάρκεια καύσωνα ή ψυχρών κυμάτων). Δρώντας ως ελεγχόμενο φορτίο, οι εξορύκτες μπορούν να βοηθήσουν στην αποτροπή διακοπών ρεύματος και να διασφαλίσουν ότι το δίκτυο παραμένει σταθερό, ειδικά κατά τις περιόδους υψηλής ζήτησης.

Αντί να περιορίζεται η πλεονάζουσα ανανεώσιμη ενέργεια, η εξόρυξη Bitcoin μπορεί να καταναλώσει αυτή την πλεονάζουσα ενέργεια και να την αξιοποιήσει οικονομικά. Αυτό δημιουργεί μια οικονομική χρήση για ενέργεια που διαφορετικά θα σπαταλιόταν, βελτιώνοντας τη συνολική αποδοτικότητα των έργων ανανεώσιμης ενέργειας. Σε περιοχές με υψηλή διείσδυση ανανεώσιμων πηγών, όπως το Τέξας ή η Ισλανδία, οι εξορύκτες Bitcoin έχουν εγκαταστήσει επιχειρήσεις κοντά σε μονάδες ανανεώσιμης ενέργειας, βοηθώντας στην απορρόφηση της πλεονάζουσας ενέργειας και στη σταθεροποίηση του δικτύου.

Στο Τέξας, οι εξορύκτες Bitcoin έχουν συνεργαστεί με το Electric Reliability Council of Texas (ERCOT) 2 για να συμμετάσχουν σε προσπάθειες σταθεροποίησης του δικτύου. Προσαρμόζοντας τις λειτουργίες τους ανάλογα με τις πραγματικές συνθήκες του δικτύου, αυτοί οι εξορύκτες βοηθούν στην εξισορρόπηση της προσφοράς και της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, διασφαλίζοντας ότι η ανανεώσιμη ενέργεια μπορεί να ενσωματωθεί αποτελεσματικά χωρίς να διακυβεύεται η αξιοπιστία του δικτύου. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της χειμερινής καταιγίδας του Τέξας το 2021, οι εξορύκτες Bitcoin κατάφεραν να μειώσουν την κατανάλωση ενέργειας, απελευθερώνοντας ενέργεια για κρίσιμες υποδομές και οικιακή χρήση.

4.1.5 Κίνητρα για Καθαρή Ενέργεια

Εκτός από την αξιοποίηση της πλεονάζουσας ανανεώσιμης ενέργειας και τη λειτουργία ως αγοραστής έσχατης ανάγκης, οι εξορύκτες Bitcoin βοηθούν στην ενθάρρυνση επενδύσεων σε νέες υποδομές ανανεώσιμης ενέργειας μέσω μακροπρόθεσμων συνεργασιών με παρόχους ενέργειας. Αυτό προσφέρει στον προμηθευτή ενέργειας ένα σταθερό και αξιόπιστο έσοδο, ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη επιπλέον αιολικών πάρκων, ηλιακών σταθμών και υδροηλεκτρικών έργων. Η παρουσία εξορυκτών Bitcoin μπορεί να καταστήσει τέτοια έργα πιο οικονομικά βιώσιμα, παρέχοντας μια σταθερή βάση πελατών. Επιπλέον, οι εξορύκτες μπορούν να πληρώσουν για την ενέργεια άμεσα, δηλαδή πριν η πηγή ηλεκτρικής ενέργειας συνδεθεί με το δίκτυο. Αυτό μειώνει σημαντικά την περίοδο απόσβεσης και το κόστος κεφαλαίου για ένα νέο έργο ανανεώσιμης ενέργειας. Με έναν εξορύκτη Bitcoin ως εγγυημένο καταναλωτή, ο πάροχος ενέργειας μπορεί να επιλέξει να κατασκευάσει ένα μεγαλύτερο έργο από ό,τι θα ήταν αρχικά δυνατό χωρίς την παρουσία του εξορύκτη.

Η ανάγκη για έναν σταθερό αγοραστή ανανεώσιμης ενέργειας έγινε πρόσφατα εμφανής στο Ηνωμένο Βασίλειο – έχει αναφερθεί ευρέως ότι τα αιολικά πάρκα πληρώνονται για να απενεργοποιούνται και οι μονάδες φυσικού αερίου χρησιμοποιούνται για να τα αντικαταστήσουν.Σπαταλημένος Άνεμος, μια ιστοσελίδα που παρακολουθεί την ποσότητα της αχρησιμοποίητης αιολικής ενέργειας στο Ηνωμένο Βασίλειο, εκτίμησε ότι για τους δύο πρώτους μήνες του 2025, το κόστος αυτής της περικοπής για τους καταναλωτές ήταν £253 εκατ., μια αύξηση £158 εκατ. σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους.

Το Business Matters υποστηρίζει ότι η αιτία του προβλήματος είναι η «ταχεία επέκταση των υπεράκτιων αιολικών πάρκων, τα οποία κατασκευάζονται πιο γρήγορα απ’ ό,τι μπορεί να αναβαθμιστεί η μεταφορική υποδομή της Βρετανίας». Τις ημέρες με πολύ αέρα και χαμηλή ζήτηση, το δίκτυο ηλεκτρισμού δεν μπορεί να μεταφέρει την πλεονάζουσα ενέργεια και ο διαχειριστής του δικτύου ουσιαστικά αποζημιώνει τα αιολικά πάρκα για το κλείσιμό τους. Επιπλέον, πληρώνει μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με φυσικό αέριο που βρίσκονται πιο κοντά στο κέντρο ζήτησης, ώστε να καλύψουν τη διαφορά.

Αντίθετα, στην Ισλανδία, όπου κυριαρχούν η γεωθερμική και η υδροηλεκτρική ενέργεια, οι εξορύκτες Bitcoin έχουν αποτελέσει κινητήριο δύναμη για την επέκταση των υποδομών ανανεώσιμης ενέργειας. Η φθηνή ανανεώσιμη ενέργεια που διατίθεται στην περιοχή έχει προσελκύσει μεγάλο αριθμό εξορυκτικών επιχειρήσεων, δημιουργώντας μια συνεργατική σχέση μεταξύ των δύο τομέων.

Η κυβέρνηση της Ισλανδίας έχει αναγνωρίσει τη δυνατότητα της εξόρυξης Bitcoin να τονώσει την οικονομία, να δημιουργήσει θέσεις εργασίας και να προσελκύσει ξένες επενδύσεις. Ως αποτέλεσμα, έχει στηρίξει τον κλάδο και έχει ενθαρρύνει ενεργά την ανάπτυξή του.
Industry Leaders Magazine

Η γεωγραφική ευελιξία της εξόρυξης Bitcoin είναι επίσης σημαντική. Οι επιχειρήσεις εξόρυξης Bitcoin δεν περιορίζονται γεωγραφικά με τον ίδιο τρόπο όπως οι παραδοσιακές βιομηχανίες. Μπορούν να εγκατασταθούν σε απομακρυσμένες περιοχές με άφθονες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά περιορισμένη πρόσβαση σε πληθυσμιακά κέντρα ή υποδομές μεταφοράς. Αυτό τις καθιστά ιδανικές για την κατανάλωση ενέργειας σε μέρη όπου οι παραδοσιακές βιομηχανίες δεν θα ήταν εφικτές, ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη καθαρής ενέργειας σε υποχρησιμοποιημένες περιοχές. Με αυτόν τον τρόπο, οι εξορύκτες Bitcoin αποτελούν μια αγορά που πηγαίνει στην πηγή ενέργειας, αντί να απαιτεί να μεταφερθεί η ενέργεια σε αυτούς, με όλα τα συναφή κόστη υποδομής.

Η εξόρυξη Bitcoin προσφέρει ισχυρό οικονομικό κίνητρο για την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, δημιουργώντας σταθερή ζήτηση για καθαρή ενέργεια, βοηθώντας στη σταθεροποίηση των δικτύων και στηρίζοντας την ανάπτυξη υποδομών σε περιοχές πλούσιες σε ανανεώσιμους πόρους. Καθώς οι εξορυκτικές δραστηριότητες στρέφονται όλο και περισσότερο προς τις ανανεώσιμες πηγές, γίνονται καθοριστικοί παράγοντες στη παγκόσμια μετάβαση προς ένα πιο βιώσιμο ενεργειακό μέλλον.

4.1.6 Μια εξελισσόμενη θετική ιστορία

Η σχέση του Bitcoin με την ενέργεια είναι πολύπλευρη και εξελίσσεται. Η εξόρυξη Bitcoin έχει δεχτεί κριτική για την υψηλή κατανάλωση ενέργειας, με ορισμένους σχολιαστές και περιβαλλοντολόγους να επικαλούνται μελέτες που δείχνουν ότι η κατανάλωση ενέργειας του δικτύου είναι ισοδύναμη με αυτή ολόκληρων χωρών, ενώ άλλοι εκφράζουν ανησυχίες ότι οι ενεργειακές απαιτήσεις του κλάδου θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, αυτή η αφήγηση παραβλέπει εντελώς τη δυνατότητα της εξόρυξης Bitcoin να διαδραματίσει εποικοδομητικό ρόλο στη μετάβαση προς ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στην αποδοτικότητα των δικτύων.

Η εξόρυξη Bitcoin, με τη μοναδική της ανάγκη για φθηνή και άφθονη ηλεκτρική ενέργεια, έχει ευθυγραμμιστεί όλο και περισσότερο με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σε περιοχές πλούσιες σε αιολική, ηλιακή ή υδροηλεκτρική ενέργεια, οι εξορύκτες μπορούν να αξιοποιήσουν πλεονάζουσα ή απομονωμένη ενέργεια που διαφορετικά θα χανόταν. Αυτή η δυναμική βοηθά στη βελτίωση της οικονομικής βιωσιμότητας των έργων ανανεώσιμης ενέργειας, παρέχοντας σταθερή ζήτηση για πλεονάζουσα ηλεκτρική ενέργεια, ειδικά κατά τις περιόδους χαμηλής ζήτησης.

Η αναζήτηση απομονωμένης ενέργειας είναι ουσιώδης για τους εξορύκτες Bitcoin από εμπορική άποψη, επειδή μειώνει το κόστος, ενισχύει τη βιωσιμότητα για το περιβάλλον και εξασφαλίζει λειτουργική σταθερότητα σε μια ασταθή ενεργειακή αγορά. Αυτή η στρατηγική όχι μόνο καθιστά την εξόρυξη πιο κερδοφόρα, αλλά τοποθετεί επίσης τον κλάδο ως βασικό παράγοντα στη διαχείριση των δικτύων και την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Η εξόρυξη Bitcoin προσφέρει λύσεις σε ορισμένες από τις βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα δίκτυα ανανεώσιμης ενέργειας. Η διακοπτόμενη φύση της ηλιακής και αιολικής ενέργειας δημιουργεί αστάθεια, καθώς η παραγωγή ενέργειας μεταβάλλεται ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Οι εξορύκτες Bitcoin, με τις ευέλικτες και κλιμακούμενες λειτουργίες τους, μπορούν να βοηθήσουν στη σταθεροποίηση του δικτύου καταναλώνοντας πλεονάζουσα ενέργεια κατά τις περιόδους υπερπαραγωγής και μειώνοντας τη δραστηριότητά τους σε περιόδους υψηλής ζήτησης. Αυτή η ικανότητα απόκρισης στη ζήτηση έχει ήδη αξιοποιηθεί σε αγορές όπως το Τέξας, όπου οι εξορύκτες συνεργάζονται με τους διαχειριστές του δικτύου για να διασφαλίσουν τη σταθερότητα του συστήματος.

Η δυνατότητα του Bitcoin να εξαλείψει την καύση μεθανίου σε πετρελαιοπηγές είναι ένα ακόμη παραγνωρισμένο όφελος. Με τη συλλογή και χρήση απομονωμένου φυσικού αερίου που διαφορετικά θα καιγόταν, οι εξορύκτες Bitcoin μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση των επιβλαβών εκπομπών μεθανίου, μετατρέποντας ένα περιβαλλοντικά επιζήμιο απόβλητο σε πολύτιμο πόρο.

Η περιβαλλοντική εξέταση της εξόρυξης Bitcoin είναι αναμενόμενη και ευπρόσδεκτη. Ωστόσο, η τεχνολογία δείχνει όλο και περισσότερο μοναδικές ευκαιρίες για την προώθηση της υιοθέτησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη βελτίωση της αποδοτικότητας των δικτύων.

Καθώς ο κλάδος ωριμάζει, η μεγαλύτερη συνεργασία με παρόχους ανανεώσιμης ενέργειας και διαχειριστές δικτύων βοηθά την εξόρυξη Bitcoin να γίνει βασικός παράγοντας στη παγκόσμια στροφή προς ένα πιο βιώσιμο ενεργειακό μέλλον.

Σημειώσεις

1. Το Bitcoin Δεν Σπαταλά Ηλεκτρισμό, Χρησιμοποιείται για Ασφάλεια, ένα άρθρο που περιγράφει πώς ο ηλεκτρισμός αποτελεί τη βάση του μοντέλου ασφάλειας του Bitcoin, Bitcoin Magazine, Νοέμβριος 2015 https://bitcoinmagazine.com/business/bitcoin-doesn-t-waste-electricity-it-s-used-for-security-1446482572
2. Οι εξορύκτες Bitcoin αντιπροσωπεύουν το 95% των Μεγάλων Ευέλικτων Φορτίων στο Τέξας, The Miner Mag, Φεβρουάριος 2024.https://theminermag.com/news/2024-02-29/bitcoin-mining-map-north-america-texas/
3. Η έλλειψη χωρητικότητας του δικτύου αυξάνει το κόστος της «χαμένης αιολικής ενέργειας» στα £250 εκατ., Business Matters, Μάρτιος 2025 https://bmmagazine.co.uk/news/lack-of-grid-capacity-pushes-wasted-wind-costs-to-250m/
4. Ισλανδία: Το Απρόσμενο Κέντρο Εξόρυξης Bitcoin, Industry Leader Magazine, Σεπτέμβριος 2023 https://www.industryleadersmagazine.com/iceland-the-unlikely-bitcoin-mining-hub/
5. Τι καθιστά το μεθάνιο πιο ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου από το διοξείδιο του άνθρακα; Climate Portal, Δεκέμβριος 2023.https://climate.mit.edu/ask-mit/what-makes-methane-more-potent-greenhouse-gas-carbon-dioxide
6. Η εταιρεία Bitcoin flare Crusoe εξαγοράζει την ανταγωνίστρια Great American Mining, Data Center Dynamics, Οκτώβριος 2022 https://www.datacenterdynamics.com/en/news/bitcoin-flare-firm-crusoe-buys-rival-great-american-mining/

4.2.0 The Challenge for Investment Managers

Bitcoin is not only a new entrant to the institutional investment sector, it has unique characteristics that pose challenges for traditional finance around how to classify and evaluate it. Bitcoin is only 15 years old and, for most of that time, it was a small and relatively illiquid asset dominated by individual investors. Participation in the bitcoin market by institutional investors has, so far, been limited. For many years, the absence of clear legal and regulatory guidance was an obvious hurdle and perhaps a convenient excuse for staying away.

The launch of futures markets in bitcoin around the end of 2017 was the first step in legitimising the asset for regulated investors. However, it was the regulatory approval of Bitcoin ETFs, in January 2024, that finally demonstrated to the professional investment management sector that bitcoin is now an established asset class that demands attention.

Now bitcoin is becoming a more widely-appreciated asset class, the key challenge for institutional investors is how to evaluate and develop an investment strategy around it. Wealth managers are under increasing pressure from clients to offer, not only an opinion, but a credible framework with products that allow clients to participate in this new asset class. Otherwise, they risk losing significant business to rivals with a broader-minded approach to building wealth.

Until recently, it was challenging for investment managers to justify spending any time to study bitcoin, let alone allocating capital to it. However, with client interest ramping up, we may have reached a point where managers without a bitcoin investment strategy must provide a valid justification.

This module considers some of the ways traditional investment managers might consider bitcoin the asset, its prospects, valuation metrics and impact on portfolios. It is not intended to be prescriptive - the investment management community is very broad in scope and style and each manager will have its own investment framework and process.

4.2.1 Coming around to bitcoin

Institutional investors can be considered in two groups. The first group consists of wealthy investors that may be participating via an investment vehicle or a family office. The group also contains specialist investors or hedge funds that are, by their nature, able to deploy capital relatively quickly. They may have few stakeholders, making them less constrained and more nimble with regard to investment decisions and strategy. They may be less constrained by regulation and have a higher risk tolerance. This group is already more likely to have some exposure to bitcoin.

The second group can be thought of as the more traditional investment sector. It consists of regulated investment advisors, larger asset managers, banks, mutual fund operators, pensions, endowments and sovereign wealth funds. It tends to move much more cautiously and has a lower risk tolerance.

This group is also much more conservative. Its members will have long-established and detailed investment frameworks and processes. Managers may be constrained by detailed mandates that restrict the assets or markets available. Allocation decisions are often made by committees made up of portfolio managers, analysts and compliance staff where ideas are deeply-researched and documented according to strict criteria, all under the watchful eye of a financial regulator. 

It is easy to have sympathy for this group and the challenges it faces with bitcoin. By nature this group is conservative, resistant to change and, generally, this approach has served it well. In that environment, when a highly-innovative or disruptive technology comes along, the natural reaction is to be cautious, skeptical or to completely dismiss it, especially if much of the wider industry is doing the same. Therefore, in this highly-disciplined environment, it should be no surprise that this second group has moved much slower when allocating to a new asset like bitcoin. 

Readers of much of the traditional financial media’s coverage of the Bitcoin network and protocol have noted that many commentators struggle to see where it fits within the legacy financial system. This is understandable. Bitcoin emerged from outside the existing financial system. And, as a technology that reimagines the concept of money itself, its adoption has the potential to render much of traditional finance obsolete. Of course, this resembles the disruptive technology playbook within other industries.

Nevertheless, increased demand for exposure from clients is forcing managers to consider bitcoin exposure in portfolios or risk losing clients. This demand was a key driver in the launch of Bitcoin ETFs by large asset managers BlackRock, Fidelity and others. This gave investment managers a regulator-approved vehicle, allowing them to satisfy investor demand for bitcoin exposure in a way that is compatible with existing investment mandates.

After 15 years of negative coverage from mainstream and business media, Bitcoin is still defying many naysayer predictions. The network continues to grow and metrics such as the number of public addresses, the network hash rate and the dollar value transacted, all point to technology that continues to grow exponentially.

Therefore, it is becoming harder for investment managers to justify not having an allocation to bitcoin.

4.2.2 Bitcoin: An Acceptable Alternative Asset?

Depending on their mandate (e.g. single asset, single strategy or risk-weighted multi-asset funds etc), large traditional investment managers will have their own well-established criteria and framework for evaluating potential investments. These processes are disciplined and rigorous, as they should be. Therefore, it may be challenging for an investment manager to see whether holding bitcoin in a portfolio can fit an existing investment process because it cannot be valued using traditional metrics used for other asset classes. Therefore, part of the evaluation of bitcoin as an investment should run alongside a review of existing investment processes. 

From an academic perspective, the goal of effective investment management is to develop optimal portfolios at the ‘efficient frontier’. That is, the portfolios that offer the highest expected return for a defined level of risk, or the lowest measure of risk for a defined expected return. The key question for investment managers is whether an allocation to bitcoin can help achieve this goal.

Studies show that successful evaluation of risk versus return should place a portfolio at or near the efficient frontier. A common metric used to measure this is the Sharpe Ratio. It divides a portfolio’s excess return by a measure of a portfolio’s volatility, such as the standard deviation of excess return. A higher Sharpe is better when comparing portfolios.

It’s worth noting that portfolios at the efficient frontier usually exhibit a higher degree of diversification. That is, they contain a broad range of assets whose returns are not closely correlated in terms of price performance. Alternative assets tend not to be closely correlated with the major asset classes (stocks and bonds) and therefore can be an attractive prospect for investment managers seeking additional diversification in a portfolio. ‘Alternatives’, such as private equity, real estate, farmland, or even art and collectibles are increasingly on the watch-list of institutional portfolio managers as a diversification tool, especially given the significant underperformance of the bond market in recent years. Managers of the typical ‘60/40’ portfolio (60% stocks, 40% bonds) are under pressure to improve overall investment performance.

However, alternatives often come with a significant impediment. They may reside in markets that lack the depth of liquidity seen in larger stock or bond markets. It is challenging to find buyers or sellers in sufficient size. Even pricing an asset for portfolio purposes can be challenging as simply ‘marking to market’ can be unreliable in an illiquid market.

Bitcoin is an alternative asset that doesn’t have this drawback. It is a market valued in excess of $1 trillion and trades 24x7 globally. Volume traded is counted in tens of billions of dollars daily. Also, unlike other alternative investments, bitcoin is homogeneous, independently verifiable, easily divisible and has no counterparty risk, if held directly. 

4.2.3 Analysing and Valuing Bitcoin

Professional Investment managers will already have an established rigorous process for evaluating potential investments. In 2017, business systems analyst Brian Leemoon developed a framework for appraising Bitcoin technology using three well-established business analysis methods: SWOT, PESTLE and Porter's Five Forces. From an investment manager’s perspective, a summary example SWOT analysis for Bitcoin might look something like this:

Strengths

• Most recognised digital asset, open payment network/protocol with longest history
• Highly stable protocol with no major changes to monetary policy
• Highly stable network with 99.99% uptime since inception
• Most secure and decentralized digital asset network
• Most valuable and liquid digital asset market with the largest user base
• Fastest growing digital asset network - no. of addresses, hash rate, value transacted
• Enabling economic participation in developing world
• Positive symbiotic relationship with renewable energy and other ESG benefits
• Establishing as a treasury asset for corporations, strengthening balance sheets
• Regulatory landscape is improving. i.e. approval of ETFs in the US

Weaknesses

• Highly-volatile asset price with significant price drawdowns
• On-chain transaction costs are highly variable
• Lack of market education around functionality and properties
• Challenging to value by investors
• Lack of clear regulatory guidelines in major markets 
• Negative market perceptions and sensitivity to illicit or criminal use
• Career/reputation risk associated with supporting Bitcoin within traditional finance sector
• Could become illiquid if investor sentiments turns against the asset
• 3rd-party custodians are vulnerable to cyberattack or theft

Opportunities

• Becomes established as a store of value and global treasury reserve asset
• Becomes more accepted as a medium of exchange for goods and services
• Success of application layer protocols will drive significant user adoption 
• User growth at a similar rate to the internet in the mid-1990s
• Opportunity for improved investment returns through diversification (non-correlation)
• Market dynamics ripe for demand - fiat monetary debasement likely to continue
• Early-mover advantage potential for investment managers over competitors

Threats

• Significant price rally leading to risks of a large price drawdown
• Regulatory landscape in major markets turns against the technology
• The network experiences a technical outage, impacting valuation perceptions
• An ‘upgrade’ to the network results in unexpected technical problems
• It is surpassed by another digital asset that has more user or regulatory support

This is not an exhaustive list and we should expect investors to hold varying views on the strengths and weaknesses etc. However, the exercise encourages analysts to gain a deeper understanding of the Bitcoin network, protocol and asset and consider what makes it investible. It is also important to revisit the analysis regularly since key elements of the ecosystem continue to develop.

The SWOT analysis also encourages analysts to make a comparison with the fiat monetary system. A general lack of acceptance of the problems associated with fiat money can be a roadblock to understanding Bitcoin. For decades, there has been very little discussion of fiat money’s drawbacks within investment or academic communities, largely because it is generally accepted that there is no credible alternative since the gold standard ended, giving way to a system of free-floating fiat currencies. That is, until Bitcoin came along.

Bitcoin has new and unique properties. Because of this there has been much debate around how to value it as an investment. A common critique is that it has no cash flows like stocks, bonds or real estate and it is, therefore, ‘uninvestable’. However, this may speak to the inflexibility of an investment process that requires rework to adapt to new ideas. It helps some investors to think of bitcoin (the asset) as a ‘digital gold’ with superior properties to physical gold. Gold also has no cash flows and has a long history of being used as money. Drawing a comparison of the monetary properties of gold, fiat and bitcoin can be instructive, similar to that contained in the 2018 article ‘The Bullish Case for Bitcoin’ by Vijay Boyapati.

In the absence of traditional measures of valuation, how should we consider the potential future value of bitcoin? 

Analyst Jesse Myers4 at OnRamp suggests that because bitcoin can be thought of as new base money that can reprice all other asset classes, then the Total Addressable Market (TAM) for bitcoin is the entire world’s wealth (around $900T), that is, all value held in equities, bonds, real estate, money markets etc.

 Of course, the capture of a majority or even a large portion of the world’s wealth is not expected to happen anytime soon. This is a multi-decade story. So, in the meantime, how can we track that the Bitcoin network is trending in the right direction, so that this investment thesis for bitcoin (lower case b for the asset) remains intact?

For the Bitcoin network there are many metrics5 we can track to monitor activity on the network. Below are some examples. This is not an exhaustive list and a full description of each is beyond the scope of this module.

