คนส่วนใหญ่ไม่เคยหยุดคิดเกี่ยวกับเงินเลย

ไม่ใช่แค่การหาเงิน ไม่ใช่แค่การใช้จ่ายเงิน แต่หมายถึงการคิดจริง ๆ ว่าเงินคืออะไรและมันทำงานอย่างไร

อาจฟังดูแปลกที่พูดแบบนี้ แต่เป็นเรื่องจริง

เราทั้งชีวิตใช้เงินโดยไม่เคยตั้งคำถามกับมันเลย

เฮนรี่ ฟอร์ด เคยกล่าวไว้ว่า เป็นเรื่องดีที่คนส่วนใหญ่ไม่เข้าใจระบบธนาคารและการเงิน เพราะถ้าพวกเขาเข้าใจ จะเกิดการปฏิวัติขึ้น

ไม่ว่าคุณจะเห็นด้วยกับฟอร์ดหรือไม่ คำถามนี้ก็ควรค่าแก่การพิจารณา: อะไรคือสิ่งที่พวกเราเกือบทั้งหมดไม่รู้เกี่ยวกับเงินที่เราใช้ทุกวัน?

คอร์สนี้สร้างขึ้นจากคำถามนั้น

เมื่อจบคอร์สนี้ คุณจะเข้าใจอย่างชัดเจนว่าเงินคืออะไรจริง ๆ ทำไมระบบปัจจุบันถึงมีปัญหาร้ายแรง Bitcoin คืออะไร และคุณจะเริ่มใช้มันได้อย่างไร

เงินไม่มีมูลค่าในตัวเอง

อาจฟังดูแปลก แต่ลองคิดดูสิ ไม่มีใครอยากได้เงินเพียงเพราะมันคือเงิน เราต้องการเงินเพราะสิ่งที่มันสามารถซื้อได้ ธนบัตร 500 บาท ก็เป็นแค่กระดาษแผ่นหนึ่ง สิ่งที่ทำให้มันมีประโยชน์คือคนอื่นยอมรับมันเพื่อแลกกับสิ่งที่เราต้องการจริง ๆ

นี่คือสิ่งที่ทำให้เงินแตกต่างจากการแลกเปลี่ยนสิ่งของ

ในระบบแลกเปลี่ยนสิ่งของ การแลกเปลี่ยนจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อทั้งสองฝ่ายต้องการสิ่งที่อีกฝ่ายมีเท่านั้น ถ้าคุณปลูกแอปเปิ้ลและฉันปลูกกล้วย เราจะแลกเปลี่ยนกันได้ก็ต่อเมื่อคุณอยากได้กล้วยจริง ๆ เงินเข้ามาแก้ปัญหานี้โดยให้ทุกคนมีสื่อกลางร่วมกันที่สามารถใช้กับใครก็ได้ ทุกเวลา

สำหรับบางสิ่งจะทำหน้าที่เป็นเงินได้ดี มันต้องมีคุณสมบัติสามอย่าง

มันต้องได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในฐานะ สื่อกลางในการแลกเปลี่ยน และต้องทำหน้าที่เป็น หน่วยวัดมูลค่า เพื่อให้เรามีวิธีวัดและเปรียบเทียบมูลค่าของสิ่งต่าง ๆ ร่วมกัน และมันต้องสามารถ เก็บรักษามูลค่า หมายความว่ามันควรรักษาอำนาจซื้อไว้ได้เมื่อเวลาผ่านไป

ตลอดประวัติศาสตร์ มีสิ่งของมากมายที่เคยถูกใช้เป็นเงิน เช่น เปลือกหอย เกลือ ลูกปัด โลหะมีค่า ทองคำและเงินในที่สุดก็กลายเป็นที่นิยมเพราะหายาก ทนทาน และได้รับการยอมรับทั่วโลก แต่การพกทองคำไปไหนมาไหนไม่สะดวก ธนาคารจึงเริ่มออกธนบัตรเป็นใบเสร็จแทน โดยแต่ละใบแทนทองคำที่เก็บไว้ในห้องนิรภัย ยุคนี้เรียกว่ายุคมาตรฐานทองคำ

