1.1 Bangkang Wasak
Uri ng Gawain
- Simulasyon - Pagganap ng Papel - Laro
Tagal
- 60 minuto
Pagbubuo ng Grupo
- Buong klase
Paglalarawan
Sa 60 minutong simulasyon na ito para sa buong klase, gagampanan ng mga mag-aaral ang papel ng mga nakaligtas sa isang barkong lumubog na kailangang makakuha ng mahahalagang kagamitan upang 'mabuhay' ng isang linggo sa isang disyertong isla. Gamit ang mga baraha bilang sagisag ng mga kagamitan at suplay, magsisimula ang mga mag-aaral sa purong palitan, magsasanay sa pakikipagkasunduan habang nararanasan ang mga karaniwang hadlang sa kalakalan tulad ng labis, kakulangan, at ang sabayang pangangailangan. Isang 'Shell Hunt' na may oras ang magpapakilala ng kalakal na pera, habang nangongolekta ang mga mag-aaral ng mga token na maaaring gamitin upang mapadali ang palitan. Kapag umiikot na ang mga shell, papasok ang klase sa isang gabay na pamilihan kung saan magtatakda ng presyo ang mga mag-aaral, tutugon sa suplay at demand, at mararanasan ang pagtuklas ng presyo. Magtatapos ang aktibidad sa pagba-budget at isang organisadong auction o palitan para sa mga 'kayamanang' nasa wishlist, na magsisilbing tulay sa pag-unawa kung bakit umiiral ang pera.
Mga Kinalabasan sa Pagkatuto
- Mararanasan ng mga mag-aaral ang palitan, ang 'sabayang pangangailangan,' kakulangan, suplay/demand, pagtuklas ng presyo, pagba-budget, at auction.
- Tulay patungo sa pera: kalakal na pera (shells) at kung paano nakakatulong ang pera sa kalakalan.
Mga Kagamitan
- Mga baraha
- ‘Shells’ (pisikal na token: bilog na papel, butones, kabibe sa handicraft)
- Kahon ng kayamanan (Maliit na kahon/sobre)
- Gift card (expired o pekeng ₱100 gift card)
- Blangkong flash card (o piraso ng papel)
- Maganda ring mayroon: Mga visual aid (Tingnan ang Appendix A & B), Mapa ng kayamanan, Reward stickers
Kagamitan
- Timer/stopwatch sa telepono
- Whiteboard o screen
- Marker pen
- Maganda ring mayroon: Whiteboard/markers, projector, kampana/senyas para sa oras, musika (opsyonal para sa treasure hunt)
PROSESO
PAGBUBUKAS
3 minuto
- Itago ang kalakal na pera (shells) sa paligid ng silid-aralan bago pumasok ang mga mag-aaral
- Balikan ang bokabularyo bilang pampainit: Kalakalan, pera, presyo… atbp.
- Balikan ang mga call-back signal at mga patakaran sa oras.
Layunin sa Salita ng Mag-aaral
- Magpalitan ng mga bagay upang mabuhay ng isang linggo sa disyertong isla.
BAGO ANG AKTIBIDAD
5 minuto
- Isalaysay ang kwento kung paano napadpad ang mga mag-aaral sa isla. Gumamit ng visual aid kung kinakailangan. (Tingnan ang Appendix A)
Halimbawa…
“Nakatira ka sa isang maliit na baybaying bayan at nagtatrabaho bilang mangingisda. Isang araw, pumalaot ka kasama ang iyong mga kasama upang manghuli ng isda. Tahimik ang lahat at dahan-dahang umaandar ang bangka sa makinis na dagat habang lumilipad ang mga seagull sa itaas. Habang lumalayo kayo sa pampang at papalalim ang tubig, may napapansin kang unos sa abot-tanaw. Nakikita mo ang maiitim na ulap na dumarating at papalapit sa bangka. Nagpasya ang kapitan na bumalik sa pampang at nag-u-turn pabalik sa daungan, ngunit huli na. Papalapit na nang mabilis ang bagyo at hinahabol ang inyong grupo nang mas mabilis kaysa sa takbo ng bangka - wala nang takas.