• Hashrate of the network (the total combined computational power being used to mine and process transactions on the Proof-of-Work Bitcoin ledger)
• Dollar value transacted on the network
• Number of bitcoin on exchanges (a measure of scarcity of the available bitcoin for trading)
• Number of users, active wallets on the network (base layer & layer 2 such as Lightning). It is worth noting that estimates of these can vary significantly, so it is important to choose a consistent methodology in order to monitor trends reliably. 
• Number of active nodes on the network
• HODL waves (the distribution of bitcoin holders based on how long they have held coins)
• The trend of Bitcoin-related media publications, such as films, books or mainstream media articles.
• The trend in the number of merchants accepting bitcoin payments in major economies. This can be tracked on btcmap.org 

Tracking a basket of metrics for the network helps a manager monitor if the investment thesis remains intact. In addition, tracking the progress of publicly traded related stocks (such as miners or companies offering bitcoin exposure) can provide additional supporting data. These stocks can also be valued using traditional metrics that professional managers will already be comfortable with, such as discounted cash flow models or ratios such as price/earnings, price/sales, price/earnings growth, price/free cash flow, or price/book value. 

4.2.4 Bitcoin’s impact on Portfolios

Despite being only 15 years old, by August 2025 bitcoin had established itself as the world’s 7th most valuable asset. While it’s important for investment managers to understand the nature of Bitcoin and its potential impact on the economy and society, the key question from a professional perspective is the potential impact on portfolios.

If we believe that Bitcoin can capture a significant portion of global wealth over the long-term, then it seems reasonable to have an allocation to it as a high-powered return enhancer. However, it is important to consider whether the return is worth the risk. This is captured by the Sharpe Ratio mentioned earlier. A manager should also consider diversification. That is, how correlated an asset’s investment returns are when compared with other assets in the portfolio, while also considering the risks around price volatility and drawdowns.

There is publicly available information on the impact of bitcoin on portfolios at Fidelity Investments or the Nakamoto Portfolio from Swan Research. In a study updated in June 20248, Fidelity conducted returns, volatility and correlation analysis of bitcoin relative to stocks, bonds and gold within a 60/40 stocks/bonds portfolio. It found that bitcoin did offer some diversification benefit, although correlations vary.

The chart below shows rolling 3-year correlations of bitcoin relative to stocks and bonds, from July 2013 to March 2024. It shows that, while correlations between stocks and bonds are increasing. A rolling 3-year correlation to stocks of 0.53 and to bonds of 0.26 through to March 2024 shows significant potential for diversification in a multi-asset portfolio.

The total market capitalization of bitcoin didn’t exceed $100B until mid-2016. Therefore measuring early correlations may be less meaningful since the bitcoin market lacked depth, liquidity and pricing efficiency in early years, especially prior to January 2018 when the first bitcoin futures contracts began trading.

From a returns perspective, Fidelity observed that since August 1, 2010 to March 31, 2024, bitcoin achieved annual returns of 178%, while noting that since the establishment of futures trading, annualized returns are around 29.6%. Of course, the past is no guarantee of the future. However, it is clear that bitcoin has potential to significantly enhance portfolio returns.

Bitcoin’s price volatility is often cited as a reason that investment managers steer clear of bitcoin as a portfolio constituent. It is a slightly odd criticism, since managing price volatility of individual assets within a portfolio is a well-understood attribute of a competent portfolio manager. Furthermore, Fidelity found that bitcoin’s annual price volatility is not dramatically different to the ‘magnificent seven’ group of high-performing technology stocks.10 At the end of 2023, there were 92 S&P stocks more volatile than bitcoin.

Fidelity also observed that bitcoin’s volatility is declining over time. This is to be expected as the market matures. A deeper and more liquid market allows for greater capital inflows with less impact on the market price.

High price volatility, measured by the standard deviation of returns, is also well-understood by investors as a by-product of high performing assets. As shown in the table below, for the period from 2020 to early 2024, bitcoin investors have been well-compensated for its volatility, showing a Sharpe ratio of 0.96 versus 0.65 for the S&P 500. The Sortino ratio is perhaps more instructive, since it only considers downside standard deviation of returns or “bad” volatility. Its value of 1.86 shows that the majority of volatility over the four years was to the upside. This is despite some significant price drawdowns over the period.

The bottom line is that bitcoin is a volatile asset. This is to be expected because it is new and on a long voyage of price discovery and user adoption. Professional investors are well-equipped to embrace this volatility and, given the potential for supernormal returns, manage it accordingly. They can determine the appropriate allocation, in line with their own investment framework and appetite for risk. And, to smooth out short-term volatility, holding bitcoin for at least one, 4-year, halving cycle could be an appropriate minimum holding period.

4.2.5 The Shifting Narrative 

Since the start of 2024, there has been a significant shift in the narrative around bitcoin within traditional finance. The market entered 2023 with the overhang of the FTX collapse still present. As a result, large swathes of the industry were not considering bitcoin as a seriously investable asset.

Moving forward one year the narrative has shifted considerably. The US SEC approval of Bitcoin ETF products represents a transformative shift in the regulatory landscape. This development effectively opens the door to professional investors, allowing them to enter this asset class via a regulated product, issued by highly-regarded and long-established asset managers.

After just nine months of trading, Bitcoin ETFs were ranked the most successful ETFs ever launched. After just two full quarters of trading, they had already broken records for the most money attracted in the first year and the highest number of institutional holders.12 In the wake of the ETF approvals and their trading success, leading investment firms (such as Blackrock, Fidelity and Cantor Fitzgerald) are making considerably more positive market comments on the prospects for bitcoin. This piles on the pressure for investment managers that have yet to develop a coherent bitcoin strategy.

It is becoming increasingly difficult for professional investors to justify not having some exposure to bitcoin, if only in an intellectual sense. Moveover, the shifting narrative has helped to pull back the curtain on the fiat monetary system, further exposing its inherent flaw - it declines in purchasing power over time.

Ultimately, the role of Investment professionals is to manage risk. With that in mind, it is worth considering what ‘zero exposure’ to bitcoin is suggesting from a risk management perspective. 

Is it akin to a bet, with 100% certainty, that the Bitcoin network and protocol will fail? If so, is that sound risk management?

In the world of traditional finance, bitcoin sceptics remain in the majority. This should be no surprise. The sector is by nature conservative, operating as it does in a highly-regulated environment. Within this setting and moving in circles of where conformity is encouraged, there is little advantage to be gained in being an early-adopter of new and disruptive technology. Indeed, there may only be increased career-risk for trying to get ahead of the herd.

However, like other disciplines such as insurance or engineering where sound risk management is essential, the need to be effective should supersede the desire to be correct. Therefore, bitcoin-skeptical investment managers should seriously consider some exposure, due to the risk of significant overall underperformance if bitcoin continues to perform well over the long-term. The performance risk associated with zero exposure should not be ignored.

4.2.6 Bitcoin’s Future Impact on Investment Management

It is also worth considering what long-term impact the rise of bitcoin in portfolios may have on the investment management industry. 

Fiat money’s ‘store of value’ problem has been a key driver behind the growth of the professional investment management sector since the 1970s. The inability of fiat money to store purchasing power while residing in a simple savings account, has led to an explosion in investment products, directed at consumers seeking to grow or to simply maintain their purchasing power.

A side effect of this phenomenon is that the major asset classes - stocks, bonds and real estate, have all attracted significant valuation premiums thanks to their superior ability to store value over the long-term. Furthermore, as fiat money’s debasement has accelerated, capital flows toward these assets has ramped up further, leading to malinvestment and distorted valuations, which potentially lead to asset bubbles and poorer outcomes for investors. It is argued that this effect can also be observed in the valuations of alternative assets such as art, vintage cars and other collectibles.

In a future world where bitcoin is more recognised as a superior store of value versus other asset classes and establishes itself as a treasury reserve asset, what impact would this have on valuations in other asset classes?

The long-term impact could be dramatic: bitcoin could draw the ‘monetary premium’ from other asset classes, slowly at first, and then more quickly as its properties become more widely understood. In this scenario, a large swath of investment products become obsolete, with the result that the investment management sector declines in size. In time, the sector’s slice of the wider economy may shrink to resemble the proportion it held 50+ years ago.

Of course, not many commentators expect this scenario to play out soon - bitcoin’s global adoption is a multi-decade story. However, those investment management firms that are prepared already have a huge advantage over those that are not. Therefore, it is essential for all investment management firms to have ‘The Rise of Bitcoin’ on their Risk Registers. And, even the most skeptical managers should ask:

What if, like the rise of the internet, we can’t simply choose to opt-out?

Notes

1. Boom or Bust, Bitcoin a valuation framework, Brian Leemoon, Wilkes University, December 2017.
2. The Bullish Case for Bitcoin, March 2, 2018 by Vijay Boyapati contains a comparison of the monetary properties of Bitcoin, Gold and Fiat.
3. Bitcoin’s potential full valuation, Jesse Myers, February 2003.
4. There are many resources providing data and charts on the Bitcoin network. Bitbo is one example: https://charts.bitbo.io/index/
5. The world’s top assets by market capitalisation are tracked here: https://companiesmarketcap.com/assets-by-market-cap/
6. The Nakamoto Portfolio is a list of tools, research and open-source code that can help analysts assess the impact of bitcoin on portfolios.
7. Considerations for including bitcoin in investment portfolios, Fidelity Institutional
8. Correlation reveals the strength of return relationships between investments. A perfect linear relationship is represented by a correlation of 1, while a perfect negative relationship has a correlation of -1. A correlation of 0 indicates no relationship between the investments. Correlation is a critical component to asset allocation and can be a useful way to measure the diversity of a portfolio. 
9. A Closer Look at Bitcoin’s Volatility, Fidelity Digital Assets
10. United States Inflation Rate from TradingEconomics.com; source: U.S. Bureau of Labor Statistics https://tradingeconomics.com/united-states/inflation-cpi
11. Bitcoin ETFs Are Making History: Wall Street Rushes In, But Opportunities Remain for Smart Investors, Yahoo Finance, Aug 28, 2024.

Broad money represents the big set of money that people and businesses directly use to transact with each other, store our savings in, and define as our ‘money’
Lyn Alden

4.3.0 Introduction

Once a new technology rolls over you, if you're not part of the steamroller, you're part of the road.
Stewart Brand

Banking and payments have been strongly related ever since banks emerged. Many institutions are engaged to some degree in both activities. In the 2020s the largest banks rank alongside the largest payments services companies and often have significant cross-shareholdings. For example as at December 2023, Bank of America, which founded Visa in 1958 as BankAmericard, owned 1.53% of Visa Inc. Morgan Stanley owned 3.26% (source: Wikipedia).

Until the 19th century the involvement of banks in payments, other than as issuers of paper money backed by gold, was much lower as most transactions were made in cash. By the middle of the century paper cheques, supported by banks, had emerged and become the primary means of exchange in the United States for larger transactions as a replacement for cash. The advent of the telegraph created the opportunity for Western Union to pioneer the first money transfer service in 1871. Historically, the main roles of banks were as custodians of money through the provision of bank accounts, and as providers of credit to individuals and businesses.

The rise of digital communications and the internet have generated huge innovation in payments both inside the banking system and outside, PayPal is an example of these new payment providers. However, until the advent of stable coins on blockchain ledgers, the banking system still lay underneath all payments solutions. USDt, also known as Tether, now allows the banking system to be disintermediated from payments denominated in and valued by the market as US Dollars. Payment disintermediation is one element of technology that may change banking and payments. Another more consequential change for the role of banks could be driven by the emergence and growth of value transfer denominated in an entirely different unit of money - bitcoin.

The purpose of this chapter is to consider what the rise of Bitcoin may mean for the banking and payments industries. It also aims to provide a basis for banks and payments services companies to identify threats and opportunities that this neutral, permissionless and global value transfer technology may present. 

4.3.1 Risk

The most important causes of change are not to be found in political manifestos or in the pronouncements of dead economists, but in the hidden factors that alter the boundaries where power is exercised. Often, subtle changes in climate, topography, microbes, and technology alter the logic of violence.
James Dale Davidson

We are not concerned here with the usual financial or operational business risks that banking, payment services and other companies may need to monitor and manage. In this section we consider strategic business risks that could emerge and how the rise of Bitcoin may drive a once in a century transformation of the industry. If we were to rank industries by likelihood and impact with respect to being affected by the rise of this technology, then banking and payments would sit right at the top of the list.

History is replete with examples of technology innovation changing how human societies evolved and were governed. The Sovereign Individual, a 1997 book by James Dale Davidson and William Rees-Mogg, explores how technology changes drove the change in the West from a world governed by the Church to one of the nation states we inhabit today. They identify the key technology innovations as the emergence of the printing press and the use of gunpowder as a fuel for violence which changed the returns to violence at scale.

An important observation is that there is no evidence that either the Church or the people at large wanted or instigated the change that occurred. In retrospect it appears inevitable that the power that emerged from the Church’s control of information would ebb as the new economics removed its monopoly on producing written materials.

The printing press lowered the cost of reproducing information, and thus increased the decentralisation of the production of written material. 

History suggests that technology that drove large change was not instigated by the governmental framework, the institutions, the leadership or by the people via democratic processes. More often we saw that people and institutions tended to vainly resist, obstruct and delay the adoption. In the 20th century we can observe this in the early responses to the use of automobiles, electricity, cryptography, email and the internet.

The embracing of new technologies by markets drove the reshaping of where people lived, how they worked and sometimes the very structure of what they regarded as their culture, country or leadership entity. In many cases it changed the scale and construction of that very entity itself. Other examples of technology driving wide scale societal change include the rise of farming, electricity, automobiles and the internet.

This evidence is cited to support the conclusion that technology must therefore be superordinate to law. Law can catch up afterwards, but the flow of causation shows legal means can’t reasonably or durably stop change, and nor can legal means cause it. Laws changing are an effect of technology change, not the cause, and new technology innovation can’t be voted in, decreed by a ruler or indeed prevented without self-harm.

Law has been unable to prevent the advance of many technologies which at the time of their inception the society seemed to wish to prevent. Where this has been achieved it has usually reduced the wealth of that nation in the medium to long term.

4.3.2 Credit and Money Creation

It is well enough that people of the nation do not understand our banking and monetary system, for if they did I believe there would be a revolution before tomorrow morning.
Henry Ford

Most banks are involved in credit creation and this along with related consumer and global banking activities underpin a large source of earnings.

Friedrich Hayek, Nobel prize-winning economist, argued that the centralisation of money that occurred during the 20th century was an underlying driver of the centralisation of nation states. The rise of Bitcoin may push this into reverse, something which many people support and indeed to which politicians pay lip service, but have been seemingly unable to deliver.

Prior to the 20th century emperors, kings, queens and governments were always constrained by access to money. They often resorted to tactics such as debasement or coin clipping to fight these constraints. However, because these workarounds required effort and took time the constraint still worked to some extent. The wealth that money measures does not emerge centrally from above but from a decentralised economy. Until the 20th century the nature of money reflected this flow upwards from the market and thus was itself ‘real’. The form of this money, its specific technology, varied in time and place as part of the evolution of human societies.

Since the early part of the 20th century experiments were undertaken to remove the ‘realness’ of money, culminating in its full dissociation from reality in 1971 when the dollar’s convertibility to gold was “temporarily” suspended.

I have directed Secretary Connally to suspend temporarily the convertibility of the American dollar except in amounts and conditions determined to be in the interest of monetary stability and in the best interests of the United States.
Richard Nixon

Money is a technology and Bitcoin, as a digital money, may be one of the biggest technology innovations in human history.

...money is, at root, technology as much as any other basic machine like the wedge, lever or wheel.
Business Insider

Comparable in scale to the invention of farming, the printing press or gunpowder. Excluding altruism, money motivates all voluntary human action and therefore it is possible that a new solution in this technology for 8 billion people may turn out to be the most impactful technology innovation in human history.

Money is power, it is a technology, and as such it is superordinate to law, and therefore by deduction it is also superordinate to lawmaking institutions. The decentralisation of money will drive the decentralisation of power.

One of the penalties paid for the blessings of stability of the currency is that the law finds itself unprepared for unexpected and revolutionary changes in the monetary system.
Phanor J. Eder

Today nations specify one or more moneys as legal tender. If the market were to determine something else as a preferred money either locally or internationally then governments may face a situation where the demand for the local tender currency is outpaced by the demand for the global, neutral ‘real’ money. We will again observe that real money is a market determined good which may cause legislative change, and is not itself created by law. Nations could always choose to keep tender laws that specify the less demanded money, but would be well-advised to consider the self-harming consequences of making such choices :

History shows it is not​ possible to insulate yourself from the consequences of others holding money that is harder than yours.
Saifedean Ammous

The argument presented above shows how a decentralised, global and neutral money can drive decentralisation of power. Now we turn to how Bitcoin, a decentralised monetary communications technology, may also be a precursor of the decentralisation of non monetary communications and media. 

4.3.3 Disintermediation of Payments

If you try to unwind the credit bubble but [the banks] are completely essential for payments and hence for commerce... there's no a priori... reason why that should [be]
Allen Farrington

Bitcoin’s design both on its base layer blockchain, some open second layers, and apps on higher layers enables individuals to transact digital value with one another without relying on third parties. It has not previously been possible to have disintermediated digital payments. However, designing the capability for peer to peer payments does not imply that all or even most payments will end up as such. The extent to which payments become peer to peer as Bitcoin’s footprint grows will emerge from the market. The market is, in part, shaped by those that offer services, which could include existing banking and payments institutions. If these institutions do not participate then the market will simply emerge with new players growing to supply the services demanded.

The ability to transact a decentralised currency digitally in a peer to peer fashion will act as a control against the future use of monopoly or oligopoly power to centralise money and payments. This means the engagement of existing banks and payment institutions to provide services does not threaten Bitcoin’s overall thesis. 

From the time that the first Bitcoin exchanges came online they have acted as custodians for many holders of bitcoin. Hence any payments of bitcoin made from these exchanges either to an individual’s self custody wallet or directly to a merchant have been intermediated by the exchanges. However, once in self custody payments can be made peer to peer and many bitcoiners also transact this way.

The evolution of the Lightning Network as a low cost, instant and final settlement layer 2 payments solution has led to a new and diverse group of payments intermediaries. They offer the convenience of custodied funds on lightning that can be accessed via phone apps for quick and easy face to face or online payments in bitcoin. It is possible for individuals to run their own self custodial lightning node, but it is a more demanding technical implementation than just holding bitcoin in self custody on chain. Lightning wallets are more suitable than on chain funds for day to day spending, and they rather resemble a current/checking account with a bank than a savings or investment account. As with current accounts, and for the same reasons, these wallets tend to hold only smaller amounts needed for short term spending. Many bitcoiners have shown themselves to be comfortable to trade off self custody for convenience when using Lightning on the grounds that they are only taking on counterparty risk with small funds.

Reduction of systemic risk

The settlement of most digital payments today, however the payment appears on the surface, requires banks to transact either internally or with other banks. This is due to the way that the financial system needs to be structured as a pyramid with the central bank at the top below which the banks manage digital payments in the currency for which the central bank is responsible. This means that when a bank crisis occurs, the consequences of allowing a bank to fail presents systemic risk to the payments network.

Credit card processing, at time of sale:

1. Customer presents card for payments
2. Payment request sent to payment processor
3. Payment processor sends on request to card association (Visa, Mastercard)
4. Card association send on request to customer's card issuing bank
5. Issuing bank approves or declines the payment
6. Card association passes on response to payment processor
7. Payment processor sends on response to merchant terminal which approves or declines the payment

Payment finalisation, at some later time:

1. Payment processor instruct their bank to make (net) payment to merchant’s bank
2. Customer instructs their bank to make (net) payment to card issuing bank

The conflation of the banking system with payments creates an unnecessary risk which manifests itself in a political requirement to rescue banks when there is a credit crisis or else the entire economy would collapse as payment processes fail. This creates a moral hazard in the credit creation process itself.

Lightning Network processing

1. Merchant terminal presents Lightning invoice QR code
2. Customer scans invoice QR code from their Lightning wallet on their smartphone and send funds
3. The transaction is finalised in real time by nodes in the Lightning Network passing bitcoin through a chain of liquidity

Note: this process only transmits information and money

Payment finalisation happens at time of sale

• Merchant receives funds immediately as compared with days or weeks using existing rails
• Banks not required
• No credit risk
• No systemic risk

By enabling a real separation between responsibility for the currency and the digital payments process, Bitcoin offers the opportunity to significantly reduce, if not remove, the dependency between digital payments and banking, making the overall financial system more resilient. This may mean that societies no longer have to face the conundrum of needing to socialise losses made in the banking sector or face the breakdown of the economy’s payments systems. No one party is responsible for Bitcoin, although many individuals, companies and non-profits contribute to its growth and development. Bitcoin’s value emerges not from institutional structures, but from the market.

4.3.4 Threats

Payments

There is a clear societal and economic stability benefit from being able to disentangle payments systems from the wider banking system. If banks were no longer central to the global payments system then the requirement to bail out those that become insolvent due to poor debt creation would be significantly reduced. For their own success, banks are likely to become more responsible for their lending practices as the backstop that currently exists may be significantly reduced or even removed.

Not only is this a threat to some earnings banks make from payments, but it has a wider knock on implications for their business in savings and loans.

There is likely to be a more diverse set of payments providers, including some consumers becoming their own providers by running personal or community bitcoin lightning services. With many new entrants banks and existing payment service providers will need to develop attractive services to maintain their earnings. 

International remittances and foreign exchange

Bitcoin and stable coin solutions offer a significant reduction in the frictions and costs linked with foreign payments and international remittances. This may represent a significant threat to earnings for banks and payment service providers.

The size of foreign exchange markets has risen from essentially zero since the outbreak of World War II to $7.5trn per day at the end of 2022, with almost all that growth occurring since the end of the Bretton Woods exchange system in 1971. Banks and payment service providers derive significant earnings from providing services in these markets.

https://www.cls-group.com/media/psfny5au/cls_fx_policy_02_fall_of_bretton_woods_fx_50years_afloat_shapingfx_series_oct2023.pdf

Savings and Loans

Consumers are no longer compelled to store value in banks in order for it to be usable in payments. This is not just a threat to the ‘too big to fail’ position that banks inhabit today as mentioned above in 3.4.1, but also may impact their ability to create debt in the form of loans.

A reduction in the quantity of credit that banks could create may significantly reduce earnings in both consumer and global banking.

4.3.5 Opportunities

Whilst BItcoin makes disintermediated savings and payments possible, some people are likely to see value in trading some counterparty risk for convenience either in part or in whole. There is a huge opportunity for banks and payment services providers to leverage their existing market presence to produce successful products that attract such customers. 

Payments

The Bitcoin payment space is developing rapidly both from a merchant and customer perspective. There are large opportunities for banks and payment services providers to innovate on their existing platforms to seamlessly introduce native bitcoin payment solutions. It is inevitable that this will happen eventually, however, the threat of being late to this opens opportunities for future market share to accrue to new players who are already providing and developing such solutions. Some of the solutions are open source, others are proprietary, and some are in between where the code is open sourced, but operators can choose to implement the open source code as a backbone for their proprietary solution. 

Such solutions may be geographically limited or available globally. They also typically come with reduced payment fees and faster time to final settlement - often under a second. They cut out middlemen and sidestep correspondence and central banks to offer better and more efficient payment services to customers and merchants.

Micropayments and streaming micropayments are not economically deliverable using today’s systems and money technology. Layers on top of Bitcoin such as the Lightning Network can deliver these functionalities with economically sensible cost. There are a number of areas where the development of such payment solutions could have a dramatic positive impact on growth. One such area is in micropayments for reading individual news articles or streaming payments for watching video media. This may improve the customer experience by reducing advertising intrusion as well as drive growth in direct revenue to media organisations. There will likely be many more areas where the evolution of micropayments will be able to add value to existing products and markets for consumers and profits for the underlying providers. They may also enable the development of entirely new products and markets.

Artificial Intelligence agents cannot make or receive payments in the existing system as they have no human or legal identity. There is an opportunity to lead and shape products that help AI agents to send and receive payments. Existing banks and payment service providers could develop technology that helps to advance this. Since this market does not exist, it’s not a threat, but it could be a missed opportunity. Bitcoin does not require human identity to function and therefore it is likely that AI agents will use technology built on Bitcoin to acquire send and receive payments functionality at some point.

International remittances and foreign exchange

There is an opportunity for banks and payment service providers to leverage Bitcoin and stable coin solutions to streamline their services for consumers and businesses, lowering costs, improving reliability and reducing payment delays. The sooner that they engage the better able they may be to reduce the ‘democratisation’ offered by these new technologies and preserve a good share of their existing markets. Failure to do so in a timely manner is likely to increase the erosion of their earnings in these markets.

Savings

Banks have an opportunity to develop and provide new accounts that could range from simple to sophisticated with varying custody benefits to customers. There will be trade-offs that customers face between self-custody and convenience and banks could develop a matrix of products to satisfy different customers. Many customers may be happy both to self-custody some bitcoin whilst also having accounts with banks for some of their money.

Different accounts may carry varying benefits to provider and customer, here are some possible examples:

• Shared custody for a fee, but provider has no rights to use customer assets for lending
• Free custody accounts where the provider has the right to use for full reserve lending
• Custody accounts with interest in bitcoin if the provider is authorised to lend against fractional reserves and/or provide liquidity into trading markets or payments channels.

Credit

There may be opportunities to extend new forms of credit based on bitcoin collateral. Some examples are suggested below:

• Fiat (eg US$) credit based on bitcoin collateral in shared custody or proof of control
• Bitcoin credit similar to above
• Unsecured bitcoin credit.

4.3.6 Activity

Critically analyse the threats and opportunities identified.

