Ba ka nan don ka kawo abun ciki kawai. Ka nan ne don ka kunna sha'awa.

Wannan Jagorar Malami tana nan don ta taimaka maka wajen jagorantar dalibai cikin muhimman tattaunawa game da kudi, iko, da 'yanci. Amma kai ne kake sa ta zama gaskiya. Ba wannan jagora ba. Ba kundin karatu ba. Kai.

Wannan ba rubutaccen jawabi ba ne. Ba tsari ne mai tsauri ba. Abokin tunani ne. A cikin wadannan darussa 10, za ka samu darussa, shawarwari kan lokaci, tambayoyi don tattaunawa, da bayanai kan abubuwan da ake yawan rikicewa da su, daga aji na gaske da malamai masu kwarewa. Yi amfani da su a matsayin kayan aiki, ba takurawa ba.

Ka san daliban ka da yanayin ka. Ka san abin da zai ja hankalinsu, abin da zai tayar da hankali, da lokacin da ya dace ka matsa ko ka dakata. Ka fahimci gaskiyar rayuwar da daliban ka ke ciki da ra'ayoyin da ke gina su. Daidaita kayan. Ka mallake su.

Abin da muke koyarwa shine yadda ake tunani, ba abin da za a tunana ba. Ba game da amsoshi ba ne, amma tambayoyi. Me yasa kudi ke da kima? Wa ke yanke hukunci? Me ke faruwa idan tsarin ya gaza? Malami mai kyau yana samar da sarari ga dalibai su bincika, su kalubalanta, su kuma samar da nasu fahimta.

Kai bangare ne na babbar kokari. Ta hanyar Hanyar Ilimi, kana da alaka da malamai daga wurare daban-daban. Za ka ga yadda darussa ke canzawa, yadda dalibai ke amsawa, da yadda ra'ayoyi ke samuwa a al'adu daban-daban. Wannan hadin gwiwa ne na koyo da gyara.

Muna samar da tsari, kayan aiki, da goyon baya. Amma mafi muhimmanci: ka yarda da hukuncin ka.

Daliban ka za su gada tsarin da ba su zaba ba. Da dama sun riga sun ji tasirinsa. Wannan aikin yana taimaka musu su fahimta da tambayar wadannan tsare-tsare, su kuma ga cewa za a iya duba su, kalubalanta su, da sauya su.

Wannan aiki ne mai muhimmanci. Ka dauke shi da muhimmanci.

Ka yarda da tsarin. Ka yarda da daliban ka. Ka yarda da kanka.

Kafin Ka Fara

Menene wannan jagorar?

Wannan jagorar tana taimaka maka koyar da Diploma na My First Bitcoin da fahimta, kwarin gwiwa, da sassauci. Tana ba da tsari, shawarwari na koyarwa, taimako wajen tsara lokaci, da bayanai masu amfani don taimaka maka jagorantar ajin yadda ya kamata.

Shin dole ne in karanta dukan jagorar kafin in fara koyarwa?

A'a. Amma ya kamata a kalla ka karanta gabatarwa, shafin farko, da babin da zaka koyar. Tsallake komai kana fatan alheri ba dabara bace mai kyau.

Shin wannan jagorar kamar rubutaccen jawabi ne?

A'a. Kayan taimako ne, ba rubutaccen jawabi ba. Ba a tsammaninka ka karanta shi kalma da kalma ga ɗalibai.

Shin dole ne in zama ƙwararre a Bitcoin kafin amfani da wannan jagorar?

A'a. Amma dole ne ka shirya da gaske, ka fahimci muhimman abubuwan babin, kuma ka kasance gaskiya game da abin da ka sani da wanda ba ka sani ba.

Me zai faru idan ɗalibai suka tambayi abin da ba zan iya amsawa ba?

Fada musu a fili. Kada ka yi ƙarya. Rubuta tambayar, dawo da ita daga baya, kuma yi amfani da damar don nuna gaskiya a ilimi.

Shin dole ne in koyar da komai yadda aka rubuta?

A'a. Muhimman abubuwa da burin koyo su kasance yadda suke, amma misalai, ayyuka, tsara lokaci, da yadda zaka gabatar za a iya daidaita su da yanayinka.

Game da Budaddiyar Hanya (Open Source)

Shin wannan kayan budaddiyar hanya ce?

Eh. Wannan yana nufin an tsara shi don a raba, a yi amfani da shi, a inganta, da daidaita shi maimakon a kulle shi.

Shin zan iya kwafa ko daidaita wani bangare na jagorar?

Eh, a cikin sharuddan lasisin. Budaddiyar hanya ba tana nufin amfani ba tare da kulawa ba. Yana nufin amfani da alhaki, daidaitawa, da bayar da gudummawa.

Me yasa budaddiyar hanya ke da muhimmanci a nan?

Saboda ilimi ya kamata ya zama mai saukin samu, mai ingantawa, kuma ba a karkashin ikon ƙungiya kaɗan ba. Budaddiyar hanya tana ba malamai da dama damar koyarwa, gwadawa, inganta, da fassara kayan.

Game da Daidaitawa

Shin zan iya daidaita wannan don ƙasata, makaranta, ko al'umma?

Eh. A gaskiya, ya kamata ka yi hakan. Misalai na gida, tarihin gida, matsalolin kuɗi na gida, da kwarewar ɗalibai na gida suna da muhimmanci.

Shin za a iya koyar da wannan ta yanar gizo ko a aji?

Eh. An tsara jagorar don tallafawa koyarwa a wurare daban-daban, amma wataƙila za a buƙaci daidaitawa gwargwadon tsarin da kake amfani da shi, girman rukuni, da kayan aiki da ake da su.

Shin zan iya rage ko ƙara tsawon ayyuka?

Eh, muddin darasin yana ci gaba da biyan babban burinsa. Kada ka yanke sosai har darasin ya rasa ma'anarsa.

Me zai faru idan ɗalibaina sun fi ƙanƙanta, manya, shiru, ƙarfi, ko rauni fiye da yadda nake tsammani?

Daidaita hanyar koyarwarka, misalai, da tsara lokaci. Kyakkyawan malami yana mayar da martani ga ɗaliban da ke gabansa, ba aji mai kyau a tunani kawai ba.

Game da Jagorar da Kanta

Shin wannan jagorar cikakkiya ce kuma ba ta da kuskure?

A'a. Tana da amfani, amma ba cikakkiya ba ce. Babu wata jagora da ta cika.

Me yasa wasu sassa suka fi wasu cikakkun bayanai?

Saboda wasu darussa suna da saukin koyarwa fiye da wasu, kuma wasu sassa har yanzu suna buƙatar ƙarin gyara. Wannan jagorar takarda ce ta taimako mai aiki, ba rubutaccen littafi mai tsarki na ƙarshe ba.

Me zai faru idan na lura da wani abu da bai bayyana ba, ko rauni, ko rashin wani abu, ko abu mai wahala?

Madalla. Wannan yana nufin kana mai da hankali. Rubuta bayanin kuma raba ra'ayinka don a inganta kayan a lokaci.

Shin jagorar tana maye gurbin hukuncin malami?

A'a. Hukuncinka har yanzu yana da muhimmanci. Jagora na iya taimakawa wajen koyarwa mai kyau, amma ba zai iya maye gurbin kulawa, shiri, ko hankali ba.

Tambayoyi Masu Amfani

Me ya kamata in yi kafin aji?

Karanta babin, duba kayan aiki, fahimci burin darasi, kuma ka yi tunani inda ɗalibai za su iya fuskantar ƙalubale.

Me ya kamata in fi mai da hankali a kai?

Bayyanawa, tsara lokaci, shiga ɗalibai, da ko ɗalibai suna fahimtar babban ra'ayi.

Me zai faru idan lokaci bai isa ba?

Fi fifiko ga babban burin darasin. Yafi kyau ka koyar da ra'ayi guda mai muhimmanci yadda ya kamata fiye da ka hanzarta komai ba kyau.

Menene babban hali da ya kamata in kawo a matsayin malami?

Kasance a shirye, mai nutsuwa, mai sha'awa, kuma mai gaskiya. Aikinka ba don nuna kanka ba ne. Aikinka shine taimakawa ɗalibai suyi tunani.

Barka da zuwa

Wannan takarda an tsara ta a matsayin abokin tunani—ba rubutaccen jawabi ba. Kowanne bangare yana samar da tsari, lokaci, manufofin koyo, da hanyoyin da aka gwada a aji, amma ainihin aikin koyarwa yana faruwa ne a cikin ajin ku.

Wannan gabatarwar za ta kai ku ta kowanne sashe na tsarin Jagorar Malami don ku fahimci yadda ake amfani da kowanne bangare.

Yadda Ake Karanta Wannan Jagorar

Kafin ka fara da bangarorin, fahimci yadda za ka kusanci wannan takarda:

• Karatu na farko: Karanta dukkan bangaren kafin aji don samun fahimtar gaba ɗaya da ci gaban koyo.
• Shiri: Mayar da hankali kan Manufofin Koyo, Kayan Aiki & Albarkatu, da sassan Shiri.
• Koyarwa: Yi amfani da sashen Tsari a matsayin jagoranka, amma ka ci gaba da lura da ɗalibanka.
• Bayan aji: Duba Menene Kyau da Idan Dalibai Suka Sha Wahala don tsara mataki na gaba.
• Ci gaba: Yayin da kake koyarwa, yi rubutu a wannan jagora. Rubuta a gefen shafi. Nuna abin da ya yi aiki, wanda bai yi ba, abin da ka canza.

Lura game da ƙwarewa: Idan kai sabo ne wajen koyar da wannan abu, muna ba da shawarar ka bi jagorar sosai. Tsari, lokaci, da hanyoyin an gwada su a aji na gaske. Yayin da kake samun ƙwarewa da kwarin gwiwa, za ka fara samun sabbin dabaru. Ka yarda da wannan kwarin gwiwa—amma ka fara da bin tsari.

Fahimtar Tsarin Bangare

Manufofin Koyo

Waɗannan su ne ƙwarewa da fahimta da ɗalibai dole su samu don kammala difloma na My First Bitcoin. Suna da takamaiman ma'auni, ana iya lura da su, kuma suna da alaƙa da manyan sakamakon koyo—tunanin mai zurfi game da tsarin, kuɗi, da zaɓi.

Waɗannan ba za a iya sassauta su ba. Kowanne ɗalibi da ya kammala wannan bangare dole ne ya cimma waɗannan sakamako. me da dalili suna nan a kowane aji da yanayi.

yadda—hanya, misalai, lokaci, da dabarun koyarwa—za a iya daidaita su da kai bisa ga ɗalibanka da yanayin ku. Amma burin karshe (Manufofin Koyo) iri ɗaya ne ga kowa.

Raba waɗannan da ɗalibanka a farkon darasi kuma ka yi amfani da su wajen jagorantar tantancewa a ko'ina.

Lokaci & Babban Manufa

Kowanne bangare an tsara shi don ya dace da darasi na minti 90. Babban Manufa jumla ɗaya ce da ke taƙaita abin da bangaren ke bincikawa. Karanta ta da farko don daidaita shiri da duba daidaito da kundin karatunka.

Kayan Aiki & Albarkatu

Wannan sashen yana lissafa kayan aiki, takardu, kayan dijital, da kayan gani da ake buƙata don darasi, ciki har da albarkatu daga My First Bitcoin. Duba wannan jerin kafin aji kuma tara abin da kake buƙata.

Shiri

Wannan sashen yana bayyana abin da ya kamata ka yi kafin aji ya fara—ayyukan shiri, shirin tunani, ko karatun da zai ƙara maka kwarin gwiwa a lokacin. Ka dauki wannan da muhimmanci. Mintuna 15 da ka dauka wajen shirya kwaikwayo ko duba tambayoyin tattaunawa zai cetar da kai mintuna 30 na rudani a lokacin darasi.

Darasi: Sashen Tsari

Sashen Tsari shine zuciyar bangaren. An raba shi zuwa sassa masu lamba (1.1, 1.2, 1.3, da sauransu), kowanne yana da takamaiman manufa, hanya, da umarni mataki-mataki.

An tsara waɗannan sassa don a bi su a jere. Kowanne yana gina kan abin da aka koya a sashen baya, yana samar da ci gaba zuwa Manufofin Koyo. Bi su a jere don samun sakamako mafi kyau.

Duk da haka, idan ka saba da kayan, za ka iya gano wasu hanyoyi ko dabaru da suka fi dacewa (ko fiye) da ɗalibanka yayin da har yanzu ana cimma Manufofin Koyo. Idan ka sami hanya mafi inganci, bi ta—amma tabbatar ɗalibai sun kai ga sakamakon da ake so.

Manufa

Me yasa wannan sashe yake? Wane koyo ne yake buɗewa? Fahimtar manufar yana baka damar sanin lokacin da yake aiki da lokacin da ya kamata ka canza hanya.

Hanya

Hanya tana bayyana irin koyarwar: Tattaunawa, Aiki, Bayani, ko Kwaikwayo. Kowanne hanya yana kunna sassa daban-daban na tunanin ɗalibai.

Tsari

Tsari yana gaya maka yadda ake tsara ɗalibai: Gaba ɗaya, Ƙananan rukuni, Tunani–Aboki–Raba, ko Aiki ɗaya-ɗaya. Tsaruka daban-daban suna da manufofi daban—tattaunawa gaba ɗaya tana gina fahimta tare; ƙananan rukuni suna ba da damar zurfin tunani; aiki biyu yana rage fargaba. Yi amfani da waɗannan tsaruka kamar yadda aka tsara. Idan tattaunawa gaba ɗaya bata tafiya ba, koma zuwa biyu-biyu. Idan ƙananan rukuni suna cin lokaci da yawa, dawo da kowa don minti 2 na taƙaitawa. Kalli ɗalibanka. Jagorar ba za ta iya ganinsu ba; kai za ka iya.

Mataki-mataki Tsari

Waɗannan su ne ainihin matakan da za ka ɗauka a cikin aji. Karanta su, fahimta su, sannan ka yi magana da murya taka.

Duba Tsakiyar Darasi

A cikin tsarin, za ku sami Tabbatarwa a Tsakiyar Darasi—tambaya ko wani abu mai sauri da aka tsara don taimaka muku tantance ko dalibai suna bin babban ra'ayi. Wannan shi ne lokacin da za ku iya canza hanya a lokaci guda, ba bayan an gama ba. Yi amfani da shi don yanke shawara: Zan ci gaba? Zan dakata in sake bayyana? Zan canza hanyar koyarwa?

Kammalawa & Tabbatarwa ta Karshe don Fahimta

Kowane module yana ƙarewa da taƙaitaccen kammalawa da ke kawo rufewa ga koyo da kuma tabbaci na ƙarshe—sau da yawa tambaya mai sauƙi kafin fita, rubutu na minti ɗaya, ko amsa ta baki. Wannan amsa ce mai gina jiki gare ku da dalibanku—yana taimaka muku sanin abin da dalibai suka fahimta da inda kuke bukatar ci gaba. Ba lallai ba ne maki bane, amma muhimmin bayani ne.

Sassan Taimako

Sashen Lura a ƙarshen kowane module yana ba da ƙarin jagora.

Abin Da Kyau Yake Kama Da Shi

Wannan sashen yana bayyana alamomin inganci na wannan module—me ake nufi da cikakken shiga dalibai? Me ya kamata dalibai su iya bayyana a ƙarshe?

Kuskuren Fahimta da Aka Fi Samu

Dalibai za su zo da ra'ayoyi game da kudi, daraja, da tsarin da ba su cika ba ko kuma ba daidai ba. Wannan sashen yana nuna mafi yawan kuskuren da ake yi da kuma yadda za a magance su ba tare da ƙin tunanin dalibai ba.

Idan Dalibai Suka Sha Wahala

Ko da kun shirya sosai, wasu dalibai za su sami wahalar fahimta. Wannan sashen yana ba da dabarun taimako—hanyoyin dawowa, hanyoyi daban-daban, ko tambayoyi masu sauƙi da za su iya buɗe fahimta yayin da aka ci gaba da kula da Manufofin Koyo.

Ayyuka

Waɗannan su ne ƙarin ayyuka, wasanni, ko kwaikwayo da ke zurfafa koyo ta hanyar aikatawa. Wasu an haɗa su cikin darasin asali; wasu zaɓi ne idan kuna da lokaci ko idan dalibanku suna buƙatar koyo ta motsa jiki.

Koyarwa Ta Intanet

Idan kuna koyarwa kai tsaye ta intanet, wannan sashen yana ba da takamaiman jagora kan yadda za a daidaita tsarin (dakin tattaunawa maimakon ƙananan rukuni) da hanyoyi (takardun da ake rabawa maimakon allo) yayin da ake kiyaye koyo da cimma Manufofin Koyo.

Gudanar da Lokaci

Koyarwa ba ta tafiya daidai da yadda aka tsara ba. Wannan sashen yana ba da hanyoyi biyu:Idan Lokaci Ya Yi Ƙanƙanta yana nuna waɗanne sassa za a iya taƙaita ko haɗawa ba tare da rasa babban ra'ayi ko Manufofin Koyo ba.Idan Kuna Gaba da Lokaci yana ba da ƙarin ayyuka da ke zurfafa koyo ko haɗa shi da modules da suka gabata.

Daidaici Hanya, Ba Abinda Za a Koya Ba

Wannan Jagorar Malami tana ba da tsari da hanya. Ku ne ke kawo yanayi, hukunci, da daidaitawa.

Kun san daliban ku. Kun fahimci tattalin arzikin yankinku, tarihi, da siyasa. Kun san misalan da za su dace, tambayoyin da za su tada hankali, da lokacin da za a matsa gaba ko a dakata. Yi amfani da wannan ilimi.

An gayyace ku ku:

• Daidaici misalai zuwa abubuwan da ke faruwa yanzu da gaskiyar yankinku
• Tsawaita lokaci idan dalibanku suna bukata; taƙaita idan ba sa bukata
• Canza tsarin don dacewa da yadda dalibanku ke koyo mafi kyau
• Ƙara albarkatu daga al'ummarku—masanan tarihi na gari, masu kasuwa, masana tattalin arziki
• Ƙirƙiri sabbin ayyuka da ke dacewa da rayuwar dalibanku da tambayoyinsu

Modules ɗin suna da sassauci. Kuna iya koyar da su a jere ko ku haɗa su don dacewa da zangon karatunku. Kuna iya jinkirta a Module 3 har tsawon makonni hudu idan hakan ne inda sha'awar dalibanku ta dosa.