Sa loob ng ilang minuto, ang alon ng dagat ay bumabagsak na sa unahan ng barko. Umiikot ang hangin, may mga patak ng tubig na tumatama sa hangin at nagsisimula nang umalog ang bangka mula kaliwa't kanan. Habang lumilingon ka, nakikita mo ang napakataas na pader ng maiitim na ulap mula sa dagat hanggang langit - papalapit na ang bagyo sa inyo…”
- Tanungin ang mga mag-aaral na pangalanan ang mga bagay na kakailanganin nila sa disyertong isla upang mabuhay. Hikayatin ang apat na bagay na napili para sa aktibidad (hal. isang itak, isang pamingwit, isang tolda at mga posporo) at ipakita ito sa klase gamit ang mga visual aid.
- Ipaliwanag na ang mga baraha ay kakatawan sa bagay na kailangan nila para mabuhay.
- Iparaphrase ang layunin at dahilan gamit ang sariling salita ng estudyante.
ARAW 1 - BARTER
10 minuto
Paghahanda
- Ipamahagi ng ilang baraha sa bawat estudyante, lahat ng baraha ay pareho ng suit.
- Estudyante A = Diamonds, Estudyante B = Hearts atbp.
- Ipaliwanag na ang suit ng baraha ay kumakatawan sa mga bagay na nahanap nila
- Diamond = Itak, Hearts = Pamingwit, Clubs = Tolda, Spades = Posporo
- Tanungin ang bawat estudyante kung ano ang gagawin nila sa bagay na iyon. Kapag ipinaliwanag nila kung paano nila gagamitin ang kanilang bagay, kunin ang isang baraha mula sa estudyante at ilagay ito sa 'nagamit na' tumpok sa gitna ng grupo.
- Kapag nagamit na ng bawat estudyante ang isa sa kanilang mga bagay, tanungin kung ano ang gagawin nila sa mga sobrang bagay - hikayatin na kailangan nilang ipagpalit ang MERON sila para sa KAILANGAN nila (Tingnan ang Apendiks B)
Imodelo
- I-demo ng guro ang isang simpleng palitan sa isang estudyante (alok ↔ kontra-alok ↔ kasunduan). Isulat ang mga pangungusap sa pisara kung kinakailangan: “Mayroon akong ____. Kailangan ko ng ____.” / “Maari kong ipagpalit ang ____ para sa ____.”
Palitan
- Ipaliwanag ang grid ng palitan (Tingnan ang Apendiks B)
- Mayroong 5 minuto ang mga estudyante para ipagpalit ang MERON sila para sa KAILANGAN nila.
- Kapag tapos na ang oras, gumamit ng call-back para tapusin.
Checkpoint at Debrief
- Thumbsup : natugunan lahat ng pangangailangan / halos / hindi pa
- Talakayin: Ano ang madali/mahirap? Sino ang sumobra? Sino ang kinulang? Ipakilala ang kakulangan at supply at demand.
Pagmumuni-muni
- Tanungin ang mga estudyante: “Isang bagay na nakatulong sa akin sa pakikipagpalitan ay ______.”
ARAW 2 - BARTER… muli
10 minuto
Pagsisimula
- Balikan ang mga suit ng baraha at ang mga bagay na kanilang kinakatawan
- Diamond = Itak, Hearts = Pamingwit, Clubs = Tolda, Spades = Posporo
- Muli, tanungin ang bawat estudyante kung ano ang gagawin nila sa bagong nakuha nilang bagay. Kapag ipinaliwanag nila kung paano nila gagamitin ang kanilang bagay, kunin ang baraha mula sa estudyante at ilagay ito sa 'nagamit na' tumpok sa gitna ng grupo.
- Kapag nagamit na ng bawat estudyante ang isa sa kanilang mga bagay, tanungin kung ano ang gagawin nila sa mga sobrang bagay - hikayatin na kailangan nilang makipagpalitan muli ng kung ANO ANG MERON SILA para sa kung ANO ANG KAILANGAN NILA.
