Hoe Bitcoin te gebruiken

Waarom zou iemand nerdgeld vertrouwen in plaats van geld van de centrale bank? Nerds hebben je het internet gebracht. Banken hebben je de Grote Depressie gebracht.
Satoshi Nakamoto

Nu we een beter begrip hebben van wat bitcoin is en wat het doel ervan is, is het tijd om te leren hoe je het in de praktijk gebruikt. In deze module begeleiden we je stap voor stap bij het verkrijgen van bitcoin, verkennen we de verschillende soorten wallets die beschikbaar zijn, helpen we je bij het opzetten van je eigen Bitcoin-wallet en oefenen we zelfs met het versturen en volgen van een Bitcoin-transactie op het netwerk. Het is tijd om je kennis in de praktijk te brengen!

Er zijn veel manieren om bitcoin te verkrijgen en te verhandelen. Bijvoorbeeld, je kunt:

• Je laten uitbetalen in bitcoin in ruil voor je werk en betalen voor producten en diensten van anderen met bitcoin (meer hierover in Module 7)
• Bitcoin minen (meer hierover in Module 9)
• Je euro’s omwisselen voor bitcoin of je bitcoin omwisselen voor euro’s, persoonlijk.
• Je euro’s omwisselen voor bitcoin of je bitcoin omwisselen voor euro’s, online.

Hieronder bekijken we het omwisselen van euro’s naar bitcoin en omgekeerd, zowel via persoonlijke als online methoden, omdat dit de meest voorkomende opties zijn.

Peer-to-Peer: Persoonlijk

Bij peer-to-peer (P2P) transacties om bitcoin persoonlijk te kopen of verkopen, wissel je direct je euro’s (of andere goederen of diensten) uit voor bitcoin met een ander individu, zonder dat er een bank of andere partij bij betrokken is.

Beide partijen komen het bedrag en de koers overeen. De koper geeft contant geld, de verkoper stuurt de bitcoin, en de transactie is voltooid zodra deze is bevestigd op de blockchain. Bitcoin omwisselen voor euro’s werkt op dezelfde manier, maar dan omgekeerd.

Peer-to-Peer: Online

Hoewel het makkelijker is om peer-to-peer transacties persoonlijk te doen door direct met de ander af te spreken in het echte leven, brengt dit wel enig risico met zich mee — net als elke andere contante transactie in persoon. Daarom kiezen sommige mensen ervoor om bitcoin virtueel te verhandelen, waar ze zich ook bevinden dankzij het internet.

Hier komen peer-to-peer platforms om de hoek kijken, waar Bitcoin-kopers en -verkopers elkaar online ontmoeten om transacties uit te voeren zonder tussenpersonen, direct via het internet.

Op zulke platforms hoef je niemand te vertrouwen met je gegevens of geld; je maakt direct contact met andere gebruikers en handelt rechtstreeks met hen.

Gecentraliseerde Beurzen

Gecentraliseerde beurzen zijn bedrijven die klanten in staat stellen om direct via hen bitcoin te kopen en verkopen. Dit is de makkelijkste manier om bitcoin te verkrijgen of te verkopen, maar dit gemak brengt belangrijke nadelen met zich mee.

Nadelen van Gecentraliseerde Beurzen

Het is belangrijk om te weten dat je bij het kopen van bitcoin via een gecentraliseerde beurs vaak persoonlijke gegevens moet verstrekken en je identiteit moet verifiëren. Dit brengt het risico van identiteitsdiefstal met zich mee en stelt je persoonlijke informatie bloot aan mogelijke bedreigingen. Daarnaast bewaart de gecentraliseerde beurs je bitcoin voor jou, wat betekent dat je pas weer controle hebt over je geld zodra je je tegoeden opneemt.

Daar komt nog bij dat gecentraliseerde beurzen het geld van gebruikers kunnen misbruiken of meer bitcoin kunnen verkopen dan ze daadwerkelijk in reserve hebben, totdat ze instorten — Ja, net als banken! Maar in de Bitcoin-wereld is er geen centrale bank die frauduleuze banken kan redden door meer geld te drukken, want je kunt geen extra bitcoin bijdrukken!

In tegenstelling tot fysiek geld worden bitcoin niet daadwerkelijk in een Bitcoin-wallet bewaard. In plaats daarvan bestaan ze op het gedistribueerde grootboek dat het Bitcoin-netwerk voortdurend verifieert en beveiligt. Dus, hoe kun je bitcoin bezitten?

Je bent alleen eigenaar van je bitcoin als je de privésleutels beheert waarmee je transacties kunt ondertekenen en het eigendom van je bitcoin aan iemand anders kunt overdragen. Dit is het versturen van bitcoin.