Amma koyaushe ku kula da Manufofin Koyo. Duk abin da kuke yi ya kamata ya taimaka wajen cimma waɗannan sakamakon.

Abin da muke gina tare—ta hanyar aikinku a aji—ba wani shiri bane da aka "kammala." Manhaja ce mai rai da ke canzawa yayin da ku da dalibanku ke mu'amala da ita.

Kalma ta Ƙarshe

Ba ku nan don isar da wannan jagora kawai. Ku ne za ku jagoranci dalibanku cikin muhimman tattaunawa game da kudi, tsarin, da 'yanci. Wannan Jagorar Malami tana taimaka muku wajen wannan aiki.

Ku yarda da kanku. Kun san dalibanku. Kun san abin da suke bukata.

Barka da zuwa aikin.

Lokaci: mintuna 90

Babban Manufa: Kuɗi kayan aiki ne da ke taimaka wa mutane adana ƙima, yin musayar kaya cikin sauƙi, da yanke shawarar tattalin arziki a duniyar da ke da ƙarancin albarkatu da zaɓuɓɓuka masu wahala.

Manufofin Koyo

A ƙarshen wannan darasin, ɗalibai za su iya:

• Tuna rawar da kuɗi ke takawa a cikin al'umma.
• Gano matsalolin da kuɗi ke magancewa.
• Fassara kuɗi da bayyana ayyukansa.
• Bincika halayen da ke sa kuɗi ya zama mai kyau.
• Bambanta tsakanin nau'ikan kuɗi daban-daban.
• Bincika ra'ayoyin ƙaranci da zaɓuɓɓuka masu wahala a cikin yanke shawarar tattalin arziki.

Kayan Aiki & Albarkatu

Kayan Nuna Hoto

• Babi na 1 - Menene Kuɗi?

Maktabar Taimako

• Cikakken Jerin Maktabar Taimako - Babban cibiyar dukkan kayan koyarwa a cikin kowane babi.
• Maktabar Tambayoyin Tattaunawa - Tambayoyi da amsoshin dabaru da malamai ke amfani da su don sauya tattaunawa daga "tuna amsa" zuwa "tunanin tare."
• Maktabar Misalan Gaskiya - Misalai na gida na ainihi don ayyuka, halaye, matsalolin musayar kaya, nau'ikan kuɗi, da zaɓuɓɓuka masu wahala. Ya haɗa da samfura don daidaita da yanayin koyarwarka.
• Katin Kalmomin Ma'anar - Takardar tunatarwa mai shafi 1 da ke ɗauke da muhimman kalmomi 17, taƙaitaccen hoto, kuskuren da ɗalibai ke yawan yi, farawa tattaunawa, da nau'ikan bugawa.
• Maktabar Kuskure - Kuskuren da ɗalibai ke yawan kawowa a koyarwar Bitcoin da kuɗi, tare da dabarun gyara.

Ayyuka

• Wasar Musayar Kaya Mai Maimaici
• Gasa

Koyarwa Ta Intanet

• Yi amfani da tattaunawa ta chat don tambayoyin farko don kowane ɗalibi ya bada gudummawa kafin a fara tattaunawa.
• Nuna faifan hoto guda ɗaya mai sauƙi da ke bayyana manyan ayyuka uku na kuɗi kuma ka bar shi a fili yayin bayani.
• Yi amfani da ɗakunan rarrabawa don ɗan gajeren yanayin musayar kaya don ɗalibai su ji wahalar musayar kaya.
• Kammala da rubutaccen amsa na minti ɗaya inda ɗalibai za su fassara kuɗi da bakinsu.

Shiri

• Tattara samfurin kuɗi na zahiri (tsabar kuɗi, takardun kuɗi, ƙwarya, zinariya) don nuna halaye shida na kuɗi.
• Shirya Katin Kalmomin Ma'anar (kalmomi 17) da jadawalin bayanin manyan ayyuka uku na kuɗi.
• Shirya hotuna: teburin kwatanta halaye da zane tsakanin kuɗin kaya da kuɗin fiat.

Tsari

Wannan darasin yana bin tsarin Diploma kai tsaye. Yana farawa da gabatar da babi, sannan ya ci gaba da tattaunawa, fassara, ayyuka, halaye, nau'ikan kuɗi, da tunanin kuɗi. Dabarun koyarwa na musamman kamar tambayoyin farko da duba fahimta suna cikin sashen da ya dace maimakon zama kanun kansu.

1.0 Gabatarwa, mintuna 8

Yi amfani da wannan gajeren gabatarwar don tsara darasin da tayar da sha'awa.

Tambayi ɗalibai:

• Me yasa muke buƙatar kuɗi?
• Menene kuɗi?
• Wa ke sarrafa kuɗi?
• Me ke ba kuɗi ƙima?
• Wadanne tambayoyi kuke da su game da kuɗi?

Ɗalibai za su fara tunani da kansu, sannan su raba a cikin ma'aurata ko ƙananan rukuni, kafin a buɗe tattaunawa ta gaba ɗaya. Wannan yana taimakawa fito da ilimi da sha'awa tun daga farko.

1.1 Tattaunawa game da Kuɗi, mintuna 7

Fara da tambayar ɗalibai:

• Me yasa muke buƙatar kuɗi?
• Menene kuɗi?
• Wa ke sarrafa kuɗi?
• Me ke ba kuɗi ƙima?
• Wadanne tambayoyi kuke da su game da kuɗi?

Ɗalibai za su fara tunani da kansu, sannan su raba a cikin ma'aurata ko ƙananan rukuni, kafin a buɗe tattaunawa ta gaba ɗaya. Wannan yana taimakawa fito da ilimi da sha'awa tun daga farko.

1.2 Ma'anar Kuɗi, mintuna 8

Jagoranci ɗalibai su fahimci cewa kuɗi kayan aiki ne da ke taimakawa mutane su musanya kaya da ayyuka cikin sauƙi.

1.3 Ayyukan Kuɗi, mintuna 15

Sannan a bayyana manyan ayyuka uku na kuɗi:

• ajiya na ƙima
• hanyar musanya
• ma'aunin ƙididdiga

Yi amfani da misalai masu sauƙi daga rayuwa ta yau da kullum don kowanne aiki, domin ɗalibai su haɗa ra'ayi da rayuwarsu ta kullum.

1.4 Halayen Kuɗi, mintuna 15

Gabatar da manyan halaye na kuɗi mai kyau:

• ɗorewa
• rarrabewa
• sauƙin ɗauka
• karɓuwa
• ƙanƙanta
• daidaituwa

Maimakon ɓata lokaci mai yawa a kan kowanne misali, malami zai iya mai da hankali wajen taimakawa ɗalibai su fahimci dalilin da yasa waɗannan halaye ke da muhimmanci idan al'umma za ta zaɓi ko karɓi kuɗi.

1.5 Nau'ikan Kuɗi, mintuna 15

A taƙaice a bayyana bambanci tsakanin:

• kuɗin kaya
• kuɗin wakilci
• kuɗin fiat
• kuɗin dijital

Wannan sashe ya kamata ya kasance gabatarwa kawai, don ɗalibai su fahimci cewa ba duk kuɗi iri ɗaya ba ne kuma kuɗi sun canza siffofi daban-daban.

1.6 Ilimin Halayyar Kuɗi, mintuna 22

Gabatar da ra'ayin cewa albarkatu suna da iyaka kuma mutane kullum suna yanke shawara kan yadda za su yi amfani da su. Yi amfani da misali mai sauƙi, kamar:

• karɓar ƙaramar lada yanzu ko babban lada daga baya
• ƙuɗin kashewa yanzu ko a adana don gaba

Idan zai yiwu, a haɗa da aikin alewa ko jinkirta lada a taƙaice. Wannan sashe zai taimaka wa ɗalibai su haɗa kuɗi da hali, ƙarfafawa, da yanke shawara.

Kammalawa da Tabbatar da Fahimta

A rufe da wasu tambayoyi na duba fahimta cikin sauri, kamar:

• Wane matsala ne kuɗi ke warwarewa?
• Mene ne manyan ayyuka uku na kuɗi?
• Mene ne muhimman halaye biyu na kuɗi mai kyau?
• Mene ne misali guda na musayar fa'ida?

Za ka iya kuma gayyatar ɗalibai su koma ga ɗaya daga cikin tambayoyinsu na farko su ga ko tunaninsu ya canza yayin darasin.

Bayanan Malami

Abin Da Kyau Yake Nuna

• Yana da muhimmanci a fara da tambayoyi da sauraro, a bar ɗalibai su gwada ra'ayoyi tare, su gano amsoshi, kuma su haɗa da rayuwarsu ta yau da kullum.
• Malamai su nuna sha'awa ta gaskiya, su kasance masu haƙuri da shiru, su yarda da abin da ba su sani ba, kuma kullum su danganta da matsaloli da mafita.
• Ɗalibai suna jin daɗin cewa za su iya ƙirƙirar kuɗi da kansu, suna sha'awar dalilin da yasa tsarin ke aiki, kuma sun fahimci cewa halayen kuɗi na da muhimmanci a zahiri.
• Za a cimma burin koyo idan ɗalibai za su iya bayyana dalilin da yasa kuɗi ke da muhimmanci, bambance manyan ayyuka uku da misalai na gaskiya, nazarin dalilin da yasa kaya ke aiki ko rashin aiki a matsayin kuɗi, kuma su nuna sha'awa ta gaskiya game da tsarin.

Gudanar da Lokaci

Idan lokaci ya yi ƙanƙanta, fifita:

• Dalilin da yasa muke buƙatar kuɗi
• Ayyukan kuɗi
• Ƙanƙanta da musayar fa'ida

Idan lokaci ya wuce, a ɗauki lokaci a kan:

• Bincike mai zurfi kan halaye (ɗorewa, rarrabewa, da sauransu)
• Cikakkun yanayi na nau'ikan kuɗi
• Bincike mai zurfi cikin fifikon lokaci da jinkirta gamsuwa

Idan Dalibai Suka Sha Wahala

• Me yasa kudi ke da muhimmanci → Yanayin musayar kaya; bari su gano da kansu.
• Ayyuka uku → Misalan rayuwa na ainihi daga rayuwarsu.
• Me yasa siffofi ke da muhimmanci → Nuna abin da ke lalacewa idan babu.

Lokaci: mintuna 90

Babban Manufa: Kuɗi sun samo asali ne a hankali yayin da al'umma ke neman hanyoyi mafi kyau don warware matsalolin musayar kaya, amana, sauƙin ɗauka, da daidaitawa.

Manufofin Koyo

A ƙarshen wannan darasin, ɗalibai za su iya:

• Bibiya ci gaban kuɗi daga tsarin musayar kaya zuwa kuɗin zamani da na dijital.
• Bayyana dalilin da yasa musayar kaya ke zama ba ta da amfani yayin da al'umma ke girma, musamman saboda matsalar 'double coincidence of wants'.
• Bayyana yadda kuɗin kaya suka bayyana a hankali ta hanyar kasuwanci.
• Gano muhimman matakai a ci gaban tsabar kuɗi, takardar kuɗi, da kuɗin dijital.
• Bincika yadda aka koma daga kuɗi mai ƙarfi zuwa kuɗi mara ƙarfi da yadda hakan ya shafi amana, kwanciyar hankali, da rayuwar yau da kullum.
• Yi tunani kan yadda sauye-sauyen kuɗi ke canza al'umma, ƙarfafawa, da halayen tattalin arzikin mutane.

Kayan Aiki & Albarkatu

Kayan Nuna Hoto

• Babi na 2 - Tarihin Kuɗi

Dakin Taimako

• Katin Koyon Kalmomi — Babi na 2 — Muhimman kalmomi: musayar kaya, kuɗin kaya, tsabar kuɗi, rage inganci, tsarin zinariya, kuɗi mai ƙarfi/mara ƙarfi
• Misalan Gaskiya & Dakin Nazari — Babi na 2 — Misalan tarihi na yankinku da tambayoyi don binciken malamai
• Dakin Gyara Fahimta — Babi na 2 — Magance jita-jita: "gwamnati ce ta ƙirƙiri kuɗi," "musayar kaya ta bace," "takarda ba gaskiya ba ce"

Ayyuka

• Wasar Musayar Kaya Mai Maimaici

Koyarwa ta Intanet

• Yi amfani da faifan lokaci na gama-gari don ɗalibai su bi jerin daga musayar kaya zuwa kuɗin dijital.
• Bayyana kowanne mataki ɗaya bayan ɗaya maimakon nuna duka lokaci gaba ɗaya.
• Tambayi ɗalibai a cikin hira menene matsalar da kowanne sauyin kuɗi ke ƙoƙarin warwarewa.
• Yi amfani da allo na gama-gari don zana matsala, mafita, da sabuwar matsala.

Shiri

• Shirya jadawalin lokaci (musayar kaya → kuɗin kaya → tsabar kuɗi → takarda → dijital) don nuna wa ɗalibai.
• Bincika kuma shirya misalai 2-3 na tarihi na kuɗi da aka yi amfani da su a yankinku tare da hotuna/bayani.
• Shirya bayanan bayani don matsalar "double coincidence of wants" da dalilin da yasa musayar kaya ke kasa.

Hanyar Gudanarwa

Wannan darasin yana taimaka wa ɗalibai su fahimci cewa kuɗi ba su bayyana kwatsam ba, kuma ba gwamnati ce kawai ta ƙirƙire su ba. Maimakon haka, sun samo asali ne a hankali yayin da mutane ke neman hanyoyi mafi kyau don musayar ƙima. Babi na yanzu yana bin tsarin Diploma, inda matakan tarihi ke cikin manyan sassa maimakon a raba su zuwa manyan taken daban.

2.0 Gabatarwa, mintuna 10

Fara da tambaya:

• Me kuke tsammanin mutane suka yi amfani da shi kafin kuɗi?
• Me yasa kuke ganin musayar kaya ke da wahala?
• Kuna ganin gwamnati ce ta ƙirƙiri kuɗi, ko kuwa sun bayyana ne a hankali?

Bayyana cewa kuɗi sun samo asali ne ta hanyar musayar mutane a hankali yayin da mutane ke neman hanyoyi mafi kyau don musayar ƙima

2.1 Daga Musayar Kaya zuwa Kuɗin Zamani, mintuna 60

Musayar Kaya da Matsalolinta

Bayyana musayar kaya a matsayin musayar kai tsaye kuma gabatar da matsalar 'double coincidence of wants'. Yi amfani da misalin 'ya'yan itace daga babin, ko ƙirƙiri sauƙaƙen sigar a cikin aji, don nuna yadda ciniki ke wahala idan kowa yana so daban.

Daga Kuɗin Kaya zuwa Tsabar Kuɗi

Jagoranci ɗalibai su fahimci yadda al'umma suka fara amfani da kayayyaki da kowa ke so a matsayin kuɗi. Bayyana misalai kamar shanu, ƙwarya, gishiri, azurfa, da zinariya, sannan bayyana dalilin da yasa ƙarafa masu daraja suka fi shahara. Taƙaita fa'idodi da matsalolin tsabar kuɗi, ciki har da wahalar ɗauka da damfara ta hanyar rage inganci.

Ci gaban Takardar Kuɗi

Bayyana yadda takardun shaida da zinariya ko azurfa ke goyon baya suka sauƙaƙa ciniki. Jaddada cewa takardar kuɗi a farko tana wakiltar abu mai ƙima da za a iya karɓa. Wannan lokaci ne mai kyau don taimaka wa ɗalibai su fahimci sauyi daga kuɗin kaya zuwa kuɗin wakilci.

Sauyawa daga Kuɗi Mai Ƙarfi zuwa Mara Ƙarfi

Bayyana cewa bankuna da gwamnatoci sun fara fitar da takardun kuɗi fiye da zinariya da suke da ita. Sannan bayyana a sauƙaƙe:

• Sauyawa daga kuɗin da za a iya karɓa zuwa wanda ba za a iya karɓa ba
• Bretton Woods
• Karshen tsarin zinariya a 1971
• Sakamakon rayuwa da kuɗi maras tabbas

Wannan sashi ya fi mayar da hankali kan fahimtar babban sauyi a amana, auna ƙima, bashi, farashi, da ƙarfin siye maimakon haddace ranaku. Misalin "ma'aunin da ke canzawa" a cikin babin yana da amfani sosai a nan.

2.2 Kuɗin Dijital, mintuna 20

Kammala babban abun ciki ta hanyar nuna yadda tsarin biyan kuɗi ya ci gaba da sauyawa:

• katunan bashi
• bankin kan layi
• kuɗin dijital

Taimaka wa ɗalibai su fahimta cewa a yau mafi yawan kuɗi tuni sun zama na dijital, ko da har yanzu suna cikin tsarin fiat.

Kammalawa da Tabbatar da Fahimta

Yi wasu tambayoyi masu sauri:

• Me yasa musayar kaya kai tsaye ba ta da inganci?
• Menene kuɗin kaya (commodity money)?
• Me yasa al'umma suka koma daga tsabar kuɗi zuwa takardun kuɗi?
• Me ya canza lokacin da kuɗi suka daina samun goyon bayan zinariya?
• Ta yaya kuɗin fiat na dijital ya bambanta da tsoffin nau'ikan kuɗi?

Bayanan Malami

Ka mayar da hankali a babin nan kan ci gaba da dalilan da suka jawo sauyi, ba wai tarihin kwanan wata kawai ba.

Ba lallai ɗalibai su haddace kowace rana ko abin da ya faru a tarihin kuɗi ba, ya kamata su fahimci dalilin da yasa kowanne sauyi ya faru.

Babban jigon koyarwa a wannan babi shi ne:
mutane sun fuskanci matsalolin musaya, suka kirkiro mafita, sannan sabbin matsaloli suka sake bayyana.