Το Bitcoin είναι ένα ιδανικό αντίδοτο στην υποτίμηση των νομισμάτων fiat. Η σταθερή προσφορά του Bitcoin, το λογισμικό ανοιχτού κώδικα και το κατανεμημένο δίκτυό του αντιστέκονται στον πληθωρισμό. Επιπλέον, ως ενεργειακό νόμισμα, απαιτεί κατανάλωση ενέργειας για την απόκτησή του, τονίζοντας τη μοναδική του ικανότητα διατήρησης αξίας.
Jack Mallers

4.4.0 Εισαγωγή

Η βιομηχανία της τεχνολογίας βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της υιοθέτησης του Bitcoin. Όπως συχνά λέγεται, και όπως περιγράφεται στο παραπάνω απόσπασμα – συνδυάζει όλα όσα οι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν για τους υπολογιστές με όλα όσα δεν καταλαβαίνουν για τα χρήματα. Το απόσπασμα περιγράφει επίσης ορισμένες από τις βασικές πτυχές του Bitcoin που πρέπει να κατανοηθούν για να αντιληφθεί κανείς την πραγματική του αξία. Αυτό τοποθετεί τη βιομηχανία της τεχνολογίας σε καλή θέση για να επωφεληθεί από την υιοθέτησή του, αλλά και στην πρώτη γραμμή των αλλαγών που θα συμβούν σε όλο τον κύκλο ζωής των επιχειρήσεων.

 Αν εξετάσουμε οποιαδήποτε τυπική επιχείρηση, αυτό μπορεί να πάρει τη μορφή:

• Επιχειρηματική Στρατηγική – πώς πρέπει να προσαρμοστεί κάθε επιχείρηση 
• Επιχειρηματικό Πλάνο – Πώς θα επιτευχθεί αυτό
• Τι να πουλήσει – Ποια προϊόντα ή υπηρεσίες και ποιες σχετικές δυνατότητες απαιτούνται για να το πετύχει αυτό
• Πώς να κερδίσει – Στρατηγική προσέγγισης αγοράς και πωλήσεων 
• Ασφάλεια – Οποιεσδήποτε επιπτώσεις στη Διακυβέρνηση, τη ρυθμιστική συμμόρφωση και την κανονιστική συμμόρφωση
• Διαχείριση ταλέντου – ποιες δεξιότητες θα χρειαστούν
• Επιτυχία πελάτη – Εμπλοκή, ένταξη, διαχείριση και διατήρηση
• Συνεχής καινοτομία – πώς να συμβαδίζετε με το ταχέως μεταβαλλόμενο οικοσύστημα

4.4.1 Επιχειρηματική Στρατηγική – πώς πρέπει να προσαρμοστεί η επιχείρηση;

Το Bitcoin αντιπροσωπεύει μια νέα τεχνολογία που βρίσκεται στη διαδικασία παγκόσμιας υιοθέτησης. Αν και με την πρώτη ματιά μπορεί να μην φαίνεται έτσι, μπορεί δυνητικά να επηρεάσει όλες τις πτυχές οποιασδήποτε επιχείρησης, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που εστιάζουν στην τεχνολογία. 

Είναι το πρώτο πραγματικά σπάνιο ψηφιακό περιουσιακό στοιχείο και έχει δημιουργήσει μια νέα αγορά από «κρυπτονομίσματα» ή «alt-coins» που όλα προσπαθούν να το μιμηθούν ή να χτίσουν κάτι νέο χρησιμοποιώντας τις υποκείμενες τεχνολογίες. Ένα από τα πιο προφανή παραδείγματα είναι το blockchain, το οποίο παρέχει μια βασική δυνατότητα για τη διαχείριση ψηφιακού χρήματος, αλλά κατά τα άλλα είναι κυρίως μια λύση που ψάχνει για πρόβλημα να λύσει.

Ένα ολόκληρο οικοσύστημα δημιουργείται γύρω από το Bitcoin για να επιτρέψει όχι μόνο υγιές χρήμα για την ψηφιακή εποχή, αλλά και έξυπνα συμβόλαια, συστήματα πληρωμών και άλλες λύσεις βασισμένες στο πρωτόκολλο.

Για να κατανοήσουν πώς το Bitcoin μπορεί να επηρεάσει την επιχείρησή τους, οι πάροχοι τεχνολογίας πρέπει επομένως να έχουν κατανόηση των:

• Κρυπτογράφησης
• Το Bitcoin ως ο πρωτοπόρος και ηγέτης στον χώρο
• Το τριλημμα του Blockchain και οι απαραίτητες συμβιβαστικές επιλογές
• Ζητήματα ασφάλειας 
• Διαχείριση λογισμικού ανοιχτού κώδικα
• Δικτυακές πτυχές 
• Κρυπτογραφία
• Χρήση και επίδραση στους πελάτες – πληρωμές κ.λπ.

Πηγή: https://www.solulab.com/cryptocurrency-tech-industry-impact/

Ασφάλεια και ιδιωτικότητα - Κρυπτογράφηση και κρυπτογραφία

Η ασφάλεια του δικτύου bitcoin είναι πολυεπίπεδη. Όταν στέλνετε bitcoin, η συναλλαγή κρυπτογραφείται χρησιμοποιώντας κατακερματισμό SHA-256. Η λειτουργία εξόρυξης χρησιμοποιεί επίσης κατακερματισμό για να δημιουργήσει ένα έγκυρο μπλοκ περίπου κάθε δέκα λεπτά. 

Οι συναλλαγές Bitcoin μπορούν να παραμείνουν ιδιωτικές, αλλά αυτό απαιτεί κατανόηση και εφαρμογή δυνατοτήτων όπως:

• Να μην επαναχρησιμοποιούνται διευθύνσεις
• Αποφυγή χρήσης KYC και μη χρήση προσωπικών διευθύνσεων email
• Χρήση πορτοφολιού συνδεδεμένου με τον δικό σας node
• Μετάδοση on-chain συνδέσεων μέσω Tor
• Χρήση του Lightning
• Χρήση λειτουργιών Coinjoin
• Χρήση ασφαλούς λογισμικού όπως πορτοφόλια

Οι εταιρείες τεχνολογίας με έμφαση στην ασφάλεια βρίσκονται σε καλή θέση να κατανοήσουν και να εφαρμόσουν αυτές τις δυνατότητες για να διατηρήσουν ασφαλή τα bitcoin των πελατών και τα δικά τους. 

Το Bitcoin ως ο πρωτοπόρος και ηγέτης

Το Bitcoin είναι η πρωτοποριακή τεχνολογία και ήταν μόνο του τα πρώτα χρόνια της ύπαρξής του. Η βιομηχανία των crypto αναπτύχθηκε γύρω του με ανταγωνιστές που είτε προσπαθούσαν να το αντικαταστήσουν είτε να χρησιμοποιήσουν τις υποκείμενες τεχνολογίες για να δημιουργήσουν νέες λύσεις. Αυτό συνέβη σε κύματα υιοθέτησης και έχει συμβεί δύο φορές στην ιστορία του Bitcoin, όπως φαίνεται και στο παραπάνω διάγραμμα. Και τις δύο φορές η κυριαρχία του Bitcoin επανήλθε καθώς αυτά τα «alt-coins» απέτυχαν να εκπληρώσουν τις υποσχέσεις τους. Η κατανόηση του γιατί αυτό συμβαίνει ως επαναλαμβανόμενο μοτίβο θα βοηθήσει να καθοδηγηθούν οι εσωτερικές επενδύσεις, καθώς και να προσφέρει συμβουλευτικές ευκαιρίες για τους πελάτες.

Το τριλήμμα της blockchain και οι συμβιβασμοί

Το τριλήμμα της blockchain αναφέρεται στην πρόκληση της επίτευξης τριών κρίσιμων πτυχών της τεχνολογίας blockchain: ασφάλεια, επεκτασιμότητα και αποκέντρωση.

Το τριλήμμα υποδηλώνει ότι η βελτιστοποίηση μιας πτυχής συχνά γίνεται εις βάρος των άλλων, καθιστώντας δύσκολη την ταυτόχρονη επίτευξη και των τριών. Το Bitcoin βελτιστοποιεί την ασφάλεια, με το hash rate που προστατεύει το δίκτυο να αυξάνεται συνεχώς, και την αποκέντρωση, επιτρέποντας ένα πραγματικά παγκόσμιο δίκτυο χωρίς κεντρική αρχή που το επιβλέπει. Αυτό γίνεται εις βάρος της επεκτασιμότητας, καθώς ο αριθμός των συναλλαγών που υποστηρίζονται ανά δευτερόλεπτο είναι σχετικά χαμηλός. Αυτό το πρόβλημα αφήνεται να λυθεί σε ανώτερα επίπεδα όπως το Lightning, με παρόμοιο τρόπο με την πολυεπίπεδη προσέγγιση του TCP/IP.

Διαχείριση λογισμικού ανοιχτού κώδικα

Το Bitcoin είναι ένα έργο ανοιχτού κώδικα και ο πηγαίος κώδικας είναι διαθέσιμος υπό μια ανοιχτή (MIT) άδεια, δωρεάν για λήψη και χρήση για οποιονδήποτε σκοπό. Ανοιχτός κώδικας σημαίνει κάτι περισσότερο από απλά δωρεάν χρήση. Σημαίνει επίσης ότι το bitcoin αναπτύσσεται από μια ανοιχτή κοινότητα εθελοντών.
Ανδρέας Αντωνόπουλος

Αυτή η «ανοιχτή κοινότητα εθελοντών» συνεργάζεται μέσω πλατφορμών προγραμματιστών όπως το GitHub. Μέσω δημόσιων αποθετηρίων, οργανώνουν την ανάπτυξη του λογισμικού με διαφάνεια. Ο κώδικας και η ιστορία του είναι πάντα διαθέσιμα. Όλη η δομή έχει παρόμοια χαρακτηριστικά με το blockchain, το ανοιχτό καθολικό που βρίσκεται στην καρδιά του δικτύου Bitcoin.

Το πνεύμα του ανοιχτού κώδικα είναι παρόν σε όλο το οικοσύστημα του Bitcoin· από πελάτες όπως το Bitcoin Core και το Bitcoin Knots, μέχρι DIY miners όπως το BitAxe, μέχρι πορτοφόλια όπως το Wasabi, το Green Wallet ή το Blink.

Οποιαδήποτε τεχνικά ικανή εταιρεία ή άτομο μπορεί να συμμετάσχει σε αυτά τα έργα, να προσθέσει αξία και να χτίσει λύσεις πάνω σε αυτά.

Μια καλή πηγή αναφοράς για την ανάπτυξη που σχετίζεται με το Bitcoin είναι Jameson Lopp, ο οποίος ασχολείται με το Bitcoin από τις πρώτες μέρες.

Δικτυακές πτυχές

Το δίκτυο Bitcoin αποτελείται από κόμβους που διασυνδέονται σε ένα πλέγμα με «επίπεδη» τοπολογία. Δεν υπάρχει διακομιστής, δεν υπάρχει κεντρική υπηρεσία και δεν υπάρχει ιεραρχία στο δίκτυο. Ένας κόμβος είναι ένας υπολογιστής συνδεδεμένος με άλλους υπολογιστές που ακολουθεί κανόνες και μοιράζεται πληροφορίες. Ένας «πλήρης κόμβος» είναι ένας υπολογιστής στο peer-to-peer δίκτυο του Bitcoin, που φιλοξενεί και συγχρονίζει ένα αντίγραφο ολόκληρου του blockchain του Bitcoin. Οι κόμβοι είναι απαραίτητοι για τη λειτουργία ενός δικτύου κρυπτονομισμάτων, ο κώδικας του οποίου περιέχεται στο λογισμικό Bitcoin Core. Οι miners είναι μια εξειδικευμένη υποκατηγορία των κόμβων που εκτελούν τη λειτουργία hashing και δημιουργούν blocks. Όπως δείχνει το παραπάνω διάγραμμα του Lightning, υπάρχει ένα οικοσύστημα εταιρειών που παρέχουν το υλικό και/ή το λογισμικό για την παροχή αυτών των λειτουργιών, με τις οποίες οποιαδήποτε τεχνολογική εταιρεία μπορεί να επιλέξει να ασχοληθεί.

Χρήση και αντίκτυπος στους πελάτες

Όπως δείχνει επίσης το διάγραμμα, ένα μέρος του οικοσυστήματος αποτελείται από εταιρείες που παρέχουν υποδομές πληρωμών, πορτοφόλια, mining pools και εφαρμογές που προσφέρουν αξία στον καταναλωτή όπως Podcasts και Ανταλλακτήρια. Οποιοσδήποτε από αυτούς τους τομείς αποτελεί πιθανή ευκαιρία για εξερεύνηση από μια τεχνολογική εταιρεία, είτε για να κατανοήσει τις ευκαιρίες που μπορεί να παρουσιάσει είτε τις απειλές για την υπάρχουσα επιχείρηση.

Πώς πρέπει να αλλάξει η επιχείρηση;

Με την κατανόηση αυτών των βασικών πτυχών, μια επιχείρηση θα είναι σε θέση να εξετάσει πώς μπορεί να χρειαστεί να αλλάξει η υπάρχουσα στρατηγική, για παράδειγμα απαντώντας στα βασικά ερωτήματα που περιγράφονται στο ‘Playing to Win’:

• Φιλοδοξία για νίκη – ποιος είναι ο σκοπός της επιχείρησής μας και οι καθοδηγητικές φιλοδοξίες και πώς ταιριάζει το Bitcoin σε αυτό;
• Πού θα παίξουμε; – σε ποιες γεωγραφικές περιοχές, κατηγορίες προϊόντων και τμήματα μπορούμε να επιτύχουμε με βάση την κατανόηση του οικοσυστήματος του Bitcoin.
• Πώς θα κερδίσουμε; – πρόταση αξίας και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα με βάση τις τρέχουσες δυνατότητες.
• Ποιες δυνατότητες πρέπει να υπάρχουν; – ποια συγκεκριμένα κεφάλαια και επενδύσεις απαιτούνται.
• Ποια συστήματα διαχείρισης απαιτούνται; - πώς θα επηρεάσει η αλλαγή της μορφής του χρήματος/του περιουσιακού στοιχείου του ταμείου την επιχείρηση και τα εσωτερικά συστήματα.

Μια ενδεικτική προσέγγιση θα ήταν να πραγματοποιηθεί μια ανάλυση SWOT, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει:

Δυνατά σημεία

• Ποιες δεξιότητες και τεχνολογίες είναι διαθέσιμες εσωτερικά για εφαρμογή στη βιομηχανία του Bitcoin;

Αδυναμίες

• Ποια δεξιότητα ή επιπλέον επένδυση μπορεί να χρειαστεί να γίνει για να αντιμετωπιστούν αυτές οι αλλαγές;

Ευκαιρίες

• Ποιες νέες επιχειρήσεις δημιουργούνται γύρω από το Bitcoin;
• Πώς συνεργάζονται η τεχνητή νοημοσύνη και το Bitcoin/Lightning;

Απειλές

• Τι κάνει ο ανταγωνισμός μας για να αντιμετωπίσει αυτόν τον χώρο;
• Ποιος νέος ανταγωνισμός μπορεί να προκύψει καθώς το Bitcoin ωριμάζει;
• Ποιους κινδύνους δημιουργεί αυτό για την τρέχουσα επιχείρηση;

Η ολοκλήρωση μιας παρόμοιας ανάλυσης χρησιμοποιώντας αυτό ή άλλα πλαίσια θα βοηθήσει στην κατανόηση του πώς μπορεί να επηρεάσει το Bitcoin την επιχείρηση και ποιες αλλαγές πρέπει να γίνουν.

4.4.2 Επιχειρηματικό Σχέδιο – πώς θα επιτευχθεί αυτό;

Όπως φαίνεται στο παράδειγμα οικοσυστήματος για το Lightning, η βιομηχανία πληροφορικής είναι βασική για την οικονομία του Bitcoin και υπάρχουν πολλές διαφορετικές ευκαιρίες για προσθήκη αξίας, ανάλογα με τις απαντήσεις στα ερωτήματα πού θα παίξετε και πώς θα κερδίσετε, όπως:

• Ανάπτυξη υποδομών δικτύου Layer 2/3
• Συμμετοχή στην ανάπτυξη λογισμικού ανοιχτού κώδικα
• Ανάπτυξη νέων λύσεων υλικού
• Ανάπτυξη εφαρμογών και λογισμικού
• Εφαρμογή λύσεων τεχνητής νοημοσύνης και Bitcoin
• Ενίσχυση της ασφάλειας πληροφορικής και της ιδιωτικότητας για το δίκτυο Bitcoin
• Ανάλυση εξόρυξης Bitcoin και ενέργειας

4.4.3 Τι να πουλήσετε – Ποια προϊόντα ή υπηρεσίες θα μπορούσαν να δημιουργηθούν ή να προσαρμοστούν σε αυτό το νέο επιχειρηματικό μοντέλο;

Μερικά παραδείγματα εταιρειών που καινοτομούν σε αυτόν τον χώρο είναι:

Fountain είναι μια εφαρμογή Podcast που προσφέρει αρκετές καινοτομίες στον χώρο των Podcast.

Η εφαρμογή συνδέεται με ένα Lightning wallet που υποστηρίζεται από το CashApp ή το Strike, το οποίο επιτρέπει στους χρήστες της εφαρμογής να στέλνουν και να λαμβάνουν ‘sats’ – μικρά ποσά bitcoin.

Οι ακροατές μπορούν να επιλέξουν να στέλνουν sats στον παραγωγό ανά λεπτό όσο ακούνε. Μπορούν επίσης να ‘ενισχύσουν’ podcasts που τους αρέσουν στέλνοντας sats στον podcaster μαζί με ένα μήνυμα. Οι ενισχύσεις εμφανίζονται ως σχόλια ώστε να μπορούν να τα διαβάσουν και να απαντήσουν και άλλοι ακροατές. Όταν στέλνετε μια Ενίσχυση, θα εμφανιστεί στη σελίδα της εκπομπής και του επεισοδίου κάτω από τη δραστηριότητα. Όσο περισσότερες Ενισχύσεις στέλνετε, τόσο ψηλότερα εμφανίζεται στη σελίδα του επεισοδίου. Θα το δουν επίσης και άλλοι χρήστες που σας ακολουθούν στο Fountain στη ροή Discover.

Έτσι, οι Podcasters μπορούν να κερδίζουν sats μέσω lightning για την αλληλεπίδραση των ακροατών και μπορούν να επιλέξουν να τα μοιράζονται αυτόματα με οποιονδήποτε συνεισφέρει στην εκπομπή.

Για τον χρήστη, κάθε λεπτό που ξοδεύεται καταναλώνοντας περιεχόμενο, δημιουργώντας περιεχόμενο ή παρακολουθώντας διαφημίσεις, αυξάνει την αξία της πλατφόρμας που χρησιμοποιείται. Σκεφτείτε αυτές που χρησιμοποιούνται καθημερινά. Youtube, Twitter, Facebook, Instagram, TikTok – όλες αυτές οι πλατφόρμες θα έχαναν την αξία τους χωρίς τον χρόνο και την προσοχή που τους αφιερώνεται, αλλά καμία δεν ανταμείβει τον χρήστη για την παραμονή του. Στην εφαρμογή Fountain, οι χρήστες μπορούν να ανταμειφθούν για το ότι κάνουν like, ακούν προωθημένο περιεχόμενο ή απλά ακούνε ένα podcast.

Οι εταιρείες μπορούν να εξετάσουν το ενδεχόμενο να μεταφέρουν κονδύλια μάρκετινγκ – παραδοσιακά το 50% των οποίων σπαταλάται αλλά είναι δύσκολο να γνωρίζουμε ποιο 50% – για να υιοθετήσουν ένα παρόμοιο μοντέλο.

MicroStrategy Incorporated είναι μια αμερικανική εταιρεία που παρέχει υπηρεσίες επιχειρηματικής ευφυΐας, λογισμικό για κινητά και υπηρεσίες cloud. Η εταιρεία αναπτύσσει λογισμικό για την ανάλυση εσωτερικών και εξωτερικών δεδομένων με σκοπό τη λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων και την ανάπτυξη εφαρμογών για κινητά.

Τον Αύγουστο του 2020, η MicroStrategy επένδυσε 250 εκατομμύρια δολάρια σε bitcoin ως αποθεματικό περιουσιακό στοιχείο, επικαλούμενη τη μείωση των αποδόσεων από τα μετρητά, και πλέον χρησιμοποιεί το bitcoin για να παρέχει κίνητρα στους υπαλλήλους της. Η MicroStrategy είναι ένας από τους κορυφαίους οργανισμούς που αναπτύσσουν και εφαρμόζουν λύσεις προς αυτή την κατεύθυνση, και το 2023 ανακοίνωσε μια σειρά από πρωτοβουλίες σε αυτόν τον τομέα:

• Ανταμοιβή υπαλλήλων για συμμετοχή σε τηλεδιασκέψεις. Με την ενσωμάτωση του lightning με το Zoom, καθώς προγραμματίζονται συναντήσεις και συνέδρια, όπως η εταιρική ημέρα, οι υπάλληλοι που συμμετέχουν και παραμένουν καθ’ όλη τη διάρκεια του webinar λαμβάνουν SATs.
• Ανταμοιβή για διαμοιρασμό γνώσης με ενσωμάτωση στο Salesforce. Οι υπάλληλοι ανταμείβονται επίσης για την παροχή χρήσιμης γνώσης με τη μορφή άρθρων που μπορούν να διαβάσουν οι πελάτες για να απαντήσουν στις ερωτήσεις τους σχετικά με τα προϊόντα της MicroStrategy. Οι υπάλληλοι πληρώνονται επίσης για να απαντούν σε ερωτήσεις σε πραγματικό χρόνο με sats.
• Ανταμοιβή για κατανάλωση περιεχομένου με ενσωμάτωση στο Wistia. Βίντεο που δημιουργούνται από την ομάδα μάρκετινγκ, τα οποία εξηγούν το όραμα και την αποστολή της MicroStrategy, καθώς και τα σχόλια των πελατών για το πώς τα προϊόντα της εταιρείας είναι χρήσιμα, φιλοξενούνται στο Wistia ενώ οι υπάλληλοι πληρώνονται για να τα παρακολουθούν. Στόχος είναι να βοηθηθούν οι υπάλληλοι να «κατανοήσουν το όραμα, να κατανοήσουν τις νέες δυνατότητες του προϊόντος και να κατανοήσουν τις περιπτώσεις χρήσης των πελατών μας» ενώ ανταμείβονται με Sats.
• Ανταμοιβή για μάθηση με ενσωμάτωση στο Adobe LMS. Το προσωπικό της MicroStrategy ανέφερε ότι λόγω της σημασίας της προσωπικής ανάπτυξης του προσωπικού για την εταιρεία, δημιουργήθηκε ένα σύστημα μάθησης και ενσωματώθηκε με το Adobe Learning Management System, το οποίο επίσης λειτουργεί με την ανταμοιβή Lightning.

Η MicroStrategy σημείωσε ότι αυτές οι δυνατότητες θα είναι διαθέσιμες και στους πελάτες της πλατφόρμας MicroStrategy.

Από την αρχική επένδυση σε bitcoin, η MicroStrategy έχει επενδύσει σημαντικά ώστε να γίνει ένας από τους μεγαλύτερους κατόχους bitcoin και έχει δει τις μετοχές της να υπεραποδίδουν σε σχέση με τους ανταγωνιστές του κλάδου. Η επακόλουθη αύξηση της αξίας των stock options που κατέχει το προσωπικό περιγράφηκε σε συνέντευξη ως θετική επίδραση στη διατήρηση των υπαλλήλων.

Πηγή:https://cryptotvplus.com/2023/05/how-microstrategys-sats-rewards-spark-employee-motivation/

Όπως δείχνουν αυτά τα δύο παραδείγματα, η χρήση του Bitcoin και του Lightning προσφέρει ευκαιρίες όχι μόνο για εσωτερικές ανταμοιβές προς τους υπαλλήλους αλλά και για εξωτερικές υπηρεσίες. Οι τεχνολογικές εταιρείες βρίσκονται σε καλή θέση να υιοθετήσουν αυτές τις λύσεις για τον εαυτό τους, καθώς και να βοηθήσουν τους πελάτες να τις εφαρμόσουν.

Τα πιθανά προϊόντα ή υπηρεσίες που θα μπορούσαν να προσφερθούν εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το τμήμα της τεχνολογίας στο οποίο δραστηριοποιείται η εταιρεία, αλλά μερικά παραδείγματα είναι:

• Εταιρείες λογισμικού – Πληρωμές SaaS συνδρομών με streaming SATS
• Πάροχοι ασφάλειας – στοχευμένες υπηρεσίες για ανίχνευση cryptojacking
• MSPs – Εκπαιδευτικά προγράμματα Blockchain/Bitcoin για πελάτες
• Πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης – χρέωση για χρήση αντί για έσοδα από διαφημίσεις
• Streaming sats στους χρήστες (π.χ. για συμπλήρωση ερευνών ή για χρόνο που περνούν στην πλατφόρμα ή τον ιστότοπο) αντί για δαπάνες σε μάρκετινγκ και διαφήμιση
• Εταιρείες FinOps που υιοθετούν Bitcoin rails για πληρωμές
• Πάροχοι Data Center που προσφέρουν λύσεις θέρμανσης/εξόρυξης για AI/BTC
• Εταιρείες θέρμανσης που ενσωματώνουν εξόρυξη
• Εταιρείες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που ενσωματώνουν εξόρυξη

Είναι επίσης σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι έχουν γίνει μεγάλες επενδύσεις στα ‘alt-coins’ που ισχυρίστηκαν ότι σχεδιάστηκαν για να προσφέρουν νέες και καινοτόμες λύσεις, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχουν καταφέρει να αποκτήσουν πραγματική δυναμική. Οι καλύτερες από αυτές τις ιδέες πιθανότατα θα βρουν τον δρόμο τους στο δίκτυο του Bitcoin.