Laten we eens kijken naar twee begrippen waar we naar verwijzen als we het hebben over de term wallet:

• Een master-privésleutel, vergelijkbaar met een wachtwoord, waaruit je publieke sleutels, vergelijkbaar met e-mailadressen, worden gegenereerd. Je kunt je publieke adres delen met anderen om bitcoin te ontvangen en te versturen, maar je mag je privésleutel nooit delen!
• De mobiele of desktopinterface die wordt gebruikt om te communiceren met het Bitcoin-netwerk, je bitcoin-saldo te controleren, transacties te versturen en te ontvangen, en deze te verzenden naar het netwerk. Verschillende soorten wallets, samen met hun voordelen en nadelen, worden in de volgende secties beschreven.

Zelfbewaarde vs. Bewaarde Wallets

Voordat we de verschillende soorten Bitcoin-wallets en hun kenmerken bespreken, maken we een belangrijk onderscheid tussen zelfbewaarde en bewaarde wallets. Elk type heeft zijn eigen voordelen, risico’s en mate van controle over de bitcoin. Zelfbewaard betekent dat de gebruiker de privésleutels bezit en echt controle heeft over zijn bitcoin; bij bewaarde wallets houdt een derde partij de bitcoin voor de gebruiker.

In een zelfbewaarde wallet (ook wel non-custodial wallet genoemd) ben jij de enige met de sleutels tot de wallet en heb je volledige controle over wat erin en eruit gaat. In een bewaarde wallet daarentegen houdt iemand anders de privésleutel, waardoor diegene volledige toegang heeft om alle bitcoin te verplaatsen die die aanbieder namens jou beheert.

• Zelfbewaring is als je eigen bank zijn. Transacties zijn niet onderhevig aan de controle en het toezicht
• Zelfbewaring zorgt ervoor dat derden je bitcoin niet kunnen afpakken.
• Zelfbewaring geeft gemoedsrust in tijden van onzekerheid, omdat je weet dat je bitcoin veilig is.

Het is belangrijk om het juiste type wallet te kiezen voor ieders persoonlijke behoeften. Soms vinden mensen het lastig om te onderscheiden of ze een zelfbewaarde of een bewaarde wallet installeren. Deze tabel laat de verschillen in het installatieproces zien.

“Niet jouw sleutels, niet jouw munten” is een populaire uitspraak onder bitcoinbezitters. Het verwijst naar het idee dat als je niet direct de privésleutels beheert die bij je Bitcoin-wallet horen, je geen echt eigendom hebt over de munten.

Wie toegang heeft tot jouw privésleutels, is eigenaar van jouw bitcoin. Daarom is het van het grootste belang om ze te beschermen door ze uit het zicht van nieuwsgierige ogen te houden! We zullen later in het boek een paar manieren bespreken waarop je dat kunt doen.

In het vervolg zullen we het alleen hebben over zelfbewaarde wallets, waarbij de gebruiker zijn eigen sleutels bezit en volledige controle heeft over zijn bitcoin.

Maak je geen zorgen als het ingewikkeld lijkt of je niet alles begrijpt — dit is een reis, en je zult het beter begrijpen naarmate je Bitcoin meer gaat gebruiken!

Verschillende Soorten Bitcoin Wallets

Waar je privésleutel wordt aangemaakt en opgeslagen bepaalt hoe we Bitcoin-wallets omschrijven. Als de sleutels op je smartphone staan, is het een mobiele wallet. Als ze veilig worden opgeslagen op een speciaal apparaat, is het een hardware wallet.

Omdat sleutels van het ene apparaat naar het andere kunnen worden verplaatst, is de “status” van je Bitcoin-wallet niet vast. Bijvoorbeeld, als ik mijn walletsleutels aanmaak op een computer en ze later naar mijn telefoon verplaats, wordt de “desktop wallet” een “mobiele wallet”.

Bij het opslaan van je bitcoin gaat het niet alleen om wie de controle heeft over de sleutels — er zijn veel andere risico’s om rekening mee te houden. Daarom is het belangrijk om een opslagoplossing te vinden die zowel veilig als handig is. Als je de afwegingen van de verschillende soorten wallets analyseert, zul je merken dat er geen ideale wallet is die aan alle behoeften voldoet.

Waar je op moet letten bij het kiezen van een wallet

• Beveiliging: Zorg ervoor dat de wallet sterke beveiligingsmaatregelen heeft.
• Privacy: Kijk of de wallet persoonlijke informatie vereist.
• Gebruiksgemak: Kies een wallet die makkelijk te gebruiken en te navigeren is.
• Compatibiliteit: Zorg ervoor dat de wallet compatibel is met jouw apparaat.
• Kosten: Vergelijk de kosten die door verschillende wallets in rekening worden gebracht.
• Reputatie: Controleer de reputatie van de ontwikkelaars om zeker te zijn dat ze betrouwbaar zijn.
• Controle: Sommige wallets geven je meer controle over je privésleutels.