Idan lokaci bai isa ba, fifita:

1. Musayar kaya kai tsaye da matsalar ninka bukata
2. Kuɗin kaya da takardun kuɗi
3. Kuɗi masu ƙarfi da marasa ƙarfi

Abin Da Ake Nema

• Yana da muhimmanci a ba da tarihin a matsayin dalili da sakamako maimakon kwanan wata, ka tambayi "Wace matsala wannan ya warware?" a kowane sauyi, kuma a binciki tarihin kuɗin yankinku.
• Malaman makaranta su kawo kuzari a cikin labari, su ci gaba da tambaya "Me yasa suka sauya?", su amince da inda ba su sani ba, kuma su bincika tare da ɗalibai.
• Ɗalibai za su gano cewa an ƙirƙiri kuɗi ne saboda mutane sun buƙace su, su gane cewa su ma za su iya ƙirƙirawa, kuma su ga tsarin warware matsaloli a rayuwar ɗan adam.
• Za a cimma burin koyo idan ɗalibai za su iya bayyana yadda kuɗi suka samo asali tare da fahimtar dalilin kowane sauyi, su bayyana matsalar ninka bukata a matsayin babban kalubale, su bayyana amfanoni da rashin amfanin kuɗin kaya, kuma su danganta da tarihin yankinsu.

Gudanar da Lokaci

Idan lokaci bai isa ba, fifita:

• Musayar kaya kai tsaye da matsalar ninka bukata
• Kuɗin kaya da takardun kuɗi
• Kuɗi masu ƙarfi da marasa ƙarfi

Idan lokaci ya wuce, ɗauki lokaci a kan:

• Misalan sauya darajar tsabar kuɗi da tarihin tsabar kuɗi dalla-dalla
• Kwatanta nau'ikan kuɗin kaya a al'adu daban-daban
• Tattaunawa mai zurfi kan rushewar tsarin Bretton Woods

Idan Ɗalibai Sun Sha Wahala

• Jerin lokaci ko kwanan wata → Mayar da hankali zuwa "Wace matsala wannan ya warware?"
• Tsari a tarihi → Zana: Matsala → Mafita → Sabuwar Matsala.
• Matsalar ninka bukata → Ku yi kwaikwayo tare da ɗalibai.

Lokaci: mintuna 90

Babban Ra'ayi: Kuɗin fiat tsarin kuɗi ne da ake sarrafa shi daga tsakiya bisa doka, amana, da faɗaɗa bashi, wanda ke ba manyan cibiyoyi ƙarfi wajen ƙirƙira da sarrafa kuɗi.

Manufar Koyo

A ƙarshen wannan darasin, ɗalibai za su iya:

• Bayyana yadda kuɗin fiat ya samo asali da kuma bambancinsa da kuɗin da ke da tushe a kan kaya.
• Fassara manyan siffofin tsarin fiat, ciki har da doka, amana, da sarrafa daga tsakiya.
• Fahimta yadda tsarin bankin ajiyar kaso ke faɗaɗa yawan kuɗi ta hanyar bashi.
• Gano manyan masu ruwa da tsaki da ke tsara da cin gajiyar tsarin fiat, ciki har da gwamnati, babban banki, bankuna, da masu arziki masu riƙe da kadarori.
• Bayyana menene Central Bank Digital Currencies (CBDCs), da dalilin da yasa suke wakiltar mafi sarrafaffen nau'in kuɗin fiat.
• Kimanta wasu daga cikin sakamakon tattalin arziki da zamantakewa na sarrafa kuɗi daga tsakiya.

Kayan Aiki & Albarkatu

Kayan Gani

• Babi na 3 - Menene Kuɗin Fiat?

Dakin Taimako

• Katin Koyon Kalmomi — Babi na 3 — Kalmomi: fiat, doka, babban banki, ajiyar kaso, manufofin kuɗi, CBDC
• Dakin Gyara Fahimta — Babi na 3 — Bayyana bankunan ajiya, 'yancin babban banki, ainihin tasirin hauhawar farashi
• Jadawalin Kwatance & Takardun Bayani — Kwatanta Kuɗi Mai Ƙarfi da Fiat; Takaitaccen Kayan Manufofin Kuɗi
• Bayani na Fasaha & Cikakken Sharhi — Bayanin tsarin ajiyar kaso (misalin keke)

Ayyuka

• Bankin Ajiyar Kaso
• Gasa

Koyarwa ta Intanet

• Yi amfani da faifan kwatanta guda ɗaya mai sauƙi don kuɗin da ke da tushe a kaya da kuɗin fiat.
• Koyar da yadda ake ƙirƙirar kuɗi ta amfani da misali mai sauƙin lissafi maimakon dogon bayani mai rikitarwa.
• Zana tsarin fiat kai tsaye a allo na dijital don ɗalibai su ga wa ke da iko akan me.
• Kammala da tambayar ɗalibai su bayyana kuɗin fiat a jumla guda a cikin hira.

Shiri

• Shirya zane mai misalin kuɗin Monopoly da jadawalin kwatanta 'wa ke cin gajiyar fiat' (gwamnati, bankuna, masu arziki, babban banki).
• Shirya zane mai bayanin tsarin ajiyar kaso da kayan misalin 'keke/IOU'.
• Shirya kwafin Katin Koyon Kalmomi don rabawa.

Tsari

Wannan darasin yana bayyana yadda duniya ta koma daga kuɗin da ke da tushe a kaya zuwa kuɗin fiat, da yadda tsarin fiat na yanzu ke aiki a aikace. Tsarin yanzu yana bin Diploma kai tsaye don haka manyan sassan sun dace da kayan ɗalibai yayin da ake kiyaye ƙarin bayanin malamai a kowanne sashe.

3.0 Gabatarwa, mintuna 10

Fara da haɗa wannan babi da na baya:

• Me ya canza lokacin da kuɗi ya daina samun tushe daga zinariya?
• Me ake nufi idan kuɗi yana dogara ne kawai da amana?
• Wa kuke ganin ke da iko akan kuɗin zamani?

Bayyana cewa wannan babi yana bayyana yadda tsarin fiat ya samo asali, yadda yake aiki, da wa ke da mafi yawan iko a cikinsa

3.1 Taƙaitaccen Tarihin Kuɗin Fiat, mintuna 20

Ka bi ɗalibai ta hanyar tarihin da ke cikin babin:

• zinariya da azurfa a matsayin kuɗi mai ƙarfi
• takardun ajiya da bankunan farko
• bankuna suna fitar da takardun da suka fi abin da za su iya biya
• kirkirar Federal Reserve a 1913
• Umarnin Shugaba Roosevelt 6102 a 1933
• Dokar Adana Zinariya a 1934
• Bretton Woods a 1944
• Nixon ya dakatar da musayar dala da zinariya a 1971

Ka mai da hankali kan tsarin: kuɗi ya koma daga mallakar kaya kai tsaye zuwa takardun shaida, sannan zuwa tsarin fiat da ba za a iya musanya da zinariya ba. Wannan shi ne babban sauyi da ɗalibai ke buƙatar fahimta. Jadawalin lokaci a cikin babin yana da amfani musamman don taimaka musu ganin wannan jerin a fili.

3.2 Tsarin Fiat, mintuna 45

Menene Tsarin Fiat

Bayyana cewa kudin fiat kudine da ake karɓa saboda doka, ba saboda yana da tushe daga wani abu mai wahala a samu ba. Fayad da waɗannan abubuwa:

• Fiat na nufin "ta umarni"
• Dokokin doka suna tilasta mutane su karɓi kudin
• Kimar sa tana dogara ne da amincewa da gwamnati da babban banki
• Dukkan manyan kudaden kasashe a yau kudaden fiat ne

Za ka iya amfani da kwatancen da ke cikin littafin aiki tsakanin kudin da ke da tushe da kuma kudin Fiat don taimakawa ɗalibai su fahimci bambanci sosai. Muhimmin abin koyarwa a nan shine cewa kudin fiat ba shi da kima saboda abin da aka yi shi da shi, amma saboda mutane suna tilasta amfani da shi kuma suna amincewa da tsarin da ke kewaye da shi.

Tsarin Ajiya Mai Ƙaramin Sashe

Wannan na ɗaya daga cikin muhimman sassan babin.

Bayyana a sarari cewa a tsarin ajiya mai ƙaramin sashe:

• bankuna suna ajiye ƙananan kaso na ajiyar kuɗi kawai
• suna bayar da rancen sauran kuɗin
• sabbin kuɗi suna shiga cikin juyin kuɗi ta hanyar bayar da rance
• wannan yana ƙara yawan kuɗi a cikin tattalin arziki kuma yana ƙara bashin da ke yawo

Yi amfani da misalin "Dax da Keken Ƙirƙira" idan zai taimaka. Wannan yana sauƙaƙa fahimtar mahimmin batu: ana yin alkawura da yawa, amma ainihin tushen da ke ƙasa da su kaɗan ne. Wannan yana taimakawa ɗalibai su fahimci dalilin da yasa gudun banki ke faruwa da kuma dalilin da yasa tsarin ke dogara da amincewa.

Idan lokaci ya ba da dama, bayyana ma'anar zagayen bunƙasa da rugujewa gaba ɗaya:

• faɗaɗa bashi
• ƙarin kuɗi a cikin juyin kuɗi
• farashin kaya yana ƙaruwa da saka jari fiye da kima
• gazawa wajen biyan bashi da firgici
• shiga tsakani da ceto daga babban banki
• maimaitawa

Manufar ba wai ɗalibai su haddace kowane mataki ba ce, amma su fahimci cewa wannan tsarin yana dogara da bashi kuma ba shi da tabbas.

Wa Ke Sarrafa Tsarin Fiat Kuma Wa Ke Amfana

Jagoranci ɗalibai su fahimci manyan masu ruwa da tsaki guda huɗu da aka ambata a babin:

• gwamnati
• babban banki
• bangaren kuɗi, musamman bankuna
• mutane masu arziki da ke da damar samun kadarori da rancen kuɗi mai sauƙi

Bayyana mahimmin abin koyarwa: ikon ƙirƙira kuɗi da bayar da bashi ba a raba shi daidai ba. Wasu ƙungiyoyi suna kusa da wannan tsarin kuma suna amfana da shi fiye da wasu, yayin da wasu ke ɗaukar nauyin asara, musamman idan farashin kaya ya tashi kuma ajiyar kuɗi ta rasa ƙimar saye. Wannan na iya taimakawa wajen ƙarfafa tattaunawa.

3.3 Kudaden Dijital na Babban Banki, mintuna 15

Bayyana cewa Kudaden Dijital na Babban Banki nau'in kudin fiat ne da gwamnati ke fitarwa gaba ɗaya a yanar gizo. Fayad da dalilin da yasa babin ke gabatar da su a matsayin ci gaba mai muhimmanci:

• gaba ɗaya dijital ne
• babban bankuna ne ke fitarwa da sarrafa su
• za su iya ƙara sa ido, bin diddigi, da iko kan mu'amaloli
• suna sa manufofin kuɗi su fi kai tsaye da daidaito

Wannan sashe zai taimaka wa ɗalibai su fahimci cewa CBDCs ba wani "sabuwar iri" ce ta kuɗi mai ƙarfi ba. Suna ƙara dijital da ƙara mayar da hankali ne ga tsarin fiat ɗaya.

Kammalawa da Tabbatar da Fahimta

Rufe da wasu tambayoyi kaɗan kamar:

• Me ya bambanta kudin fiat da kudin da ke da tushe?
• Menene tsarin ajiya mai ƙaramin sashe?
• Ta yaya sabbin kuɗi ke shiga tattalin arziki a tsarin fiat?
• Wa ke amfana da tsarin fiat fiye da kowa?
• Me yasa CBDCs ke ƙara ikon sarrafa kuɗi?

Idan ya zama dole, tambayi ɗalibai su bayyana wani ɓangare na babin da nasu kalmomi maimakon maimaita ma'anoni. Wannan zai ba ka damar fahimtar abin da suka fahimta sosai.

Bayanan Malami

Wannan babi yana ɗauke da muhimman abubuwa da dama, don haka burin ya kamata ya zama bayyana abubuwa a fili, da tsari, da kuma amfani da misalai masu ƙarfi.

Ci gaba da mayar da hankali ga babban jigo: kudin fiat ana sarrafa shi daga sama, yana dogara da bashi, kuma yana buƙatar amincewa da manyan cibiyoyi.

Guji ɓata lokaci da yawa a kan kwanan wata ko bayanan siyasa. Babban burin shine ɗalibai su fahimci tsarin tsarin.

Mafi muhimmancin abubuwan da ya kamata a fifita idan lokaci ya yi ƙanƙanta sune:

3.1 menene kuɗin fiat

3.2 yadda tsarin bankin ajiyar kaso ke aiki

3.3 wa ke cin gajiyar tsarin

3.4 dalilin da yasa CBDCs ke da muhimmanci

Abin Da Ake Nufi Da Kyau

• Yana da muhimmanci a bayyana kuɗin fiat tun da wuri da "Gwamnati ta ce haka KUMA kowa ya yarda," a yi kwaikwayon misalai kamar kuɗin Monopoly da yanayin aro, sannan a nuna tsarin bankin ajiyar kaso ta hanyar gani.
• Malamai su kasance masu bayyana abubuwa a fili, su ambaci fa'idodi da matsaloli, su yi amfani da ainihin lambobi don tabbatar da tattaunawa, kuma su ce "mutane masu hankali na iya sabani."
• Dalibai za su fahimci yadda bankinsu ke aiki a zahiri, su ji tausayin matsayi daban-daban a cikin tsarin (masu aro suna cin nasara, masu ajiya suna faduwa), kuma su gane cewa komai yana da fa'ida da hasara.
• Za a cimma burin koyo idan dalibai za su iya bayyana bambanci tsakanin kuɗin fiat da kuɗin kayan masarufi, su fahimci yadda tsarin bankin ajiyar kaso ke ƙirƙirar kuɗi ta hanyar bayar da rance, su gano wa ke cin gajiyar tsarin fiat da wa ke biyan kuɗin, kuma su iya hasashen sakamakon hauhawar farashi ga ƙarfin siye.

Gudanar da Lokaci

Idan lokaci ya yi ƙanƙanta, fifita:

• Menene kuɗin fiat
• Yadda tsarin bankin ajiyar kaso ke aiki
• Wa ke cin gajiyar tsarin
• Dalilin da yasa CBDCs ke da muhimmanci

Idan lokaci ya wuce, ɗauki lokaci a kan:

• Bincike mai zurfi a kan takamaiman manufofin babban banki
• Nazarin hauhawar farashi a ƙasashe daban-daban
• Bincike kan gwaje-gwajen tsarin kuɗi na daban

Idan Dalibai Suka Sha Wahala

• Kuɗin fiat (ba a jingina ba) → Misalin kuɗin Monopoly; "kowa ya yarda."
• Ajiyar kaso → Misalin keke; kowa na so kekuna lokaci guda.
• Wa ke cin gajiya/wa ke biya → Tambayoyi na kashin kai game da albashinsu da farashi.

Lokaci: mintuna 90

Babban Manufa: Gazawa da matsin lambar tsarin kudi na fiat sun sa mutane fara neman hanyoyin madadin, wanda ya haifar da sababbin tunani game da rarrabuwar iko, sirri, da kudin dijital.

Manufofin Koyo

A ƙarshen wannan darasin, ɗalibai ya kamata su iya:

• Bayyana yadda hauhawar farashin kudi ke rage ƙarfin siye a tsawon lokaci.
• Bayyana yadda tsarin fiat ke shafar rayuwar talakawa ta hanyar tashin farashi, tsayawar albashi, bashi, da matsin lamba zuwa tunanin gajeren lokaci.
• Bincika yadda bashi da rashin daidaiton arziki ke ƙaruwa a cikin tsarin fiat.
• Bayyana su waye Cypherpunks da dalilin da yasa suka yi ƙoƙarin ƙirƙirar hanyoyin rarrabuwar iko.
• Kwatanta tsarin da ke da iko a wuri guda da tsarin da aka rarraba ta amfani da misalan rayuwa na gaskiya.
• Bayyana ƙoƙarin farko na kudin dijital da dalilin da yasa waɗancan tsarin ba su magance matsalar gaba ɗaya ba.

Kayan Aiki & Albarkatu

Kayan Gani

• Babi na 4 - Yadda Matsaloli ke Haifar da Mafita

Dakin Karatu na Taimako

• Katin Koyon Kalmomi — Babi na 4 — Kalmomi: ƙarfin siye, hauhawar farashi, nauyin bashi, Cypherpunks, rarrabuwar iko, kudi mai ƙarfi
• Misalan Rayuwa na Gaskiya & Dakin Nazari — Babi na 4 — Nazarin hauhawar farashi: Venezuela, Zimbabwe, Turkey
• Dakin Gyara Kuskurre — Babi na 4 — Magance: "buga ƙarin kudi = magance talauci," "Bitcoin ba shi da kima," "rashin daidaito kawai aiki tukuru ne"

Ayyuka

• Gasa
• Bankin Ajiya Mai Rabo

Koyarwa ta Kan Layi

• Fara da kwatancen farashi na ainihi daga rayuwar yau da kullum don a ji hauhawar farashi da gaske.
• Yi amfani da misali guda na gani don nuna yadda ƙarfin siye ke raguwa a tsawon lokaci.
• Tsara darasin da tsarin matsala, sakamako, da martani don ya kasance a kan hanya.
• Yi amfani da faifan nunin biyu don tsarin da ke da iko a wuri guda da tsarin da aka rarraba, ku cike tare da ajin.

Shiri

• Bincika kuma shirya bayanan hauhawar farashi na gida (farashin shekaru 5-10 da suka wuce da na yanzu) don a bayyana asarar ƙarfin siye da kyau.
• Shirya jadawalin Cypherpunks (rikicin kudi na 2008 → takardar Satoshi → ƙaddamar da Bitcoin 2009).
• Ƙirƙiri hoto mai bayyana manyan matsaloli uku: raguwar ƙarfin siye, bashi & rashin daidaito, iko a wuri guda.

Hanyar Gudanarwa

Wannan darasin yana haɗa matsalolin kudin fiat da neman tsarin da ya fi kyau. Yanzu yana bin tsarin sassan Diploma don jagorar malamai da ta ɗalibai su dace kai tsaye, yayin da misalai, kwatance, da tarihin da ya dace suna cikin sassan da suka dace.

4.0 Gabatarwa ga Matsalar, mintuna 10

Fara da danganta wannan babi da Babi na 3:

• Me ke faruwa da mutane idan kudi na ci gaba da rasa kima?
• Idan tsarin ke ƙara bashi da tashin farashi, wa ya fi shan wahala?
• Irin waɗanne mafita mutane za su nema idan sun ga tsarin ya lalace?

Bayyana a fili cewa wannan babi yana magana ne da sakamako da farko, sannan martani. Dalibai su fahimta cewa Bitcoin bai bayyana haka kawai ba. Ya fito ne bayan mutane da dama sun gane manyan matsaloli a tsarin fiat.

