De meeste mensen staan nooit stil bij geld.

Niet bij het verdienen ervan, niet bij het uitgeven, maar echt bij wat het is en hoe het werkt.

Dat klinkt misschien vreemd, maar het is waar.

We brengen ons hele leven door met het gebruiken van geld zonder het ooit in twijfel te trekken.

Henry Ford zei ooit dat het maar goed was dat de meeste mensen het bank- en geldsysteem niet begrepen, want als ze dat wel deden, zou er een revolutie uitbreken.

Of je het nu met Ford eens bent of niet, de vraag is het waard om bij stil te staan: wat weten de meesten van ons niet over het geld dat we elke dag gebruiken?

Deze cursus is opgebouwd rond die vraag.

Aan het einde ervan heb je een duidelijk begrip van wat geld eigenlijk is, waarom het huidige systeem serieuze problemen heeft, wat Bitcoin is en hoe je het zelf kunt gaan gebruiken.

Geld heeft geen intrinsieke waarde.

Dat klinkt misschien vreemd, maar denk er eens over na: niemand wil geld om het geld zelf. We willen het voor wat we ermee kunnen kopen. Een biljet van €10 is gewoon een stuk papier. Wat het nuttig maakt, is dat anderen het accepteren in ruil voor dingen die we echt willen.

Dit is wat geld onderscheidt van ruilhandel.

In een ruilsysteem werkt handelen alleen als beide mensen toevallig willen wat de ander heeft. Als jij appels kweekt en ik bananen, kunnen we ruilen, maar alleen als jij daadwerkelijk bananen wilt. Geld lost dit op door iedereen een gemeenschappelijk ruilmiddel te geven dat ze met iedereen, op elk moment, kunnen gebruiken.

Om goed als geld te functioneren, moet iets drie dingen doen.

Het moet algemeen geaccepteerd zijn als een ruilmiddel. Het moet werken als een rekeneenheid, zodat we een gedeelde manier hebben om de waarde van verschillende dingen te meten en te vergelijken. En het moet waarde bewaren, wat betekent dat het zijn koopkracht in de loop van de tijd moet behouden.

Door de geschiedenis heen hebben veel dingen als geld gediend: schelpen, zout, kralen, edelmetalen. Goud en zilver werden uiteindelijk dominant omdat ze schaars, duurzaam en wereldwijd geaccepteerd waren. Maar goud meenemen is onpraktisch, dus begonnen banken papieren biljetten uit te geven als ontvangstbewijzen, waarbij elk biljet stond voor goud dat in een kluis lag opgeslagen. Deze periode staat bekend als de goudstandaard.

In de loop van de tijd begonnen overheden meer papiergeld te drukken dan ze aan goud hadden om het te dekken. In 1971 maakte de VS officieel een einde aan de inwisselbaarheid van de dollar voor goud, een gebeurtenis die bekendstaat als de Nixon Shock. Vanaf dat moment werd geld wat economen fiatgeld noemen. Het woord fiat betekent "bij decreet." Ons geld wordt niet langer gedekt door een fysiek bezit. Het bestaat alleen omdat de overheid zegt dat het bestaat.

We zijn gegaan van geld dat door iets werd gedekt, naar geld dat door iemand wordt gedekt.

Wanneer mensen het woord inflatie horen, denken ze meestal dat het betekent dat de prijzen stijgen.

Dat klopt, maar het is alleen het symptoom.

De onderliggende oorzaak is iets fundamentelers: geld kan nu in onbeperkte hoeveelheden worden gecreëerd, en de mensen die dat proces controleren zijn een heel kleine groep.

Denk na over wat iets waardevol maakt.

Het origineel van de Mona Lisa is meer waard dan elke kopie ervan, niet omdat het er beter uitziet, maar omdat het de enige is. Schaarste creëert waarde. Dezelfde logica geldt voor geld.

Hoe meer eenheden van iets er bestaan, hoe minder elke eenheid waard is.

De Amerikaanse dollar heeft sinds 1913 meer dan 96% van zijn koopkracht verloren.

Een cheeseburger die in 1940 19 cent kostte, kost vandaag meer dan $2,50. Dat komt niet doordat cheeseburgers beter zijn geworden, maar omdat elke dollar minder waard is dan vroeger.

Je spaargeld, je salaris en je koopkracht worden allemaal stilletjes minder waard na verloop van tijd, niet door iets wat jij hebt gedaan, maar door hoe het systeem is ontworpen.

Dit is het probleem dat Bitcoin is ontworpen om op te lossen.

Bitcoin is een digitale vorm van geld die gedecentraliseerd is, eindig, en volledig buiten de controle van overheden en banken opereert. Elk van deze drie eigenschappen is belangrijk.

Gedecentraliseerd gedecentraliseerd betekent dat er geen centrale autoriteit is, geen overheid, geen bedrijf, geen enkel controlepunt. Het netwerk wordt onderhouden door zijn gebruikers, en iedereen, waar dan ook, kan meedoen. Vergelijk dat met het huidige financiële systeem, waar geld drukken of een bank beginnen feitelijk onmogelijk is voor gewone mensen.

