Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν σταματούν ποτέ να σκεφτούν το χρήμα.

Όχι το να το κερδίζουν, ούτε το να το ξοδεύουν, αλλά να σκέφτονται πραγματικά τι είναι και πώς λειτουργεί.

Ίσως αυτό να ακούγεται περίεργο, αλλά είναι αλήθεια.

Περνάμε όλη μας τη ζωή χρησιμοποιώντας χρήματα χωρίς ποτέ να τα αμφισβητούμε.

Ο Henry Ford είπε κάποτε ότι ήταν καλό που οι περισσότεροι άνθρωποι δεν καταλάβαιναν το τραπεζικό και νομισματικό σύστημα, γιατί αν το καταλάβαιναν, θα γινόταν επανάσταση.

Είτε συμφωνείτε είτε όχι με τον Ford, το ερώτημα αξίζει να το σκεφτούμε: τι είναι αυτό που οι περισσότεροι από εμάς δεν γνωρίζουμε για τα χρήματα που χρησιμοποιούμε κάθε μέρα;

Αυτό το μάθημα είναι βασισμένο σε αυτό το ερώτημα.

Μέχρι το τέλος του, θα έχεις μια ξεκάθαρη κατανόηση του τι είναι πραγματικά το χρήμα, γιατί το σημερινό σύστημα έχει σοβαρά προβλήματα, τι είναι το Bitcoin και πώς μπορείς να αρχίσεις να το χρησιμοποιείς.

Το χρήμα δεν έχει εγγενή αξία.

Αυτό μπορεί να ακούγεται παράξενο, αλλά σκεφτείτε το: κανείς δεν θέλει χρήματα για τα ίδια τα χρήματα. Τα θέλουμε για ό,τι μπορούμε να αγοράσουμε με αυτά. Ένα χαρτονόμισμα των 10 € είναι απλώς ένα κομμάτι χαρτί. Αυτό που το κάνει χρήσιμο είναι ότι άλλοι άνθρωποι θα το δεχτούν ως αντάλλαγμα για πράγματα που πραγματικά θέλουμε.

Αυτό είναι που διαχωρίζει το χρήμα από το εμπόριο με ανταλλαγή (μπαρτέρ).

Σε ένα σύστημα ανταλλαγής (μπαρτέρ), το εμπόριο λειτουργεί μόνο όταν και οι δύο άνθρωποι τυχαίνει να θέλουν αυτό που έχει ο άλλος. Αν εσύ καλλιεργείς μήλα κι εγώ καλλιεργώ μπανάνες, μπορούμε να ανταλλάξουμε, αλλά μόνο αν πραγματικά θέλεις μπανάνες. Το χρήμα λύνει αυτό το πρόβλημα, δίνοντας σε όλους ένα κοινό μέσο που μπορούν να χρησιμοποιήσουν με οποιονδήποτε, οποιαδήποτε στιγμή.

Για να λειτουργεί καλά κάτι ως χρήμα, πρέπει να κάνει τρία πράγματα.

Πρέπει να γίνεται ευρέως αποδεκτό ως μέσο ανταλλαγής. Πρέπει να λειτουργεί ως μονάδα μέτρησης, δίνοντάς μας έναν κοινό τρόπο να μετράμε και να συγκρίνουμε την αξία διαφορετικών πραγμάτων. Και πρέπει να αποθηκεύει αξία, δηλαδή να διατηρεί τη αγοραστική του δύναμη με την πάροδο του χρόνου.

Στην ιστορία, πολλά πράγματα έχουν χρησιμοποιηθεί ως χρήμα: κοχύλια, αλάτι, χάντρες, πολύτιμα μέταλλα. Ο χρυσός και το ασήμι τελικά κυριάρχησαν επειδή ήταν σπάνια, ανθεκτικά και αποδεκτά παγκοσμίως. Όμως το να κουβαλάς χρυσό είναι μη πρακτικό, οπότε οι τράπεζες άρχισαν να εκδίδουν χάρτινα σημειώματα ως αποδείξεις, με το καθένα να αντιπροσωπεύει χρυσό που φυλάσσεται σε θησαυροφυλάκιο. Αυτή η εποχή είναι γνωστή ως ο κανόνας του χρυσού.