4.1 Raguwar Karfin Siye, mintuna 30

Raguwar Karfin Siye

Bayyana a sarari cewa hauhawar farashin kudi yana nufin ƙaruwa a yawan kudin da ke yawo, kuma idan kudi ya ƙaru yana bin kaya iri ɗaya, farashi na ƙaruwa. Yi amfani da misalin littafin aiki na abokai uku suna yin gasa don kwalban ruwa ɗaya bayan kowa ya samu ƙarin naira. Wannan yana taimakawa ɗalibai su fahimci dalilin da yasa ƙarin kudi a yawo baya nufin al'umma ta ƙara arziki kai tsaye.

Bayyana muhimmin batu a fili:

• ƙarin kudi ba yana nufin ƙarin kaya ba
• idan kayan sun tsaya ɗaya, ƙarin kudi yana canza farashi
• wannan yana rage abin da kowanne kudi zai iya siya

Za ka iya ƙarfafa bambanci tsakanin hauhawar farashin kudi da hauhawar farashin kaya, tunda babin ya bayyana cewa ba abu ɗaya bane.

Tasirin Rayuwa ga Mutane

Shiga misalin Ja'afar don nuna yadda hauhawar farashi ke shafar rayuwar yau da kullum. Bayyana cewa ko da adadin albashin mutum ya yi kama ko ya ɗan ƙaru, kudinsa na iya kasa siyan abubuwan da ya saba. Lissafin kudi da kwatancen farashi a babin suna da amfani a nan saboda suna bayyana asarar ƙarfin siye da kyau. Babi ya nuna yadda Ja'afar ke buƙatar ƙarin kudi a shekara ta biyu kawai don ci gaba da rayuwa irin ta baya, kuma jadawalin yana nuna raguwar ƙarfin siye na dalar Amurka a dogon lokaci.

Fito da sakamakon a aikace:

• hayar gida, kayan abinci, da bukatu na yau da kullum sun fi tsada
• albashi ba ya ƙaruwa da saurin hauhawar farashi
• mutane dole su yi ƙoƙari fiye da da don su ci gaba da rayuwa irin ta da
• ajiya yana ƙara wahala
• shiryawa don gaba yana ƙara wahala

Wannan wuri ne mai kyau don danganta da batun fifikon lokaci. Idan mutane sun ji kuɗinsu yana rasa ƙima da sauri, da yawa suna fi mai da hankali kan rayuwa ta yau da kullum fiye da shiryawa na dogon lokaci.

4.2 Nauyin Bashin Duniya da Bambancin Zamani, mintuna 15

Yanzu faɗaɗa hangen daga mutum ɗaya zuwa al'umma gaba ɗaya.

Bayyana cewa babin yana gabatar da kuɗin fiat ba kawai a matsayin matsalar tattalin arziki ba, amma a matsayin tsarin da ke tsara iko, ƙarfafawa, da halayyar mutane a cikin al'umma. Jaddada waɗannan sakamakon:

• gwamnatoci suna ɗaukar manyan bashi
• talakawa suna ƙara dogaro da bashi don rayuwa
• dukiya tana taruwa a hannun waɗanda suka fi kusa da inda ake ƙirƙirar kuɗi
• sauya matsayi a tattalin arziki yana ƙara wahala
• rashin amana, rashin kwanciyar hankali, da tashin hankali a cikin al'umma suna ƙaruwa

Babin kuma yana jayayya cewa tsarin fiatyana ƙarfafatunani na gajeren lokaci, dogaro, da sayayya ba tare da tunani ba. Za ka iya bayyana wa ɗalibai cewa wannan sakamako ne na tsarin gaba ɗaya: idan kayan auna ya rasa inganci, mutane suna canza halayensu daidai da haka.

Idan zai taimaka, yi amfani da ɗaya daga cikin tambayoyin tattaunawa a cikin littafi:

• Wadanne sakamako na tsarin fiat kake gani a ƙasarka ko al'ummarka?

Wannan na iya sa darasin ya fi dacewa da rayuwar ɗalibai kuma ya zama mai ma'ana.

4.3 Neman Kuɗi Marar Tsakiya, mintuna 35

Cypherpunks da Neman Mafita

Juya darasin zuwa amsa da ƙirƙira.

Bayyana cewa Cypherpunks su ne masu fafutuka, masu shirye-shirye, masu lissafi, da masu kare sirri waɗanda suka fahimci haɗarin ikon tsakiya da kuma damar da kwamfuta, intanet, da ɓoyayyen bayanai ke da shi. Burinsu ba wai su soki tsarin kawai ba ne, amma su gina kayan aiki da za su kare sirri, 'yanci, da walwala a zamanin dijital.

Muhimman maki na koyarwa:

• sun yi imani cewa ɓoyayyen bayanai zai iya kare 'yancin ɗan adam
• suna so sadarwa da mu'amala su kasance ba tare da tsoma bakin tsakiya ba
• suna da damuwa game da leƙen asiri da abin da babin ya kira "makomar irin ta Orwell"
• sun taimaka wajen shimfiɗa tushe na ilimi da fasaha don kuɗin dijital mara tsakiya

Ba lallai ne ka zurfafa cikin kowanne suna ba, amma ya kamata ɗalibai su fahimci dalilin da yasa wannan motsi ya kasance mai muhimmanci.

Tsarin Tsakiya da Mara Tsakiya

Yi amfani da wannan sashe don bayyana bambanci sosai.

Bayyana cewa tsarin tsakiya yana ba da ikon yanke hukunci da iko ga ƙungiya kaɗan ko mutum ɗaya, yayin da tsarin mara tsakiya ke rarraba iko ga masu shiga da yawa. Babin yana bayar da misalai da ribobi da hasarori na kowanne.

Sauƙaƙen tsarin koyarwa:

Tsarin Tsakiya

• iko a wuri guda
• sauƙin toshewa ko takura
• wuri guda na gazawa
• masu shiga tsakani sun fi yawa
• ƙarancin 'yanci ga masu amfani

Tsarin Mara Tsakiya

• babu wuri guda na gazawa
• ƙarin juriya
• ƙarin ikon mai amfani
• ƙarin gaskiya
• wahalar toshewa

Misalin daskarar da asusun bankin Kanada a cikin babin yana da amfani don tsarin tsakiya, kuma hanyar sadarwar Tor misali ne mai kyau don tsarin mara tsakiya. Burin nan shi ne ɗalibai su fahimci cewa tsarin mara tsakiya yana canza wanda ke da iko da yadda tsarin ke da sauƙin sarrafawa.

Yunkurin Kuɗin Dijital na Farko

A taƙaice bayyana cewa kafin Bitcoin, an yi ƙoƙari da dama masu muhimmanci don ƙirƙirar kuɗin dijital. Teburin da ke cikin babin yana ƙunshe da misalai kamar E-Cash, DigiCash, B-Money, HashCash, Bit Gold, da e-Gold.

Maimakon bata lokaci mai yawa a kan kowanne, mai da hankali kan babban tsarin:

• wasu tsarin sun dogara da iko na tsakiya
• wasu sun tsaya a matsayin tunani kawai
• wasu sun warware matsala guda amma ba duka ba
• da yawa sun kasa saboda ba su iya haɗa tsaro, rashin tsaka-tsaki, da aiwatarwa mai amfani ba

Wannan yana ƙirƙirar gada mai ƙarfi zuwa babi na gaba. Dalibai su fahimta cewa Bitcoin ya ginu ne a kan ƙoƙarin da aka yi tun shekaru da dama baya, ba wai kawai ya bayyana daga babu ba.

Kammalawa da Tabbatar da Fahimta

Rufe da wasu tambayoyi masu sauri:

• Yaya hauhawar farashin kudi ke shafar ƙarfin siye?
• Me yasa mutane da yawa ke mai da hankali kan tsira na gajeren lokaci a tsarin fiat?
• Su waye Cypherpunks?
• Mene ne babban bambanci guda ɗaya tsakanin tsarin da aka mayar da iko a wuri guda da tsarin da ba a mayar da iko a wuri guda ba?
• Me yasa tsoffin kudaden dijital suka kasa warware matsalar gaba ɗaya?

Bayanan Malami

Wannan babin yana ɗauke da abubuwa da yawa, don haka ka tabbatar da cewa babban jigon labarin ya bayyana:
Fiat yana haifar da manyan matsaloli, waɗannan matsalolin suna shafar al'umma sosai, kuma waɗannan halaye ne suka sa mutane suka fara neman hanyoyin da ba su da tsaka-tsaki.

Ka guji mayar da babin gaba ɗaya zuwa korafi game da fiat kawai. Manufar ilimi ita ce a nuna dalili da martani.

Sassan da suka fi ƙarfi da ya kamata a fifita idan lokaci ya yi ƙanƙanta sune:

• ƙarfin siye
• bashi da rashin daidaito
• Cypherpunks
• tsarin da aka mayar da iko a wuri guda da tsarin da ba a mayar da iko a wuri guda ba

Jadawalin da kuma teburin tsoffin kudaden dijital suna da matuƙar amfani a matsayin tallafin gani ga wannan babin.

Abin Da Ake Nufi Da Kyau

• Yana da muhimmanci a danganta komai da abin da ake ji ta hanyar amfani da ainihin bayanan hauhawar farashi, gibin albashi, da yanayin bashi, a bayyana Cypherpunks a matsayin masu warware matsala, kuma a bar dalibai su gano matsaloli kafin a gabatar da mafita.
• Malamai su kasance masu gaskiya game da ƙalubale ba tare da rage muhimmancinsu ba kuma su kasance da fata game da mafita da hanyoyin da ake ginawa.
• Dalibai suna gane cewa tsarin kudi yana da matsaloli na gaske da ke shafar iyalinsu, suna fahimtar cewa masu basira sun dade suna kokarin warware su, kuma suna jin cewa su ma za su gaji da kuma tsara waɗannan zabuka.
• Za a cimma burin koyo idan dalibai za su iya bayyana manyan matsaloli uku na fiat da misalai na gaske, su fahimci yadda ƙarfin siye ke raguwa da lokaci, su gane Cypherpunks a matsayin masu warware matsala ba masu tayar da hankali ba, su danganta da rayuwarsu, kuma su ga Bitcoin a matsayin mafita ga matsaloli na musamman ba kawai hanyar samun arziki ba.

Gudanar da Lokaci

Idan lokaci ya yi ƙanƙanta, fifita:

• Ƙarfin siye da hauhawar farashi
• Bashi da rashin daidaito
• Cypherpunks a matsayin masu warware matsala
• Tsarin da aka mayar da iko a wuri guda da tsarin da ba a mayar da iko a wuri guda ba

Idan lokaci ya wuce, ɗauki lokaci a kan:

• Nazarin hauhawar farashi na yankuna (Venezuela, Zimbabwe, Turkey)
• Tarihin rikicin tattalin arziki da martanin manufofi
• Bincike mai zurfi kan fitattun masu fara binciken lissafin sirri

Idan Dalibai Suna Fama

• Hauhawar farashi a matsayin matsala ta gaske → Nuna bayanai na ainihi (kwatancen farashi na shekaru 5-10).
• Rashin daidaito mai rikitarwa → Ƙirƙiri jadawali: wa ke amfana da wa ke biyan kuɗi.
• Tsarin da aka mayar da iko a wuri guda da tsarin da ba a mayar da iko a wuri guda ba → Kwatanci: sarki da wasa da dokoki masu dindindin.

Lokaci: mintuna 90

Babban Manufa: An ƙirƙiri Bitcoin a matsayin hanyar kuɗi mara tsakiya da aka tsara don magance matsalolin amana, iko, da ƙarancin dijital ba tare da dogaro da wata hukuma ta tsakiya ba.

Manufofin Koyo

A ƙarshen wannan darasin, ɗalibai ya kamata su iya:

• Bayyana wanene Satoshi Nakamoto a cikin mahallin ƙirƙirar Bitcoin, da kuma dalilin da yasa aka ƙaddamar da Bitcoin a matsayin amsa ga gazawar tsarin kuɗi na tsakiya da rikicin kuɗi na 2008.
• Bayyana Bitcoin a matsayin hanyar kuɗi mara tsakiya ta peer-to-peer da dokoki na gama-gari ke tafiyar da ita maimakon hukuma ta tsakiya.
• Bayyana asalin Consensus na Nakamoto, ciki har da dalilin da yasa daidaito ke da muhimmanci a tsarin da ba shi da tsakiya.
• Gano manyan masu halarta a hanyar sadarwar Bitcoin, ciki har da masu hakar ma'adinai, nodes, masu amfani, masu haɓakawa, da ayyuka, da kuma bayyana rawar da kowane ɗaya ke takawa.
• Kimanta Bitcoin a matsayin kuɗi mai ƙarfi na dijital ta hanyar kwatanta halayen kuɗinsa da na kuɗin fiat da zinariya.
• Bayyana dalilin da yasa Bitcoin ke ba masu amfani da shi ƙarin iko akan kuɗinsu, da kuma dalilin da yasa hakan ke buƙatar ƙarin alhakin kai tsaye

Kayan Aiki & Albarkatu

Kayan Gani

• Babi na 5 - Menene Bitcoin?

Dakin Taimako

• Katin Bayanin Kalmomi — Babi na 5 — Kalmomi: Bitcoin, Satoshi, peer-to-peer, Nakamoto Consensus, blockchain, mining, fixed supply
• Jadawalin Kwatance & Takardun Bayani — Kwatanta halayen Bitcoin da Zinariya da Fiat; Tattalin Arzikin Hako Ma'adinai
• Bayani na Fasaha & Cikakken Bincike — Matsalar kashe kuɗi sau biyu da aka warware; Fahimtar Satoshi
• Dakin Labaran Karɓar Bitcoin — Misalan karɓuwa na gaske: Laszlo, El Salvador, aika kuɗi, cibiyoyi
• Jagorar Taƙaitaccen Takardar Satoshi White Paper — Sauƙaƙa bayanin takardar (matsala, mafita, ƙirƙira)
• Jagorar Rawar Masu Halarta a Hanyar Sadarwa — Waɗanda ke halarta: masu amfani, masu hakar ma'adinai, nodes, masu haɓakawa, musayar kuɗi
• Cikakken Bincike Kan Halayen Bitcoin — Cikakken nazari kan kowanne hali idan aka kwatanta da zinariya da fiat

Ayyuka

• Daidaito

Koyarwa Ta Kan Layi

• Yi amfani da faifan farko guda ɗaya da ke haɗa rikicin 2008, takardar white paper, da ƙaddamar da Bitcoin.
• Ka sa bayanin daidaito ya zama mai gani da sauƙi maimakon yin amfani da fasaha mai yawa.
• Yi amfani da zane mai sauƙi guda ɗaya da ke nuna masu hakar ma'adinai, nodes, masu amfani, masu haɓakawa, da ayyuka tare.
• Kammala da rubutaccen tambaya mai gajarta da ke tambayar dalilin da yasa Bitcoin ke kawo 'yanci da alhaki duka.

Shiri

• Shirya jadawalin kwatanta halayen Bitcoin da Zinariya da Fiat; yi la'akari da lamination don amfani da su a duk tsawon kwas.
• Shirya mahallin Satoshi Nakamoto: rikicin kuɗi na 2008 da ceto bankuna 'too big to fail' a matsayin dalili.
• Yi alamar mai duba blockchain (blockchain.com) kuma gwada a kan na'urar gabatarwa; a shirya adireshin Bitcoin na misali.

Hanyar Gudanarwa

Wannan darasin yana gabatar da Bitcoin kai tsaye. Yanzu yana bin tsarin manyan sassan iri ɗaya da na Diploma. Tambayoyin buɗewa, rarraba masu halarta, da bayanan taimako suna nan a cikin jagora, amma suna cikin manyan sassan maimakon zama kan manyan taken abun ciki daban.

5.0 Satoshi Nakamoto da Ƙirƙirar Bitcoin, mintuna 20

Buɗewa da Hada daga Module na 4

Fara da haɗa wannan babi da na baya:

• Idan tsoffin tsarin kuɗi na dijital sun gaza, me ya sa Bitcoin ya bambanta?
• Me yasa mutane za su so tsarin kuɗi da ba shi da hukuma ta tsakiya?
• Wadanne matsaloli ne Bitcoin ke ƙoƙarin warwarewa?

Bayyana a fili cewa wannan babi yana bayyana menene Bitcoin, dalilin da yasa aka ƙirƙire shi, yadda yake aiki a matakin asali, da kuma dalilin da yasa mutane da yawa ke ganin shi a matsayin kuɗi mai ƙarfi.

Satoshi Nakamoto da Ƙirƙirar Bitcoin

Bayyana cewa Bitcoin bai bayyana daga babu ba. Sakamakon shekaru na bincike ne a fannin lissafi, kimiyyar kwamfuta, kuɗin dijital, da tsarin peer-to-peer. Jadawalin lokaci yana taimakawa nuna cewa Bitcoin ya gina a kan ayyukan da suka gabata kamar public key cryptography, DigiCash, HashCash, B-money, Bit Gold, da reusable proof of work.

Sannan ka bi ɗalibai ta muhimman matakai:

• Oktoba 2008, Satoshi Nakamoto ya wallafa takardar white paper na Bitcoin
• Janairu 3, 2009, an hako genesis block
• An ƙaddamar da Bitcoin a matsayin tsarin kuɗi na peer-to-peer mara tsakiya
• Daga baya Satoshi ya janye, ya bar aikin a hannun wasu

Bayyana a fili cewa an ƙirƙiri Bitcoin a matsayin amsa ga cin hanci, rauni, da ikon tsakiya na tsarin fiat, musamman bayan rikicin kuɗi na 2008.

5.1 Yaya Bitcoin ke Aiki?, mintuna 40

Yadda Bitcoin ke Aiki da Yarjejeniyar Nakamoto

Bayyana Bitcoin a cikin sauki:

Bitcoin wata tarin dokoki ne da duk masu shiga cikin hanyar sadarwa ke bi.

Yi amfani da misalin Monopoly daga babin idan zai taimaka. Kamar yadda wasan allo ke aiki ne kawai idan kowa ya amince da dokoki guda, haka ma Bitcoin ke aiki ne saboda masu amfani sun amince da dokokin tsarin guda. Idan wani ya yi kokarin karya dokar, misali ta hanyar ƙirƙirar ƙarin bitcoin, hanyar sadarwa za ta ƙi wannan aiki.