เมื่อเวลาผ่านไป รัฐบาลเริ่มพิมพ์ธนบัตรมากกว่าทองคำที่มีสำรองไว้ แล้วในปี 1971 สหรัฐอเมริกายุติการแลกเปลี่ยนดอลลาร์เป็นทองคำอย่างเป็นทางการ เหตุการณ์นี้เรียกว่า Nixon Shock ตั้งแต่นั้นมา เงินก็กลายเป็นสิ่งที่นักเศรษฐศาสตร์เรียกว่าเงินเฟียต คำว่าเฟียตแปลว่า "โดยคำสั่ง" เงินของเราไม่ได้มีสิ่งของใด ๆ รองรับอีกต่อไป มันมีอยู่เพียงเพราะรัฐบาลประกาศให้มันมี

เราเปลี่ยนจากเงินที่มีสิ่งของรองรับ เป็นเงินที่มีคนรองรับ

เมื่อผู้คนได้ยินคำว่าเงินเฟ้อ พวกเขามักจะคิดว่ามันหมายถึงราคาสินค้าสูงขึ้น

นั่นก็ถูกต้อง แต่จริง ๆ แล้วมันเป็นแค่ผลลัพธ์ที่เห็นได้ชัดเท่านั้น

สาเหตุที่แท้จริงนั้นลึกซึ้งกว่านั้น: ปัจจุบันเงินสามารถถูกสร้างขึ้นได้ไม่จำกัด และคนที่ควบคุมกระบวนการนี้มีเพียงกลุ่มเล็ก ๆ เท่านั้น

ลองคิดดูว่าอะไรที่ทำให้บางสิ่งมีคุณค่า

ภาพโมนาลิซ่าต้นฉบับมีมูลค่ามากกว่าสำเนาทุกชิ้น ไม่ใช่เพราะมันดูดีกว่า แต่เพราะมันมีเพียงหนึ่งเดียว ความหายากสร้างคุณค่า หลักการเดียวกันนี้ใช้กับเงินเช่นกัน

ยิ่งมีบางสิ่งอยู่มากเท่าไร มูลค่าของแต่ละชิ้นก็ยิ่งน้อยลงเท่านั้น

ดอลลาร์สหรัฐสูญเสียอำนาจซื้อไปมากกว่า 96% ตั้งแต่ปี 1913

ชีสเบอร์เกอร์ที่เคยราคา 19 เซนต์ในปี 1940 ปัจจุบันมีราคามากกว่า 90 บาท นั่นไม่ใช่เพราะชีสเบอร์เกอร์ดีขึ้น แต่เป็นเพราะแต่ละบาทมีมูลค่าน้อยลงกว่าเดิม

เงินออม เงินเดือน และอำนาจซื้อของคุณค่อย ๆ ลดลงอย่างเงียบ ๆ ตามกาลเวลา ไม่ใช่เพราะคุณทำอะไรผิด แต่เป็นเพราะระบบถูกออกแบบมาแบบนี้

นี่คือปัญหาที่ Bitcoin ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อแก้ไข

Bitcoin คือรูปแบบเงินดิจิทัลที่กระจายศูนย์ มีจำนวนจำกัด และดำเนินการอยู่นอกเหนือการควบคุมของรัฐบาลและธนาคารอย่างสมบูรณ์ คุณสมบัติทั้งสามข้อนี้ล้วนสำคัญ

การเป็นกระจายศูนย์ หมายความว่าไม่มีศูนย์กลางอำนาจ ไม่มีรัฐบาล ไม่มีบริษัท ไม่มีจุดควบคุมเพียงจุดเดียว เครือข่ายนี้ถูกดูแลโดยผู้ใช้งานเอง และใครๆ จากที่ไหนก็สามารถเข้าร่วมได้ เปรียบเทียบกับระบบการเงินปัจจุบัน ที่การพิมพ์เงินหรือการเปิดธนาคารใหม่แทบเป็นไปไม่ได้สำหรับคนทั่วไป