Με τον καιρό, οι κυβερνήσεις άρχισαν να τυπώνουν περισσότερο χαρτί απ’ όσο χρυσό είχαν για να το καλύψουν. Έπειτα, το 1971, οι ΗΠΑ τερμάτισαν επίσημα τη δυνατότητα μετατροπής του δολαρίου σε χρυσό, ένα γεγονός γνωστό ως το σοκ του Νίξον. Από εκείνο το σημείο και μετά, το χρήμα έγινε αυτό που οι οικονομολόγοι αποκαλούν χρήμα fiat. Η λέξη fiat σημαίνει «με διάταγμα». Τα χρήματά μας δεν υποστηρίζονται πλέον από κάποιο φυσικό περιουσιακό στοιχείο. Υπάρχουν μόνο επειδή το κράτος λέει ότι υπάρχουν.

Περάσαμε από χρήμα που υποστηριζόταν από κάτι, σε χρήμα που υποστηρίζεται από κάποιον.

Όταν οι άνθρωποι ακούν τη λέξη πληθωρισμός, συνήθως νομίζουν ότι σημαίνει ότι οι τιμές αυξάνονται.

Αυτό είναι αλήθεια, αλλά είναι μόνο το σύμπτωμα.

Η βαθύτερη αιτία είναι κάτι πιο θεμελιώδες: το χρήμα μπορεί πλέον να δημιουργείται σε απεριόριστες ποσότητες, και οι άνθρωποι που ελέγχουν αυτή τη διαδικασία είναι μια πολύ μικρή ομάδα.

Σκέψου τι κάνει κάτι πολύτιμο.

Η αυθεντική Μόνα Λίζα αξίζει περισσότερο από οποιοδήποτε αντίγραφό της, όχι επειδή φαίνεται καλύτερη, αλλά επειδή είναι η μοναδική. Η σπανιότητα δημιουργεί αξία. Η ίδια λογική ισχύει και για το χρήμα.

Όσο περισσότερες μονάδες από κάτι υπάρχουν, τόσο λιγότερη αξία έχει η καθεμία.

Το δολάριο ΗΠΑ έχει χάσει πάνω από το 96% της αγοραστικής του δύναμης από το 1913.

Ένα cheeseburger που κόστιζε 19 λεπτά το 1940 κοστίζει σήμερα πάνω από $2,50. Αυτό δεν συμβαίνει επειδή τα cheeseburger έγιναν καλύτερα, αλλά επειδή κάθε δολάριο αξίζει λιγότερο από ό,τι παλιά.

Οι αποταμιεύσεις σου, ο μισθός σου και η αγοραστική σου δύναμη διαβρώνονται σιωπηλά με τον καιρό, όχι εξαιτίας κάποιου δικού σου λάθους, αλλά λόγω του τρόπου που είναι σχεδιασμένο το σύστημα.

Αυτό είναι το πρόβλημα που το Bitcoin δημιουργήθηκε για να λύσει.

Το Bitcoin είναι μια ψηφιακή μορφή χρήματος που είναι αποκεντρωμένη, πεπερασμένη και λειτουργεί εντελώς έξω από τον έλεγχο κυβερνήσεων και τραπεζών. Και τα τρία αυτά χαρακτηριστικά έχουν σημασία.