4.4.4 Πώς να κερδίσετε – στρατηγική go to market και πωλήσεων

Μια στρατηγική ψηφιακού μάρκετινγκ θα πρέπει να περιλαμβάνει ένα σχέδιο για τη χρήση διαδικτυακών καναλιών ώστε να εδραιωθεί μια παρουσία στο διαδίκτυο και να επιτευχθούν συγκεκριμένοι στόχοι μάρκετινγκ. Τελικά, ο στόχος είναι να αυξηθεί η ορατότητα κάθε επιχείρησης και να προσελκυστούν νέοι πελάτες χρησιμοποιώντας μια ποικιλία καναλιών. Όπως φαίνεται στα παραπάνω παραδείγματα, τα ανατρεπτικά μικροπληρωμές μπορούν επίσης να καταστήσουν βιώσιμα νέα μοντέλα μάρκετινγκ.

Η στρατηγική και το πλάνο μάρκετινγκ θα πρέπει να προσαρμοστούν ώστε να περιλαμβάνουν τις σχετικές με το Bitcoin πρωτοβουλίες που έχουν συμφωνηθεί, με σαφείς στόχους και αντικειμενικούς σκοπούς.

Οι στόχοι μπορεί να είναι:

• Καθιέρωση ηγετικής σκέψης στο Bitcoin στον σχετικό τεχνολογικό τομέα της επιχείρησης
• Προσέλκυση νέων πελατών με προϊόντα και υπηρεσίες που εστιάζουν στο Bitcoin
• Αύξηση της αναγνωρισιμότητας του brand στον χώρο του Bitcoin

Το πλάνο μάρκετινγκ μπορεί να περιλαμβάνει πρωτοβουλίες όπως:

• Δημιουργία νέας σελίδας προορισμού ιστοσελίδας με επίκεντρο το Bitcoin και/ή το Lightning
• Ενσωμάτωση μηνυμάτων για το Bitcoin στις υπάρχουσες καμπάνιες μάρκετινγκ
• Λανσάρισμα προϊόντων ή υπηρεσιών που σχετίζονται με το Bitcoin
• Ανάπτυξη ακολούθων στα social media σε στοχευμένες πλατφόρμες σχετικές με περιεχόμενο για το Bitcoin
• Συνεισφορά σε λογισμικό ανοιχτού κώδικα
• Αξιοποίηση της ευκαιρίας για streaming sats ώστε να ενθαρρυνθεί η κατανάλωση μάρκετινγκ ή εκπαιδευτικού περιεχομένου

4.4.5 Ασφάλεια – τυχόν επιπτώσεις στη Διακυβέρνηση, τους κανονισμούς και τις απαιτήσεις συμμόρφωσης

Επηρεάζει η χρήση του Bitcoin και των σχετικών πρωτοκόλλων ανοιχτού κώδικα τον τρόπο που σκεφτόμαστε για τον κίνδυνο IT και τη συμμόρφωση;

Η ασφάλεια και η συμμόρφωση είναι κρίσιμες για την επιτυχία του Bitcoin, το οποίο βασίζεται στο hashing, την κρυπτογραφία και την κρυπτογράφηση. Ως πρωτόκολλο ανοιχτού κώδικα, ο κώδικας είναι διαθέσιμος για οποιονδήποτε να τον εξετάσει και να συνεισφέρει. Οι τεχνολογικές εταιρείες μπορούν να έχουν καλή θέση για να συμβάλουν σε αυτό το οικοσύστημα.

Ανάλογα με τις επιλεγμένες λύσεις στις οποίες εστιάζει η εταιρεία, μπορεί να υπάρχουν και άλλες πτυχές ασφάλειας και συμμόρφωσης που πρέπει να ληφθούν υπόψη, όπως οι κανονισμοί για τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές ή το απόρρητο των πελατών.

4.4.6 Διαχείριση ταλέντου – ποιες νέες δεξιότητες θα απαιτηθούν

Πολλοί από τους πρώτους χρήστες του Bitcoin προέρχονταν από τον κλάδο της πληροφορικής, πιθανώς επειδή οι πρώτοι υιοθετούντες έπρεπε να έχουν υψηλό επίπεδο τεχνικών γνώσεων για να εκτιμήσουν πώς το Bitcoin παρέχει ασφάλεια και σπανιότητα.

Όπως περιγράφεται στην εισαγωγή, ένα κλισέ είναι ότι το Bitcoin συνδυάζει όλα όσα δεν καταλαβαίνετε για τους υπολογιστές με όλα όσα δεν καταλαβαίνετε για τα χρήματα. Το δεύτερο ίσως χρειάζεται περαιτέρω εσωτερική εκπαίδευση, αλλά ο κλάδος της τεχνολογίας είναι προφανώς σε καλύτερη θέση σε σύγκριση με άλλους τομείς για να εντοπίσει και να παρέχει τις κατάλληλες απαιτούμενες δεξιότητες. Ανάλογα με τον συγκεκριμένο τομέα εστίασης, μπορεί να χρειαστεί να εντοπιστούν νέες τεχνικές δεξιότητες γύρω από τα δίκτυα, την κρυπτογράφηση ή την κρυπτογραφία εντός της εταιρείας.

Η κατανόηση των τεχνικών πτυχών του Bitcoin επίσης λείπει γενικά, και οι τεχνολογικές εταιρείες είναι σε καλή θέση να βοηθήσουν στην εκπαίδευση της αγοράς.

Για να μπορέσει να προσφέρει αποτελεσματική εκπαίδευση και κατάρτιση τόσο για την εσωτερική ανάπτυξη και υποστήριξη όσο και προς την αγορά, πρέπει επίσης να κατανοηθούν οι χρηματοοικονομικές πτυχές του Bitcoin. Αυτό ίσως να μην ανήκει στη ζώνη άνεσης μιας τυπικής τεχνολογικής εταιρείας, αλλά θα είναι απαραίτητο για να προσφέρει αποτελεσματική εκπαίδευση και κατάρτιση σε δυνητικούς πελάτες σχετικά με το γιατί είναι σημαντικό και γιατί τα νέα προϊόντα και υπηρεσίες που προσφέρει η εταιρεία έχουν αξία.

4.4.7 Διαχείριση πελατών – δέσμευση, ένταξη και διατήρηση

Ολόκληρος ο σκοπός κάθε εταιρείας είναι να προσφέρει θετικά αποτελέσματα στη στοχευμένη πελατειακή της βάση και να τα μεταφράσει σε κέρδη. Οι τεχνολογικές εταιρείες συχνά έχουν δημιουργήσει μια «ομάδα επιτυχίας πελατών» για να επικεντρωθούν στη διαχείριση κάθε πελάτη σε όλο τον κύκλο ζωής, από την οικοδόμηση ενημέρωσης μέχρι την προτίμηση, την ένταξη και τη διαχείριση πελατών, και τελικά την αφοσίωση.

Όπως κι αν διαχειρίζεται αυτή η λειτουργία, τώρα θα πρέπει να ενσωματώσει το Bitcoin. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει:

• Εργαστήρια εκπαίδευσης πελατών για το Bitcoin
• Συμμετοχή στη διαμόρφωση υπηρεσιών από τη βάση πελατών
• Προώθηση νέων υπηρεσιών σχετικών με το Bitcoin στην υπάρχουσα πελατειακή βάση
• Διαχείριση της ικανοποίησης των πελατών σχετικά με τις νέες υπηρεσίες
• Συλλογή μελετών περίπτωσης και μαρτυριών σχετικών με λύσεις Bitcoin

Αυτό θα απαιτήσει νέες δεξιότητες και πιθανώς την εφαρμογή νέων διαδικασιών.

4.4.8 Καινοτομία

Το Bitcoin βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο υιοθέτησης και ανάπτυξης, και επομένως βρίσκεται σε μια απότομη καμπύλη με συνεχή καινοτομία σε πολλά μέρη του κλάδου. Είναι λοιπόν σημαντικό για κάθε τεχνολογική εταιρεία να παραμένει στην αιχμή αυτής της καινοτομίας για να παραμείνει σχετική στον κλάδο. Καθώς ο κλάδος της τεχνολογίας ήδη εξελίσσεται με γρήγορο ρυθμό, μια κουλτούρα συνεχούς καινοτομίας θα πρέπει ήδη να υπάρχει, και το Bitcoin πρέπει να ενσωματωθεί σε αυτή τη διαδικασία.

4.4.9 Περίληψη

Το Διαδίκτυο ανέβασε το 'Τμήμα Πληροφορικής' στη διοικητική ομάδα μέσω του ρόλου του CTO, καθώς έγινε σαφές ότι η πληροφορική δεν ήταν 'απλώς ένα εργαλείο', αλλά μετέτρεπε (ή καθιστούσε παρωχημένα) τα επιχειρησιακά μοντέλα. Το Bitcoin βασίζεται περαιτέρω σε αυτό καθώς μετασχηματίζει την οικονομική πλευρά μιας επιχείρησης. Κάθε μεγάλη/μεσαία εταιρεία είναι πλέον μια επιχείρηση λογισμικού και, μέσα σε 10-15 χρόνια, κάθε εταιρεία μπορεί να είναι και μια επιχείρηση Bitcoin.

Οι τεχνολογικές εταιρείες είναι σε καλή θέση τόσο να κατανοήσουν όσο και να επωφεληθούν από αυτή την υιοθέτηση του Bitcoin. Αυτό μπορεί να πάρει πολλές μορφές ανάλογα με το προφίλ της εταιρείας και την αγορά-στόχο, αλλά θα απαιτήσει ένα επίπεδο κατανόησης και επένδυσης σε πολλά μέρη της εταιρείας για να επιτύχει.

4.5.0 Εισαγωγή

Νομίζω ότι το Διαδίκτυο θα είναι μία από τις κύριες δυνάμεις που θα μειώσουν τον ρόλο της κυβέρνησης. Το μόνο που λείπει, αλλά σύντομα θα αναπτυχθεί, είναι ένα αξιόπιστο ηλεκτρονικό χρήμα, μια μέθοδος με την οποία στο Διαδίκτυο μπορείς να μεταφέρεις κεφάλαια από τον Α στον Β χωρίς ο Α να γνωρίζει τον Β ή ο Β να γνωρίζει τον Α. Όπως μπορώ να πάρω ένα χαρτονόμισμα των 20 €, να σου το δώσω, και να μην υπάρχει καταγραφή από πού προήλθε. Μπορεί να το πάρεις χωρίς να ξέρεις ποιος είμαι.
Milton Friedman

Πολλές εταιρείες και άνθρωποι δεν αντιλήφθηκαν τη σημασία του διαδικτύου όταν πρωτοεμφανίστηκε και συνέχισαν να το υποτιμούν καθώς εξελισσόταν για να προσφέρει το ευρύ φάσμα δυνατοτήτων που θεωρούμε σήμερα δεδομένες και που έχουν φέρει επανάσταση σε πολλές πτυχές της ζωής μας. Οι πρώτοι χρήστες - περίπου την εποχή αυτής της δήλωσης - που προσπαθούσαν να στείλουν email μέσω αργής σύνδεσης dial-up, θα δυσκολεύονταν να φανταστούν ότι θα κυκλοφορούσαν με μια φορητή συσκευή που θα τους έδινε άμεση πρόσβαση σε μια τεράστια γκάμα εφαρμογών όπως σήμερα.

Οι τεχνολογίες cloud είχαν παρόμοια ανατρεπτική επίδραση, ξεκινώντας με την κυκλοφορία βασικών υπηρεσιών αποθήκευσης λίγα χρόνια πριν την εμφάνιση του Bitcoin, αρχικά θεωρούμενες απλώς ως μια παραλλαγή της φιλοξενίας εκτός εγκαταστάσεων, αλλά εξελίχθηκαν στην κυρίαρχη πλατφόρμα για την παροχή υπηρεσιών πληροφορικής και συνεχίζουν να αναπτύσσουν νέες δυνατότητες και χαρακτηριστικά με επιταχυνόμενο ρυθμό που δύσκολα παρακολουθείται.

Ο χαμένος κρίκος για το ξεκλείδωμα της επόμενης φάσης αξίας από το διαδίκτυο, όπως επεσήμανε ο Friedman από νωρίς, είναι ένα αξιόπιστο ψηφιακό ισοδύναμο του μετρητού που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πληρωμή αξίας που παραδίδεται μέσω διαδικτύου, κάτι που προσφέρει το Bitcoin. Έχει αναπτυχθεί οργανικά, χωρίς διαφημιστικό προϋπολογισμό ή μεγάλες εταιρείες από πίσω του, με ταχύτερη καμπύλη υιοθέτησης από το διαδίκτυο, για να γίνει το «ηλεκτρονικό χρήμα» που ο Friedman έβλεπε ως τον χαμένο κρίκο. Επιτρέπει σε ανθρώπους και εταιρείες να συναλλάσσονται μεταξύ τους παγκοσμίως χωρίς να απαιτείται άδεια ή συστήματα από την κυβέρνηση. Θα ξεκλειδώσει ένα νέο κύμα καινοτομίας και συνεργασίας παγκοσμίως, και οι εταιρείες που το κατανοήσουν και το υιοθετήσουν νωρίτερα θα είναι οι μεγαλύτεροι ωφελημένοι.

4.5.1 Bitcoin για παρόχους επαγγελματικών υπηρεσιών

Οι επαγγελματικές υπηρεσίες γενικά περιγράφουν επιχειρήσεις που προσφέρουν υπηρεσίες και εξειδίκευση αντί για ένα κατασκευασμένο προϊόν. Αν ανήκετε σε αυτή την κατηγορία, τότε αυτό το κεφάλαιο περιγράφει τον πιθανό αντίκτυπο στον κλάδο, πώς η ύπαρξη μιας παγκόσμια διαθέσιμης, χωρίς εμπιστοσύνη, μορφής ψηφιακού χρήματος μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που δραστηριοποιείστε, και τους τύπους υπηρεσιών που μπορούν να προσφερθούν για να αξιοποιήσετε αυτή την εξέλιξη.

Γιατί να εξετάσετε το Bitcoin;

Το Bitcoin μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους για τις υπάρχουσες υπηρεσίες, να επηρεάσει το πώς οι τρέχουσες υπηρεσίες ίσως χρειαστεί να προσαρμοστούν, και να προσφέρει τη δυνατότητα να δημιουργηθούν νέες συναφείς υπηρεσίες βασισμένες στις τρέχουσες δεξιότητες και γνώσεις του κλάδου σας.

Προσθέτοντας το bitcoin στη συζήτηση με υπάρχοντες πελάτες

Στο σημερινό περιβάλλον, το bitcoin παραμένει κυρίως μια λύση B2C. Μια εταιρεία επαγγελματικών υπηρεσιών με πελάτες όπως ξενοδοχεία ή αλυσίδες εστιατορίων μπορεί να συμβουλεύσει αυτούς τους πελάτες για την ενσωμάτωση πληρωμών με bitcoin για τους τελικούς τους πελάτες.

Καθώς η αγορά ωριμάζει, η προσθήκη του Bitcoin ως επιλογή πληρωμής για τις δικές τους υπηρεσίες θα μπορούσε επίσης να διαφημίσει τις δυνατότητές τους σε αυτόν τον τομέα. Οι κάτοχοι Bitcoin συνήθως αναζητούν και προτιμούν υπηρεσίες από εταιρείες στις οποίες μπορούν να πληρώσουν με Bitcoin.

Πώς το Bitcoin μπορεί να επηρεάσει τις υπάρχουσες υπηρεσίες

Για οργανισμούς επαγγελματικών υπηρεσιών, η άνοδος μιας οικονομίας Bitcoin θα μπορούσε να απαιτήσει μια πιο συνεργατική προσέγγιση όπου προμηθευτές, συνεργάτες, καταναλωτές και ακόμη και ανταγωνιστές θα έχουν πιο διαφανή ανταλλαγή δεδομένων και γνώσης στο κοινό οικοσύστημα. Το Bitcoin αφορά το οικοσύστημα που εξυπηρετεί, εξισώνοντας το πεδίο και αναδιανέμοντας την εξουσία και την ευθύνη σε όσους αλληλεπιδρούν μέσα σε αυτό. Για παράδειγμα, το Nostr (Notes and other stuff transmitted by relay) είναι μια νέα πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης που παρέχει άμεση σύνδεση μεταξύ της κοινότητας χρηστών για ανταλλαγή πληροφοριών και αξίας χρησιμοποιώντας Bitcoin.

Με τον ίδιο τρόπο που το Cloud επέτρεψε την παγκόσμια συνεργασία και παρείχε μεγαλύτερη πρόσβαση σε πόρους πληροφορικής σε ευρύτερο καταναλωτικό κοινό, το Bitcoin μπορεί να επιτρέψει την πρόσβαση σε μια διαφανή και ανοιχτή μορφή χρήματος σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι οργανισμοί επαγγελματικών υπηρεσιών θα πρέπει να εξετάσουν τις λύσεις που προσφέρουν για να δουν πώς αυτή η αλλαγή μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που παρέχουν τις υπάρχουσες υπηρεσίες και προϊόντα στους πελάτες τους.

Νέες υπηρεσίες βασισμένες στο οικοσύστημα του Bitcoin

Εκτός από την επίδραση στις υπάρχουσες υπηρεσίες, το Bitcoin και το οικοσύστημα που χτίζεται πάνω του προσφέρει την ευκαιρία να δημιουργηθούν νέες υπηρεσίες ως εναλλακτικές ή εντελώς νέες πηγές εσόδων για εταιρείες επαγγελματικών υπηρεσιών. Μερικά παραδείγματα παρουσιάζονται παρακάτω:

Λογιστική

Ιστορικό

Αν και το bitcoin μπορεί να μην είναι μια συμβατική τοποθέτηση για τους εταιρικούς ταμίες, μια βαθύτερη κατανόηση του bitcoin μπορεί να βοηθήσει να εξηγηθεί γιατί οι ταμίες μεγάλων, εισηγμένων εταιρειών έχουν αρχίσει να το υιοθετούν τα τελευταία χρόνια. Πολλές από τις ιδιότητες του bitcoin, όπως το μέγιστο όριο των 21 εκατομμυρίων νομισμάτων και η επαληθεύσιμη σπανιότητα σε δημόσιο blockchain, μπορεί να το καθιστούν ελκυστικό ως αποθεματικό αξίας. Αυτό το κρίσιμο τμήμα ενός χαρτοφυλακίου θα μπορούσε να αποτελέσει πολύτιμη αντιστάθμιση έναντι αυξανόμενων δημοσιονομικών ελλειμμάτων, υποτίμησης νομισμάτων και γεωπολιτικών κινδύνων. Καθώς οι εταιρικοί ταμίες αντιμετωπίζουν νέες οικονομικές προκλήσεις, οι μοναδικές ιδιότητες του bitcoin λειτουργούν ως ευνοϊκοί παράγοντες.

Παραδοσιακά, τα εταιρικά ταμεία διαχειρίζονταν τα μετρητά συντηρητικά, κατανέμοντας το μεγαλύτερο μέρος του κεφαλαίου σε αυτό που θεωρείται χαμηλού κινδύνου (π.χ. τραπεζικές καταθέσεις, αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς, έντοκα γραμμάτια, εμπορικά χαρτιά και συμφωνίες επαναγοράς). Ωστόσο, αβέβαιοι οικονομικοί παράγοντες όπως ο πληθωρισμός, τα επιτόκια και οι αυξημένοι γεωπολιτικοί κίνδυνοι μπορεί να ωθούν τις εταιρείες να επανεξετάσουν τη βιωσιμότητα αυτών των στρατηγικών.

Η αναλύτρια επενδύσεων και συγγραφέας Lyn Alden περιγράφει τρεις τύπους πληθωρισμού: νομισματικό πληθωρισμό, πληθωρισμό περιουσιακών στοιχείων και πληθωρισμό τιμών καταναλωτή (ΔΤΚ). Ο νομισματικός πληθωρισμός (αύξηση της ευρείας προσφοράς χρήματος όπως μετριέται με το Μ2) δεν εγγυάται αλλά προηγείται του πληθωρισμού περιουσιακών στοιχείων (αύξηση της τιμής και της αποτίμησης επενδύσιμων περιουσιακών στοιχείων) και του πληθωρισμού τιμών καταναλωτή (αύξηση του επιπέδου τιμών μη χρηματοοικονομικών αγαθών και υπηρεσιών).

Ανάλογα με τον τύπο της επιχείρησης, οι εταιρείες μπορεί να επηρεαστούν τόσο από τον πληθωρισμό τιμών περιουσιακών στοιχείων όσο και από τον πληθωρισμό τιμών καταναλωτή. Για παράδειγμα, ο πληθωρισμός τιμών περιουσιακών στοιχείων μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της αξίας των περιουσιακών στοιχείων που μια εταιρεία θέλει να επενδύσει ή να αποκτήσει, ενώ ο πληθωρισμός τιμών καταναλωτή μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερο κόστος αποθεμάτων σε σχέση με την αγοραστική δύναμη των μετρητών.

Γιατί οι εταιρικοί ταμίες μπορεί να εξετάσουν επένδυση σε Bitcoin

Οι εταιρείες επαγγελματικών υπηρεσιών θα πρέπει να γνωρίζουν τον αυξανόμενο αριθμό εταιρειών που προσθέτουν bitcoin στους ισολογισμούς τους, και γιατί, για παράδειγμα, η MicroStrategy και η Metaplanet το κάνουν. Η κατανόηση των πλεονεκτημάτων της δυνατότητας χρήσης του ισολογισμού ως μοχλού αξίας για τους μετόχους προσθέτει αξία στις συμβουλές που μπορεί να προσφέρει μια εταιρεία επαγγελματικών υπηρεσιών στους πελάτες της.

Κανονισμοί

Πολλές κανονιστικές εξελίξεις σε όλο τον κόσμο σχετικά με τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία έχουν ενισχύσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών στο bitcoin ως επένδυση. Με όλο και περισσότερα δεδομένα αγοράς και ιστορικό τιμών, κανονισμοί φιλικοί προς τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία όπως το νομικό πλαίσιο MiCA της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) για τις Αγορές Κρυπτογραφικών Περιουσιακών Στοιχείων, και η έγκριση από την αμερικανική SEC ενός διαπραγματεύσιμου προϊόντος bitcoin spot τον Ιανουάριο του 2024, έχουν προσφέρει στους επενδυτές και τις εταιρείες κάποια διαβεβαίωση και σαφήνεια που αναζητούσαν.

Αλλαγή λογιστικών κανόνων FASB

Τον Δεκέμβριο του 2023, το Financial Accounting Standards Board (FASB) ενημέρωσε τις οδηγίες του για το πώς οι εταιρείες πρέπει να λογιστικοποιούν και να αναφέρουν το bitcoin και άλλα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία στους εταιρικούς ισολογισμούς τους. Αυτοί οι νέοι κανόνες ωφελούν τις εταιρείες που κατέχουν bitcoin, επιτρέποντάς τους να χρησιμοποιούν τη λογιστική εύλογης αξίας, επιτρέποντας τελικά στις εταιρείες να αποτιμούν τα περιουσιακά στοιχεία και προς τα πάνω. Προηγουμένως, οι εταιρείες μπορούσαν μόνο να αποτιμούν τις θέσεις σε ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία προς τα κάτω. Οι νέες οδηγίες μπορούν να προσφέρουν καλύτερη εικόνα των οικονομικών καταστάσεων και της οικονομικής υγείας της εταιρείας, παρουσιάζοντας μια πιο ακριβή απεικόνιση της πραγματικής αξίας του bitcoin που κατέχεται.

Απόδοση τιμής Bitcoin με την πάροδο του χρόνου

Ως νοητικό πείραμα, σκεφτείτε πώς θα έμοιαζε ο ισολογισμός της μέσης εταιρείας του S&P 500 αν είχε επενδύσει μόλις το 1% του εταιρικού ταμείου της σε bitcoin τα τελευταία πέντε χρόνια. Υποθέτοντας μέσο μέγεθος ταμείου 10 δισ. €, σκεφτείτε αν μια κατανομή 1% (100 εκατ. €) στο bitcoin είχε γίνει τον Ιούνιο του 2019 στα 10.000 €. Παρά μια αρχική πτώση και περιόδους μεταβλητότητας, η θέση σε bitcoin τελικά θα είχε ανακάμψει και θα είχε αυξηθεί περίπου στα 700 εκατ. € μέχρι τον Ιούνιο του 2024. Ενώ η εταιρεία θα μπορούσε να αντιμετωπίσει βραχυπρόθεσμη μεταβλητότητα στα κέρδη, η μακροπρόθεσμη οικονομική της απόδοση θα είχε ενισχυθεί σημαντικά, ειδικά κατά τις περιόδους υψηλού πληθωρισμού που ακολούθησαν την έναρξη της πανδημίας COVID-19.

Ευκαιρίες

Το σημερινό αβέβαιο και υψηλού πληθωρισμού οικονομικό περιβάλλον ωθεί τους διορατικούς εταιρικούς ταμίες να εξετάσουν την προσθήκη bitcoin στους ισολογισμούς τους. Η σειρά κατανομών ισολογισμού σε bitcoin από εταιρείες όπως η Block Inc., η MicroStrategy, η Stone Ridge Holdings Group και άλλες, αντιπροσωπεύει μια τάση που μπορεί να συνεχίσει να αυξάνεται καθώς οι επιχειρήσεις σταθμίζουν τους κινδύνους μειωμένης ρευστότητας λόγω αυξημένων επιτοκίων και της πιθανής απώλειας αγοραστικής δύναμης των μετρητών λόγω νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής των κεντρικών τραπεζών.