Muhimman abubuwa da za a jaddada:

• Bitcoin ba shi da shugaba guda
• dokokin an rubuta su cikin lamba
• duk wanda ke amfani da manhajar yana tabbatar da bin waɗannan dokoki
• babu wanda zai iya yanke shawarar canza adadi ko yaudara tsarin kawai
• yarjejeniya ita ce ke ba da damar ga baƙi da ba su yarda da juna ba su iya aiki tare

Idan zai taimaka, haɗa wannan da aikin da ke bayyana yarjejeniya a matsayin ƙalubalen cimma matsaya a cikin hanyar sadarwa ta abokai ba tare da shugaba ba.

Masu Halarta a Hanyar Sadarwar Bitcoin

Yanzu bayyana manyan rawuna a cikin tsarin Bitcoin. Manufar a nan ba fasaha ba ce, sai dai fahimtar yadda rabuwar iko ke aiki a aikace.

Tsari mai sauki shi ne:

• Ma'adinai suna kare hanyar sadarwa ta hanyar shaidar aiki kuma suna fafatawa don ƙara sababbin tubalan.
• Nodes suna tabbatar da mu'amaloli kuma suna tabbatar da bin dokoki ta hanyar amfani da manhajar Bitcoin da adana kwafin littafin kudi.
• Masu amfani suna aika, karɓa, da adana bitcoin ba tare da buƙatar masu shiga tsakani ba.
• Masu haɓakawa suna ba da shawarwari, suna rubuta lamba, kuma suna taimakawa wajen kula da tsarin.
• Ayyuka suna gina kayan aiki, ayyuka, da shirye-shiryen ilimi da ke tallafawa karɓuwa da amfani a rayuwa ta yau da kullum.

Misalin "kiɗa" da ke cikin babin yana da amfani a nan. Yana nuna cewa Bitcoin yana aiki ne ta hanyar masu halarta daban-daban da ke aiki da kansu amma a cikin tsarin dokoki guda, ba tare da wani shugaba guda da ke jagoranta ba. Hoto mai kwatanta tsarin tsakiya, rabewa, da rarraba zai iya taimakawa ɗalibai su fahimci bambanci.

5.2 Bitcoin a Matsayin Kuɗi Mai Ƙarfi na Dijital, mintuna 30

Bitcoin a Matsayin Kuɗi Mai Ƙarfi na Dijital

Juya zuwa tambayar: Me yasa mutane da dama ke ɗaukar Bitcoin a matsayin kuɗi mai ƙarfi?

Da farko, bayyana cewa Bitcoin kuɗi ne, ba kawai kayan kasuwanci ba ne, kuma an tsara shi a matsayin hanyar sadarwar kuɗi ta dijital, mara iyaka, mai ƙuntatawa. Babi ya kuma gabatar da Bitcoin a matsayin buɗaɗɗe, na duniya, kuma mai sauƙin samu ga duk wanda ke da waya da haɗin intanet.

Sannan ka jagoranci ɗalibai ta hanyar kwatanta halayen kuɗi:

• Dorewa: Bitcoin dijital ne kuma baya lalacewa a zahiri
• Rarrabuwa: ana iya raba bitcoin zuwa satoshis
• Sauƙin jigila: ana iya tura shi ko'ina cikin duniya cikin sauki
• Karɓuwa: karɓuwa na ƙaruwa, ko da yake har yanzu bai kai na fiat ba
• Ƙuntatawa: adadi ya tsaya a miliyan 21
• Daidaituwa: kowanne bangare na bitcoin yana daidai da wani

Jadawalin da ke kwatanta Bitcoin, zinariya, da dalar Amurka yana da amfani musamman a nan. Yana taimakawa ɗalibai su fahimci dalilin da yasa Bitcoin ke haɗa wasu ƙarfafa na zinariya da fa'idodin dijital da zinariya da fiat ba su da su.

Hakanan zaka iya bayyana matakai uku na ci gaban kuɗi da ke cikin babin:

• ajiya na daraja
• matsakaicin musanya
• ma'aunin lissafi

Ka bayyana cewa babin ya gabatar da Bitcoin a matsayin wanda ya riga ya zama ajiya na daraja, yana ƙaruwa a matsayin matsakaicin musanya, kuma har yanzu yana ci gaba zuwa amfani da shi a matsayin ma'aunin lissafi.

Alhakin Kai da 'Yancin Kuɗi

Kammala babban abun ciki da ɗaya daga cikin muhimman darussa masu amfani a cikin babin:

Bitcoin yana ba masu amfani ƙarin iko, amma wannan iko yana zuwa da alhaki.

Bayyana bambancin a fili:

A tsarin fiat, mutane suna dogara da bankuna, gwamnati, da masu samar da biyan kuɗi don kula da asusu, gyara kuskure, da saita dokoki.

A Bitcoin, masu amfani suna riƙe makullinsu da kansu kuma suna ɗaukar alhakin kai tsaye na samun dama da tsaro. Idan wani ya rasa damar shiga walat ɗinsa, babu layin taimako da zai dawo da waɗancan kuɗin.

Wannan lokaci ne mai kyau don jaddada cewa Bitcoin yana ƙarfafa mutum, amma ba aiki ne na zama shiru ba. Yana buƙatar mutane su koyi, su tabbatar, kuma su ɗauki alhakin kuɗinsu da kansu.

Kammalawa da Tabbatar da Fahimta

Kammala da wasu tambayoyi masu sauri:

• Me yasa aka ƙirƙiri Bitcoin?
• Mene ne Yarjejeniyar Nakamoto a sauƙaƙe?
• Wane rawa nodes ke takawa a hanyar sadarwa?
• Me yasa mutane da dama ke ɗaukar Bitcoin a matsayin kuɗi mai ƙarfi?
• Me yasa Bitcoin ke bukatar karin alhakin kai fiye da tsarin kudi na fiat?

Bayanan Malami

Wannan babi yana da muhimmanci sosai, don haka a fifita bayyana abubuwa a fili fiye da zurfin fasaha.

A tabbatar da cewa babban jigon koyarwa ya kasance a bayyane:
An kirkiro Bitcoin a matsayin amsa mai zaman kanta ga gazawar kudin da ke karkashin iko guda.

Dalibai ba lallai ba ne su kware da kowanne kalmar fasaha a nan. Ya kamata su fahimta su tafi da:

• dalilin da yasa aka kirkiro Bitcoin
• yadda hanyar sadarwar ke ci gaba da aiki ba tare da shugaba ba
• waye ke shiga cikin tsarin
• dalilin da yasa ake ganin Bitcoin a matsayin kudi mai inganci
• dalilin da yasa ikon kai ke bukatar alhakin kai

Mafi amfani daga cikin hotuna a wannan babi sune:

• jadawalin tarihin kafin zamani
• zane mai nuna bambanci tsakanin tsari mai iko guda, mai zaman kansa, da wanda ya rarrabu
• kwatancen halayen kudi

Abin Da Ake Nufi Da Kyau

• Yana da muhimmanci a fara da matsalar "Ta yaya za mu samu kudi na dijital ba tare da banki ba?", a yi amfani da tsarin halaye daga Babi na 1 don gwada Bitcoin, a nuna labaran gaske na karbuwa, sannan a amince da iyakoki kamar saurin aiki da amfani da makamashi.
• Malamai su kasance da kwarin gwiwar fasaha ko da ba su san komai ba, su kasance masu shakku cikin girmamawa game da fa'idodi da hasarori, kuma su ci gaba da sha'awar jin ra'ayin dalibai.
• Dalibai su ga Bitcoin a matsayin fasaha mai ban mamaki ba kawai tallace-tallace ba, su fahimci babban kirkirar Satoshi wajen warware matsalar kashe kudi sau biyu, su ga Bitcoin a matsayin daya daga cikin zabuka da dama (ba ceto ba ne ko zamba), kuma su ci gaba da sha'awar abin da Bitcoin zai iya zama.
• Za a cimma burin koyo idan dalibai za su iya bayyana kirkirar Satoshi da dalilin muhimmancinta, su tantance halayen Bitcoin da halaye guda shida na kudi mai kyau, su fahimci nau'ikan masu shiga hanyar sadarwa da dalilin da yasa rarrabuwar iko ke da muhimmanci, su ga Bitcoin a matsayin amsa ga rikicin 2008 da matsalolin fiat, kuma su kwatanta Bitcoin, zinariya, da fiat cikin basira.

Gudanar da Lokaci

Idan lokaci ya takaita, a fifita:

• Dalilin da yasa aka kirkiro Bitcoin
• Yadda hanyar sadarwar ke ci gaba da aiki ba tare da shugaba ba
• Waye ke shiga cikin tsarin
• Dalilin da yasa ake ganin Bitcoin a matsayin kudi mai inganci
• Dalilin da yasa ikon kai ke bukatar alhakin kai

Idan lokaci ya wuce, a kara duba:

• Jadawalin tarihin kafin zamani: Ci gaban zuwa kudi mai zaman kansa
• Zane mai nuna bambanci tsakanin tsari mai iko guda, mai zaman kansa, da wanda ya rarrabu
• Bincike mai zurfi cikin yadda tsarin Nakamoto Consensus ke aiki
• Labarin karbuwar Bitcoin (El Salvador, cibiyoyi, aika kudi zuwa gida)

Idan Dalibai Na Fuskantar Wahala

• Dalilin da yasa ake bukatar Bitcoin → Takarar Babi na 4; kudi da babu wanda ke iko da shi.
• Rarrabuwar iko/yarjejeniya → "Ta yaya mutane 10,000 da ba su san juna ba za su amince?" Kwatancen wasan catur.
• Bitcoin a matsayin kudi mai inganci → Gwada halaye guda shida daga Babi na 1.

Lokaci: mintuna 90

Babban Manufa: Amfani da Bitcoin a kan sarkar yana koya wa ɗalibai yadda mallaka, adana kai tsaye, da tabbatarwa ke aiki a aikace, yana mai da ka'idar zama aiki kai tsaye na kuɗi.

Manufofin Koyo

A ƙarshen wannan darasin, ɗalibai ya kamata su iya:

• Gano hanyoyin da aka fi amfani da su wajen samun da musayar bitcoin, ciki har da hanyar kai tsaye tsakanin mutane da kuma hanyoyin musayar tsakiya.
• Bayyana bambanci tsakanin walat ɗin kai tsaye (self-custodial) da walat ɗin da wani ke rike maka (custodial), da kuma dalilin da yasa adana kai tsaye ke da muhimmanci a Bitcoin.
• Bayyana manufar mabuɗin sirri (private key), adireshin jama'a (public address), jimlar kalmomi (seed phrase), da fuskar walat (wallet interface).
• Kwatanta nau'ikan walat daban-daban da kimanta ribar su da hasararsu dangane da tsaro, sauƙi, sirri, da iko.
• Saita walat ɗin Bitcoin a wayar hannu da kuma bayyana yadda ake dawo da walat idan an rasa.
• Nuna yadda ake karɓa da aika mu'amalar bitcoin a kan sarkar.

Aiwatar da ka'idar "Kada Ka Dogara, Ka Tabbatar" wajen zaɓin walat, mu'amaloli, da amfani da Bitcoin gaba ɗaya.

Kayan Aiki & Albarkatu

Kayan Taimako na Gani

• Babi na 6 - Yadda Ake Amfani da Bitcoin

Dakin Karatu na Taimako

• Katin Koyon Kalmomi — Babi na 6 — Kalmomi: walat, mabuɗin sirri, adireshin jama'a, jimlar kalmomi, adana da wani, adana kai tsaye, UTXO, kuɗin mu'amala
• Jadawalin Kwatance & Takardun Bayani — Kwatanta nau'ikan walat (adana da wani, wayar hannu, na'urar hardware, takarda)
• Bayani na Fasaha & Cikakken Sharhi — Mabuɗan jama'a/sirri, tsarin UTXO, tabbatar da mu'amala
• Cikakken Bayani kan Tsaron Mabuɗin Sirri — Jimlar kalmomi, samo mabuɗi, hanyoyin ajiya, hanyoyin hari
• Jagorar Tsarin Mu'amala — Misali mataki-mataki na yadda mu'amalar Bitcoin ke aiki
• Jerin Mafi Kyawun Hanyoyin Tsaro — Kafin ka fara, ƙirƙirar walat, karɓa, aikawa, kariya daga yaudara

Ayyuka

• Mu'amaloli a Aiki
• Gasar Gudun Lightning
• Binciken Mempool

Koyarwa Ta Intanet

• Ka bayyana tun daga farko ko ɗalibai suna kallo ne kawai ko kuma suna saita walat ɗinsu da kansu.
• Yi amfani da hotunan kariyar kwamfuta masu girma da sauƙin karantawa a kowane matakin saita walat.
• Tsaya bayan kowane mataki ka tambayi ɗalibai su tabbatar da fahimta a cikin hira kafin a ci gaba.
• Ka ba da gargaɗi kai tsaye kafin sashen jimlar kalmomi kuma ka tunatar da ɗalibai kada su taɓa bayyana bayanan sirri a intanet.

Shiri

• Sauke kuma gwada manhajar walat ta wayar hannu (Blue Wallet ko Muun); shirya hotunan kariyar kwamfuta na muhimman matakai.
• Shirya jagorar saita walat (sauke → ƙirƙira → ajiye jimlar kalmomi → karɓa) don amfani da ita a matsayin tunatarwa.
• Tabbatar da cewa hanyar sadarwa/WiFi na aiki; ka shirya adireshin gwaji da QR code don nuna wa.

Tsari

Wannan darasin yana motsawa daga ka'ida zuwa aiki kai tsaye. Yanzu yana daidaita da tsarin Diploma kai tsaye don haka samun bitcoin, walat, saitawa, mu'amaloli, da tabbatarwa suna bayyana a ƙarƙashin manyan taken da ke cikin jagorar ɗalibai. Karin taimakon koyarwa yana ci gaba da kasancewa a cikin waɗannan sassan.

6.0 Gabatarwa, mintuna 8

Fara da haɗa wannan babi da wanda ya gabata:

• Idan Bitcoin kuɗi ne, ta yaya mutane ke samun sa da amfani da shi a zahiri?
• Me ake nufi da mallakar bitcoin ɗinka da gaske?
• Me yasa amfani da Bitcoin ya bambanta da amfani da manhajar banki?

Bayyana cewa wannan babi yana magana ne akan amfani da Bitcoin a aikace. Ɗalibai ba kawai suna koyo menene Bitcoin ba ne kawai, yanzu suna koyo yadda za su mu'amala da shi kai tsaye.

6.1 Samun da Musayar Bitcoin, mintuna 12

Bayyana cewa mutane na iya samun bitcoin ta hanyoyi daban-daban, ciki har da:

• karɓar albashi da bitcoin
• hako bitcoin
• musayar kuɗin gida da bitcoin a zahiri
• musayar kuɗin gida da bitcoin ta intanet

Sannan ka mai da hankali kan manyan hanyoyin samun bitcoin guda biyu da aka tattauna a babin:

• kai tsaye tsakanin mutane, a zahiri
• daga mutum zuwa mutum, ta yanar gizo
• musayar tsakiya

Bayyana bambance-bambancen fili.

Don P2P a zahiri, jaddada musayar kai tsaye ba tare da banki ko wani mai shiga tsakani ba, amma kuma ambaci hadarin da ke tattare da haduwa da mutane don musayar kudi.

Don P2P ta yanar gizo, bayyana escrow cikin sauki, a matsayin hanyar rage hadarin abokin ciniki yayin da har yanzu ana ba da damar musayar kai tsaye tsakanin mutane.

Don musayar tsakiya, bayyana fili cewa suna da sauki, amma suna bukatar masu amfani su dogara da kamfani, sau da yawa suna raba bayanan kansu, kuma suna barin kudade a hannun wani har sai an cire su. Wannan wuri ne mai kyau don jaddada cewa sauki yawanci yana zuwa da sadaukarwa a fannin sirri da 'yanci.

6.2 Gabatarwa zuwa Wallet ɗin Bitcoin, mintuna 35

Menene Wallet ɗin Bitcoin a zahiri

Bayyana kuskuren da ake yawan yi nan take: ba a adana bitcoin a cikin manhajar wallet kamar yadda ake adana kudi a jaka ba.
Bitcoin yana nan a cikin littafin bayanai da hanyar sadarwa ke kula da shi. Abin da mai amfani ke iko da shi shi ne damar kashe shi ta hanyar mabuɗan sirri.

Sannan bayyana abubuwa biyu da mutane ke nufi da "wallet":

• tsarin mabuɗan sirri, wanda ake samar da adireshi daga gare shi
• manhaja ko hanyar da ake amfani da ita don mu'amala da hanyar sadarwa

Yi amfani da misalin imel na babin idan zai taimaka:

• adireshin jama'a = kamar adireshin imel da zaka iya rabawa
• mabuɗin sirri = kamar kalmar sirri da dole ne ka kiyaye

Kasance da cikakken bayani a nan: duk wanda ke da iko da mabuɗan sirri, shi ke da ikon bitcoin. Wannan shi ne muhimmin ra'ayi da dalibai dole su fahimta.

Wallet ɗin Kai-tsare da Wallet ɗin Tsarewa

Wannan daya daga cikin muhimman sassan babin ne.

Bayyana bambanci a fili:

• Wallet ɗin kai-tsare: mai amfani ke da iko da mabuɗan sirri
• Wallet ɗin tsarewa: wani na uku ke da iko da mabuɗan sirri a madadin mai amfani

Sannan bayyana bambance-bambancen:

Kai-tsare

• cikakken iko da kudade
• ba a bukatar izini
• kariya daga kwace kudi ba bisa ka'ida ba
• babban nauyi
• ba a da saukin dawo da wallet idan an rasa kalmar sirri

Tsarewa

• saukin dawo da wallet da taimako
• sauki ga masu farawa
• fiye da fuskantar toshe asusu, satar bayanai, da ikon wani
• mai amfani ba shi da cikakken iko da bitcoin

Wannan lokaci ne da ya dace a jaddada wannan jimla:

"Ba naka ba ne idan ba kai ke da mabuɗin ba."

Dalibai su bar wannan sashe suna fahimtar ba kawai taken ba, har da abin da yake nufi a aikace.