Open Source vs Closed Source

Een andere belangrijke factor om in gedachten te houden bij het kiezen van een Bitcoin-wallet is of de applicatie of software open-source is. Dit is belangrijk omdat open-source projecten de gemeenschap toestaan de code te controleren en het project voort te zetten als het team ermee stopt. Net zoals de code van Bitcoin volledig open is voor iedereen om te bekijken, te gebruiken en aan te passen, zou ook de code van de wallet die je gebruikt om je bitcoin te beheren open moeten zijn.

Activiteit: Discussie en evaluatie van Bitcoin-wallets

Ga naar de volgende website: https://bitcoin.org/en/choose-your-wallet

Gebruik je nieuwe kennis over Bitcoin-wallets om degene te kiezen die het beste bij jouw behoeften past, op basis van de criteria die we vandaag hebben besproken.

Activiteit: Een Wallet Instellen & Herstellen

Nu we een beter begrip hebben van Bitcoin-wallets en de verschillen daartussen, gaan we zien hoe je er in de praktijk een gebruikt. In dit voorbeeld maken we een mobiele wallet direct op onze smartphone aan. Als studenten geen smartphone hebben, zal de docent er een beschikbaar stellen om te lenen. Er zijn twee opties voor deze activiteit.

Optie 1: Een Nieuwe Wallet Downloaden

Hoe maak en gebruik je een Bitcoin-wallet:

1. Zoek naar de app in de App Store (iOS) of Google Play Store (Android)
2. Open de app en selecteer "Nieuwe wallet aanmaken". Je privésleutel wordt automatisch aangemaakt door je app.
3. Je wordt gevraagd om een lijst van 12 tot 24 woorden op te schrijven en deze op een veilige plek te bewaren. Dit is je herstelzin (ook wel een seed phrase genoemd): hiermee kun je volledige toegang tot je tegoeden herstellen indien nodig. Onthoud dat als je deze reeks woorden verliest of vergeet, je geen toegang meer hebt tot je bitcoin als je je wallet kwijtraakt. Als iemand anders jouw herstelzin vindt, krijgt diegene toegang tot jouw bitcoin!
4. Je moet vervolgens bevestigen dat je je herstelzin hebt opgeslagen. Om dit te doen, moet je de woorden van je seed phrase in dezelfde volgorde invoeren.
5. Als extra beveiligingsmaatregel kun je bij sommige wallets een veilig wachtwoord kiezen.
6. Zodra je je herstelzin hebt geback-upt, ga je de wallet in. Zoek naar de optie "Ontvangen": je wallet genereert een publieke sleutel om bitcoin te ontvangen.
7. Stuur bitcoin naar je wallet. Met een zelfbewaarde wallet kun je niet altijd direct bitcoin kopen met euro’s, dus het kan zijn dat je ze eerst via een beurs moet kopen en overmaken.

Denk aan je publieke sleutel als je e-mailadres: deze deel je met anderen zodat ze je bitcoin kunnen sturen (of, in het geval van een e-mailadres, een e-mail).

Denk aan je privésleutel als het wachtwoord van je e-mail: dit deel je met niemand, want daarmee krijgt iemand toegang tot je e-mail.

Optie 2: Een Wallet Herstellen

Download een Bitcoin-wallet en voeg wat sats toe voor elke student.

Geef elke student een blad met een herstelzin om een wallet te herstellen.

Begeleid de studenten stap voor stap:

1. Wanneer je je wallet voor het eerst opstart, zie je drie methoden om een wallet aan te maken, tik op [Bestaande wallet importeren]. Je ziet een introductiescherm, tik op [Herstellen met herstelzin].
2. Voer je herstelzin één voor één in, in de juiste volgorde.
3. Je ziet een bevestigingsbericht zodra je wallet succesvol is geïmporteerd. Je herstelde tegoeden zijn klaar voor gebruik!

Een Bitcoin-transactie is een overdracht van eigendom van bitcoin naar een nieuwe eigenaar. Let op: het zijn niet de daadwerkelijke munten die worden overgedragen, maar het eigendom ervan: met andere woorden, het recht om ze uit te geven. Elke keer dat een transactie wordt geaccepteerd in een blok, werken alle nodes in het netwerk hun lokale kopie van het openbare grootboek bij om de verandering van eigendom weer te geven. In dit opzicht lijkt een Bitcoin-transactie meer op een vastgoed- (of andere eigendoms-)transactie dan op een contante transactie.