Οι εταιρείες που επιλέγουν να κατανείμουν κεφάλαια στο bitcoin μπορούν να επωφεληθούν από την υπεραπόδοση λόγω της αύξησης της αξίας του bitcoin με την πάροδο του χρόνου, και οι λογιστές που κατανοούν τα πιθανά οφέλη και τις επιπτώσεις αυτής της προσέγγισης έχουν να κερδίσουν.

Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες

Ιστορικό

Η σύγκλιση των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και της τεχνολογίας έχει δημιουργήσει ένα επίπεδο αβεβαιότητας, με καινοτομίες όπως η τεχνολογία πληρωμών peer-to-peer να διαταράσσουν τις υποδομές, τις λειτουργίες και τα επιχειρηματικά μοντέλα.

Αν και αυτές οι καινοτομίες οδηγούν σε πιο πελατοκεντρικές λύσεις με χαμηλότερο κόστος, ασκούν επίσης πρωτοφανή πίεση στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να γίνουν πιο ευέλικτα και ανταποκρινόμενα.

Ο κλάδος της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (Fintech) περιλαμβάνει μια ευρεία γκάμα εταιρειών που αξιοποιούν την τεχνολογία για να προσφέρουν καινοτόμες υπηρεσίες όπως διαδικτυακές πληρωμές, εφαρμογές για κινητά, συχνά σε συνεργασία με παραδοσιακά νομίσματα και συστήματα πληρωμών.

Τα κρυπτονομίσματα χρησιμοποιούν blockchains και κρυπτογραφία για να προσφέρουν εναλλακτικά ψηφιακά νομίσματα, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για να παρέχουν διαφάνεια, ασφάλεια και διασυνοριακές συναλλαγές. Αυτή η αγορά έχει εξελιχθεί με τα χρόνια για να περιλαμβάνει διάφορες λύσεις και αποτελεί τη βάση για τα Ψηφιακά Νομίσματα Κεντρικών Τραπεζών (CBDCs) που αναπτύσσονται από κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο. Αυτό έχει οδηγήσει σε κάποια σύγχυση στην αγορά, με διαφορετικές λύσεις να διεκδικούν την προσοχή επιχειρήσεων και κυβέρνησης. Καμία από αυτές τις λύσεις δεν προσφέρει τα επιθυμητά οφέλη μιας αποκεντρωμένης, ανοιχτού κώδικα και χωρίς άδεια μορφής χρήματος εκτός από το Bitcoin.

Ευκαιρίες

• Διεθνείς μεταφορές συναλλάγματος: Τα υπάρχοντα χρηματοοικονομικά δίκτυα που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά χρημάτων παγκοσμίως είναι ακριβά, δυσκίνητα και αργά, ενώ δεν είναι διαθέσιμα σε όλους τους πιθανούς συμμετέχοντες. Αυτό δημιουργεί την ευκαιρία να προσφερθούν φθηνότερες, πιο διαφανείς και αποδοτικές χρηματοοικονομικές μεταφορές μεταξύ οποιωνδήποτε δύο μερών παγκοσμίως. Αυτό μπορεί να βασίζεται στο δολάριο ΗΠΑ χρησιμοποιώντας λύσεις όπως το USDT (Tether), ή να χρησιμοποιεί το bitcoin απευθείας μέσω του Lightning Network.
• Υπηρεσίες συμβουλευτικής: Η υιοθέτηση του Bitcoin ως της καλύτερης λύσης για την κάλυψη των αναγκών των πελατών – η κατανόηση των ανώτερων χαρακτηριστικών του Bitcoin ως μέσου διατήρησης αξίας και του οικοσυστήματος που χτίζεται γύρω του – προσφέρει την ευκαιρία να παρέχονται συμβουλευτικές υπηρεσίες σε πελάτες σχετικά με το πώς μπορούν να επωφεληθούν από την υιοθέτηση του bitcoin, καθώς και να το τοποθετήσουν έναντι των εναλλακτικών λύσεων.

Υπηρεσία ελέγχου και διασφάλισης

Ιστορικό

Η τεχνολογία blockchain έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει όλες τις διαδικασίες τήρησης αρχείων, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο ξεκινούν, επεξεργάζονται, εγκρίνονται, καταγράφονται και αναφέρονται οι συναλλαγές. Αυτό μπορεί να έχει αντίκτυπο σε δραστηριότητες όπως η χρηματοοικονομική αναφορά και η φορολογική αναφορά. Οι ορκωτοί λογιστές θα χρειαστούν κατανόηση της τεχνολογίας που χρησιμοποιείται για τη δημιουργία και επιβεβαίωση των συναλλαγών Bitcoin και του τρόπου με τον οποίο αυτές αποθηκεύονται στο blockchain ledger σε σύγκριση με τα παραδοσιακά λογιστικά βιβλία.

Αν και εκτός του πεδίου αυτού του κεφαλαίου, υπάρχουν και άλλες εναλλακτικές λύσεις βασισμένες στην ιδέα των blockchains, όπως τα CBDCs, τα ‘stablecoins’ και άλλες λύσεις που εστιάζουν σε έξυπνα συμβόλαια. Η κατανόηση αυτών των λύσεων και ο πιθανός αντίκτυπος αν ένας πελάτης επιλέξει να τις εφαρμόσει θα απαιτήσει επίσης κατανόηση του τρόπου λειτουργίας τους. Αυτή η εξειδίκευση θα είναι κρίσιμη για την απάντηση σε ερωτήματα όπως το αν είναι αποκεντρωμένες και δημόσιες ή ‘επιτρεπόμενες’ και διαχειριζόμενες από μια κοινοπραξία ιδιοκτητών του πρωτοκόλλου, όπως για παράδειγμα στη διαχείριση εφοδιαστικής αλυσίδας. Αυτό θα επηρεάσει τις τεχνικές επικύρωσης που μπορεί να απαιτούνται για ένα αποτελεσματικό ίχνος ελέγχου.

• Έξυπνα συμβόλαια: Τα έξυπνα συμβόλαια είναι μια μέθοδος αυτοματοποίησης της διαδικασίας σύναψης συμβολαίων και επιτρέπουν την παρακολούθηση και επιβολή των συμβατικών υποσχέσεων με ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση. Η αυτοματοποίηση μπορεί να βελτιώσει την αποδοτικότητα, να μειώσει τους χρόνους διακανονισμού και τα λειτουργικά σφάλματα. Επειδή η χρήση της τεχνολογίας έξυπνων συμβολαίων απαιτεί τη μετάφραση όλων των συμβατικών όρων σε λογική, μπορεί επίσης να βελτιώσει τη συμμόρφωση των συμβολαίων μειώνοντας την ασάφεια σε ορισμένες περιπτώσεις. Ωστόσο, μπορεί να απαιτείται ένα επίπεδο τεχνικής γνώσης για την υλοποίηση και παρακολούθηση που η ομάδα δεν διαθέτει προς το παρόν. Ένας ελεγκτής CPA μπορεί να απαιτείται για να επαληθεύσει τη διασύνδεση μεταξύ των έξυπνων συμβολαίων και των εξωτερικών πηγών δεδομένων που ενεργοποιούν επιχειρηματικά γεγονότα. Χωρίς ανεξάρτητη αξιολόγηση, οι χρήστες διατρέχουν τον κίνδυνο μη εντοπισμένων σφαλμάτων ή ευπαθειών.
• Αναφορές ESG: Η ενασχόληση με το bitcoin θα μπορούσε να επιτρέψει στις εταιρείες να αποκτήσουν θετικό πλεονέκτημα στις αναφορές ESG τους, οι οποίες πλέον αποτελούν υποχρεωτικό και σημαντικό μέρος της απαιτούμενης κανονιστικής τους αναφοράς. Το έγγραφο της KPMG που γράφτηκε το 2022 περιγράφει πώς η εξόρυξη Bitcoin μπορεί να ενθαρρύνει την υιοθέτηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, να εξισορροπήσει τα ενεργειακά δίκτυα αξιοποιώντας διαλείπουσες ανανεώσιμες πηγές, να μειώσει τις εκπομπές μεθανίου και να βοηθήσει στην ανακύκλωση της θερμότητας που παράγεται από τα κέντρα δεδομένων.

Ευκαιρίες

Για να αναλάβει το νέο ρόλο, ένας ελεγκτής μπορεί να χρειαστεί ένα νέο σύνολο δεξιοτήτων:

• Κατανόηση τεχνικών γλωσσών προγραμματισμού
• Αποτελεσματικές μέθοδοι συλλογής δεδομένων από το Bitcoin blockchain για χρήση σε ελέγχους
• Διαφορές υλοποίησης μεταξύ λύσεων και ο αντίκτυπος που έχει αυτό στην εμπιστοσύνη και την ιδιοκτησία του πρωτοκόλλου
• Έλεγχος ενός έξυπνου συμβολαίου για συμμόρφωση με κανονισμούς και ελέγχους τρίτων
• Διαιτησία διαφορών για έξυπνα συμβόλαια σύμφωνα με το εκάστοτε νομικό πλαίσιο
• Κατανόηση των επιπτώσεων ESG από την υιοθέτηση του bitcoin

Χρηματοοικονομικοί Σύμβουλοι

Ιστορικό

Εκτός από την άμεση κατοχή ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων, πολλοί εύποροι ιδιώτες και οικογενειακά γραφεία κατανέμουν ένα μέρος των νέων επενδύσεών τους σε κεφάλαια που επενδύουν σε συγκεκριμένα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία ή έργα ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων. Ενώ τα νέα spot ETFs του bitcoin επιτρέπουν την κατοχή επενδύσεων που παρακολουθούν την απόδοση του bitcoin χωρίς να αναλαμβάνουν τους κινδύνους φύλαξης που συνδέονται με την άμεση κατοχή του περιουσιακού στοιχείου, ο πιο ασφαλής τρόπος για να προστατευτεί η μακροπρόθεσμη αξία είναι να μάθει κανείς πώς να κατέχει το περιουσιακό στοιχείο απευθείας.

Ενθαρρυντικό είναι ότι φαίνεται πως οι ρυθμιστικές αρχές έχουν γενικά αποδεχθεί ότι τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία όπως το bitcoin ήρθαν για να μείνουν και έτσι, αντί να εξετάζουν αν θα πρέπει να απαγορευτούν ή όχι, εστιάζουν τώρα στην εξεύρεση ισορροπίας μεταξύ της ανάπτυξης του κλάδου και της προστασίας των επενδυτών. Είναι απαραίτητο να λαμβάνεται ολοκληρωμένη τοπική και ολιστική συμβουλή σχετικά με τη ρυθμιστική μεταχείριση μιας στρατηγικής επένδυσης σε ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία σε πολλαπλές δικαιοδοσίες και τη διασύνδεση μεταξύ διαφορετικών καθεστώτων.

Διαφορετικές δικαιοδοσίες έχουν επίσης διαφορετικούς τρόπους μεταχείρισης των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων και των κερδών που προκύπτουν από αυτά για φορολογικούς σκοπούς. Μια παρόμοια προσέγγιση με την ανάλυση της ρύθμισης που περιγράφηκε παραπάνω θα πρέπει να υιοθετηθεί και για τη φορολογία, με τη λήψη εξειδικευμένων τοπικών φορολογικών συμβουλών καθώς και μιας πιο ολιστικής διεθνούς προοπτικής.

Οι ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια των δεδομένων καθιστούν αναγκαία την εφαρμογή ισχυρών μέτρων κυβερνοασφάλειας ώστε να διασφαλιστεί ότι τόσο τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία όσο και τα προσωπικά δεδομένα προστατεύονται επαρκώς.

Τα περισσότερα οικογενειακά γραφεία διατηρούν έναν εξειδικευμένο τρίτο πάροχο φύλαξης κρυπτονομισμάτων για τη διατήρηση των κρυπτονομισμάτων τους και των σχετικών ιδιωτικών κλειδιών. Ο πάροχος υπηρεσιών θα πρέπει να διαθέτει τα πιο ισχυρά συστήματα ασφαλείας που είναι διαθέσιμα σήμερα, να απαιτεί πολλαπλά επίπεδα ταυτοποίησης από διάφορα εσωτερικά στελέχη για την εκτέλεση οποιασδήποτε συναλλαγής και να έχει ασφάλιση που να καλύπτει την απώλεια του περιουσιακού στοιχείου σε περίπτωση απάτης ή κυβερνοεπίθεσης.

Ευκαιρίες

Οι σύμβουλοι οικογενειακών γραφείων και εύπορων ιδιωτών μπορούν να προσφέρουν μια ποικιλία υπηρεσιών βασισμένων σε αυτή τη δυναμική της αγοράς:

• Διαχείριση ασφάλειας ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων
• Συμβουλευτική κυβερνοασφάλειας
• Συμβουλευτική για ασφαλή αποθήκευση Bitcoin
• Φορολογικές επιπτώσεις
• Το Bitcoin ως μέρος της συνολικής διαχείρισης χαρτοφυλακίου
• Η ανάπτυξη νέων νομικών και κανονιστικών πρωτοκόλλων, όπως τελετές υπογραφής κλειδιών για μεταφορές

Συμβουλευτική μάρκετινγκ

Ιστορικό

Υπάρχουν πολλές εταιρείες επαγγελματικών υπηρεσιών που εστιάζουν στην παροχή υπηρεσιών μάρκετινγκ, από τη βοήθεια στους πελάτες για τον καθορισμό στρατηγικής και τη δημιουργία περιεχομένου, μέχρι την κατασκευή ιστοσελίδων και την προσέλκυση επισκεψιμότητας σε αυτές.

Κάθε ψηφιακή στρατηγική μάρκετινγκ θα πρέπει να περιλαμβάνει ένα σχέδιο για τη χρήση διαδικτυακών καναλιών με σκοπό τη δημιουργία διαδικτυακής παρουσίας και την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων μάρκετινγκ. Τελικά, ο στόχος είναι να αυξηθεί η ορατότητα κάθε επιχείρησης και να προσελκυστούν νέοι πελάτες χρησιμοποιώντας μια ποικιλία καναλιών.

Ένα παράδειγμα νέου καναλιού που ευθυγραμμίζεται στενά με το Bitcoin είναι το Nostr. Όπως το Bitcoin, αυτή είναι μια αποκεντρωμένη πλατφόρμα ανοιχτού κώδικα όπου ο χρήστης διατηρεί την κυριότητα των δεδομένων του χρησιμοποιώντας ιδιωτικό κλειδί. Η αρχιτεκτονική ανθεκτική στη λογοκρισία του Nostr διασφαλίζει ότι οι επιχειρηματικές επικοινωνίες, τα μηνύματα μάρκετινγκ και οι αλληλεπιδράσεις με τους πελάτες είναι ελεύθερες από εξωτερικές παρεμβάσεις. Αυτό είναι ιδιαίτερα πολύτιμο για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε κλάδους όπου οι κανονισμοί είναι αυστηροί ή όπου η ελευθερία του λόγου αποτελεί ζήτημα. Επιπλέον, η χρήση ενός μόνο ιδιωτικού κλειδιού από το Nostr για πρόσβαση σε πολλαπλές διεπαφές απλοποιεί τη διαχείριση λογαριασμών, προσφέροντας ηρεμία με τη δυνατότητα εναλλαγής μεταξύ διαφορετικών εφαρμογών χωρίς διακοπή. Η ενσωμάτωση με το Bitcoin και το Lightning επιτρέπει επίσης παγκόσμιες συναλλαγές και μικροπληρωμές – ένα χαρακτηριστικό του Lightning που ανοίγει νέες μεθόδους μάρκετινγκ.

Ευκαιρίες

Η υποστήριξη των πελατών στο μάρκετινγκ μπορεί να περιλαμβάνει πρωτοβουλίες για:

• Καθιέρωση ηγετικής σκέψης στο Bitcoin σε σχετικό τεχνολογικό τομέα της επιχείρησης
• Προσέλκυση νέων πελατών με προϊόντα και υπηρεσίες που εστιάζουν στο Bitcoin
• Αύξηση αναγνωρισιμότητας της μάρκας στον χώρο του Bitcoin

Το σχέδιο μάρκετινγκ μπορεί να περιλαμβάνει πρωτοβουλίες όπως:

• Δημιουργία νέας σελίδας προορισμού ιστοσελίδας με επίκεντρο το Bitcoin και/ή το Lightning
• Ενσωμάτωση μηνυμάτων Bitcoin σε υπάρχουσες καμπάνιες μάρκετινγκ
• Διαχείριση λανσαρισμάτων προϊόντων ή υπηρεσιών που σχετίζονται με το Bitcoin
• Ανάπτυξη ακολούθων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε στοχευμένες πλατφόρμες σχετικές με το περιεχόμενο Bitcoin και αξιολόγηση της χρήσης νεότερων πλατφορμών όπως το Nostr
• Συνεισφορά σε λογισμικό ανοιχτού κώδικα

Η εμβάθυνση της γνώσης σε αυτούς τους τομείς θα ανοίξει νέους τύπους υπηρεσιών μάρκετινγκ που μπορούν να αναπτυχθούν και να πωληθούν στην υπάρχουσα ή νέα πελατειακή βάση.

Υπηρεσίες που στοχεύουν στον τομέα των μικρών επιχειρήσεων

Οφέλη για ΜΜΕ:

• Αντιστάθμιση πληθωρισμού
• Πρόσβαση σε παγκόσμιες αγορές
• Χαμηλότερα τέλη συναλλαγών
• Σχεδόν άμεσος διακανονισμός
• Ενισχυμένη ασφάλεια
• Οικονομική ανεξαρτησία
• Αντίσταση στη λογοκρισία

Για μια επιχείρηση επαγγελματικών υπηρεσιών, υπάρχουν αρκετά πιθανά οφέλη από την υιοθέτηση του Bitcoin που θα πρέπει να ενδιαφέρουν τον τομέα των ΜΜΕ, και μπορούν να σχεδιαστούν υπηρεσίες για να καλύψουν το καθένα από αυτά:

• Εμβέλεια αγοράς: η διαδικτυακή κοινότητα του Bitcoin θα ταξιδέψει πιο μακριά και θα ερευνήσει διαδικτυακά για να αγοράσει από εταιρείες που υιοθετούν το Bitcoin. Αυτό μπορεί να ανοίξει μια νέα δυνητική πελατειακή βάση για μια μικρότερη εταιρεία.
• Η αποδοχή Bitcoin ως πληρωμή μπορεί να διακανονιστεί ταχύτερα και με χαμηλότερα τέλη από τις συμβατικές μεθόδους πληρωμής.
• Το Bitcoin μπορεί επίσης να ενισχύσει την ασφάλεια για διαδικτυακές συναλλαγές λόγω των εγγενών χαρακτηριστικών της υποκείμενης τεχνολογίας, καθώς και επειδή δεν εξαρτάται από το παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα, καθιστώντας το ανθεκτικό στη λογοκρισία.
• Η διατήρηση μέρους ή όλων των ληφθέντων Bitcoin σε ένα ασφαλές πορτοφόλι μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση του πλούτου, ειδικά σε χώρες με ταχέως υποτιμούμενα νομίσματα, καθιστώντας το μια καλή ευκαιρία μακροπρόθεσμης επένδυσης.

Ευκαιρίες

Καθώς οι μικρότερες εταιρείες τείνουν να βασίζονται σε λιγότερες εταιρείες υπηρεσιών σε σύγκριση με μια μεγάλη επιχείρηση, αν ένας οργανισμός επαγγελματικών υπηρεσιών στοχεύει αυτή την αγορά, θα ήταν ωφέλιμο να μπορεί να τους συμβουλεύει για όλες τις πτυχές της υιοθέτησης του Bitcoin.

Υγεία

Το να είσαι μπροστά από την κατεύθυνση που κινείται ένας κλάδος θα επιτρέψει στις εταιρείες επαγγελματικών υπηρεσιών σε αυτόν τον τομέα να συνεχίσουν να προσφέρουν αξία στους πελάτες τους. Μερικά παραδείγματα στον τομέα της υγείας μπορούν να δείξουν πώς η καινοτομία που βασίζεται στο Bitcoin μπορεί να διαταράξει έναν κλάδο επιλύοντας πραγματικά προβλήματα της αγοράς.

Ασφαλής διαχείριση δεδομένων – παράδειγμα Nostr 

Η ιδιοκτησία και η ασφαλής διαμοίραση των δεδομένων ασθενών αποτελεί βασικό ζήτημα, με πρότυπα όπως το HIPAA στις Ηνωμένες Πολιτείες να έχουν τεθεί σε εφαρμογή για να διασφαλίσουν ότι τα δεδομένα προστατεύονται επαρκώς.

Η βιομηχανία υγείας μπορεί δυνητικά να ωφεληθεί σημαντικά από τον αποκεντρωμένο και ασφαλή χαρακτήρα του Nostr. Όπως αναδείχθηκε σε ένα πρόσφατο πιλοτικό έργο στο Ελ Σαλβαδόρ, το πρωτόκολλο SALUD που βασίζεται στο Nostr στοχεύει να φέρει επανάσταση στη διαχείριση και διαμοίραση των δεδομένων ασθενών. Με την αποκέντρωση των δεδομένων υγείας, το Nostr διασφαλίζει ότι οι ασθενείς διατηρούν την κυριότητα των ιατρικών τους αρχείων, ενώ επιτρέπει στους παρόχους υγείας να έχουν πρόσβαση σε ακριβή και αδιάβλητα δεδομένα όταν χρειάζεται.

Αυτή η προσέγγιση αντιμετωπίζει σημαντικές ανησυχίες με τα τρέχοντα συστήματα διαχείρισης δεδομένων υγείας, όπου οι πληροφορίες των ασθενών συχνά ελέγχονται από κεντρικοποιημένες οντότητες που μπορεί να εμπορευματοποιήσουν ή να κάνουν κακή χρήση των δεδομένων. Με το Nostr, ο κίνδυνος παραβίασης δεδομένων ή μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης ελαχιστοποιείται, και οι ασθενείς μπορούν να επιλέξουν να μην μοιράζονται τα δεδομένα τους αν το επιθυμούν, χωρίς να χάνουν τον έλεγχο των πληροφοριών τους.

Ένα δεύτερο παράδειγμα για το πώς το Bitcoin μπορεί να ενσωματωθεί σε νέες προσεγγίσεις στην Υγεία είναι το CrowdHealth. Έχει δημιουργήσει μια πλατφόρμα που αξιοποιεί τα πλεονεκτήματα κόστους και διακανονισμού του Bitcoin μέσω ενσωμάτωσης με πορτοφόλι Lightning για να πραγματοποιεί και να λαμβάνει πληρωμές. Αυτές οι πληρωμές ανήκουν στους συνεισφέροντες, οι οποίοι μπορούν να απευθυνθούν στην κοινότητα αν αντιμετωπίσουν μεγάλο ιατρικό λογαριασμό.

Αυτά είναι παραδείγματα για το πώς το ταχέως αναπτυσσόμενο οικοσύστημα του Bitcoin διαταράσσει έναν συγκεκριμένο κλάδο, και πολλά ακόμη παραδείγματα μπορούν να βρεθούν σε άλλους τομείς. Οι οργανισμοί επαγγελματικών υπηρεσιών που εστιάζουν σε έναν συγκεκριμένο κλάδο μπορούν είτε να ωφεληθούν βοηθώντας αυτόν τον κλάδο να υιοθετήσει τέτοιες λύσεις, είτε να είναι οι καινοτόμοι που φέρνουν αυτού του είδους τις λύσεις σε νέους κλάδους καθώς η αγορά εξελίσσεται.

4.5.3 Ανάπτυξη του οικοσυστήματος Bitcoin

Το Bitcoin είναι και ήταν πάντα η κορυφαία blockchain, αλλά η απαραίτητη εστίαση στο πρώτο επίπεδο στην ασφάλεια και την αποκέντρωση αρχικά άφησε ένα κενό για άλλες δυνατότητες στην αγορά, το οποίο προσπάθησαν να καλύψουν άλλες λύσεις βασισμένες σε blockchain. Για διάφορους λόγους, αυτές δεν είχαν μεγάλη εμπορική επιτυχία με τα χρόνια, και το οικοσύστημα του Bitcoin έχει πλέον αναπτυχθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε αυτού του είδους οι νέες δυνατότητες να μπορούν να χτιστούν πάνω του χωρίς να επηρεάζουν αρνητικά την υποκείμενη βασική τεχνολογία του πρώτου επιπέδου.

Επιπλέον, πολλοί χρήστες του Bitcoin είναι μακροπρόθεσμοι κάτοχοι, θεωρώντας το ως αποθήκη αξίας ή μορφή ψηφιακού χρυσού. Οι Bitcoin maximalists αποτελούν ένα μεγάλο υποσύνολο αυτής της κοινότητας που πιστεύει ότι είναι το μόνο κρυπτονόμισμα που θα αντέξει στον χρόνο. Υποστηρίζουν ότι ο αποκεντρωμένος χαρακτήρας, η ασφάλεια και το πλεονέκτημα του πρώτου κινήθηκε το καθιστούν ανώτερο από όλα τα άλλα ψηφιακά νομίσματα, διαχωρίζοντάς τους από τις εναλλακτικές blockchains.