Nau'ikan Wallet daban-daban da Yadda Ake Zabar Daya

Gabatar da nau'ikan wallet da aka tattauna a babin:

• wallet ta yanar gizo
• wallet ta wayar hannu
• wallet ta kwamfuta
• wallet ta na'ura mai ƙarfi
• wallet ta takarda

Kada ka nuna daya a matsayin mafi kyau. Maimakon haka, bayyana cewa kowanne yana da sadaukarwa tsakanin:

• tsaro
• sirri
• sauki
• dacewa
• kuɗin aiki
• iko
• suna mai kyau

Hakanan a bayyana cewa muna ba da shawarar a kula da ko manhajar walat ɗin buɗaɗɗen tushe ce, domin kayan aikin buɗaɗɗen tushe za a iya duba su, tantance su, kuma al'umma za ta iya ci gaba da su. Wannan yana da alaƙa kai tsaye da ka'idar tabbatarwa a cikin Bitcoin.

6.3 Saita Walat ɗin Bitcoin a Wayar Salula, mintuna 10

Ku jagoranci ɗalibai ta hanyar tsarin asali da aka nuna a babin:

• sauke walat ɗin
• ƙirƙiri sabon walat
• haifar da kuma rubuta kalmomin dawo da walat
• tabbatar da kalmomin dawo da walat
• ƙara ƙarin tsaro idan akwai
• buɗe walat ɗin kuma nemo aikin karɓa

Bayyana gargaɗin kalmomin asiri sosai:

• idan an rasa kalmomin asiri, za a iya rasa damar shiga kuɗin
• idan wani ya samu kalmomin asiri, zai iya ɗaukar kuɗin

Idan ɗalibai suna yin wannan da hannu, malamai su tsaya a kowane mataki su tabbatar kowa ya fahimta abin da suke yi. Idan ajin yana da fahimta ne kawai, za a iya bayyana wannan sashe a matsayin bayani maimakon a yi shi kai tsaye. Zaɓin dawo da aka nuna a babin yana da amfani wajen bayyana cewa za a iya dawo da walat idan an adana kalmomin asiri daidai.

6.4 Karɓa da Aika Ma'amaloli, mintuna 17

Karɓa da Aika Ma'amaloli a Sarka

Yanzu a bayyana yadda ma'amaloli a sarka ke aiki.

Don karɓar bitcoin:

• buɗe walat ɗin
• danna karɓa ko ajiya
• kwafa adireshin, raba hanyar haɗi, ko nuna lambar QR

Don aikawa da bitcoin:

• buɗe walat ɗin
• liƙa ko duba adireshin mai karɓa
• shigar da adadin
• duba duk bayanai sau biyu
• aika ma'amala zuwa sarka
• jira tabbatarwa

Bayyana waɗannan muhimman abubuwa:

• ma'amala tana canja mallaka, ba tsabar kuɗi na zahiri ba
• ma'amaloli ba za a iya juyawa ba
• nodes suna tabbatar da inganci
• ma'adinai suna saka ma'amaloli a cikin bulogi
• kuɗin ma'amala yana shafar fifikon tabbatarwa
• ma'amaloli a sarka gabaɗaya suna da tsaro, amma suna ɗaukar lokaci kuma galibi sun fi na Lightning tsada

Zanen kwarara na ma'amala da ke cikin babin yana da amfani musamman a nan, domin yana taimaka wa ɗalibai su hango hanyar daga buƙatar walat zuwa tabbatarwar hanyar sadarwa.

Ma'amaloli a Aiki da Aikin Raba-Roles

Yi amfani da tsarin aikin haɗin gwiwa daga babin don ƙarfafa fahimta. Bayyana rawar guda huɗu da ke ciki:

• mai aikawa
• mai karɓa
• ma'adani
• mai gudanar da node

Hanya mai sauƙi a aji ita ce a raba rawar sannan a bi ma'amala ɗaya mataki-mataki. Wannan yana taimaka wa ɗalibai su fahimci cewa ma'amalar Bitcoin ba sihiri ba ce, tsari ne da ke buƙatar amincewa, tabbatarwa, saka a cikin bulogi, da sabunta littafin lissafi.

Manufar a nan ba zurfin fasaha ba ne. Manufar ita ce a taimaka wa ɗalibai su fahimci wanene ke yin me a cikin ma'amala da dalilin da yasa tabbatarwa ke da muhimmanci.

6.5 Kada Ka Dogara, Ka Tabbatar, mintuna 8

Bayyana cewa wannan yana shafar:

• walat
• kasuwanni
• manhajoji
• bayanan ma'amala
• ikiran game da "riba mai sauƙi"
• ayyuka da ke kwaikwayon kamar Bitcoin

Bayyana a fili cewa amfani da Bitcoin yana buƙatar mai amfani ya yi tunani mai zurfi, ya tabbatar da abin da yake amfani da shi, kuma ya guji amincewa da komai ba tare da bincike ba. Hakanan, bayyana dalilin da yasa kayan aikin buda-tushen (open-source) ke da muhimmanci a wannan yanayin: suna ba da damar tabbatarwa mai zaman kansa.

Kammalawa da Tabbatar da Fahimta

Rufe da wasu tambayoyi masu sauri:

• Menene bambanci tsakanin walat ɗin da ke hannun wani (custodial) da walat ɗin da kai kake rike da shi (self-custodial)?
• Me yasa jumlar tsaba (seed phrase) take da matuƙar muhimmanci?
• Me ke faruwa idan ka aika mu'amala a kan sarkar (on-chain transaction)?
• Me yasa mu'amaloli a kan sarkar (on-chain) suke ɗaukar lokaci fiye da wasu biyan kuɗi na Bitcoin?
• Me ake nufi da "Kada ka yarda kawai, tabbatar da gaskiya" a aikace?

Bayanan Malami

Wannan babi yana da matuƙar amfani a aikace, don haka a fifita bayani mai sauƙi, tsaro, da maimaitawa.

Dalibai ba lallai ba ne su kware da kowanne irin walat a aji guda. Babban burin shine:

• fahimtar asalin walat
• fahimtar rike da kanka (self-custody)
• koyon yadda mu'amala ke gudana
• karɓar tunani na tabbatarwa mai alhakin kai

A yi taka-tsantsan musamman idan ana magana game da jumlar tsaba da kafa walat. Dalibai su fita da fahimtar cewa waɗannan ba ƙananan bayanai ba ne, su ne ginshikin mallakar Bitcoin.

Mafi amfani a gani da ayyuka a wannan babi sune:

• kwatanta tsakanin walat ɗin da ke hannun wani da wanda kai kake rike da shi
• teburin kwatanta fa'idodi da rashin fa'idar nau'ikan walat
• aikin kafa walat mataki-mataki
• zane mai nuna yadda mu'amala ke gudana
• aikin mu'amala bisa rawar da aka baiwa kowa

Abin Da Ake Nufi Da Kyau

• Yana da muhimmanci a tabbatar dalibai sun kafa walat ko kuma sun kalli kwatance mai kyau, a mai da jumlar tsaba ta zama cibiyar da aka ce "Wannan kalmomi 12 SU ne Bitcoin ɗinka," a gwada yanayi kamar "Me ke faruwa idan ka rasa wayarka?", da kuma yin atisaye na gane yaudara (phishing).
• Malamai su zama masu jagoranci a aikace waɗanda sun taɓa yin hakan a baya, su kula da tsaro ba tare da tsoro mai yawa ba, kuma su kasance masu gaskiya game da wahalar da ke ciki da kuma irin koyon da ake buƙata.
• Dalibai su ji sun koyi fasaha da za su iya amfani da ita, su fahimci cewa jumlar tsaba gaskiya ce kuma tana da muhimmanci ba wai abu ne mai sauƙi ba, su ji suna iya rike Bitcoin ɗinsu da kansu, kuma su fahimci cewa rabawa (decentralization) na buƙatar alhakin kai.
• Za a cimma burin koyo idan dalibai sun iya kafa walat kuma su fahimci bambanci tsakanin maɓallan jama'a da masu zaman kansu, su fahimci bambanci tsakanin walat ɗin da ke hannun wani da wanda kai kake rike da shi, su iya bayyana yadda mu'amala ke aiki ciki har da shigarwa, fitarwa, da kuɗin mu'amala, su nuna sanin tsaro ciki har da kare jumlar tsaba, kuma su iya tambayar tambayoyi masu muhimmanci game da mallaka da iko.

Gudanar da Lokaci

Idan lokaci ya yi ƙanƙanta, a fifita:

• Fahimtar asalin walat
• Fahimtar rike da kanka (self-custody)
• Koyon yadda mu'amala ke gudana
• Karɓar tunani na tabbatarwa mai alhakin kai

Idan lokaci ya wuce, a ɗauki lokaci a kan:

• Teburin kwatanta walat ɗin da ke hannun wani da wanda kai kake rike da shi
• Teburin kwatanta fa'idodi da rashin fa'idar nau'ikan walat
• Aikin kafa walat mataki-mataki tare da kwatance kai tsaye
• Zane mai nuna yadda mu'amala ke gudana tare da lissafin kuɗin mu'amala
• Hanyoyin tsaro na ci gaba da la'akari da walat na na'ura (hardware wallet)

Idan Dalibai Na Fuskantar Wahala

• Jumlar tsaba a matsayin "gaskiya" → "Wannan jumla ITA ce bitcoin ɗinka; babu sabis na abokin ciniki."
• Maɓallan jama'a da masu zaman kansu → Kwatanta da imel (adireshi da kalmar sirri).
• Dalilin da yasa yake da wahala → "Kai kake da iko; kai ke da alhaki." Gane bambanci.

Lokaci: mintuna 90

Babban Manufa: Hanyar Lightning tana sa Bitcoin ya fi dacewa don biyan kudi na yau da kullum ta hanyar ba da damar mu'amaloli masu sauri da arha yayin da Bitcoin ke zama tushen tsarin.

Manufofin Koyo

A ƙarshen wannan darasin, ɗalibai ya kamata su iya:

• Bayyana menene Hanyar Lightning da dalilin da yasa aka gina ta a kan Bitcoin.
• Kwatanta mu'amaloli na kan-sarkar da na Lightning dangane da sauri, kuɗi, da bambancin tsaro.
• Bambanta tsakanin walat ɗin Lightning na ajiyar kai da na ajiyar wani, da kuma bayyana dalilin da yasa ajiyar kai ke da muhimmanci.
• Saita walat ɗin Lightning kuma bayyana rawar da kalmar asiri (seed phrase) ke takawa wajen dawo da walat.
• Nuna yadda biyan kuɗi ta Lightning ke tafiya a cikin hanyar sadarwa, ko da idan masu amfani biyu ba su da tashar kai tsaye a tsakaninsu.
• Gano hanyoyin amfani da Bitcoin a rayuwar yau da kullum ta hanyar Lightning, ciki har da sayen kofi, kayan abinci, biyan 'yan kasuwa, da kashe kuɗi a cikin gari.
• Bayyana yadda kayan aiki kamar BTCPay Server, BTCMap, da katunan kyauta ke taimakawa wajen faɗaɗa amfani da Bitcoin a aikace.
• Bayyana menene tattalin arzikin zagaye na Bitcoin da dalilin da yasa Lightning ke sa hakan ya fi yiwuwa.

Kayan Aiki & Albarkatu

Kayan Gani

• Babi na 7 - Amfani da Bitcoin a Rayuwar Yau da Kullum

Dakin Taimako

• Katin Koyon Kalmomi — Kalmomi: Hanyar Lightning, tashar biyan kuɗi, hanyar wucewa, Layer 2, tattalin arzikin zagaye, aika kuɗi daga waje
• Misalan Gaskiya & Dakin Nazari — El Salvador, tattalin arzikin zagaye na Austin, labaran karɓar Lightning daga 'yan kasuwa
• Jadawalin Kwatance & Takardun Bayani — Kwatanta Kan-Sarkar da Lightning; Kwatanta Kuɗi & Sauri tsakanin hanyoyin biyan kuɗi
• Bayani Mai Sauƙi Kan Hanyar Lightning — Yadda tashoshin biyan kuɗi ke aiki ba tare da amfani da kalmomin fasaha ba; hanyar wucewa; tsaro; hanyoyin amfani
• Jagorar Yanayin Biyan Kuɗi — Mataki-mataki: aika wa aboki, karɓar kuɗi, aika kuɗi daga waje, karɓa a matsayin mai aikin kai
• Kayan Kwatanta Kuɗi & Sauri — Yaushe za a yi amfani da Lightning, kan-sarkar, ko banki (tare da misalan kuɗi)

Ayyuka

• Gasar Gudun Lightning

Koyarwa Ta Kan Layi

• Yi amfani da nunin kwatanta gefe-da-gefe don biyan kuɗi na kan-sarkar da na Lightning.
• Fara da misali na rayuwa kamar sayen kofi ko aika kuɗi daga waje don ɗalibai su fahimci dalilin da yasa aka ƙirƙiri Lightning.
• Yi amfani da zane mai sauƙi na hanyar wucewa tsakanin mutane uku don bayanin hanyar sadarwa ya kasance a bayyane.
• Kiyaye bayanin yadda tashoshi ke aiki a sauƙaƙe sai dai idan ajin ya riga ya fahimta sosai.

Shiri

• Sauke walat ɗin Lightning kuma shirya hotunan kariyar kwamfuta da ke nuna saurin mu'amala na kan-sarkar (mai jinkiri) da na Lightning (mai sauri) a gefe-da-gefe.
• Bincika 'yan kasuwa ko al'ummomi 2-3 da ke amfani da Lightning; adana BTCMap.org don tunani.
• Shirya jadawalin kwatanta kan-sarkar da Lightning (sauri, kuɗi, tsaro, amfani) don rabawa.

Hanyar Gudanarwa

Wannan darasin yana nuna wa ɗalibai yadda Bitcoin ke zama mai amfani don biyan kuɗi na yau da kullum ta hanyar Hanyar Lightning. Jagorar yanzu tana bin tsarin Diploma kai tsaye don haka manyan sassan Lightning suna daidaita da jagorar ɗalibai, yayin da kwatance, kayan aikin 'yan kasuwa, da kayan tattalin arzikin zagaye suna kasancewa a inda suka dace.

7.0 Gabatarwa, mintuna 8

Fara da danganta wannan babi da wanda ya gabata:

• Idan Bitcoin yana aiki a kan-sarkar, me yasa aka buƙaci wani mataki na gaba?
• Me ke faruwa idan mutane suna son yin ƙananan biyan kuɗi da sauri?
• Wane irin tsarin biyan kuɗi zai fi dacewa don sayen kofi, kayan abinci, ko biyan aboki?

Bayyana cewa wannan babi yana mai da hankali ne kan amfani da Bitcoin a rayuwar yau da kullum, musamman idan sauri da ƙarancin kuɗi ke da muhimmanci. Ka bayyana a fili cewa Lightning an gina ta ne a kan Bitcoin, ba daban ba.

7.1 Hanyar Lightning, mintuna 25

Menene Hanyar Lightning

Bayyana cewa Hanyar Lightning tsarin biyan kuɗi ne da aka gina a kan Bitcoin wanda ke ba masu amfani damar aika da karɓar bitcoin cikin sauri da arha. Yana aiki ne ta hanyar motsa ƙananan biyan kuɗi da yawa daga babban sarkar, sannan a ƙarshe a daidaita sakamakon a kan-sarkar daga baya.

Hanya mai sauƙi don bayyana shi ita ce misalin biyan bashin kofi daga babin:

• maimakon biyan kowanne abu ɗaya bayan ɗaya a kan-sarkar
• mutane biyu suna buɗe tashar biyan kuɗi
• suna sabunta ma'auni yayin da suke mu'amala
• sai dai a ƙarshe ma'auni ne kawai ake rubutawa a kan blockchain lokacin da suka rufe tashar

Hakan yana sa Lightning ya fi sauri da arha don ƙananan biyan kuɗi akai-akai. Hakanan ka bayyana cewa biyan kuɗi ta Lightning na iya wucewa ta hanyar sadarwa, don haka masu amfani ba sai suna da tashar kai tsaye da kowa ba kafin su biya.

A kan-sarkar da Lightning

Yanzu bayyana bambancin sosai a fili.

Ma'amaloli a kan-sarkar

• suna faruwa kai tsaye a kan blockchain na Bitcoin
• galibi suna ɗaukar lokaci
• suna dogara da shigar da su cikin bulok da tabbatarwa
• suna da ƙarfi wajen tsaro
• zai iya zama mafi tsada dangane da kuɗin ma'amala

Ma'amaloli na Lightning

• suna faruwa a wani mataki na biyu da aka gina a kan Bitcoin
• suna kammala da sauri sosai
• galibi suna da arha sosai
• suna da amfani don ƙananan biyan kuɗi da masu yawan faruwa
• suna da wasu sauye-sauye idan aka kwatanta da ma'amala a kan-sarkar

Ka sauƙaƙa babban batu: kan-sarkar ya fi ƙarfi don kammala ma'amala na ƙarshe, Lightning ya fi ƙarfi don sauri da amfani yau da kullum mai arha. Wannan kwatancen yana da amfani musamman a nan.

7.2 Nau'ikan Wallet na Lightning, mintuna 10

Bayyana cewa wallet na Lightning yana yin aiki iri ɗaya da wallet na Bitcoin, karɓa da aika bitcoin, amma an tsara shi don amfani a kan hanyar sadarwar Lightning. Sannan ka bayyana manyan bambance-bambancen wallet da ke cikin babin:

• na kai-tsare: mai amfani ne ke da iko da makullin
• na tsarewa: wani ne ke da iko da makullin

Bayyana babban sauye-sauyen:

• wallet na tsarewa na iya zama mafi sauƙi da dacewa
• amma mai amfani zai dogara da izini da ikon wani
• wallet na kai-tsare yana ba da ƙarin iko da 'yanci

Kuma ƙarfafa shawarwarin babin don fifita wallet na buda-tushen, domin kayan aikin buda-tushen za a iya duba su, inganta su, da tabbatar da su ta al'umma.

7.3 Saita Wallet na Bitcoin Lightning, mintuna 10

Ka jagoranci ɗalibai ta hanyar matakan saiti na asali:

• zazzage wallet na Lightning
• ƙirƙiri sabon wallet
• rubuta kalmomin dawo da wallet
• tabbatar da kalmomin a daidai tsari
• ƙara ƙarin tsaro idan wallet ɗin ya ba da dama
• fara amfani da wallet ɗin

Kasance da bayani sosai game da kalmomin asali:

• shi ne ke ba mai amfani damar dawo da wallet
• idan an rasa shi, ana iya rasa damar shiga kuɗi
• idan wani ya samu, zai iya sarrafa kuɗin

Wannan sashe ya kamata ya ƙarfafa alhakin mai amfani da kula da tsaro, kamar yadda aka yi a babin kan-sarkar.