การมีจำนวนจำกัด หมายความว่าจะไม่มี bitcoin เกิน 21 ล้านเหรียญในระบบ ตัวเลขนี้ถูกกำหนดไว้ในระบบและไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้หากไม่ได้รับความเห็นชอบจากเครือข่ายทั่วโลก ในขณะที่เงินกระดาษสามารถเพิ่มปริมาณได้ไม่จำกัด แต่ละ bitcoin จึงมีมูลค่าเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกัน นี่คือความขาดแคลนที่เงินกระดาษไม่มี

การเป็นอิสระ หมายความว่าไม่มีใครสามารถบล็อกธุรกรรมของคุณ อายัดเงินของคุณ หรือเปลี่ยนกติกาได้ Bitcoin ทนทานต่อการเซ็นเซอร์ในแบบที่บัญชีธนาคารไม่สามารถทำได้

ความเข้าใจผิดอย่างหนึ่งคือ Bitcoin อยู่ไกลเกินเอื้อมสำหรับคนส่วนใหญ่เพราะราคาสูง แต่คุณไม่จำเป็นต้องซื้อทั้ง 1 bitcoin เช่นเดียวกับที่ 1 บาทแบ่งเป็น 100 สตางค์ 1 bitcoin ก็แบ่งได้เป็น 100 ล้านหน่วยที่เรียกว่า satoshi คุณสามารถเป็นเจ้าของ bitcoin ในจำนวนที่มีความหมายได้ด้วยเงินเพียงไม่กี่บาท

เครือข่ายนี้ขับเคลื่อนโดยผู้มีส่วนร่วม 3 กลุ่ม: ผู้ใช้ที่ส่งและรับ bitcoin, โหนดที่ตรวจสอบธุรกรรมและบังคับใช้กติกา และนักขุดที่เพิ่มบล็อกใหม่ลงในบันทึก บันทึกนี้หรือที่เรียกว่า blockchain เป็นสาธารณะ ถาวร และทุกคนสามารถเห็นได้ ไม่มีคนกลาง ไม่มีผู้คุมกฎ มีความโปร่งใสเต็มที่

กระเป๋าเงิน Bitcoin คือแอปที่ให้คุณส่ง รับ และจัดการบิตคอยน์ของคุณได้อย่างง่ายดาย สิ่งสำคัญที่สุดที่ควรเข้าใจก่อนเลือกใช้กระเป๋าเงินคือเรื่องการดูแลรักษาทรัพย์สิน (custody)

ใครเป็นผู้ถือครองบิตคอยน์ของคุณจริง ๆ?

กับกระเป๋าเงินแบบดูแลเอง คุณจะควบคุมทุกอย่างได้เองอย่างสมบูรณ์

เมื่อคุณตั้งค่ากระเป๋าเงิน มันจะสร้างวลีซีด (seed phrase): ชุดคำศัพท์ธรรมดา 12 หรือ 24 คำตามลำดับที่กำหนด วลีนี้คือข้อมูลสำรองของคุณ ซึ่งใช้สร้างกุญแจส่วนตัวของกระเป๋าเงิน ใครก็ตามที่มีวลีนี้จะสามารถกู้คืนกระเป๋าเงินและควบคุมเงินของคุณได้

จดวลีนี้ลงบนกระดาษและเก็บไว้ในที่ปลอดภัยโดยไม่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต อย่าถ่ายรูป ส่งอีเมล หรือบันทึกไว้ในรูปแบบดิจิทัลเด็ดขาด จำไว้เสมอ: ใครที่มีวลีนี้จะเข้าถึงบิตคอยน์ของคุณได้ และหากคุณทำหายโดยไม่มีสำเนาสำรอง บิตคอยน์ของคุณจะหายไปอย่างถาวร