Υπάρχει επίσης μια τεράστια και αυξανόμενη αξία που διασφαλίζεται εντός του δικτύου Bitcoin από αυτούς τους κατόχους, οπότε η ανάπτυξη του εγγενούς οικοσυστήματος του Bitcoin δεν θα είναι θέμα προσέλκυσης νέων χρηστών. Αντίθετα, τα έργα θα πρέπει να αξιοποιήσουν το τεράστιο απόθεμα χρηστών, προγραμματιστών και κεφαλαίων που βρίσκονται ήδη στο δίκτυο. Αυτό δημιουργεί αρκετές ευκαιρίες για την επέκταση του οικοσυστήματος Bitcoin πάνω στο οποίο μπορούν να χτιστούν επαγγελματικές υπηρεσίες:

1. Ενίσχυση της επεκτασιμότητας:Υπάρχουν ήδη αρκετές λύσεις επεκτασιμότητας που λειτουργούν στο δίκτυο Bitcoin, όπως το Lightning Network. Ωστόσο, άλλες επίσης αναπτύσσονται για να στοχεύσουν διαφορετικά προβλήματα. Για παράδειγμα, για να προσφέρουν ολοκληρωμένες λύσεις επεκτασιμότητας που παρέχουν ασφαλείς, αποκεντρωμένες και αποδοτικές πλατφόρμες για έξυπνα συμβόλαια.
2. Διευκόλυνση Έξυπνων Συμβολαίων:Φανταστείτε ένα συμβόλαιο που εκτελείται αυτόματα, χωρίς την ανάγκη δικηγόρων ή μεσαζόντων. Αυτό κάνουν τα έξυπνα συμβόλαια του Bitcoin. Τα έξυπνα συμβόλαια του Bitcoin είναι αυτοεκτελούμενα συμβόλαια με τους όρους της συμφωνίας γραμμένους απευθείας σε ψηφιακό κώδικα. Εκτελούν και επιβάλλουν αυτόματα το συμβόλαιο όταν πληρούνται προκαθορισμένες συνθήκες, χωρίς την ανάγκη μεσαζόντων.
3. Ενίσχυση της διαλειτουργικότητας:Δημιουργία γεφυρών και συνδέσμων που επιτρέπουν την απρόσκοπτη αλληλεπίδραση μεταξύ του Bitcoin και άλλων blockchains. Αυτό θα επέτρεπε στους χρήστες να μετακινούν περιουσιακά στοιχεία μεταξύ αλυσίδων χωρίς κόπο και να αξιοποιούν τα καλύτερα χαρακτηριστικά κάθε δικτύου. Ένα παράδειγμα είναι το USDT – ένα stablecoin που μπορεί να μεταφερθεί σε πολλές διαφορετικές blockchains, όπου οι χρήστες συνήθως επιλέγουν τη χαμηλότερη τιμή. Η δυνατότητα μεταφοράς USDT που διατηρείται σε μία από αυτές τις εναλλακτικές blockchains στο Lightning και το Bitcoin μπορεί να επιτρέψει τη διαλειτουργικότητα και τη μεταφορά αξίας στο πιο ασφαλές δίκτυο του Bitcoin.
4. Ενσωμάτωση φιλικών προς τον χρήστη εμπειριών:Καθώς το οικοσύστημα μεγαλώνει, υπάρχει ανάγκη για εργαλεία που απλοποιούν τη διαδικασία ανάπτυξης και υλοποίησης για τους προγραμματιστές. Αυτό περιλαμβάνει καλύτερα πορτοφόλια, πλαίσια ανάπτυξης και εργαλεία εντοπισμού σφαλμάτων. Πέρα από αυτό, η φιλικότητα προς τον χρήστη είναι απαραίτητη για εκείνους τους χρήστες που μπορεί να είναι λιγότερο εξοικειωμένοι με την τεχνολογία ώστε να αλληλεπιδρούν και να συμμετέχουν στο οικοσύστημα.
5. Εκπαίδευση και ανάπτυξη κοινότητας:Μια ισχυρή κοινότητα είναι η ραχοκοκαλιά κάθε επιτυχημένου έργου blockchain. Η επένδυση στην εκπαίδευση, τα εργαστήρια και τις πρωτοβουλίες που καθοδηγούνται από την κοινότητα μπορεί να βοηθήσει τους χρήστες να ανακαλύψουν, τους προγραμματιστές να δημιουργήσουν και τους επενδυτές να συνδεθούν.

Ευκαιρία

Αυτό ανοίγει μια σειρά από δυνητικές υπηρεσίες που μπορούν να δημιουργηθούν για την αγορά, ώστε να συμβουλεύουν καταναλωτές και άλλες επιχειρήσεις γύρω από το οικοσύστημα του Bitcoin, κάτι που ήδη συμβαίνει σε όλο τον κόσμο:

• Συμβουλευτική
• Εκπαίδευση
• Αγορά, διακράτηση και πώληση Bitcoin

4.5.4 Το Μέλλον

Τι μπορεί να συμβεί στο μέλλον;

Η προηγούμενη ενότητα παρείχε αρκετά παραδείγματα των τύπων υπηρεσιών που προσφέρονται σήμερα στην αγορά, αλλά τι είδους λύσεις μπορεί να γίνουν διαθέσιμες στο μέλλον, γύρω από τις οποίες οι εταιρείες θα μπορούσαν να χτίσουν επαγγελματικές υπηρεσίες για να συμβουλεύουν, να αναλύουν, να σχεδιάζουν και να υλοποιούν ώστε να καλύπτουν τις εξελισσόμενες απαιτήσεις των πελατών;

Ηλεκτρονική Ψηφοφορία

Ένα παράδειγμα των πιθανών εφαρμογών που μπορούν να χτιστούν πάνω στο Bitcoin είναι η διασφάλιση των κυβερνητικών εκλογών.

• Τρέχουσα κατάσταση και πρόκληση: Οι δημοκρατικές εκλογές έχουν σχεδιαστεί ώστε να διασφαλίζουν ότι η εξουσία μεταβιβάζεται σύμφωνα με τα αποτελέσματα και ότι η εκλεγμένη κυβέρνηση αντανακλά τη βούληση του λαού. Αυτό απαιτεί οι δικαιούχοι ψηφοφόροι να μπορούν να συμμετέχουν στη διαδικασία χωρίς εκφοβισμό, όλες οι ψήφοι να καταμετρώνται σωστά, να μην είναι δυνατή η παραχάραξη ψήφων και το αποτέλεσμα να είναι διαφανές. Σε όλο τον κόσμο, οι εκλογές συχνά θεωρούνται ότι δεν επιτυγχάνουν αυτόν τον στόχο, με 
• Υφιστάμενες προτάσεις: Οι κυβερνήσεις έχουν δοκιμάσει διάφορους τρόπους για να διασφαλίσουν τη δικαιοσύνη της εκλογικής διαδικασίας, απαιτώντας ταυτότητα ψηφοφόρου ή ανεξάρτητη καταμέτρηση ψήφων με χρήση χαρτιού, αλλά τα προβλήματα παραμένουν. Κυβερνήσεις όπως η ΕΕ «ερευνούν» τρόπους χρήσης εναλλακτικών blockchains και πρωτοκόλλων για να επιτύχουν τον τελικό στόχο ενός διαφανούς και αδιάβλητου ηλεκτρονικού συστήματος ψηφοφορίας. Ωστόσο, αυτό εξακολουθεί να απαιτεί εμπιστοσύνη σε όποιον δημιουργεί και διαχειρίζεται το σύστημα και θα αναπτυχθεί σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της κυβέρνησης.
• Έχουν ήδη αναπτυχθεί εναλλακτικές λύσεις βασισμένες στο Bitcoin που χρησιμοποιούν τις δυνατότητες ανοιχτού κώδικα για να προσφέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα μιας διαφανούς, αδιάβλητης μεθόδου διεξαγωγής εκλογών.

Γουατεμάλα

• Χάρη στο OpenTimestamps, ένα εργαλείο που δημιούργησε ο προγραμματιστής του bitcoin Peter Todd πριν από μερικά χρόνια, η τεχνολογική startup της Γουατεμάλας Simple Proof μπορεί να διασφαλίσει βασικά έγγραφα σχετικά με τις προεδρικές εκλογές της χώρας από απάτη και παραποίηση. Το εργαλείο του Todd, το οποίο αξιοποιεί συναρτήσεις κατακερματισμού και το blockchain του bitcoin, μπορεί να χρονοσημειώνει πληροφορίες και να διευκολύνει τον εντοπισμό προσπαθειών απάτης και χειραγώγησης.

Πρωτόκολλο ηλεκτρονικής ψηφοφορίας ανοιχτού κώδικα και αποκεντρωμένο: Ο HodlParman – ενεργός υποστηρικτής του Bitcoin – ανακοίνωσε πρόσφατα:

• «Δουλεύω πάνω σε ένα αποκεντρωμένο πρωτόκολλο ηλεκτρονικής ψηφοφορίας που είναι πλήρως peer to peer, εξαλείφει τη δυνατότητα εκλογικής απάτης ή διπλής ψήφου, διατηρεί τις ψήφους ιδιωτικές και είναι επαληθεύσιμο από οποιονδήποτε. Επωφελείται από τα relays του Nostr και το ρολόι του Bitcoin και ΔΕΝ απαιτεί blockchain ή token»

Όπως βλέπουμε, υπάρχει η «συμβατική» προσέγγιση για την επίλυση ενός γνωστού προβλήματος, σε αυτή την περίπτωση της αξιοπιστίας των εκλογών, η οποία ακόμη αναπτύσσεται και δεν θα επιλύσει απαραίτητα όλα τα ζητήματα, και μια νέα προσέγγιση βασισμένη στο οικοσύστημα του Bitcoin που έχει ήδη αναπτυχθεί και είναι διαθέσιμη και έχει τη δυνατότητα να τα επιλύσει. Η κατανόηση αυτών των τύπων λύσεων και του τρόπου με τον οποίο μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παροχή υπηρεσιών στην αγορά, συμπεριλαμβανομένης της κυβέρνησης σε αυτή την περίπτωση, θα προσφέρει πιθανά νέα έσοδα.

Ανταμοιβές σε sats

Η δυνατότητα να προσφέρονται μικρά ποσά bitcoin ως πληρωμή με σχεδόν μηδενικό κόστος ανοίγει διαφορετικούς δρόμους για τις εταιρείες να εξερευνήσουν, γύρω από τους οποίους μια εταιρεία υπηρεσιών με επίκεντρο το Bitcoin θα μπορούσε να παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες όπως:

• Χρήση πλατφορμών όπως το Microstrategy για ανταμοιβές εργαζομένων
• Φιλικές προς το Bitcoin πλατφόρμες podcast όπως το Fountain, ανταμοιβές για παρακολούθηση ζωντανών μεταδόσεων μέσω NOSTR και zap streaming
• Πληρωμή σε άτομα για τη συμπλήρωση ερευνών ώστε να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή

Περίληψη

Ο κλάδος των επαγγελματικών υπηρεσιών έχει ευρύ φάσμα, καλύπτοντας επιχειρήσεις κάθε μεγέθους, εστίασης και εμβέλειας. Όποια κι αν είναι η εστίαση, αυτά τα παραδείγματα ελπίζουμε να έδειξαν ότι το Bitcoin και το σχετικό οικοσύστημα έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν δραστικά αυτόν τον κλάδο, αλλάζοντας τον τρόπο παροχής υπηρεσιών και ανοίγοντας νέες ευκαιρίες. Οι οργανισμοί επαγγελματικών υπηρεσιών που αφιερώνουν χρόνο για να κατανοήσουν αυτές τις δυναμικές νωρίς μπορούν να αποκτήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Αναφορές

1. https://kpmg.com/us/en/articles/2023/bitcoin-role-esg-imperative.html
2. https://medium.com/@primalcapital/growing-the-bitcoin-ecosystem-afb424e0ff0f
3. https://www.fidelitydigitalassets.com/research-and-insights/adding-bitcoin-corporate-treasury
4. https://www.pathcheck.org/en/blog/notes-and-other-stuff-over-relays-nostr-for-health

Μερικές ενδεικτικές εταιρείες που προσφέρουν υπηρεσίες Bitcoin:

• River
• Swan
• CoinCorner
• Strike
• Relai
• Musqet

Εξαιρουμένου του αλτρουισμού, το χρήμα είναι το κίνητρο που οδηγεί κάθε εθελοντική ανθρώπινη πράξη. Το Bitcoin είναι ένα ουδέτερο, παγκόσμιο χρήμα με κανόνες, αλλά χωρίς κυβερνήτες. Αν δεν μπορεί να εξαναγκαστεί και δεν αποτυγχάνει, οι γεωπολιτικές του επιπτώσεις είναι ασύγκριτες.
Τζέιμς Ντιούαρ

4.6.0 Εισαγωγή

Μόλις μια νέα τεχνολογία σε παρασύρει, αν δεν είσαι μέρος της μπουλντόζας, είσαι μέρος του δρόμου.
Στιούαρτ Μπραντ

Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να επισημάνει σε κυβερνήσεις, κρατικούς φορείς και δημόσιους υπαλλήλους ότι η αγνόηση του Bitcoin ισοδυναμεί με το να βάζεις το κεφάλι στην άμμο και να ελπίζεις είτε ότι μπορεί να εξαναγκαστεί είτε ότι θα αποτύχει. Αν κανένα από αυτά τα ενδεχόμενα δεν συμβεί, τότε θα μεταμορφώσει σε τεράστιο βαθμό τα κίνητρα για κάθε μελλοντική ανθρώπινη δράση. Οι άνθρωποι που κατοικούν στη γεωγραφία των υπαρχόντων εθνικών κρατών των οποίων οι κυβερνήσεις κινηθούν πρώτες για να κατανοήσουν και να εφαρμόσουν κατάλληλη πολιτική, θα μπορούσαν να αποκτήσουν σημαντικό πλεονέκτημα.

Μπορεί να συμβεί το Bitcoin να είναι εξαναγκάσιμο ή/και να αποτύχει, αλλά εκτός αν μια κυβέρνηση μάθει για την τεχνολογία και καταλήξει σε αυτό το συμπέρασμα μέσω γνώσης χωρίς προκατάληψη, παίρνει ένα τεράστιο ρίσκο, οι συνέπειες του οποίου θα βαρύνουν τους πολίτες για λογαριασμό των οποίων αναμένεται να ενεργεί. Αφού λάβουν ειδοποίηση διαβάζοντας αυτό το κεφάλαιο, αυτό θα ήταν βαριά αμέλεια και εγκατάλειψη καθήκοντος από τις σημερινές κυβερνήσεις, τους φορείς και τους υπαλλήλους τους. Αν δεν θέλετε αυτή την ευθύνη, σταματήστε να διαβάζετε τώρα και παραιτηθείτε.

Οι κυβερνήσεις μπορούν να οριστούν ως οι οντότητες που ασκούν ή επιδιώκουν να ασκήσουν μονοπώλιο βίας στην γεωγραφική τους επικράτεια. Αυτή η ρύθμιση προέκυψε για προστασία από εξωτερικές φυσικές απειλές και για τη διατήρηση της εσωτερικής τάξης. Καθώς οι κοινωνίες και οι οικονομίες αναπτύχθηκαν, οι κυβερνήσεις τείνουν να επεκτείνουν τους ρόλους τους εσωτερικά. Ένας από τους ρόλους που αναδύθηκε, διστακτικά στην αρχή, από τα τέλη του 19ου αιώνα και μετά, ήταν ο έλεγχος του χρήματος μέσω της κεντρικής τραπεζικής. Σκοπός αυτού του κεφαλαίου δεν είναι να υποστηρίξει υπέρ ή κατά της κεντρικής τραπεζικής και του κυβερνητικού ελέγχου του χρήματος, αλλά να τονίσει ότι ίσως να μην είναι δυνατόν να ασκηθεί αυτή η εξουσία στο μέλλον. Όποιος κατανοεί τη σημασία του ελέγχου του χρήματος για την άσκηση άλλων εξουσιών θα αναγνωρίσει την απώλεια αυτού του κεντρικού ελέγχου ως σημαντικό άνεμο υπέρ της αποκέντρωσης της εξουσίας εντός των εθνικών κρατών.

Η ιστορία μας διδάσκει ότι, εκτός από τον πόλεμο ή τις επιδημίες, η σημαντική κοινωνική αλλαγή έχει συχνότερα προκληθεί από την τεχνολογία παρά από το νόμο, επειδή τέτοιες αλλαγές σπάνια επιδιώχθηκαν εκ των προτέρων από τους ανθρώπους ή τους ηγέτες τους. Μάλιστα, ακόμα κι αν επιδιώκονταν τέτοιες αλλαγές, ο νόμος δεν έχει τη δυνατότητα να ανακαλύψει ή να εφεύρει τεχνολογία.

Πολλή από τη δύναμη που απέκτησαν τα εθνικά κράτη τον τελευταίο αιώνα από τον (ιστορικά πρωτοφανή) έλεγχο του χρήματος ίσως χρειαστεί να παραχωρηθεί. Αυτό δεν αποτελεί απειλή για τους ανθρώπους, αλλά ίσως να είναι για τη δομή της κυβέρνησης και των θεσμών. Οι ηγέτες των θεσμών μας πρέπει να μάθουν για το Bitcoin και τις επιπτώσεις του ώστε να κατανοήσουν πώς τα συμφέροντα της γεωγραφίας και των ανθρώπων που αποτελούν σήμερα το έθνος τους μπορεί να επηρεαστούν.

Μόνο με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουν να επιλέξουν πολιτικές που θα βελτιστοποιήσουν το μέλλον για τη γεωγραφία και τους ανθρώπους τους. Απαιτείται εκπαίδευση και ταπεινότητα από όλους για τη βέλτιστη λήψη αποφάσεων. Δεν υπάρχει απόκρυψη από αυτό, οι αλλαγές θα μας επιβληθούν αργά ή γρήγορα, και ένα καλύτερο αποτέλεσμα μπορεί να επιτευχθεί αν τις προβλέψουμε. Η θεωρία παιγνίων που εφαρμόζεται ίσως σημαίνει ότι όποιος αγκαλιάσει νωρίς, κερδίζει.

Αυτό είναι ένα τεστ αξιολόγησης για τους σημερινούς πολιτικούς και θεσμικούς ηγέτες μας. Τους κινεί κυρίως η επιθυμία να βελτιώσουν το μέλλον για τη γεωγραφία και τους ανθρώπους που αποτελούν σήμερα το έθνος τους; Ή οι προτεραιότητές τους διαμορφώνονται από άλλα κίνητρα, είτε προσωπικά, επιχειρηματικά ή ιδεολογικά;

Μαθαίνοντας για το Bitcoin, οι κυβερνήσεις μπορούν να χαράξουν πορεία προς όφελος των τωρινών και μελλοντικών πολιτών τους. Αυτό το κεφάλαιο στοχεύει να προσφέρει ορισμένα σημεία προς εξέταση για να ξεκινήσει η διαδικασία σχεδιασμού.

4.6.1 Τεχνολογία vs Νόμος

Οι σημαντικότερες αιτίες αλλαγής δεν βρίσκονται στα πολιτικά μανιφέστα ή στις δηλώσεις νεκρών οικονομολόγων, αλλά στους κρυφούς παράγοντες που αλλάζουν τα όρια όπου ασκείται η εξουσία. Συχνά, λεπτές αλλαγές στο κλίμα, το ανάγλυφο, τα μικρόβια και την τεχνολογία αλλάζουν τη λογική της βίας.
Τζέιμς Ντέιλ Ντέιβιντσον

Η ιστορία είναι γεμάτη παραδείγματα καινοτομίας στην τεχνολογία που άλλαξε τον τρόπο που εξελίχθηκαν και διοικήθηκαν οι ανθρώπινες κοινωνίες. Το "The Sovereign Individual", ένα βιβλίο του 1997 από τους Τζέιμς Ντέιλ Ντέιβιντσον και Γουίλιαμ Ρις-Μογκ, εξερευνά πώς οι τεχνολογικές αλλαγές οδήγησαν στη μετάβαση της Δύσης από έναν κόσμο που διοικούνταν από την Εκκλησία σε αυτόν των εθνικών κρατών που κατοικούμε σήμερα. Εντοπίζουν ως βασικές τεχνολογικές καινοτομίες την εμφάνιση της τυπογραφίας και τη χρήση της πυρίτιδας ως καύσιμο για τη βία, που άλλαξε τις αποδόσεις της βίας σε μεγάλη κλίμακα.

Μια σημαντική παρατήρηση είναι ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως είτε η Εκκλησία είτε ο λαός επιθυμούσαν ή προκάλεσαν την αλλαγή που συνέβη. Εκ των υστέρων φαίνεται αναπόφευκτο ότι η εξουσία που προέκυψε από τον έλεγχο της πληροφορίας από την Εκκλησία θα εξασθενούσε καθώς η νέα οικονομία αφαιρούσε το μονοπώλιό της στην παραγωγή γραπτού υλικού.

Η τυπογραφία μείωσε το κόστος αναπαραγωγής της πληροφορίας και έτσι αύξησε την αποκέντρωση της παραγωγής γραπτού υλικού.

Η ιστορία δείχνει ότι η τεχνολογία που προκάλεσε μεγάλες αλλαγές δεν προκλήθηκε από το κυβερνητικό πλαίσιο, τους θεσμούς, την ηγεσία ή από τον λαό μέσω δημοκρατικών διαδικασιών. Πιο συχνά βλέπουμε ότι οι άνθρωποι και οι θεσμοί τείνουν να αντιστέκονται μάταια, να εμποδίζουν και να καθυστερούν την υιοθέτησή της. Στον 20ό αιώνα μπορούμε να το παρατηρήσουμε αυτό στις πρώιμες αντιδράσεις στη χρήση αυτοκινήτων, ηλεκτρισμού, κρυπτογραφίας, email και του διαδικτύου.

Η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών από τις αγορές οδήγησε στην αναδιαμόρφωση του πού ζούσαν οι άνθρωποι, πώς εργάζονταν και μερικές φορές της ίδιας της δομής αυτού που θεωρούσαν ως πολιτισμό, χώρα ή διοικητική οντότητα. Σε πολλές περιπτώσεις άλλαξε την κλίμακα και τη δομή αυτής της ίδιας της οντότητας. Άλλα παραδείγματα τεχνολογίας που οδήγησαν σε ευρείας κλίμακας κοινωνικές αλλαγές περιλαμβάνουν την άνοδο του ηλεκτρισμού, των αυτοκινήτων και του διαδικτύου.

Η φορολογία και το χρέος επίσης δομούνται από το νόμο και επομένως ανταποκρίνονται στην τεχνολογία. Αυτό μπορεί να παρατηρηθεί στο παρελθόν. Ιστορικά, η φορολογία περιοριζόταν σε πράγματα όπως τα τέλη χαρτοσήμου και οι δασμοί/εισαγωγικοί φόροι, καθώς η απαραίτητη τεχνολογία για τη στήριξη φόρων εισοδήματος και άλλων δεν υπήρχε ακόμη.

Αυτά τα στοιχεία παρατίθενται για να στηρίξουν το συμπέρασμα ότι η τεχνολογία είναι ανώτερη του νόμου. Ο νόμος μπορεί να ακολουθήσει εκ των υστέρων, αλλά η ροή της αιτιότητας δείχνει ότι τα νομικά μέσα δεν μπορούν λογικά ή διαρκώς να σταματήσουν την αλλαγή, ούτε μπορούν να την προκαλέσουν. Οι αλλαγές στους νόμους είναι αποτέλεσμα της τεχνολογικής αλλαγής, όχι η αιτία, και η νέα τεχνολογική καινοτομία δεν μπορεί να ψηφιστεί, να διαταχθεί από έναν ηγέτη ή να αποτραπεί χωρίς αυτοκαταστροφή.

Η αλήθεια είναι αδιαμφισβήτητη. Η κακία μπορεί να την επιτεθεί και η άγνοια να την περιγελάσει, αλλά, στο τέλος, εκεί είναι.
Ουίνστον Τσόρτσιλ

Οι επιτυχημένες τεχνολογίες είναι ένα είδος «αλήθειας». Ως εκ τούτου, ο νόμος δεν μπόρεσε να αποτρέψει την πρόοδο πολλών τεχνολογιών που κατά την εμφάνισή τους η κοινωνία φαινόταν να θέλει να αποτρέψει. Όπου αυτό επιτεύχθηκε, συνήθως μείωσε τον πλούτο εκείνου του έθνους μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα.

4.6.2 Αποκέντρωση

Δεν μπορεί επίσης να αμφισβητηθεί ότι η ικανότητα των κεντρικών κυβερνήσεων να καταφεύγουν σε αυτού του είδους τη χρηματοδότηση είναι μία από τις αιτίες που συνέβαλαν στην πιο ανεπιθύμητη κεντρικοποίηση της κυβέρνησης.
Φρίντριχ Α. Χάγιεκ

Ο Χάγιεκ υποστήριξε ότι η κεντρικοποίηση του χρήματος που συνέβη κατά τον 20ό αιώνα ήταν ένας υποκείμενος παράγοντας της κεντρικοποίησης των εθνικών κρατών. Η άνοδος του Bitcoin μπορεί να ωθήσει αυτή τη διαδικασία προς τα πίσω, κάτι που πολλοί άνθρωποι υποστηρίζουν και στο οποίο οι πολιτικοί συχνά δηλώνουν ότι συμφωνούν, αλλά φαίνεται να μην μπορούν να υλοποιήσουν.

Πριν από τον 20ό αιώνα, οι αυτοκράτορες, βασιλιάδες, βασίλισσες και κυβερνήσεις περιορίζονταν πάντα από την πρόσβαση στο χρήμα. Ο πλούτος που μετρά το χρήμα δεν προέρχεται από τα πάνω, αλλά από μια αποκεντρωμένη βάση. Μέχρι τον 20ό αιώνα, η φύση του χρήματος αντανακλούσε αυτή την πραγματικότητα και έτσι ήταν και το ίδιο «πραγματικό». Η μορφή αυτού του χρήματος, η συγκεκριμένη τεχνολογία του, διέφερε στον χρόνο και στον τόπο ως μέρος της εξέλιξης των ανθρώπινων κοινωνιών.