7.4 Aika da Karɓar Ma'amaloli na Lightning, mintuna 17

Yadda Ma'amaloli na Lightning ke Aiki a Aiki

Yi amfani da misalin Marcia, Jeff, da Eve don bayyana hanyar biyan kuɗi. Marcia ba lallai ta buƙaci tashar kai tsaye da Eve ba. Za a iya tura biyan kuɗinta ta Jeff, wanda ke da alaƙa da hanyar sadarwa, kuma har yanzu za ta isa ga Eve cikin tsaro.

Bayyana waɗannan abubuwan a fili:

• Biyan kuɗi na Lightning na iya wucewa ta masu shiga tsakani
• wadannan masu shiga tsakani suna taimakawa wajen tura biyan kuɗi
• hanyar tura biyan kuɗi ba yana nufin masu amfani suna dogara da banki ko cibiyar biyan kuɗi ba
• hanyar sadarwar na amfani da lissafi don tabbatar da biyan kuɗi ya isa ga wanda aka nufa

Wannan yana taimakawa ɗalibai su fahimci cewa Lightning har yanzu kai tsaye ne tsakanin mutane, ko da biyan kuɗi na wucewa ta hanyar sadarwa mai faɗi. Idan ya dace, nuna cewa babin ya kuma ambaci cewa masu gudanar da nodes na iya samun kuɗin shiga da ƙarfafa hanyar sadarwa ta hanyar tura biyan kuɗi.

Cika Tashoshi da Amfani da Lightning Sau da Dama

Kara bayyana misalin Mina:

• Mina ta motsa bitcoin daga wallet ɗin ta na kan-sarkar zuwa wallet ɗin ta na Lightning
• wannan yana cika tashar biyan kuɗi
• sai ta iya yin biyan kudi sau da dama ba tare da sake bude tsarin a kowane lokaci ba
• idan an rufe tashar, ana daidaita ragowar karshe a kan sarkar

Bayyana muhimmin iyaka: kudaden da aka kulle a cikin tashar mai aiki ana amfani da su ne don Lightning kuma ba su samuwa don amfani kai tsaye a kan sarkar a lokaci guda. Wannan yana taimaka wa dalibai su fahimta cewa Lightning yana da karfi, amma yana da tsarin biyan kudi daban.

7.5 Siyan Kofi da Kayayyakin Gida da Bitcoin, mintuna 20

Amfanin Yau da Kullum

Sauya daga fasaha zuwa rayuwa ta zahiri.

Bayyana cewa Lightning yana da amfani musamman wajen:

• siyan kofi
• kayayyakin gida
• siyayya
• biyan abokai
• kananan mu'amaloli na yau da kullum

Misalin Mina a babin yana taimakawa wajen nuna dalilin da yasa Lightning ya fi dacewa fiye da hanyoyin biyan kudi na gargajiya a lokuta da dama: yana da sauri, kudin aiki kadan, ba shi da iyaka, kuma kowa na iya amfani da shi ko da ba su da asusun banki. Teburin kwatanta da zane-zanen tsarin biyan kudi suna da amfani sosai a nan, musamman wajen nuna yawan masu shiga tsakani a biyan kudi ta kati na gargajiya.

Kayan Aikin 'Yan Kasuwa da Kashe Bitcoin a Duniya ta Gaskiya

Yanzu bayyana yadda kasuwanci da masu amfani za su iya amfani da Lightning a rayuwar yau da kullum.

Bayyana manyan hanyoyi ko kayan aiki guda uku a babin:

BTCPay Server

• na'urar biyan kudi mai budadden tushe
• yana ba 'yan kasuwa damar karbar bitcoin kai tsaye
• babu wanda ke tsaka-tsaki yana sarrafa kudade
• yana da amfani ga biyan kudi na kasuwanci ta yanar gizo da na zahiri

BTCMap

• yana taimaka wa masu amfani su nemo 'yan kasuwa da al'ummomi da ke karbar bitcoin
• yana ba mutane damar bincika a yankinsu
• al'umma na iya sabunta shi

Katunan kyauta da takardun rangwame

• kayan aiki na wucin gadi don kashe bitcoin inda ba a fara karba kai tsaye ba
• yana taimakawa cike gibin yayin da karbuwa ke karuwa

Wannan sashe yana da muhimmanci domin yana nuna wa dalibai cewa amfani da Bitcoin ba zato ba ne kawai. Akwai kayan aiki na gaskiya da mutane za su iya amfani da su a yau.

Tattalin Arzikin Zagaye da Bitcoin a Matsayin Hanyar Musanya

Kammala babban abun da ke ciki ta hanyar bayyana cewa tattalin arzikin zagaye al'umma ce inda mahalarta ke kokarin siye da sayar wa juna gwargwadon iko. Idan aka shafi Bitcoin, wannan yana nufin 'yan kasuwa, ma'aikata, da masu amfani suna zabar yin mu'amala da bitcoin da tallafa wa juna ta fuskar tattalin arziki.

Bayyana dalilin da yasa Lightning ke da muhimmanci a nan:

• biyan kudi kusan nan take suke
• kudin aiki kadan ne
• kananan biyan kudi sun zama masu yiwuwa
• kasuwanci a cikin gida ya fi sauki a dore

Za ka iya ambata cewa babin ya nuna misalai kamar Arnhem da Bitcoin Beach, yana nuna cewa tattalin arzikin zagaye ba zato ba ne. Sun riga sun wanzu kuma suna ci gaba da girma. Jadawalin gani yana da amfani musamman a nan

Kammalawa da Tabbatar da Fahimta

Kammala da wasu tambayoyi masu sauri:

• Me yasa aka gina Lightning Network?
• Mene ne babban bambanci daya tsakanin biyan kudi a kan sarkar da na Lightning?
• Me yasa rike kudi da kanka ke da muhimmanci a walat din Lightning?
• Ta yaya mutum zai iya karbar biyan Lightning ba tare da tashar kai tsaye da kowa ba?
• Mene ne tattalin arzikin zagaye na Bitcoin?

Bayanan Malami

Ka tabbatar da babban jigon koyarwa ya bayyana: Bitcoin shine matakin asali, Lightning yana taimakawa wajen sa biyan kudi na yau da kullum ya zama mai sauri da araha.

Wannan babi ya kamata ya kasance mai amfani da fahimta, ba mai cike da fasaha ba.

Ka fifita fahimta fiye da zurfin fasahar tashoshi.

Mafi mahimmancin abubuwan da za a fifita idan lokaci ya yi kadan sune:

• menene Lightning
• bambance-bambancen amfani tsakanin on-chain da Lightning
• kula da walat da yadda ake saita shi
• biyan kudi a zahiri
• tattalin arzikin zagaye

Mafi amfani daga cikin hotunan wannan babi sune:

• kwatancen tsakanin on-chain da Lightning
• bambance-bambancen walat
• misalin hanyar biyan kudi tare da Marcia, Jeff, da Aisha
• teburin kwatance da jadawalin iyaka
• zane-zanen yadda ake sarrafa biyan kudi na gargajiya
• jadawalin lokaci na tattalin arzikin zagaye

Abin Da Ake Nufi Da Kyau

• Yana da muhimmanci a fara da matsalar "Bitcoin yana daukar minti 10 kuma yana kashe Naira 2,000," a bayyana Lightning a matsayin hanya mai sauri a saman Bitcoin, a kawo misalai na gaske daga 'yan kasuwa da hanyoyin aika kudi, sannan a kirkiri itacen yanke shawara don sanin lokacin amfani da on-chain ko Lightning.
• Malamai su kasance masu amfani da abin da Lightning ke magancewa a zahiri, su raba labarai daga wuraren da ake amfani da Bitcoin, su bayyana bambance-bambancen da ke akwai, kuma su kasance masu gaskiya game da yaduwar amfani yayin da suke nuna sha'awa ga damar da ke akwai.
• Dalibai za su ga yadda Bitcoin ke aiki wajen biyan kudi a zahiri, su fahimci cewa sauri da kudin aiki suna da muhimmanci, su hango tattalin arzikin zagaye inda Bitcoin ke ci gaba da zama a cikin gari, su gane cewa Lightning ≠ Bitcoin (kayan aiki daban-daban don dalilai daban-daban), kuma su fara sha'awar tsarin tattalin arziki da aka gina akan biyan Bitcoin.
• Za a cimma burin koyo idan dalibai za su iya bayyana Lightning Network a matsayin wani mataki a saman Bitcoin, su fahimci asalin tashar biyan kudi da hanyar biyan kudi, su ga misalan amfani na Lightning, su kwatanta on-chain da Lightning a yanayi daban-daban, su fahimci ma'anar tattalin arzikin zagaye, kuma su gane bambance-bambancen kowanne tsari.

Gudanar da Lokaci

Idan lokaci bai isa ba, fifita:

• Menene Lightning
• Bambance-bambancen amfani tsakanin on-chain da Lightning
• Biyan kudi a zahiri
• Tattalin arzikin zagaye

Idan lokaci ya wuce, kara lokaci a kan:

• Yadda tashar biyan kudi da hanyar biyan kudi ke aiki
• Kayan kwatanta kudin aiki da sauri
• Nazarin misalan tattalin arzikin zagaye na El Salvador da Austin
• Yin rangadin misalan biyan Lightning a aikace

Idan Dalibai Na Fuskantar Wahala

• Dalilin da yasa ake da Lightning → Kwatanta: minti 10/Naira 2,000 da daƙiƙa/kadan daga kobo.
• Tashar biyan kudi → Kwatanta da ajiyar bashin shayi a Café; a biya a ciki kafin a daidaita a kan Bitcoin.
• Dalilin da yasa yake da muhimmanci a duniya → "Me zai faru idan babu banki amma kana da Bitcoin?"

Lokaci: mintuna 90

Babban Manufa: Tsaron Bitcoin yana dogara ne da wasu sauki amma masu ƙarfi na fasaha kamar makullai, sa hannun dijital, hash, da UTXOs, waɗanda ke ba da damar mallaka da tabbatarwa ba tare da wata hukuma ta tsakiya ba.

Manufofin Koyo

A ƙarshen wannan darasin, ɗalibai ya kamata su iya:

• Bayyana yadda makullin jama'a da na sirri ke taimakawa wajen kare mallakar Bitcoin da mu'amaloli.
• Fassara menene sa hannun dijital da yadda yake tabbatar da cewa mai mallaka ne ya amince da mu'amala.
• Bayyana, cikin sauki, ma'anar lissafin sirri, ɓoye bayanai, da buɗe bayanai a cikin tsarin Bitcoin.
• Fassara hashing da bayyana dalilin da yasa ayyukan hash ke da muhimmanci ga tsaron Bitcoin da sahihancin bayanai.
• Gano wasu muhimman halaye na aikin hash, kamar fitarwa mai tsawon dindindin, aiki ɗaya-zuwa, da sauyawa idan an canza ƙananan bayanai.
• Bayyana tsarin UTXO da yadda ake kashe bitcoin, karɓa, da dawo da canji ta hanyar fitarwar mu'amala.
• Bayyana yadda nodes ke hana kashe kuɗi sau biyu ta hanyar duba ko an riga an kashe wata fitarwa.

Kayan Aiki & Albarkatu

Kayan Nuna Hoto

• Babi na 8 - Yadda Bitcoin ke Aiki

Dakin Karatu na Taimako

• Katin Koyon Kalmomi — Babi na 8 — Kalmomi: lissafin sirri, hash, UTXO, sa hannun dijital, makullin sirri/jama'a, itacen merkle, blockchain
• Dakin Karatu na Kuskurre — Babi na 8 — Magance: "za a iya dawo da seed phrase da ta bace," "makullin sirri = kalmar sirri," "blockchain ba a san kowa ba"
• Bayani na Fasaha & Cikakken Bayani — Ayyukan hash, makullin jama'a/sirri, tsarin UTXO, tsaron Proof of Work

Ayyuka

• Mu'amaloli a Aiki
• Binciken Mempool

Koyarwa ta Kan Layi

• Yi amfani da allo mai zane na dijital kuma ka zana kowanne ra'ayi kai tsaye maimakon dogaro da bayani da baki kawai.
• Koyar da ra'ayi guda na fasaha a lokaci guda kuma ka tsaya sau da yawa don duba fahimta.
• Yi amfani da hotuna don makullai, sa hannun dijital, hash, da UTXOs don ɗalibai su iya bin tsarin.
• Ka sa burin ya kasance fahimta, ka guji zurfafa cikin lissafi ko kalmomin fasaha masu wahala.

Shiri

• Shirya kuma ka lamiɗa zane-zane: makullin jama'a/sirri, sa hannun dijital, tsarin UTXO, hashing (aiki ɗaya-zuwa).
• Ajiye adireshin mai duba blockchain da kalkuleta hash SHA-256; zaɓi mu'amaloli na gaske na Bitcoin guda 2-3 don bi mataki-mataki.
• Shirya bayanan allo don bayanin shigarwa, fitarwa, da yadda mu'amaloli ke tabbatarwa a blockchain.

Hanyar Gudanarwa

Wannan darasin yana ba ɗalibai damar kallon farko ga bangaren fasaha na Bitcoin ba tare da buƙatar sanin fasaha tun farko ba. Jagorar yanzu tana bin tsarin taƙaitaccen kamar na Diploma, inda aka haɗa lissafin sirri a ƙarƙashin taken guda ɗaya da UTXOs a ƙarƙashin wani.

8.0 Gabatarwa, mintuna 8

Fara da saita tsammanin:

• Me ke sa Bitcoin ya zama mai tsaro idan babu babban banki da ke kula da shi?
• Ta yaya hanyar sadarwa za ta san ko mutum na da gaske ne bitcoin da yake ƙoƙarin tura wa?
• Me ke faruwa a bayan fage idan wani ya yi mu'amala da Bitcoin?

Bayyana cewa wannan babi yana mai da hankali ne kan tushe na fasaha na Bitcoin, musamman makullai, sa hannun dijital, hashing, da UTXOs. Hakanan ka kwantar wa ɗalibai hankali cewa ba sai sun zama injiniyoyi ba don fahimtar muhimmin tsarin. Babi ɗin da kansa yana bayyana wannan a fili ta hanyar kwatanta Bitcoin da intanet, mutane da yawa suna amfani da shi kowace rana ba tare da fahimtar kowane mataki a ƙasa ba.

8.1 Tsaro ta Lissafin Sirri, mintuna 57

Bitcoin a matsayin Littafin Lissafi da ke ajiye a Kan Kwamfutoci da yawa

Fara da sauƙaƙen bayanin babin game da hanyar sadarwar Bitcoin:

• Bitcoin rikodin mu'amaloli ne
• wannan rikodin yana ajiye a kan kwamfutoci da yawa da ake kira nodes
• littafin lissafi yana a fili kuma ba a bayyana sunaye kai tsaye ba
• yana nuna adireshi da tarihin mu'amala, ba bayanan sirrin mutum ba

Wannan sashe yana taimakawa ɗalibai su haɗa da abin da suka riga suka sani daga babi na baya. Bitcoin ba ya dogara da asusun ɓoye a cikin banki. Yana dogara ne da littafin lissafi da kowa zai iya duba. yana da amfani musamman a nan saboda yana nuna masu amfani, walat, da babbar hanyar sadarwar Bitcoin da ke haɗe da littafin lissafi na jama'a.

Makullin Jama'a da Sirri

Yanzu ka shiga lissafin sirri.

Bayyana cewa kowanne mai amfani da Bitcoin yana da:

• makullin sirri, wanda dole ne ya kasance asiri
• maɓallin jama'a, wanda za a iya rabawa

Bayyana manufarsu a cikin sauki:

• maɓallin sirri yana tabbatar da iko kuma yana ba da izinin kashe kudi
• maɓallin jama'a yana taimakawa wasu su tabbatar da cewa an amince da mu'amala daidai

Muhimmin darasi daga babin shine My First Bitcoin yana amfani da tsarin ɓoyayyen maɓalli na jama'a/na sirri, ba tsohon tsarin da mutane biyu dole su fara raba sirrin maɓalli ɗaya ba. Wannan yana da muhimmanci saboda yana ba da damar tabbatarwa cikin aminci ba tare da tilasta masu amfani su bayyana sirrin da ke kare kuɗinsu ba.

Za ka iya bayyana shi kamar haka:

• maɓallin sirri kamar shaidar sirri ce da ke tabbatar da cewa bitcoin ɗin naka ne
• maɓallin jama'a wani ɓangare ne da ke ba hanyar sadarwa damar tabbatar da izinin ka
• duk wanda ke da iko da maɓallin sirri shi ne ke da ikon kashe bitcoin ɗin

A kula kada a rikitar da harshen ɓoyayyen bayanai. Mafi muhimmanci ga ɗalibai shi ne mallaka da izini.

Sa hannu na Dijital da Izinin Mu'amala

Yanzu bayyana abin da ke faruwa idan wani ya aika bitcoin.

Yi amfani da jerin abubuwan babin:

• mai amfani yana ƙirƙirar mu'amala
• mai aikawa yana samar da sa hannu na dijital ta amfani da maɓallin sirrinsa
• an watsa mu'amalar zuwa hanyar sadarwa
• nodes suna tabbatar da cewa sa hannun ya dace
• da zarar an tabbatar da shi kuma an tabbatar, an canja mallaka a cikin littafin bayanai

Ka bayyana cewa sa hannu na dijital ba daidai yake da rubuta suna ba. Shaida ce ta ɓoyayyen bayanai da ke tabbatar da cewa mai mallaka na gaske ne ya amince da mu'amalar. Wannan yana daga cikin muhimman hanyoyin da ke ba My First Bitcoin damar aiki ba tare da wata cibiyar tsakiya tana amincewa da mu'amaloli da hannu ba. Zanen yana da amfani saboda yana nuna sa hannu da tabbatarwa a fili, da kuma hanyar mu'amala daga mai aikawa zuwa tabbatarwar hanyar sadarwa.