Om bitcoin te "versturen" ondertekent de verzender een bericht met zijn privésleutel, waarmee hij aan het netwerk aangeeft dat de rechtmatige eigenaar van de bitcoin het eigendom heeft overgedragen aan de ontvanger.

De bitcoin zal nu gekoppeld zijn aan het adres van de ontvanger, waardoor deze eigenaar wordt van de bitcoin, zodat alleen de nieuwe eigenaar ze kan uitgeven met zijn privésleutel.

Nieuwe Bitcoin-transacties worden overal ter wereld vanuit wallets gestart, maar er is geen centrale betalingsverwerker. In plaats daarvan concurreren miners om transacties in het grootboek vast te leggen.

Stel, Jan is Eliana 0,5 BTC schuldig en is klaar om haar terug te betalen. Beiden hebben digitale wallets.

1. Eliana deelt haar adres met Jan.
2. Jan gebruikt zijn wallet-software om de transactie aan te maken, waarin Eliana’s adres, het over te maken bedrag (0,5 BTC) en een vergoeding voor de miner worden opgenomen. Hogere vergoedingen vergroten de kans dat een miner de transactie in het volgende blok opneemt.
3. Na het ondertekenen van de transactie wordt deze uitgezonden naar het netwerk, waar deze wordt geverifieerd door nodes. Zij controleren of Jan voldoende saldo heeft en de rechtmatige eigenaar is van de munten die hij wil uitgeven. Als dat niet zo is, wordt de transactie direct afgewezen.
4. Zodra de transactie is geverifieerd, kiezen miners of ze de transactie aan het volgende blok toevoegen, meestal op basis van de gekozen vergoeding. Zodra de transactie in een blok terechtkomt, wordt deze toegevoegd aan de blockchain en worden de fondsen overgemaakt naar Eliana's adres.
5. Het eigendom is overgedragen aan Eliana. Zij kan nu haar privésleutel gebruiken om de fondsen uit te geven.

Het is belangrijk om te weten dat zodra de transactie is voltooid, deze niet kan worden teruggedraaid.

Hoe een Bitcoin-transactie werkt

1. De transactie wordt uitgezonden naar het netwerk
2. Miners verzamelen transacties in een blok
3. Het blok wordt toegevoegd aan de blockchain
4. De transactie is bevestigd

Zodra de verzender jouw adres heeft, kan hij je bitcoin sturen door jouw adres en het gewenste bedrag in te voeren. De bitcoin wordt dan van hun wallet naar jouw wallet gestuurd.

De transactie wordt bevestigd door het Bitcoin-netwerk en duurt meestal ongeveer 10 minuten. Voor extra veiligheid wordt aanbevolen om te wachten op twee bevestigingen, wat ongeveer 20 minuten duurt.

Activiteit: Transacties in de praktijk

Dit is een coöperatieve oefening die de basisrollen van mensen in een Bitcoin-transactie vereenvoudigt.

Belangrijkste punten

1. Er zijn vier soorten deelnemers bij elke bitcoin-transactie: de verzender, de ontvanger, miners en node-operators.
2. De verzender moet goedkeuren (cryptografisch ondertekenen) het bedrag aan bitcoin om te versturen EN het specifieke adres om naar te versturen.
3. De ontvanger moet een geldig adres aan de verzender EN verifieer dat de transactie succesvol is bevestigd op de blockchain.
4. Miners zorgen ervoor dat aan alle criteria is voldaan voordat ze transacties toevoegen aan toekomstige blokken.
5. Node-operators controleren of gemijnde blokken geldig zijn voordat ze hun versie van de blockchain (het grootboek) bijwerken.

Tip voor studenten

Draai door alle vier de rollen om te ervaren wat elke deelnemer doet.

Wat je ook doet met Bitcoin, onthoud dit: “Don’t Trust, Verify.” Er zijn geen heersers in Bitcoin. Je moet nooit blindelings iemand op zijn woord geloven; stel altijd vragen bij wat je wordt verteld en controleer het zelf. Door deze mantra te volgen, bescherm je jezelf tegen het verliezen van je bitcoin. Dit geldt voor beweringen zoals “de volgende Bitcoin”, maar ook voor “investeringskansen” of beloften van “snel en makkelijk geld verdienen.” Daarom verdienen open-sourceprojecten de voorkeur. Als je de code niet zelf kunt controleren, zul je moeten vertrouwen op de gemeenschap die dat voor jou doet; maar het is beter om te vertrouwen op een gedecentraliseerde en onafhankelijke groep controleurs dan op de leider of groep achter het project.