Ipakita
- I-demo ng guro ang isang simpleng palitan sa isang estudyante (alok ↔ kontra-alok ↔ kasunduan). Isulat ang mga pangungusap na gabay sa pisara, kung kinakailangan: “Mayroon akong ____. Kailangan ko ng ____.” / “Maaari kong ipagpalit ang ____ para sa ____.”
Palitan
- Ipaliwanag ang trade grid (Appendix B)
- May 5 minuto ang mga estudyante para ipagpalit ang ANO ANG MERON SILA para sa ANO ANG KAILANGAN NILA.
- Kapag tapos na ang oras, gamitin ang call-back para tapusin.
Checkpoint at Debrief
- Thumbsup : natugunan lahat ng pangangailangan / halos / hindi pa
- Talakayin: Ano ang madali/mahirap? Sino ang sumobra? Sino ang kinulang?
Mini-Leksyon
- Mas mahirap dapat ang Day 2 kaysa Day 1 ng palitan.
- Mabilis na natutuklasan ng mga estudyante na mahirap maliban kung parehong gusto ng dalawang tao ang meron ang isa't isa (pagkakataon ng parehong kagustuhan).
- Pangalanan ang problema: “Gusto ko ng A, meron ka ng B… naipit ang palitan.”
- Tulay: “Naimbento ng mga tao ang pera para solusyunan ang problemang ito.”
ARAW 3 - KAKULANGAN AT SIKAP: “Shell Hunt”
10 minuto
Pagsisimula
- Kung hindi pa naitatago ang mga token (shell) sa paligid ng silid-aralan, maglaan ng oras para gawin ito ngayon.
- Ipaliwanag: “Espesyal ang mga shell sa islang ito. Maaari silang gamitin bilang pera. Kolektahin ang mas marami hangga't kaya mo.”
- Itakda ang mga patakaran ng paggalang at kaligtasan - walang pagnanakaw, walang tulakan, atbp.
Treasure Hunt
- 5-minutong shell hunt (itago ang 2–3 beses ng dami ng klase sa paligid ng silid/hall; iba-ibahin ang hirap).
- Tandaan na bilangin kung ilang shell ang itinago mo sa paligid ng silid.
Bilangin at Irekord
- Ang mga koponan/pairs ay bibilang ng mga kabibe. Mabilis na bar graph sa pisara (sino ang may marami/kakaunti).
- Talakayinkakapusan at pagsisikap.
Mini-Leksyon
- Ibigay ang kahulugan ng commodity money (isang bagay na ginagamit ng mga tao bilang pera).
- Gamitin ang mga visual aide upang ipaliwanag ang mga halimbawa ng pera noong nakaraan.
- Magtanong: “Maaaring maging pera ba ang mga kabibe dito?”
Pagmumuni-muni
- “Kung ang mga kabibe ay maging pera, ano kaya ang magiging presyo ng mga bagay? Bakit?”
ARAW 4 - COMMODITY MONEY AT MGA PRESYO: “Pamilihan ng Kabibe”
10 minuto
Pagsisimula
- Balikan ang mga suit ng baraha at ang mga bagay na kanilang kinakatawan
- Diamond = Itak, Hearts = Pamingwit, Clubs = Tent, Spades = Posporo
- Magtanong sa bawat estudyante kung ano ang gagawin nila sa bagong nakuha nilang bagay.Makinig sa kanilang sagot at itapon ang baraha sa ‘used’ pile.
- Hikayatin na kailangan nilang makipagpalitan muli ng kung anong MERON sila para sa kung anong KAILANGAN nila, ngunit ngayon ay maaari na rin nilang gamitin ang commodity money - mga kabibe.
Ipakita
- I-demo ng guro ang isang simpleng transaksyon kasama ang isang estudyante (alok ↔ kontra-alok ↔ kasunduan). Isulat ang mga sentence frame sa pisara kung kinakailangan:
“Mayroon akong ____. Kailangan ko ng ____.” / “Maaari kong ipagpalit ang ____ para sa ____.” - Bigyang-diin na ang mga estudyante ang magpapasya sa presyo ng mga bagay
Palitan
- Ipaliwanag ang trade grid (Appendix B)
- Ang mga estudyante ay may 5 minuto upang ipagpalit ang kung anong MERON sila para sa kung anong KAILANGAN nila.