Από τις αρχές του 20ού αιώνα έγιναν πειράματα για την αφαίρεση της «πραγματικότητας» του χρήματος, με αποκορύφωμα την πλήρη αποσύνδεσή του από την πραγματικότητα το 1961, όταν η μετατρεψιμότητα του δολαρίου σε χρυσό «προσωρινά» ανεστάλη.

Έδωσα εντολή στον Υπουργό Κόναλι να αναστείλει προσωρινά τη μετατρεψιμότητα του αμερικανικού δολαρίου, εκτός από ποσά και συνθήκες που καθορίζονται προς το συμφέρον της νομισματικής σταθερότητας και προς το καλύτερο συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ρίτσαρντ Νίξον

Το χρήμα είναι τεχνολογία και το Bitcoin, ως ψηφιακό χρήμα, μπορεί να είναι μία από τις μεγαλύτερες τεχνολογικές καινοτομίες στην ανθρώπινη ιστορία.

...το χρήμα είναι, στη ρίζα του, τεχνολογία όπως κάθε άλλη βασική μηχανή, όπως ο μοχλός, η σφήνα ή ο τροχός.
Business Insider

Ίσως το χρήμα να είναι συγκρίσιμο σε κλίμακα με την εφεύρεση της γεωργίας, της τυπογραφίας ή της πυρίτιδας. Εξαιρουμένου του αλτρουισμού, το χρήμα κινητοποιεί κάθε εθελοντική ανθρώπινη πράξη και επομένως είναι πιθανό μια νέα λύση σε αυτή την τεχνολογία για 8 δισεκατομμύρια ανθρώπους να αποδειχθεί η πιο σημαντική τεχνολογική καινοτομία στην ανθρώπινη ιστορία.

Το χρήμα είναι δύναμη, είναι τεχνολογία και ως τέτοιο είναι ανώτερο του νόμου, και επομένως, κατ' επέκταση, ανώτερο και των νομοθετικών θεσμών. Η αποκέντρωση του χρήματος θα οδηγήσει στην αποκέντρωση της εξουσίας.

Ένα από τα μειονεκτήματα που πληρώνονται για τις ευλογίες της σταθερότητας του νομίσματος είναι ότι ο νόμος βρίσκεται απροετοίμαστος για απρόσμενες και επαναστατικές αλλαγές στο νομισματικό σύστημα.
PhanorJ. Eder

Σήμερα τα έθνη ορίζουν ένα ή περισσότερα νομίσματα ως νόμιμο χρήμα. Αν η αγορά αποφασίσει κάτι άλλο ως προτιμώμενο χρήμα, είτε τοπικά είτε διεθνώς, τότε οι κυβερνήσεις μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με μια κατάσταση όπου η ζήτηση για το τοπικό νόμισμα υπολείπεται της ζήτησης για το παγκόσμιο, ουδέτερο «πραγματικό» χρήμα. Θα παρατηρήσουμε ξανά ότι το πραγματικό χρήμα είναι ένα αγαθό που καθορίζεται από την αγορά, το οποίο μπορεί να προκαλέσει νομοθετική αλλαγή και δεν δημιουργείται από το νόμο. Τα έθνη θα μπορούσαν πάντα να επιλέξουν να διατηρήσουν νόμους που ορίζουν ως νόμιμο χρήμα το λιγότερο επιθυμητό νόμισμα, αλλά θα ήταν φρόνιμο να εξετάσουν τις αυτοκαταστροφικές συνέπειες τέτοιων επιλογών:

Η ιστορία δείχνει ότι δεν είναι δυνατόν να απομονωθείς από τις συνέπειες του να κατέχουν άλλοι χρήμα που είναι σκληρότερο από το δικό σου.
Saifedean Ammous

Το παραπάνω επιχείρημα δείχνει πώς ένα αποκεντρωμένο, παγκόσμιο και ουδέτερο χρήμα μπορεί να οδηγήσει στην αποκέντρωση της εξουσίας. Τώρα στρεφόμαστε στο πώς το Bitcoin, μια αποκεντρωμένη τεχνολογία επικοινωνίας για το χρήμα, μπορεί επίσης να αποτελέσει προπομπό της αποκέντρωσης των μη νομισματικών επικοινωνιών και των μέσων ενημέρωσης.

Αποκέντρωση των επικοινωνιών

Το Bitcoin είναι ένα αποκεντρωμένο, ανοιχτό και ουδέτερο πρωτόκολλο επικοινωνίας δικτύου, το οποίο η αγορά φαίνεται να εκτιμά όλο και περισσότερο ως χρήμα.

Υπάρχουν χαρακτηριστικά αυτού του πρωτοκόλλου που ενδέχεται να δημιουργήσουν ένα νέο παράδειγμα στην ανθρώπινη επικοινωνία πέρα από το χρήμα. Ήδη αρχίζουμε να βλέπουμε λύσεις επικοινωνίας και κοινωνικών μέσων που αναδύονται και κερδίζουν έδαφος, αξιοποιώντας κάποια από αυτά τα χαρακτηριστικά, όπως το Nostr και το Keet. Αυτό μπορεί να είναι η αρχή μιας μεγάλης αποκέντρωσης των υπηρεσιών σε σύγκριση με τον τρόπο που χρησιμοποιείται το διαδίκτυο σήμερα. Αυτές οι υπηρεσίες μέσων είναι επίσης πιθανό να έχουν ενσωματωμένη τη δυνατότητα συναλλαγών με Bitcoin εγγενώς.

Υπό το φως των πρόσφατων συζητήσεων, ιδιαίτερα στον ανεπτυγμένο κόσμο, σχετικά με την ελευθερία του λόγου και τη λογοκρισία, η αποκέντρωση της επικοινωνίας δεν θα πρέπει να αγνοείται από τις κυβερνήσεις και θα πρέπει να ενημερώνει τη χάραξη πολιτικής σήμερα, ανεξάρτητα από το ίδιο το Bitcoin.

Ενδέχεται να είναι αντιπαραγωγικό για τις κυβερνήσεις να είναι υπερβολικά καταναγκαστικές, προσπαθώντας να απαγορεύσουν, να κλείσουν, να λογοκρίνουν ή να παρέμβουν με άλλον τρόπο στις τρέχουσες κεντρικές λύσεις. Όσο πιο σκληρά ενεργεί η κυβέρνηση, τόσο πιο γρήγορα είναι πιθανό να αναπτυχθούν εναλλακτικές λύσεις. Σε οτιδήποτε μοιάζει με τις υπάρχουσες ελεύθερες κοινωνίες του ανεπτυγμένου κόσμου, αυτές οι εναλλακτικές λύσεις θα είναι πολύ πιο δαπανηρές για παρακολούθηση και, επομένως, πρακτικά αδύνατο να παρακολουθηθούν για τον γενικό πληθυσμό.

Επομένως, η βέλτιστη προσέγγιση μπορεί να είναι η συνεργασία με τις υπάρχουσες κεντρικές λύσεις σε εθελοντική βάση, με έμφαση μόνο στις ευρέως αποδεκτές σοβαρές βλάβες και όχι σε ζητήματα που αφορούν ευρέως διαδεδομένες εναλλακτικές αφηγήσεις ή μεμονωμένους πολίτες. Μια παγκόσμια δέσμευση για πλήρη ελευθερία του λόγου στις υπάρχουσες πλατφόρμες θα μειώσει την ώθηση προς τις αναδυόμενες αποκεντρωμένες.

4.6.3 Διεθνοποίηση

Διεθνοποίηση μέσω ιδιοτήτων

Το Bitcoin είναι ψηφιακή ιδιοκτησία και επομένως δεν καταλαμβάνει φυσικό χώρο και δεν έχει γεωγραφικό αποτύπωμα. Επιπλέον, το Bitcoin δεν είναι νομική κατασκευή. Επομένως, το Bitcoin είναι μια μοναδική καινοτομία που έχει γίνει πολύτιμη ιδιοκτησία, αλλά δεν έχει έδρα ούτε φυσικά ούτε νομικά.

Ο κόσμος έχει βιώσει μια περίοδο στο πρόσφατο παρελθόν όπου υπήρχε ένα ενιαίο νομισματικό πρότυπο - το πρότυπο του χρυσού. Αν και οι χώρες διατηρούσαν τα δικά τους νομίσματα, οι συναλλαγματικές ισοτιμίες σπάνια άλλαζαν, καθώς η αξία τους βασιζόταν στο βάρος του χρυσού που αντιπροσώπευαν. Ωστόσο, το υψηλό κόστος και η αργή φυσική μεταφορά του χρυσού τελικά έφεραν το τέλος αυτής της περιόδου. Αυτό επίσης περιόρισε τη διεθνοποίηση που μπορούσε να προσφέρει ο χρυσός πέρα από το να είναι απλώς ένα κοινό μέτρο αξίας. Η επιβίωση του χρυσού ως παγκόσμιο νομισματικό πρότυπο ήταν περιορισμένη και τελικά υπονομεύτηκε από το γεγονός ότι καταλαμβάνει φυσικό χώρο.

Διεθνοποίηση μέσω κοινωνικού δικτύου

Η κοινότητα του Bitcoin έχει αναπτυχθεί ως ένα παγκόσμιο κοινωνικό δίκτυο. Η έδρα μπορεί να διαφοροποιεί τις ελευθερίες που έχουν οι άνθρωποι ανάλογα με τη γεωγραφία, για παράδειγμα την ικανότητα πρόσβασης στο ανοιχτό διαδίκτυο ή τη λίστα των εφαρμογών που εγκρίνονται στο Apple App Store ή το Google Play Store. Η έδρα μπορεί επίσης να επηρεάζει το νομικό καθεστώς και τη ρύθμιση του Bitcoin ως περιουσιακού στοιχείου και μέσου ανταλλαγής. Ωστόσο, η κοινή κουλτούρα και γνώση που έχει αναπτυχθεί και συνεχίζει να αναπτύσσεται στην κοινότητα του Bitcoin αποτελεί μια κοινή παγκόσμια εμπειρία.

Συνέπειες της διεθνοποίησης

Θα φαινόταν αδιανόητο για οποιαδήποτε χώρα του ελεύθερου κόσμου να εφαρμόσει πολιτικές που θα περιόριζαν την ελευθερία μετακίνησης των ανθρώπων σε σημείο που να καθιστούν παράνομη τη μετανάστευση σε άλλες χώρες. Μια τέτοια αυταρχική κίνηση θα σήμαινε το τέλος του ανεπτυγμένου κόσμου και η ιστορία δείχνει ότι δεν θα ήταν βιώσιμη για πολύ πριν ξεσπάσει επανάσταση.

Δεδομένων των παραπάνω, ο συνδυασμός της μη γεωγραφικής φύσης του Bitcoin και του παγκόσμιου κοινωνικού δικτύου θα απελευθερώσει μια άνευ προηγουμένου ανταγωνιστική δύναμη στις κυβερνήσεις-έθνη ώστε να προσφέρουν υπηρεσίες με αξία για τα χρήματα στους πολίτες τους ή να αντιμετωπίσουν μείωση της «πελατειακής» τους βάσης. Αυτό δεν χρειάζεται να είναι ένας «αγώνας προς τα κάτω», όπως μπορεί να το παρουσιάζουν κάποιοι, αλλά μάλλον μια έκρηξη ποικιλομορφίας, με έντονη έμφαση στην υψηλή ποιότητα και παραγωγική παροχή υπηρεσιών σε αντάλλαγμα για τους φόρους που εισπράττονται, σε όποιο επίπεδο αντέχει η αγορά.

Το πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον στο οποίο θα βρεθούν οι κυβερνήσεις των εθνών, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη ενός νέου χρήματος που συντονίζει την ανθρώπινη δράση παγκοσμίως, θα λειτουργήσει ως δύναμη που τραβά προς τα έξω. Σε συνδυασμό με την αποκέντρωση του χρήματος και της επικοινωνίας που λειτουργεί ως δύναμη που τραβά προς τα μέσα, οι κυβερνήσεις των εθνών μπορεί να βρεθούν να τεντώνονται και από τις δύο πλευρές. Οι τομείς αρμοδιότητας μπορεί να διαχωριστούν σε περιοχές ή κοινότητες εσωτερικά και να διαλυθούν προς τα έξω. Το μέγεθος και το εύρος των κυβερνήσεων των εθνών είναι πιθανό, κατά μέσο όρο, να μειωθεί. Όποιο και αν είναι το τελικό μέγεθος σε μια δεδομένη δικαιοδοσία, οι φορολογούμενοι πολίτες θα είναι λιγότερο ικέτες και περισσότερο πελάτες και θα απαιτούν οι υπηρεσίες να έχουν αξία για τα χρήματα.

Η αποκέντρωση προς τα μέσα και το τέντωμα προς τα έξω μπορεί να διαλύσει ορισμένα έθνη, όπως η σπαγγετοποίηση σε μια μαύρη τρύπα. Το Bitcoin είναι ταυτόχρονα τόσο τοπικό όσο και παγκόσμιο.

Ήδη βλέπουμε μέσα στην οικονομία του bitcoin τα φαινομενικά αντιφατικά αποτελέσματα του να είναι ταυτόχρονα τόσο μια τοπική όσο και μια παγκόσμια δύναμη. Υπάρχει περισσότερος παγκοσμιοποιημένος χαρακτήρας, λιγότερη διαμεσολάβηση και περισσότερη αποκέντρωση, με πιο τοπικές αλλά και διεθνείς οικονομίες και κοινωνικά δίκτυα, με πολύ λιγότερα ενδιάμεσα.

Ακολουθεί μια, μη εξαντλητική, λίστα συγκεκριμένων ζητημάτων στα οποία οι κυβερνήσεις ίσως θελήσουν να εξετάσουν τις επιπτώσεις αυτής της διεθνοποίησης:

• Φορολογία / προϋπολογισμοί
• Προσφορά χρήματος / τραπεζικό σύστημα
• Άμυνα / διεξαγωγή πολέμου
• Διεθνείς κυβερνητικές δομές
• Περιφερειακές / τοπικές κυβερνητικές δομές
• Οικονομικές δομές
• Φιλανθρωπικές, μη κερδοσκοπικές, θρησκευτικές και κοινοτικές οργανώσεις
• Εκπαίδευση / ακαδημαϊκή κοινότητα

4.6.4 Ηθική

Τα σημαντικότερα ηθικά ζητήματα διαφέρουν ανάλογα με τη γεωπολιτική. Εξετάζουμε δύο οπτικές: την οπτική του ανεπτυγμένου κόσμου και την οπτική του Παγκόσμιου Νότου. Το γεγονός ότι το υπάρχον χρηματοπιστωτικό σύστημα δημιουργεί διαφορετικά προβλήματα για τους πολίτες απλώς με βάση το πού ζουν, μπορεί από μόνο του να θεωρηθεί ηθικό ζήτημα που σχετίζεται με την ανθρώπινη ισότητα.

Οπτική του ανεπτυγμένου κόσμου - ανισότητα πλούτου και περιβάλλον

Το Φαινόμενο Cantillon πήρε το όνομά του από τον Richard Cantillon, έναν Ιρλανδο-Γάλλο οικονομολόγο του 18ου αιώνα που το κατέγραψε πρώτος. Το φαινόμενο περιγράφει την άνιση επίδραση που έχει ο νομισματικός πληθωρισμός στα αγαθά και τα περιουσιακά στοιχεία μιας οικονομίας. Όταν νέο χρήμα fiat εισάγεται σε μια οικονομία, οι επιπτώσεις του γίνονται αισθητές από διαφορετικούς ανθρώπους και βιομηχανίες σε διαφορετικούς χρόνους. Συνήθως τα περιουσιακά στοιχεία αυξάνονται σε αξία, ωφελώντας τους πλούσιους, ενώ όσοι δεν έχουν περιουσιακά στοιχεία βιώνουν γενική αύξηση τιμών.

Το υπάρχον νομισματικό σύστημα αποτελεί σημαντική υποκείμενη αιτία της αύξησης του χάσματος πλούτου μεταξύ πλουσίων και φτωχών. Η δυνατότητα των πλουσίων και των πολιτικά διασυνδεδεμένων να εκμεταλλεύονται το υπάρχον σύστημα προς όφελός τους, εις βάρος των λιγότερο ευνοημένων, είναι χαρακτηριστικό του τρόπου λειτουργίας του σημερινού συστήματος χρήματος. Αυτός ο μηχανισμός οδηγεί επίσης σε μείωση της μεσαίας τάξης, με τους λίγους να γίνονται πλούσιοι και τους πολλούς να φτωχαίνουν. Η επιστροφή σε ένα ουδέτερο χρήμα που μπορεί να αποκτηθεί μόνο μέσω εργασίας, ανεξάρτητα από τον πλούτο του ατόμου, θα σταματήσει την αύξηση αυτών των ανισοτήτων και θα αρχίσει να τις διορθώνει, οδηγώντας σε λιγότερο άνισες κοινωνίες.

Το Bitcoin φαίνεται να προσφέρει μια σειρά από οφέλη στο πλαίσιο ESG. Καθ' όλη τη σύντομη ιστορία του, συνεχίζουν να εμφανίζονται νέοι και καινοτόμοι τρόποι αξιοποίησης του δικτύου και του εγγενούς του περιουσιακού στοιχείου, όπως η βοήθεια στη σταθεροποίηση των ενεργειακών δικτύων, η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και ακόμη και η παροχή βιώσιμης θέρμανσης σε εμπορικά και οικιστικά ακίνητα.
KPMG

Το Bitcoin μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα για τη μείωση της κλιματικής αλλαγής λόγω της οικονομικά βιώσιμης αλληλεπίδρασής του με την παραγωγή και χρήση ενέργειας. Το άρθρο σημειώνει επίσης σημαντικά κοινωνικά και διοικητικά οφέλη που σχετίζονται με το Bitcoin.

Σε έναν κόσμο όπου το χρήμα δεν μπορεί να δημιουργηθεί για να οδηγήσει σε κατανάλωση πόρων, οι διαθέσιμοι πόροι θα καταναλώνονται με πιο αποδοτικό και λιγότερο σπάταλο τρόπο. Είναι πιθανό να δούμε μια αλλαγή στην ισορροπία των οικονομικών κινήτρων μεταξύ νέας παραγωγής και «επισκευής και επαναχρησιμοποίησης», με το δεύτερο να αυξάνεται σχετικά. Αυτό θα οδηγούσε σε μείωση της καταναλωτικής συμπεριφοράς χωρίς οικονομική καταστροφή, καθώς το χρήμα δεν θα βασίζεται πλέον στο χρέος. Θα βλέπαμε πιο βιώσιμη χρήση των πόρων και αύξηση του πλούτου για όσους εργάζονται, καταναλώνουν λιγότερα από όσα κερδίζουν και αποταμιεύουν το πλεόνασμα σε σκληρό χρήμα.

Παγκόσμιος Νότος / αναπτυσσόμενος κόσμος - χρηματοοικονομικός αποκλεισμός και κακοδιαχείριση εθνικών νομισμάτων

Κάποιοι από εμάς γεννιόμαστε σε νομισματικά καθεστώτα με καλές πολιτικές και σοφούς ηγέτες... Αλλά πολλοί από εμάς υποφέρουμε υπό κακά ή κακοδιαχειριζόμενα νομισματικά καθεστώτα... έχουμε τόσο λίγο έλεγχο για το σε ποια νομισματικά ιδρύματα γεννιόμαστε όσο και για τις βιολογικές μητέρες που μας φέρνουν στον κόσμο.
Resistance Money, Andrew Bailey, Bradley Rettler, Craig Warmke

Στον Παγκόσμιο Νότο παρατηρούμε από την οπτική των κακοδιαχειριζόμενων νομισμάτων με υψηλό πληθωρισμό, χαμηλή διεθνή μετατρεψιμότητα και χαμηλά επίπεδα χρηματοοικονομικής ένταξης. Σε πολλές μεγάλες χώρες, το ήμισυ ή και περισσότερο του πληθυσμού είναι εκτός τραπεζικού συστήματος. Ένα ουδέτερο, χωρίς άδεια και με σταθερή προσφορά παγκόσμιο νόμισμα έχει πολλά να προσφέρει σε αυτούς τους πληθυσμούς.

Ο υψηλός πληθωρισμός καθιστά δύσκολο για τους πολίτες να αποταμιεύσουν. Η αποταμίευση είναι σημαντικός παράγοντας για τη δημιουργία κεφαλαίου σε μια οικονομία και η απουσία της επηρεάζει σοβαρά την πραγματική ανάπτυξη και βιωσιμότητα. Αντίθετα, οι οικονομίες γίνονται εξαρτημένες από εξωτερικό κεφάλαιο ή, πιο συχνά, από χρέος για να προωθήσουν την παραγωγή. Αυτό το χρέος συνήθως συνοδεύεται από όρους που καθορίζουν τον τύπο οικονομικής ανάπτυξης που θεωρεί επωφελή ο δανειστής και που μπορεί να μην είναι αυτό που θα είχε αναπτυχθεί οργανικά στην τοπική αγορά. Το γεγονός ότι το χρέος οργανώνεται κεντρικά παρέχει επίσης ευκαιρία σε ανήθικους ηγέτες να αποσπάσουν μέρος του για προσωπικό όφελος.

Ο υψηλός πληθωρισμός οδηγεί σε αύξηση της χρονικής προτίμησης, καθώς οι άνθρωποι υποτιμούν το μέλλον με υψηλότερο ρυθμό. Η μείωση της χρονικής προτίμησης είναι το κλειδί για την ανάπτυξη του πολιτισμού και των οικονομιών. Ο χαμηλός πληθωρισμός και η χαμηλότερη χρονική προτίμηση διευκολύνουν τον προγραμματισμό και τις επενδύσεις για το μέλλον.

Ο αποκλεισμός σημαντικού μέρους του παγκόσμιου πληθυσμού από την πρόσβαση σε παγκόσμια ανταλλαγή χρήματος οδηγεί επίσης στον αποκλεισμό τους από τη συμμετοχή στις παγκόσμιες αγορές. Αυτό βλάπτει την ικανότητά τους να εξασφαλίσουν τα προς το ζην προσφέροντας αγαθά και υπηρεσίες σε πρόθυμους αγοραστές. Ο αποκλεισμός τους βλάπτει επίσης τους πελάτες που θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που θα μπορούσαν να προσφέρουν αυτοί που σήμερα αποκλείονται· όλοι χάνουμε, κάποιοι περισσότερο από άλλους.

4.6.5 Αξιολόγηση πολιτικών επιλογών

Η αλλαγή είναι ο νόμος της ζωής. Και όσοι κοιτούν μόνο το παρελθόν ή το παρόν είναι βέβαιο ότι θα χάσουν το μέλλον
John F. Kennedy

Όποια κι αν είναι η απάντηση που θα δώσουν οι κυβερνήσεις σε αυτό το ζήτημα, το βάθος και το εύρος των συνεπειών του σημαίνουν ότι η άνοδος του Bitcoin θα πρέπει να προστεθεί στα εθνικά μητρώα κινδύνου.

4.6.5.1 Αντίσταση - Μαχητής

Ορισμένα στοιχεία της κυβερνητικής πολιτικής, αλλά κυρίως εκείνα των χρηματοοικονομικών ρυθμιστικών αρχών, φαίνεται να έχουν υιοθετήσει αυτή τη στάση για το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου από τότε που το Bitcoin απέκτησε αξία και προσέλκυσε την προσοχή. Όπου εμφανίστηκαν κανονισμοί, τείνουν να είναι αντιδραστικοί, αργοί και να έχουν ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση της ανάπτυξης. Ωστόσο, αυτό μπορεί να μην είναι σκόπιμο και ίσως απλώς να αποτελεί συνέπεια μιας ανεπαρκώς στρατηγικής προσέγγισης από τις κυβερνήσεις και, κατά συνέπεια, από τους ρυθμιστές που υπάγονται σε αυτές.

Αν το Bitcoin συνεχίσει να ανεβαίνει, τα βιβλία της ιστορίας θα δείξουν ότι το να ωθούνται οι ευκαιρίες προς άλλους θα ήταν μια τεράστια αδικία για τους πληθυσμούς που ζουν στις χώρες που ακολούθησαν αυτή την προσέγγιση. Η άνοδος του διαδικτύου πολεμήθηκε λίγο, πολύ νωρίς, στον ανεπτυγμένο κόσμο, αλλά η σοφία επικράτησε γρήγορα και μεγάλο μέρος των εμπορικών και τεχνολογικών ωφελειών αναπτύχθηκε, χτίστηκε και αποκτήθηκε από εκείνες τις χώρες που το αγκάλιασαν όταν ήταν ακόμα νέο.

4.6.5.2 Αγνόηση - Τζογαδόρος

Αυτή η επιλογή φαίνεται να ήταν αυτή που ακολούθησαν οι περισσότερες κυβερνήσεις από το 2009-2024 με ορισμένες αξιοσημείωτες εξαιρέσεις όπως το Ελ Σαλβαδόρ και το Μπουτάν. Παρά το έργο ινστιτούτων πολιτικής όπως το Bitcoin Policy Institute στις ΗΠΑ και το Bitcoin Policy UK, οι περισσότερες κυβερνήσεις παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό αδαείς για τα ζητήματα και έτσι χάνουν τόσο μέτρα μετριασμού όσο και ευκαιρίες από την άνοδο του Bitcoin. Όπου υπήρξε ρύθμιση, τείνει να είναι αντιδραστική παρά στρατηγικά μελετημένη.