Eindig eindig betekent dat er nooit meer dan 21 miljoen bitcoin zullen bestaan. Dat aantal is in het systeem vastgelegd en kan niet worden veranderd zonder de instemming van het hele wereldwijde netwerk. Terwijl de hoeveelheid fiatgeld onbeperkt kan groeien, wordt elke bitcoin daardoor waardevoller in vergelijking. Het is de schaarste die fiatgeld mist.

Onafhankelijk onafhankelijk betekent dat niemand je transacties kan blokkeren, je geld kan bevriezen of de regels kan veranderen. Bitcoin is bestand tegen censuur op een manier die geen enkele bankrekening kan evenaren.

Een misvatting is dat Bitcoin voor de meeste mensen onbereikbaar is vanwege de prijs. Maar je hoeft geen hele bitcoin te kopen. Net zoals een euro wordt opgedeeld in 100 centen, wordt een bitcoin opgedeeld in 100 miljoen eenheden, satoshi's genoemd. Je kunt al een betekenisvol bedrag aan bitcoin bezitten voor slechts een paar euro.

Het netwerk draait op drie deelnemers: gebruikers die bitcoin verzenden en ontvangen, nodes die transacties verifiëren en de regels handhaven, en miners die nieuwe blokken aan het register toevoegen. Dat register, de blockchain, is openbaar, permanent en voor iedereen zichtbaar. Geen tussenpersonen, geen poortwachters, volledige transparantie.

Een Bitcoin-wallet is simpelweg een app waarmee je bitcoin kunt versturen, ontvangen en beheren. Het belangrijkste om te begrijpen voordat je er een kiest, is het verschil in beheer (custody).

Wie beheert jouw bitcoin eigenlijk?

Met een zelfbeheerde wallet, heb je volledige controle.

Wanneer je deze instelt, wordt er een herstelzin (seed phrase): een reeks van 12 of 24 gewone woorden in een specifieke volgorde. Deze zin is je back-up, waaruit de privésleutels van je wallet worden afgeleid. Iedereen die deze zin heeft, kan je wallet herstellen en je geld beheren.

Schrijf het op papier en bewaar het ergens veilig, volledig offline. Maak er nooit een foto van, mail het niet en sla het niet digitaal op. Onthoud: wie deze woorden heeft, heeft toegang tot je bitcoin, en als je ze kwijtraakt zonder back-up, ben je je bitcoin voorgoed kwijt.

Met een wallet met beheer door derden, houdt een bedrijf je bitcoin voor jou, net als een bank.

Het instellen is eenvoudiger en je hoeft geen herstelzin te beheren, waardoor deze wallets een goede optie zijn voor kleine bedragen en dagelijks gebruik. Het nadeel is dat je het bedrijf moet vertrouwen met je geld, en als zij accounts bevriezen, gehackt worden of sluiten, kun je de toegang verliezen.

Een handige uitdrukking in de Bitcoin-wereld: niet jouw sleutels, niet jouw munten.

Hier zijn enkele wallets die je zelf kunt proberen. Zoals altijd: doe je eigen onderzoek en weet wat je doet voordat je geld stort dat je niet wilt verliezen.

Zelfbeheerde wallets

Wallets met beheer door derden

Om te beginnen zijn alle hierboven genoemde zelfbeheerde wallets goede opties die je stap voor stap begeleiden bij het aanmaken van een herstelzin.

Voor kleinere, dagelijkse betalingen zijn Blink en Wallet of Satoshi Lightning-wallets met beheer door derden. Ze zijn snel, goedkoop en gebruiksvriendelijk voor beginners.

Het Lightning Network is een laag die bovenop de Bitcoin-blockchain is gebouwd, ontworpen voor snelle, goedkope transacties, ideaal voor dagelijks gebruik.

Fiatgeld is gebrekkig ontworpen

Het systeem is zo opgebouwd dat het koopkracht geleidelijk wegneemt bij gewone spaarders en overdraagt aan degenen die de geldhoeveelheid beheersen. Dit is geen complot; het is zichtbaar in de data en bevestigd door de geschiedenis.

Bitcoin is een echt alternatief

Sinds 2009 bestaat er een vorm van geld die schaars, neutraal en voor iedereen toegankelijk is, en die de kerntaken van geld herstelt zonder dat je een instelling of autoriteit hoeft te vertrouwen.

Beginnen is makkelijker dan je denkt

Download een wallet, leer hoe je die gebruikt en begin klein. Je hoeft niet alles te begrijpen voordat je de eerste stap zet. Begrip komt met het doen.

Dit is nog maar het begin

De Bitcoin Diploma is de volgende stap, voortbouwend op wat je hier hebt geleerd. Blijf nieuwsgierig, blijf vragen stellen en welkom in het konijnenhol. Leer meer op www.myfirstbitcoin.org