- Kapag tapos na ang oras, gumamit ng call-back upang tapusin.
Checkpoint at Debrief
- Thumbsup : natugunan lahat ng pangangailangan / halos / hindi pa
- Talakayin: Ano ang naging mas madali/mas mahirap gamit ang pera? Anong mga presyo ang iyong binayaran? Mas dumami o nabawasan ba ang iyong mga kabibe? Makatarungan ba ito?
ARAW 5 - BUDGET AT AUKSYON: Kahon ng Kayamanan
15 minuto
Paghahanda
- Itago ang isang kahon ng kayamanan kahit saan sa silid-aralan habang ang mga estudyante ay gumagawa ng kalakalan sa Araw 4.
Kuwento Bilang Panimula
- Napatingin ang mga na-stranded na tripulante at nakakita ng kayamanan
- Isama ang isang pekeng ₱5,000 Lazada/Shopee o katulad na gift card
Paghahanap ng Kayamanan
- Maghahanap ang mga estudyante sa isla ng disyerto (silid-aralan) para sa kahon ng kayamanan
- Kapag nahanap na ito, ipaliwanag ang gantimpala at kung paano ito gagamitin.
Listahan ng Hiling
- Maaaring gamitin ng mga estudyante ang gift card upang maglagay ng isang luxury item bawat isa sa listahan ng hiling.
- Kumuha ng panulat at papel at isulat ang bawat item na hinihiling ng mga estudyante at isulat ang kanilang pangalan sa tabi ng item.
- Naipadala na ang order at kinabukasan, dumating ang mga item.
ARAW 6 - LISTAHAN NG HILING
Para sa pangalawang huling aktibidad na ito, may dalawang opsyon na maaaring gawin:
OPSYON 1 – Random na pamamahagi at Kalakalan (SIMPLE)
Maaaring ipamahagi nang random ang mga item sa wishlist sa mga estudyante. Maaaring ipaliwanag ito sa pamamagitan ng malikhaing kuwento. Halimbawa, walang landing strip sa isla kaya ang mga item ay inihulog mula sa ere gamit ang parasyut at nagkalat sa isla. Mula dito, maaaring ipagpalit ng mga estudyante ang luxury item na NASA KANILA para sa item na GUSTO NILA. Maaari nilang gamitin ang natitirang mga kabibe upang makuha ang gusto nila.
Paghahanda sa Kalakalan
- Ipaliwanag sa mga estudyante, na tulad ng sa pagpapalitan ng mga baraha, sila ang magpapasya ng presyo at maaaring ipagpalit ang NASA KANILA para sa KAILANGAN NILA.
Kalakalan
- Mayroon ang mga estudyante ng 5 minuto upang ipagpalit ang NASA KANILA para sa KAILANGAN NILA.
- Ang layunin ay makuha ang luxury item na kanilang hiniling.
- Maaaring isama ang mga kabibe at iba pang item (mga baraha) sa mga kalakalan.
- Kapag tapos na ang oras, gumamit ng call-back upang tapusin.
OPSYON 2 – Aksyon (ADVANCED)
- Ang taong nakahanap ng gift card ang nagpadala ng mga item sa kanilang silungan sa isla. Sila na ngayon ang may-ari ng lahat ng item at maaaring ibenta ito sa pinakamataas na nag-bid.
- Ibebenta na ngayon ng guro ang mga item sa pamamagitan ng auksyon. Gagamitin ng mga estudyante ang kanilang mga kabibe upang makipagkumpitensya sa auction at subukang makuha ang kanilang luxury item.
Paghahanda sa Auction (5 min)
- Ipaliwanag ang isang English auction (pataas ang presyo; huling kamay ang panalo). Magpraktis ng taas-baba ng paddle.