Το να είναι αποκεντρωμένο σημαίνει ότι δεν υπάρχει κεντρική αρχή, καμία κυβέρνηση, καμία εταιρεία, κανένα μοναδικό σημείο ελέγχου. Το δίκτυο διατηρείται από τους ίδιους τους χρήστες του, και οποιοσδήποτε, οπουδήποτε, μπορεί να συμμετέχει. Συγκρίνετέ το με το τρέχον χρηματοπιστωτικό σύστημα, όπου η εκτύπωση χρήματος ή το άνοιγμα μιας τράπεζας είναι ουσιαστικά αδύνατο για τους απλούς ανθρώπους.

Το να είναι πεπερασμένο σημαίνει ότι δεν θα υπάρξουν ποτέ περισσότερα από 21 εκατομμύρια bitcoin. Αυτός ο αριθμός είναι ενσωματωμένος στο σύστημα και δεν μπορεί να αλλάξει χωρίς τη συμφωνία ολόκληρου του παγκόσμιου δικτύου. Καθώς η προσφορά του κρατικού χρήματος αυξάνεται χωρίς όριο, κάθε bitcoin γίνεται πιο πολύτιμο σε σύγκριση. Αυτή η σπανιότητα είναι που λείπει από το κρατικό χρήμα.

Το να είναι ανεξάρτητο σημαίνει ότι κανείς δεν μπορεί να μπλοκάρει τις συναλλαγές σου, να παγώσει τα χρήματά σου ή να αλλάξει τους κανόνες. Το Bitcoin είναι ανθεκτικό στη λογοκρισία με τρόπο που κανένας τραπεζικός λογαριασμός δεν μπορεί να είναι.

Μια παρανόηση είναι ότι το Bitcoin είναι απρόσιτο για τους περισσότερους λόγω της τιμής του. Όμως δεν χρειάζεται να αγοράσεις ένα ολόκληρο bitcoin. Όπως το ευρώ χωρίζεται σε 100 λεπτά, έτσι και το bitcoin χωρίζεται σε 100 εκατομμύρια μονάδες που ονομάζονται satoshis. Μπορείς να κατέχεις ένα ουσιαστικό ποσό bitcoin με μόλις λίγα ευρώ.

Το δίκτυο λειτουργεί με τρεις συμμετέχοντες: χρήστες που στέλνουν και λαμβάνουν bitcoin, κόμβους που επαληθεύουν συναλλαγές και επιβάλλουν τους κανόνες, και εξορύκτες που προσθέτουν νέα μπλοκ στο αρχείο. Αυτό το αρχείο, το blockchain, είναι δημόσιο, μόνιμο και ορατό σε όλους. Χωρίς μεσάζοντες, χωρίς φύλακες, πλήρης διαφάνεια.

Ένα πορτοφόλι Bitcoin είναι απλώς μια εφαρμογή που σας επιτρέπει να στέλνετε, να λαμβάνετε και να διαχειρίζεστε τα bitcoin σας. Το πιο σημαντικό που πρέπει να κατανοήσετε πριν επιλέξετε ένα είναι η φύλαξη.

Ποιος κρατάει πραγματικά τα bitcoin σας;

Με ένα πορτοφόλι αυτο-φύλαξης, έχετε τον πλήρη έλεγχο.

Όταν το ρυθμίζετε, δημιουργεί μια φράση ανάκτησης: μια ακολουθία από 12 ή 24 απλές λέξεις σε συγκεκριμένη σειρά. Αυτή η φράση είναι το αντίγραφό σας ασφαλείας, από το οποίο παράγονται τα ιδιωτικά κλειδιά του πορτοφολιού σας. Όποιος την έχει, μπορεί να επαναφέρει το πορτοφόλι σας και να ελέγξει τα χρήματά σας.

Γράψτε τη σε χαρτί και φυλάξτε τη κάπου ασφαλές, εντελώς εκτός διαδικτύου. Μην τη φωτογραφίσετε ποτέ, μην τη στείλετε με email ή την αποθηκεύσετε ψηφιακά. Θυμηθείτε: όποιος έχει αυτές τις λέξεις έχει πρόσβαση στα bitcoin σας, και αν τις χάσετε χωρίς αντίγραφο ασφαλείας, τα bitcoin σας χάνονται οριστικά.