กับกระเป๋าเงินแบบมีผู้ดูแล บริษัทจะถือครองบิตคอยน์แทนคุณ คล้ายกับธนาคาร

การตั้งค่าง่ายกว่าและไม่ต้องจัดการวลีซีด ทำให้กระเป๋าเงินประเภทนี้เหมาะกับการเก็บเงินจำนวนน้อยและใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน ข้อแลกเปลี่ยนคือคุณต้องไว้ใจบริษัทนั้นดูแลเงินของคุณ และหากบริษัทอายัดบัญชี ถูกแฮ็ก หรือปิดตัวลง คุณอาจสูญเสียการเข้าถึงเงินได้

วลีที่มีประโยชน์ในโลกของ Bitcoin: ไม่มีกุญแจ ไม่ใช่เหรียญของคุณ

นี่คือตัวเลือกกระเป๋าเงินที่คุณสามารถลองใช้เองได้เสมอ อย่าลืมหาข้อมูลและเข้าใจสิ่งที่คุณทำก่อนฝากเงินที่คุณไม่พร้อมจะเสีย

กระเป๋าเงินแบบดูแลเอง

กระเป๋าเงินแบบมีผู้ดูแล

สำหรับผู้เริ่มต้น กระเป๋าเงินแบบดูแลเองที่กล่าวถึงข้างต้นเป็นตัวเลือกที่ได้รับการยอมรับและจะช่วยแนะนำขั้นตอนการสร้างวลีซีดให้คุณ

สำหรับการชำระเงินจำนวนน้อยในชีวิตประจำวัน Blink และ Wallet of Satoshi เป็นกระเป๋าเงิน Lightning แบบมีผู้ดูแล ใช้งานรวดเร็ว ค่าธรรมเนียมต่ำ และเหมาะกับมือใหม่

เครือข่าย Lightning เป็นเลเยอร์ที่ถูกสร้างขึ้นบนบล็อกเชนของ Bitcoin เพื่อการทำธุรกรรมที่รวดเร็วและมีค่าธรรมเนียมต่ำ เหมาะสำหรับการใช้งานในชีวิตประจำวัน

เงินเฟียตมีปัญหาโดยโครงสร้าง

ระบบนี้ถูกออกแบบมาให้ค่อย ๆ โอนอำนาจการซื้อจากผู้ที่ออมเงินธรรมดาไปสู่ผู้ที่ควบคุมการสร้างเงิน นี่ไม่ใช่ทฤษฎีสมคบคิด แต่เห็นได้ชัดจากข้อมูลและได้รับการยืนยันจากประวัติศาสตร์

Bitcoin คือทางเลือกที่แท้จริง

ตั้งแต่ปี 2009 มีรูปแบบของเงินที่หายาก เป็นกลาง และเปิดกว้างสำหรับทุกคน ซึ่งคืนความสามารถหลักที่เงินควรมี โดยไม่ต้องพึ่งพาความไว้วางใจในสถาบันหรืออำนาจใด ๆ

การเริ่มต้นง่ายกว่าที่คิด

ดาวน์โหลดวอลเล็ต เรียนรู้วิธีใช้งาน และเริ่มต้นด้วยจำนวนเล็กน้อย คุณไม่จำเป็นต้องเข้าใจทุกอย่างก่อนจะก้าวแรก ความเข้าใจจะเกิดขึ้นเมื่อได้ลงมือทำ

นี่เป็นเพียงจุดเริ่มต้นเท่านั้น

หลักสูตร Bitcoin Diploma คือก้าวถัดไป ที่ต่อยอดจากสิ่งที่คุณได้เรียนรู้ที่นี่ จงอยากรู้อยากเห็น ถามคำถามต่อไป และยินดีต้อนรับสู่โลกของ Bitcoin ศึกษาเพิ่มเติมได้ที่ www.myfirstbitcoin.org