- Batas sa budget: huwag mag-bid ng mas maraming kabibe kaysa mayroon ka; magplano nang maaga.
Mga Auction (10 min)
- Isa-isang i-auction ang mga item sa mga estudyante.
- Magbi-bid ang mga estudyante gamit ang kanilang mga kabibe.
Pag-usapan Pagkatapos ng Auction (5 min)
- Ano ang isang budget? Paano ipinakita ng mga presyo ang demand? Makatarungan ba ito? Paano maaaring baguhin ng mga patakaran ang resulta?
PAGSUNOD (2 min)
- Anong mga bagay ang naging mahal? Bakit? Saan naging mababa ang suplay? Anong mga estratehiya ang gumana?
- “Mas pinadali ng pera ang pakikipagpalitan dahil ______.”
- Mahirap ang barter → nakatulong ang mga kabibe (commodity money) → nilulutas ng pera ang sabayang pangangailangan.
- Tulay papuntang Bitcoin – pag-usapan na ang Bitcoin ay isang uri ng pera na tumutulong sa mga tao na magpalitan ng mga produkto at serbisyo.
- Talakayin ang ilang pagkakaiba ng Bitcoin at ng mga kabibeng ginamit nila.
ARAW 7 - KALAYAAN
- Gamit ang lahat ng bagay na mayroon sila, tingnan kung makakagawa sila ng paraan para makaalis sa isla.
- Hikayatin ang mga estudyante na MAG-ISIP-PARES-BAHAGI upang mahanap ang mga pangunahing ideya.
- Bilang isang klase, bumuo ng plano upang makatakas sa isla at makabalik sa kaligtasan.
PAGSUNOD
- Mabilisang pagsulat o pagguhit: “Isang bagay na natutunan ko tungkol sa palitan o pera.”
- Gallery walk ng mga price tag at resulta ng auction; talakayin ang katarungan at pamilihan.
- Opsyonal na hamon (para sa mas matatandang bata): Magdisenyo ng bagong pera para sa isla (mga patakaran, limitasyon ng suplay, paano maiiwasan ang pandaraya).
PAGTATAPOS
- Tipunin lahat ng materyales
- Tiyaking naibalik lahat ng baraha upang masiguro ang pantay na pamamahagi ng bawat suit para sa susunod na aktibidad.
TALA
Pamamahala ng klase
- Itakda ang mga hangganan ng “Pamilihan”; gumamit ng call-back (hal. “Bit, block… BOOM!”).
- I-post ang mga tuntunin sa pakikipagpalitan: 1) Maging magalang, 2) Mag-alok/Magkontra-alok, 3) Walang agawan, 4) Tapusin sa pamamagitan ng pakikipagkamay/high-five, 5) Bumalik sa pwesto kapag tinawag.
- Kung kinakailangan, magtalaga ng mga papel (Tagabangko/Tulong Pirata, Tagabantay ng Pamilihan) upang mailihis ang enerhiya at masuportahan ang mas batang mag-aaral.
Mga Extension at Gawain Pampuno
- Iguhit ang iyong tindahan sa isla at presyuhan ang tatlong bagay gamit ang mga kabibe.
- Mental na matematika: Kung may 12 kang kabibe at nanalo ka sa auction ng 9 na kabibe, ilan ang natira?
- Gumawa ng venn diagram upang ipakita kung ano ang pinahahalagahan ng mga bata sa bahay at sa isla - may mga bagay bang pareho sa dalawa?
- Top 10 Wishlist - hilingin sa mga estudyante na gumawa ng listahan ng 10 pinakamahalagang bagay na ipapabaon nila kung pupunta sila sa isang disyertong isla.
Pagkakaiba-iba
- Mas kaunting kategorya ng palitan para sa mas bata (pagkain/tubig lang); mas matatanda, mas komplikadong pangangailangan at pabago-bagong presyo.
- ELL/Accessibility: Magbigay ng mga picture card; sentence frames para sa mga alok; magtalaga ng peer buddy.
- Kaligtasan: Lakad lang ang galaw; malinaw na hangganan; may oras bawat round.