Με ένα πορτοφόλι φύλαξης τρίτου, μια εταιρεία κρατάει τα bitcoin σας για λογαριασμό σας, όπως μια τράπεζα.

Η ρύθμιση είναι πιο εύκολη και δεν χρειάζεται να διαχειριστείτε φράση ανάκτησης, κάνοντας αυτά τα πορτοφόλια καλή επιλογή για μικρά ποσά και καθημερινές συναλλαγές. Το αντάλλαγμα είναι ότι εμπιστεύεστε την εταιρεία με τα χρήματά σας, και αν παγώσουν λογαριασμούς, χακαριστούν ή κλείσουν, μπορεί να χάσετε την πρόσβαση.

Μια χρήσιμη φράση στον κόσμο του Bitcoin: όχι τα κλειδιά σου, όχι τα νομίσματά σου.

Εδώ είναι μερικές επιλογές για πορτοφόλια που μπορείτε να δοκιμάσετε μόνοι σας. Όπως πάντα, κάντε τη δική σας έρευνα και κατανοήστε τι κάνετε πριν καταθέσετε ποσά που δεν είστε διατεθειμένοι να χάσετε.

Πορτοφόλια αυτο-φύλαξης

Πορτοφόλια φύλαξης τρίτου

Για να ξεκινήσετε, οποιοδήποτε από τα πορτοφόλια αυτο-φύλαξης που αναφέρονται είναι αξιόλογες επιλογές που σας καθοδηγούν στη διαδικασία δημιουργίας φράσης ανάκτησης.

Για μικρότερες, καθημερινές πληρωμές, τα Blink και Wallet of Satoshi είναι πορτοφόλια Lightning με φύλαξη τρίτου. Είναι γρήγορα, φθηνά και φιλικά για αρχάριους.

Το Lightning Network είναι ένα επίπεδο που έχει δημιουργηθεί πάνω από το blockchain του Bitcoin, σχεδιασμένο για γρήγορες και χαμηλού κόστους συναλλαγές, ιδανικό για καθημερινή χρήση.

Το κρατικό χρήμα είναι ελαττωματικό από τη φύση του

Το σύστημα είναι δομημένο με τέτοιο τρόπο ώστε να μεταφέρει σταδιακά την αγοραστική δύναμη από τους απλούς αποταμιευτές προς εκείνους που ελέγχουν την προσφορά χρήματος. Αυτό δεν είναι θεωρία συνωμοσίας, είναι ορατό στα δεδομένα και επιβεβαιώνεται από την ιστορία.

Το Bitcoin είναι μια πραγματική εναλλακτική λύση

Από το 2009, υπάρχει μια μορφή χρήματος που είναι σπάνια, ουδέτερη και ανοιχτή σε όλους, η οποία αποκαθιστά τις βασικές λειτουργίες που πρέπει να έχει το χρήμα, χωρίς να απαιτείται εμπιστοσύνη σε κάποιο ίδρυμα ή αρχή.

Το να ξεκινήσεις είναι πιο εύκολο απ’ όσο φαίνεται

Κατέβασε ένα πορτοφόλι, μάθε πώς να το χρησιμοποιείς και ξεκίνα με μικρά ποσά. Δεν χρειάζεται να καταλάβεις τα πάντα πριν κάνεις το πρώτο βήμα. Η κατανόηση έρχεται με την πράξη.

Αυτό είναι μόνο η αρχή

Το Bitcoin Diploma είναι το επόμενο βήμα, βασισμένο σε όσα έμαθες εδώ. Μείνε περίεργος, συνέχισε να κάνεις ερωτήσεις και καλώς ήρθες στη φωλιά του λαγού. Μάθε περισσότερα στο www.myfirstbitcoin.org