Η εσκεμμένη άγνοια δεν μπορεί να είναι αποδεκτή στάση, καθώς είναι σαν να παίζεις τυχερά παιχνίδια με το μέλλον των ανθρώπων που κατοικούν στις γεωγραφικές περιοχές για τις οποίες η κυβέρνηση είναι σήμερα υπεύθυνη. Η υποστήριξη της παραπληροφόρησης και η χρήση πολιτικής ρητορικής για να υποτιμηθεί μια σημαντική τεχνολογία δεν μπορεί να είναι ηθικός ή επαγγελματικός τρόπος άσκησης της πολιτικής διακυβέρνησης. Το να γελάει κανείς με το Bitcoin ως «μαγικά χρήματα του διαδικτύου» ίσως ήταν λογικό τα πρώτα χρόνια όταν ήταν απλώς ένα geeky συλλεκτικό ή είχε πολύ χαμηλή αξία, αλλά πλέον δεν είναι αποδεκτή θέση.

4.6.5.3 Καθυστέρηση - Οπισθοδρομικός

Η προσπάθεια να καθυστερήσει η άνοδος του Bitcoin είναι μια ρεαλιστική επιλογή. Ωστόσο, θα έχει ως τίμημα ένα χειρότερο αποτέλεσμα για τους ανθρώπους που σήμερα και στο μέλλον κατοικούν στις γεωγραφικές περιοχές για τις οποίες μια τέτοια κυβέρνηση είναι υπεύθυνη. Δεδομένου αυτού του κινδύνου, θα πρέπει να επιδιώκεται μόνο από θέση γνώσης και ενημερωμένης εμπειρογνωμοσύνης.

Μπορεί να υπάρχουν τομείς όπου η εισαγωγή κάποιας θεματικά συγκεκριμένης και διεθνώς συντονισμένης καθυστέρησης θα μπορούσε να είναι επωφελής για την ομαλοποίηση της αναπόφευκτης μετάβασης. Ένα παράδειγμα θα ήταν ότι, μειώνοντας τις προσπάθειες λογοκρισίας ή επιβολής υπερβολικών βαρών σε κεντρικές εταιρείες κοινωνικών μέσων, η μετάβαση σε λύσεις που δεν μπορούν να λογοκριθούν θα μπορούσε να καθυστερήσει. Αυτό μπορεί να μειώσει το κόστος διαχείρισης διεθνών οικονομικών και άλλων εγκλημάτων μεγάλης κλίμακας για παρατεταμένη περίοδο.

4.6.5.4 Υιοθέτηση - Καινοτόμος

Αν πρόκειται να κερδίσει, στήριξέ το. Η ιστορία είναι ευγενική με τους ηγέτες που στηρίζουν τους νικητές.
Τζέιμς Ντιούαρ

Αν το Bitcoin συνεχίσει να ανεβαίνει ως παγκόσμιο χρήμα, οι πρώτοι νικητές θα είναι:

• Άτομα που υιοθέτησαν το Bitcoin νωρίς
• Επιχειρήσεις και οι μέτοχοί τους που υιοθέτησαν το Bitcoin νωρίς
• Πολίτες χωρών των οποίων οι κυβερνήσεις υιοθέτησαν το Bitcoin νωρίς

Μακροπρόθεσμα όλοι θα ωφεληθούν, αλλά τα αρχικά υπερβολικά οφέλη θα εισρεύσουν στις χώρες των οποίων οι κυβερνήσεις υιοθετήσουν αυτή την επιλογή.

Υιοθετώντας το Bitcoin τώρα, οι κυβερνήσεις μπορούν να:

• Υποστηρίξουν την εκπαίδευση των πολιτών τους
• Αναπτύξουν νόμους και κανονισμούς για το Bitcoin από στρατηγική σκοπιά
• Ενθαρρύνουν, ή τουλάχιστον να παραμείνουν ουδέτερες, την ανάπτυξη νέων βιομηχανιών
• Να προβλέψουν την αναδιαμόρφωση της οικονομίας - μέγεθος του χρηματοοικονομικού τομέα, μείωση της σημασίας και της δύναμης των μεγάλων εταιρειών
• Να διαχειριστούν τον αντίκτυπο στη χρηματοδότηση του κράτους

Θα καταστήσει το Bitcoin ξεπερασμένο τον πολιτικό που πιστεύει ότι ο ρόλος του είναι να κυβερνά αντί να υπηρετεί;
Ντάρεν Φρίμαντλ

Είναι πιο κοινωνικά επιζήμιο για τον εκατομμυριούχο να ξοδεύει το πλεονάζον πλούτο του σε φιλανθρωπία παρά σε πολυτέλεια. Διότι ξοδεύοντάς τον σε πολυτέλεια, κυρίως βλάπτει τον εαυτό του και τον άμεσο κύκλο του, ενώ ξοδεύοντάς τον σε φιλανθρωπία προκαλεί σοβαρότερη βλάβη στην κοινωνία.
Τζον Α. Χόμπσον

4.7.0 Εισαγωγή

Οι κυβερνήσεις δεν θα χάσουν μόνο τη δύναμη να φορολογούν πολλές μορφές εισοδήματος και κεφαλαίου· είναι επίσης προορισμένες να χάσουν τη δύναμη του εξαναγκασμού πάνω στο χρήμα.
Τζέιμς Ντέιλ Ντέιβιντσον

Όπως συζητήθηκε στο κεφάλαιο που απευθύνεται στις κυβερνήσεις, η άνοδος του Bitcoin είναι πιθανό να ασκήσει σημαντική πίεση στη χρηματοδότηση των κρατικών κοινωνικών υπηρεσιών. Αυτή η πρόσθετη πίεση είναι πιθανό να αναπτυχθεί ταυτόχρονα με το γεγονός ότι πολλές δυτικές οικονομίες αντιμετωπίζουν γηράσκοντες πληθυσμούς.

Η απομάκρυνση του κράτους ως χρηματοδότη και/ή παρόχου, σε συνδυασμό με τις αυξημένες ανάγκες των πληθυσμών τους, θα οδηγήσει σε πολύ μεγαλύτερες ανάγκες για φιλανθρωπικές δραστηριότητες και τη φιλανθρωπία που τις στηρίζει. Σε έναν κόσμο όπου τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία μπορούν να διατηρούνται με αυτο-επιμέλεια και σε άυλη μορφή, τα υψηλά επίπεδα εξαναγκαστικής φορολόγησης είναι βιώσιμα, ακόμη και σε δημοκρατίες με εκλογική συναίνεση, μόνο με την επιβολή σήμερα απαράδεκτων περιορισμών στην ελευθερία μετακίνησης. Δείτε το παραπάνω απόσπασμα από το The Sovereign Individual ή διαβάστε το ολόκληρο.

Ωστόσο, υπάρχουν επίσης ευκαιρίες για φιλανθρωπικούς και μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς. Δεν είναι ότι οι υπηρεσίες τους δεν θα είναι πλέον απαραίτητες, το αντίθετο μάλιστα. Και πολλοί από αυτούς που, μέσω μάθησης και διορατικότητας, θα γίνουν πλούσιοι κατά τη διάρκεια αυτής της μετάβασης, θα ακολουθήσουν το δρόμο εκείνων που προηγήθηκαν (για παράδειγμα ο Ροκφέλερ και ο Κάρνεγκι) και θα γίνουν φιλάνθρωποι καθώς θα βλέπουν την ανάγκη και θα αποκτούν τα μέσα.

4.7.1 Κίνδυνοι

Είμαι υποχρεωμένος να πληρώνω τόσα πολλά στους φτωχούς δια νόμου, που δεν έχω τη δυνατότητα να προσφέρω σε εθελοντικές συνεισφορές... αυτό περιορίζει και αποδυναμώνει την φιλανθρωπική αρχή μέσα μου· και αυτή η αρχή, μη ασκούμενη... γίνεται όλο και πιο αδύναμη και, με τον καιρό, ίσως σβήσει εντελώς
Τόμας Άλκοκ

Οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν οι φιλανθρωπίες προέρχονται από τις ακόλουθες παρατηρήσεις:

• Αύξηση της κοινωνικής ζήτησης για υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας λόγω δημογραφικών αλλαγών (στον ανεπτυγμένο κόσμο)
• Μείωση της ικανότητας του κράτους να συνεχίσει να παρέχει τις υπάρχουσες υπηρεσίες
• Μείωση της δύναμης του κράτους να παρέχει οικονομική στήριξη σε φιλανθρωπίες για τη στήριξη των υπαρχουσών υπηρεσιών

Τα παραπάνω οδηγούν σε κινδύνους ότι οι φιλανθρωπικές και μη κερδοσκοπικές οργανώσεις μπορεί να αντιμετωπίσουν αυξημένη ζήτηση για υπηρεσίες την ίδια στιγμή που μια βασική πηγή χρηματοδότησης μειώνεται.

Κατά τον 20ό αιώνα το κράτος έγινε ο κυρίαρχος πάροχος υπηρεσιών υγείας και πρόνοιας στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες, τομείς που προηγουμένως ανήκαν κυρίως σε φιλανθρωπίες, κοινοτικές ομάδες και θρησκευτικά ιδρύματα. Η εμφάνιση του κράτους πρόνοιας μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο βασίστηκε στην άνοδο της δύναμης των εθνικών κυβερνήσεων. Αν αυτό αντιστραφεί, τότε θα ανοίξουν κενά στην κοινωνική πρόνοια και οι άνθρωποι θα αναζητήσουν τρόπους να οργανωθούν για να καλύψουν αυτά τα κενά.

Είναι απεχθές για μια πολιτισμένη κοινωνία τα νοσοκομεία να πρέπει να βασίζονται στην ιδιωτική φιλανθρωπία.
Άνεουριν Μπέβαν

Ενώ πολλοί άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων πολιτικών, έχουν διατυπώσει ηθικούς ισχυρισμούς για την εξάρτηση από φιλανθρωπίες ως «απεχθές» ή παρόμοιο, μπορεί να αποδειχθεί ότι η διατήρηση τέτοιων απόψεων ήταν ένα προσωρινό προνόμιο. Σε κάθε περίπτωση, τέτοιες ιδέες έχουν αμφισβητηθεί διανοητικά. Μια επιστροφή στην προσδοκία ότι αυτοί με τους πιο πλατείς ώμους θα φέρουν το μεγαλύτερο βάρος μέσω φιλανθρωπικής συμμετοχής αντί για εξαναγκασμό μπορεί να αποδειχθεί τόσο ηθικά όσο και κοινωνικά επωφελής.

Η τρέχουσα και μελλοντική πρόοδος στην παγκόσμια τεχνολογία και παραγωγικότητα σημαίνει ότι μια τέτοια αλλαγή δεν θα είναι επιστροφή στον κόσμο όπως ήταν πριν τον 20ό αιώνα. Οι πόροι για την παροχή των γενικά επιθυμητών δικτύων ασφαλείας σήμερα υπερβαίνουν κατά πολύ αυτούς που υπήρχαν παλαιότερα. Πράγματι, το Bitcoin, οδηγώντας σε καλύτερες αποφάσεις κατανομής πόρων, ανάπτυξη κεφαλαίου και χαμηλότερη χρονική προτίμηση, θα προσφέρει το ίδιο μια νέα βάση για την αύξηση των πόρων που μπορεί να παράγει η παγκόσμια οικονομία.

4.7.2 Απειλές

Η αλλαγή είναι ο νόμος της ζωής. Και όσοι κοιτούν μόνο το παρελθόν ή το παρόν είναι βέβαιο ότι θα χάσουν το μέλλον
Τζον Φ. Κένεντι

Χρηματοδότηση

Οι φιλανθρωπικές ή μη κερδοσκοπικές οργανώσεις που λαμβάνουν χρηματοδότηση από την κεντρική ή τοπική κυβέρνηση μπορεί να αντιμετωπίσουν μειώσεις σε αυτές τις ροές λόγω της αποκέντρωσης της οικονομικής δύναμης μακριά από αυτά τα πολιτικά όργανα.

Ο ίδιος κίνδυνος ισχύει για εκείνες τις οργανώσεις που αντλούν σημαντική χρηματοδότηση από εταιρείες που ενδέχεται οι ίδιες να αντιμετωπίσουν προκλήσεις από την άνοδο του Bitcoin. Ιδιαίτερα, επισημαίνουμε εκείνες τις εταιρείες που σήμερα δραστηριοποιούνται στον χώρο των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Αν αυτοί οι χρηματοδότες δεν σχεδιάζουν και δεν ανταποκρίνονται ενεργά σε αυτήν την αναδυόμενη τεχνολογία, τότε η ικανότητά τους να συνεχίσουν να στηρίζουν φιλανθρωπικές δραστηριότητες μπορεί να μειωθεί.

Οι φιλανθρωπίες που αντλούν μέρος της χρηματοδότησής τους από επενδύσεις, κληροδοτήματα ή δωρεές μπορεί να διαπιστώσουν ότι οι πραγματικές αποδόσεις από αυτά μειώνονται καθώς το Bitcoin μειώνει το νομισματικό πλεονέκτημα που κατέχουν σήμερα. Ιδιαίτερα αυτό μπορεί να επηρεάσει τα ακίνητα, τον χρυσό και τις μετοχές. Τα ομόλογα μπορεί επίσης να χάσουν πραγματική αξία όχι μόνο ως συνέπεια των υπερχρεωμένων κρατών, αλλά και επειδή θα αντιμετωπίσουν ανταγωνισμό από την άνοδο ενός νέου νομισματικού περιουσιακού στοιχείου.

Η δημογραφία της χρηματοδότησης πάντα άλλαζε με τον χρόνο και αυτό δεν είναι καινούριο. Ωστόσο, αυτό που μπορεί να συμβεί λόγω της ανόδου του Bitcoin είναι ότι η διαφορά στις αξίες και τις αντιλήψεις των διαδόχων γενεών μπορεί να είναι ριζικά διαφορετική από ό,τι έχει παρατηρηθεί στο παρελθόν.

Ανάπτυξη ζήτησης

Καθώς οι κυβερνήσεις γίνονται λιγότερο ικανές να παρέχουν ορισμένες υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας, θα υπάρχει αυξανόμενη ανικανοποίητη ζήτηση στην κοινωνία. Οι άνθρωποι θα στραφούν όλο και περισσότερο σε μικρότερες, τοπικές κοινοτικές οργανώσεις για να βοηθήσουν στην κάλυψη αυτής της ζήτησης. Θα εμφανιστούν νέοι οργανισμοί, υποστηριζόμενοι από νέους, ενεργούς δωρητές.

Ο ανεπτυγμένος κόσμος αντιμετωπίζει μια δημογραφική βόμβα λόγω της γήρανσης του πληθυσμού και της μείωσης των ποσοστών γονιμότητας. Αυτές οι τάσεις οδηγούν τις κυβερνήσεις σε περαιτέρω χρέος και σε πολλές περιπτώσεις αυξάνουν το βάρος των μη χρηματοδοτούμενων μελλοντικών υποχρεώσεων. Πολλές τρέχουσες απαιτήσεις δεν ικανοποιούνται και δίνονται υποσχέσεις που σχεδόν σίγουρα δεν θα τηρηθούν. Αυτό οφείλεται σε βραχυπρόθεσμη πολιτική σκοπιμότητα, αλλά έχει τις ατυχείς συνέπειες της αύξησης των προσδοκιών πολύ πέρα από ό,τι μπορεί πραγματικά να παραδοθεί. Τέτοιες προσδοκίες αποτελούν πηγή μελλοντικής ζήτησης, καθώς όταν δεν ικανοποιούνται, οι άνθρωποι είναι πιθανό να έχουν κάνει ανεπαρκή ιδιωτική πρόνοια, ακόμη και αν θα μπορούσαν να το είχαν κάνει αν δεν είχαν λάβει τις υποσχέσεις εξαρχής.

4.7.3 Ευκαιρίες

Σε αυτή την ενότητα επισημαίνουμε ορισμένες πιθανές ευκαιρίες για φιλανθρωπικές και μη κερδοσκοπικές οργανώσεις που μπορεί να προσφέρει το Bitcoin. Δεν είναι εξαντλητικές, αλλά είναι ευκαιρίες για τις περισσότερες οργανώσεις και σκοπός τους είναι να προκαλέσουν σκέψη.

Ένα βασικό συμπέρασμα είναι ότι αν το Bitcoin συνεχίσει την πορεία του να γίνεται ένα ολοένα και πιο πολύτιμο παγκόσμιο περιουσιακό στοιχείο και νόμισμα, τότε υπάρχει ήδη σήμερα μια δημογραφική ομάδα από τα μέλη της οποίας θα προκύψουν πολλοί από τους φιλάνθρωπους του αύριο. Είναι μια κινητοποιημένη και αφοσιωμένη ομάδα, πολλοί από τους οποίους ήδη κατανοούν ότι με τον μεγάλο πλούτο έρχεται και μεγάλη ευθύνη. Είναι πιθανό να είναι όλο και πιο πρόθυμοι να εμπλακούν και να στηρίξουν φιλανθρωπίες που τοποθετούνται ηθικά για να βοηθήσουν όσους έχουν ανάγκη, είτε αυτή η ανάγκη είναι τρέχουσα είτε αναδυόμενη καθώς οι κυβερνήσεις γίνονται όλο και λιγότερο ικανές να τηρήσουν υποσχέσεις του παρελθόντος.

Με τη νέα ζήτηση και τη νέα ομάδα χρηματοδότησης, ίσως αξίζει να εξετάσετε το ενδεχόμενο ίδρυσης μιας θυγατρικής φιλανθρωπικής ή μη κερδοσκοπικής οργάνωσης. Μια νέα θυγατρική σε απόσταση μπορεί να επιτύχει καλύτερη εστίαση και να καινοτομήσει ταχύτερα τόσο στην παροχή υπηρεσιών όσο και στη συγκέντρωση πόρων. Μπορεί ακόμη να βρείτε Bitcoiner εργαζόμενους που είναι πρόθυμοι να προσφέρουν εθελοντικά τον χρόνο τους για να σας βοηθήσουν, καθώς και να παρέχουν τα μέσα για να στηρίξουν τη φιλανθρωπία οικονομικά, επειδή η κατοχή πλούτου κάνει τους ανθρώπους και ιδιοκτήτες του χρόνου τους.

Αποδεχτείτε και στοχεύστε σε δωρεές σε bitcoin

Η αποδοχή bitcoin είναι ένας εύκολος, χαμηλού κόστους τρόπος να προσεγγίσετε το δημογραφικό του Bitcoin. Πολλές επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο το κάνουν ήδη αυτό για να δημιουργήσουν πρόσθετα έσοδα, χρησιμοποιώντας διάφορα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και διαδικτυακές υπηρεσίες για να προωθήσουν τον εαυτό τους, συχνά δωρεάν. Αποδεχόμενοι bitcoin, οι οργανώσεις ανοίγονται σε μια αναπτυσσόμενη παγκόσμια αγορά ανθρώπων που γίνονται πλουσιότεροι με τον χρόνο. Αυτή η αγορά είναι σχετικά εύκολο να στοχευτεί αυτή τη στιγμή, καθώς είναι αρκετά συνεκτική στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στις διαδικτυακές πλατφόρμες.

Σε ορισμένες φορολογικές δικαιοδοσίες, επιβάλλεται φόρος υπεραξίας κατά τη δαπάνη bitcoin σε επιχειρήσεις. Ωστόσο, οι δωρεές σε φιλανθρωπίες μπορεί να μην φορολογούνται, μειώνοντας έτσι την τριβή περισσότερο από ό,τι για τις επιχειρήσεις.

Η οικοδόμηση φήμης μέσα σε αυτή την παγκόσμια κοινότητα αυτή τη στιγμή θα είναι πολύ πιο εύκολη από ό,τι σε λίγα χρόνια, όταν θα είναι πολύ μεγαλύτερη και η φιλανθρωπία σας θα είναι μία από τις εκατοντάδες που αποδέχονται bitcoin. Επιπλέον, οι άνθρωποι με τους οποίους θα αλληλεπιδράσετε σήμερα είναι πιθανό να αποτελούν μεγαλύτερο ποσοστό αυτών που θα γίνουν φιλάνθρωποι στο μέλλον από εκείνους που θα υιοθετήσουν το Bitcoin αργότερα. Η ενασχόληση με αυτό το δημογραφικό ανοίγει μια παγκόσμια ευκαιρία να ληφθεί υπόψη για Bitcoin κληροδοτήματα, καθώς και για άλλες μη οικονομικές μορφές στήριξης, όπως ο εθελοντισμός.

Διαχείριση Θησαυροφυλακίου

Για φιλανθρωπικές και μη κερδοσκοπικές οργανώσεις που λαμβάνουν κάποιο εισόδημα από επενδύσεις ή/και δωρεές, η συμπερίληψη μιας κατανομής σε bitcoin στο επενδυτικό μείγμα μπορεί να προσφέρει ανώτερες αποδόσεις για δεδομένο κίνδυνο αυξάνοντας τον δείκτη Sharpe. Δείτε το Κεφάλαιο 7.3 «Διαχείριση Θησαυροφυλακίου» για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με αυτό.

Καινοτομία στην Παράδοση

Πολλές επιχειρήσεις που ασχολούνται με το Bitcoin εισάγουν προϊόντα και υπηρεσίες ειδικά σχεδιασμένα για αυτή την αγορά, ώστε να αυξήσουν τα έσοδα και την αφοσίωση. Υπάρχει μια ευκαιρία για τις φιλανθρωπίες να εξετάσουν πώς η τεχνολογία του Bitcoin μπορεί να προσφέρει μια πλατφόρμα για τη βελτίωση της παροχής των υπηρεσιών τους.

Παρέχουμε εδώ μόνο ένα παράδειγμα για να βοηθήσουμε να φωτίσουμε την ιδέα και να βοηθήσουμε στη διαδικασία καινοτομίας σας.

‘Τραπεζοποιήστε’ τους μη τραπεζικά εξυπηρετούμενους: Κάρτες πληρωμών Bitcoin, που παρέχονται και επαναφορτίζονται από μια φιλανθρωπική οργάνωση, θα μπορούσαν να βοηθήσουν ανθρώπους χωρίς τραπεζικούς λογαριασμούς, είτε λόγω προβλημάτων ταυτότητας είτε λόγω μη κερδοφορίας, να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες όπως τα κοινωνικά παντοπωλεία, διατηρώντας παράλληλα την ιδιωτικότητα και την αξιοπρέπειά τους. Μια τέτοια λύση μπορεί επίσης να προωθήσει δεξιότητες που σχετίζονται με την ανεξάρτητη διαβίωση, όπως η λήψη αποφάσεων με βάση τον προϋπολογισμό στο κατάστημα. Αυτό μπορεί να προσφέρει μια βάση στους δικαιούχους να αποκτήσουν εμπειρία στη διαχείριση οικονομικών, ακόμη κι αν προς το παρόν δεν έχουν πρόσβαση σε τραπεζικές υπηρεσίες. Θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει να διασφαλιστεί ότι οι πληρωμές φτάνουν γρήγορα και οικονομικά σε τοπικές περιοχές ανάγκης.

Δομή Παράδοσης

Σκεφτείτε να αποκεντρώσετε τις δομές σας για να εμπλέξετε περισσότερο τις τοπικές κοινότητες. Μια πιο αποκεντρωμένη δομή είναι πιθανό να προωθήσει τη συμμετοχή από τη βάση και ίσως να αντανακλά καλύτερα τη μετάβαση σε έναν πιο αποκεντρωμένο κόσμο.

Ανάπτυξη Ζήτησης

Εντοπίστε το σημείο επαφής μεταξύ των φιλανθρωπικών στόχων του οργανισμού σας και των τομέων όπου υπάρχουν αυτή τη στιγμή ανεκπλήρωτες ανάγκες ή όπου το κράτος καλύπτει κάποιες ανάγκες αλλά ενδέχεται να αποσυρθεί ή να μειώσει τη στήριξή του εάν αντιμετωπίσει οικονομικές δυσκολίες στο μέλλον.

Δώστε προτεραιότητα και σχεδιάστε την επέκταση των υπηρεσιών σας σε αυτούς τους τομείς.

4.7.4 Δραστηριότητα

Σχεδιάστε μια εκστρατεία συγκέντρωσης χρημάτων που απευθύνεται στο δημογραφικό του Bitcoin.

Ορισμένα πράγματα που μπορείτε να λάβετε υπόψη:

• Γιατί οι φιλάνθρωποι που θα προκύψουν από αυτήν την τεχνολογική αλλαγή θα θελήσουν να συνεργαστούν μαζί σας;
• Ποιες αξίες έχει αυτό το δημογραφικό;
• Πώς διασταυρώνεται ο φιλανθρωπικός σας οργανισμός / η εκστρατεία σας με αυτές τις αξίες;
• Ποια δέσμευση προς το Bitcoin είναι πιο πιθανό να προσελκύσει δωρεές;
• Ποια είναι η γεωγραφική κατανομή αυτού του δημογραφικού;
• Ποια είναι τα επίπεδα πλούτου μέσα σε αυτό το δημογραφικό σήμερα και στο μέλλον;
• Πώς μπορείτε να επικοινωνήσετε και να τους προσεγγίσετε;
• Πώς μπορείτε να αναπτύξετε μια μακροχρόνια σχέση και εμπιστοσύνη με αυτές τις ομάδες;