Jimla mai kyau don aji ita ce:

Mu'amalolin Bitcoin ba a amince da su saboda banki ya ce haka ba. Ana karɓar su ne saboda hanyar sadarwa na iya tabbatar da sahihin shaidar ɓoyayyen bayanai.

Hashing da Ayyuka Daya-Tsaye

Na gaba, bayyana hashing.

Fara da sauki:

• wani aiki yana karɓar shigarwa kuma yana samar da fitarwa
• aikin daya-tsaye yana da saukin aiwatarwa a hanya ɗaya, amma kusan ba zai yiwu a juya baya ba
• aikin hash yana ɗaukar bayanai na kowanne girma kuma yana mayar da su zuwa fitarwa mai tsawon dindindin da ake kira hash

Yi amfani da ɗaya daga cikin misalan babin, wanne ya fi dacewa da masu sauraronka:

• misalin smoothie don ayyuka daya-tsaye
• misalin yatsan hannu don hash
• misalin waƙar kiɗa don duba ko wani abu ya canza

Misalin yatsan hannu mai yiwuwa ya fi sauki ga mafi yawan aji:

• hash kamar yatsan hannu na dijital ne ga bayanai
• idan shigarwa ya canza ko kadan, hash ɗin zai canza gaba ɗaya
• wannan yana taimakawa kwamfutoci su duba sahihanci da gano canji

Sannan bayyana dalilin da yasa hashing ke da mahimmanci a Bitcoin:

• ana yin hash na mu'amaloli
• hanyar sadarwa tana amfani da hash don taimakawa tabbatar da sahihanci
• idan an canza mu'amala, hash ɗin zai canza
• wannan yana taimakawa kare littafin bayanai daga canji da ba a lura da shi ba

Hotunan da ke shafuka 7 zuwa 10 suna da matukar amfani a nan. Babin yana nuna duka ra'ayin fitarwa mai tsawon dindindin da kuma ka'idar "karamin canji, sakamako daban gaba ɗaya", wanda yana daga cikin muhimman abubuwan da ɗalibai ya kamata su fahimta.

Manyan Halayen Ayyukan Hash

A taƙaice, bi ta cikin halayen da aka jaddada a babin, ba tare da sanya su su zama na ilimi sosai ba:

• Tabbatacce: shigarwa ɗaya yana bada fitarwa ɗaya koyaushe
• Daya-tsaye / kariya daga gano asali: ba za ka iya juya aikin baya cikin sauki ba
• Mai saukin canzawa: ko da ƙaramin canji a shigarwa yana haifar da fitarwa daban gaba ɗaya
• Kariya daga karo: yana da matukar wahala a sami shigarwa biyu daban da ke da fitarwa ɗaya
• Mai saurin duba: aikin yana da saukin aiwatarwa da duba

Ba lallai ne ɗalibai su haddace kowanne kalma ba, amma ya kamata su fahimci ma'anar gaba ɗaya: hashing yana ba My First Bitcoin hanya mai dogaro don gane bayanai da gano canji.

8.2 Samfurin UTXO, mintuna 25

Samfurin UTXO

Yanzu matsa zuwa babi na biyu mafi muhimmanci: UTXOs, ko kuma Unspent Transaction Outputs.

Bayyana shi a sauƙaƙe ta amfani da misalin kuɗi na babin:

• ba a bin diddigin bitcoin kamar yadda ake bin asusun banki kawai ba
• maimakon haka, ana ƙirƙira shi ne daga ƙananan sassa masu iya kashewa da ake kira UTXOs
• idan ka kashe bitcoin, kana amfani da ɗaya ko fiye daga cikin UTXOs ɗinka a matsayin shigarwa
• sannan ana ƙirƙirar sabbin UTXOs a matsayin fitarwa

Yi amfani da misalin da ke cikin babin:

• idan kana da UTXO na 10 BTC
• kuma ka tura 6 BTC
• sabon UTXO na 6 BTC zai tafi wurin wanda aka tura masa
• sabon UTXO na canji zai dawo gare ka
• ƙaramin ɓangare ana biya shi a matsayin kuɗin ma'adinai

Wannan yana taimakawa ɗalibai su fahimta cewa Bitcoin yana aiki kamar kashe kuɗi kai tsaye da karɓar canji fiye da rage adadi daga layin asusu kawai. Hotunan zane-zane suna da ƙarfi sosai a nan saboda suna nuna yadda UTXO ɗaya ke rabuwa zuwa fitarwa ga mai karɓa, fitarwar canji, da kuma kuɗin ma'adinai.

Bayyana muhimman abubuwa guda biyu a fili:

• adadin kuɗin da ke cikin walat ɗinka jimillar UTXOs ɗinka ne
• idan ka kashe, tsoffin UTXOs suna ƙarewa kuma sabbi ana ƙirƙirarsu

Kare Kashe Kuɗi Sau Biyu

Kammala bayanin da bayyana ɗaya daga cikin muhimman sakamakon samfurin UTXO.

Idan wani ya yi ƙoƙarin kashe fitarwa guda sau biyu, nodes za su ƙi ƙoƙarin na biyu saboda suna kula da littafin ajiyar bayanai kuma za su iya tabbatar da ko an riga an kashe wannan UTXO. Haka Bitcoin ke hana kashe kuɗi sau biyu ba tare da buƙatar kamfanin biyan kuɗi na tsakiya ba don kula da bayanan. Misalin yana da amfani sosai a nan saboda yana nuna yadda Aisha ta haɗa UTXOs, ta tura kuɗi zuwa Buba, ta karɓi canji, kuma bayan an tabbatar da mu'amala, an sabunta littafin bayanai a duk nodes.

Hanya mai sauƙi don faɗa a aji ita ce:

Bitcoin yana hana kashe kuɗi sau biyu saboda hanyar sadarwa tana bin diddigin waɗanne fitarwa ne ba a kashe ba da waɗanda aka riga aka yi amfani da su.

Kammalawa da Tabbatar da Fahimta

Kammala da wasu tambayoyi masu sauri:

• Menene bambanci tsakanin mabuɗin jama'a da mabuɗin sirri?
• Me ke tabbatar da sa hannun dijital?
• Me yasa hashing ke da amfani a Bitcoin?
• Me zai faru idan an canza mu'amala bayan an yi hashing?
• Menene UTXO a sauƙaƙe?
• Ta yaya hanyar sadarwa ke hana wani kashe bitcoin ɗaya sau biyu?

Bayanan Malami

Wannan babi ya ƙunshi harshe mai fasaha fiye da na baya, don haka a fifita bayani a sarari, misalai, da maimaitawa.

Manufar ba ta juya ɗalibai su zama masu shirye-shirye ba. Manufar ita ce su fahimci dalilin da yasa tsaron Bitcoin ke aiki.

Mafi mahimmancin abubuwan da za a fifita idan lokaci ya yi ƙanƙanta sune:

• mabuɗin sirri da mabuɗin jama'a
• sa hannun dijital
• abin da hashing ke yi
• UTXOs a matsayin sassan bitcoin masu iya kashewa
• yadda ake hana kashe kuɗi sau biyu

Mafi amfani daga cikin hotunan zane-zane a wannan babi sune:

• zane-zanen mai amfani-walat-hanyar sadarwa
• zane-zanen sa hannun dijital
• misalan hashing da zane-zanen sakamako mai tsawon dindindin a shafuka 7 zuwa 10
• zane-zanen UTXO a shafuka 10 zuwa 12

Abin Da Ake Nufi Da Kyau

• Yana da muhimmanci a ɗauki ilimin lissafi a matsayin tushe ba asiri ba, a yi amfani da hotuna sosai, a guji zurfin lissafi, a danganta da babi na baya, da kuma gwada fahimta da aikace-aikace kamar "Idan wani ya canza mu'amala guda, me zai lalace?"
• Ya kamata malamai su yi haƙuri da ɗalibai masu wahalar fahimta, suyi tunani da hotuna su zana komai, su faɗi gaskiya game da abin da ɗalibai ba lallai su fahimta ba, su kasance masu yarda su ce "Ban sani ba amma ga yadda za mu gano," kuma su ci gaba da ƙarfafa gwiwa a ko da yaushe.
• Ɗalibai suna fahimtar dalilin da yasa ba za a iya kutsa Bitcoin ba saboda lissafi ke kare shi, suna girmama kyakkyawan tsarin da aka ƙirƙira, suna jin daɗin rikitarwa suna sanin ba lallai su san komai ba, suna samun kwarin gwiwa su tambaya ba tare da jin kunya ba, kuma suna gane sun ƙara fahimta fiye da yawancin mutane.
• Za a cimma burin koyo idan ɗalibai za su iya bayyana asalin ilimin lissafi kamar ayyuka masu tafiya hanya ɗaya da sa hannun dijital ba tare da zurfin lissafi ba, su fahimci samfurin UTXO yana nuna cewa kana da tsabar kudi ba asusu ba, su gane hashing a matsayin ginshikin tsaron Bitcoin, su fahimci tsarin mu'amala ciki har da sa hannu da tabbatarwa, su bayyana dalilin da yasa Bitcoin ba ya canzawa, kuma su iya tambayar tambayoyi masu mahimmanci game da yiwuwar hare-hare ko rauni.

Gudanar da Lokaci

Idan lokaci ya yi ƙanƙanta, fifita waɗannan:

• Mabudin sirri da mabudin jama'a
• Sa hannun dijital
• Abin da aikin hash ke yi
• UTXO a matsayin ƙananan sassa na bitcoin da za a iya kashewa
• Yadda ake hana kashe kuɗi sau biyu

Idan kuna gaba, ku ɗauki lokaci a kan:

• Zanen mai amfani-waleti-hanyar sadarwa da tsarin tsaro na gani
• Zanen sa hannun dijital: cikakken tsarin lissafi na tsaro
• Itatuwan Merkle da tsaron sarkar
• Hanyoyin harin ci gaba da dalilin da yasa ba su yi nasara ba

Idan Dalibai Suka Sha Wahala

• Lissafin sirri yana zama barazana → "Kana amfani da shi kullum; My First Bitcoin yana amfani da shi iri ɗaya."
• Hashing a matsayin ra'ayi → Kwatanta da yatsa; na musamman ne, ba za a iya canzawa ba sai hash ya canza.
• Sa hannun dijital → "Yana tabbatar da izini ba tare da bayyana kalmar sirri ba."

Lokaci: mintuna 90

Babban Manufa: Hako Bitcoin da tabbatar da nodes suna aiki tare don kare hanyar sadarwa, tabbatar da mu'amaloli, da aiwatar da dokokin tsarin ta hanyar Shaidar Aiki (Proof of Work).

Manufofin Koyo

A ƙarshen wannan darasin, ɗalibai ya kamata su iya:

• Bayyana bambanci tsakanin aikin nodes na Bitcoin da aikin masu hakar Bitcoin.
• Bayyana yadda nodes ke tabbatar da mu'amaloli, raba bayanai, da taimakawa wajen aiwatar da dokokin Bitcoin.
• Bayyana abin da masu hakar ke yi, ciki har da zaɓar mu'amaloli, gina tubalan da za a iya ƙara, da yin gogayya don nemo madaidaicin hash na tubali.
• Fassara mempool kuma bayyana dalilin da yasa yake aiki kamar ɗakin jiran mu'amaloli da ba a tabbatar ba.
• Bayyana yadda kuɗin mu'amala ke shafar zaɓin masu hakar da saurin tabbatarwa.
• Bayyana Shaidar Aiki (Proof of Work) a matsayin tsarin da ke kare Bitcoin ta hanyar sanya hare-hare su zama masu tsada.
• Bayyana yadda daidaita wahala ke taimakawa wajen kiyaye matsakaicin lokacin tubali na kusan mintuna 10.
• Bi ta cikin dukkan matakan rayuwar mu'amalar Bitcoin, daga ƙirƙira da sa hannu har zuwa tabbatarwa a cikin tubali.

Kayan Aiki & Albarkatu

Taimakon Gani

• Babi na 9 - Yaya Hako Bitcoin ke Aiki?

Dakin Taimako

• Katin Bayanin Kalmomi — Babi na 9 — Kalmomi: hako, Shaidar Aiki, lissafin hash, daidaita wahala, lada na tubali, mempool, harin 51%
• Dakin Gyara Fahimta — Babi na 9 — Magance: "masu hakar suna ƙirƙirar Bitcoin daga babu komai," "masu hakar suna iko da Bitcoin," "ƙarin hako = ƙarancin tsaro"
• Jadawalin Kwatance & Takardun Bayani — Tattalin arzikin hako: kudaden shiga, kudade, daidaita kwadayin lada; daidaita wahala
• Bayani na Fasaha & Cikakken Nazari — Tsaron Shaidar Aiki; dalilin da yasa hari ke da tsada; iyakar 51%

Ayyuka

• Binciken Mempool
• Mu'amaloli a Aiki

Koyarwa ta Kan Layi

• Yi amfani da zane mai sauƙi na yadda mu'amala ke gudana daga sa hannu a walat har zuwa tabbatarwa.
• Raba nodes da masu hakar a fili a allon duk tsawon darasin.
• Yi amfani da mempool.space ko hoton allo na shi don nuna mu'amaloli da ba a tabbatar ba da matsin kuɗin mu'amala.
• Tsaya bayan kowanne mataki na aikin hako kuma tambayi ɗaya daga cikin tambayoyin fahimta masu sauƙi.

Shiri

• Shirya zane na aikin hako (mempool → zaɓin mu'amala → ƙirƙirar tubali → daidaita wahala) don nuna wa kowa.
• Ajiye mempool.space ko shafin hako na blockchain.com; shirya hotunan allo na bayanan hako na yanzu da daidaita wahala.
• Ƙirƙiri bayani mai gani na Shaidar Aiki a matsayin tsarin tsaro; nuna daidaita wahala a cikin watanni 3-6 da suka gabata.

Hanyar Gudanarwa

Wannan darasin yana duba yadda mu'amalolin Bitcoin ke motsawa a cikin hanyar sadarwa har su zama wani ɓangare na blockchain. Yanzu yana bin tsarin Diploma kai tsaye don haka manyan sassan sun dace da jagorar ɗalibi yayin da har yanzu ana kiyaye cikakken bayanin malamai a cikin kowanne sashe.

9.0 Gabatarwa, mintuna 8

Fara da haɗa wannan babi da wanda ya gabata:

• Idan mai amfani ya sa hannu a kan mu'amala da mabuɗin sirri, me ke faruwa daga nan?
• Wa ke duba ko wannan mu'amala ta dace da doka?
• Ta yaya ake ƙara ta cikin blockchain?
• Me yasa Bitcoin ke buƙatar duka nodes da masu hakar?

Bayyana cewa wannan babi yana bayyana yadda hanyar sadarwa ke sarrafa mu'amaloli a aikace da yadda hako ke kare tsarin ba tare da wata cibiyar iko ba.

9.1 Nodes da Masu Hakar Bitcoin, mintuna 47

Nodes da Masu Hako, Ayyuka Masu Bambanci

Fara da raba wadannan ayyuka biyu a fili.

Nodes na Bitcoin:

• suna adana kwafin blockchain
• suna tabbatar da ko mu'amaloli sun bi doka
• suna raba bayanai da sauran nodes
• suna taimakawa walat da sauran manhajoji su samu bayanan blockchain
• za su iya ƙin karɓar mu'amaloli ko tubalan da ba su dace ba

Babi na bayyana nodes a matsayin masu kula da tabbatarwa, kuma yana fadada hakan da misalin "jami'in zirga-zirgar dijital". Wannan yana da amfani saboda yana nuna nodes a matsayin masu duba da tsara abubuwa, ba masu mulki ba. Hoto kuma yana kara jaddada cewa nodes da dama suna adana kwafin littafin kudi a fadin duniya.

Masu hakar Bitcoin:

• suna tattara mu'amaloli masu inganci
• suna hada tubalan da za su iya zama na gaba
• suna fafatawa don nemo madaidaicin hash na tubali
• suna yada tubalan da suka ci nasara idan sun yi nasara
• suna karbar lada na tubali da kudaden mu'amala

Muhimmin darasi daga babin shine manufar hakar ma'adinai ba wai kawai samar da sabbin bitcoin ba ne, amma don rarraba tsaron Bitcoin. Sabbin bitcoin su ne abin karfafa gwiwa, yayin da tsarin hakar ma'adinai da kansa shine tsarin tsaro.

Abin da Nodes ke Aiki da Gaske

Kara bayani a kan sashen node da jerin ayyukan nodes da babin ya kawo:

• Masu kula da tabbatarwa: suna duba cewa mu'amaloli da tubalan suna bin dokoki
• Cibiyar sadarwa: suna hada kansu da juna kuma suna raba bayanan mu'amala
• Masu duba inganci: suna kin karbar bayanan da ba daidai ba
• Mai bayar da bayanai na blockchain: suna samar da bayanai ga wasu manhajoji kamar walat
• Mai maraba da sabon node: suna taimaka wa sabbin nodes su samu blockchain, yayin da kowanne sabon node zai tabbatar da bayanan da kansa

Wannan lokaci ne mai kyau don jaddada cewa gudanar da node yana ba mai amfani 'yanci mai yawa. Maimakon dogaro gaba daya da wasu ayyuka wajen sanin halin da cibiyar ke ciki, za su iya tabbatar da hakan da kansu. yana bayyana wannan a fili, ciki har da ambaton Bitcoin Core a matsayin daya daga cikin manhajojin da masu amfani za su iya gudanarwa.

Abin da Masu Hako Ma'adinai ke Aiki da Gaske

Yanzu a bayyana hakar ma'adinai da kyau.

Masu hakar ma'adinai:

• suna tattara mu'amaloli da aka tabbatar amma ba a tabbatar da su ba tukuna
• suna hada su cikin tubali mai yiwuwa
• suna maimaita hash na bayanan tubali yayin da suke neman madaidaicin hash na tubali
• suna yada tubalin da ya ci nasara zuwa ga cibiyar sadarwa
• suna samun lada idan an amince da tubalin

Yi amfani da misalin "babban tarin makullai" da babin ya kawo idan zai taimaka. Wannan yana ba dalibai hoto mai gamsarwa game da gasar hakar ma'adinai. Babban ra'ayi shi ne ba wai masu hakar ma'adinai suna warware matsalar lissafi mai amfani ba ne a ma'anar yau da kullum, amma suna tabbatar da cewa sun kashe kuzari da lissafi na gaske don kare tsarin.

Wannan kuma lokaci ne da ya dace don bayyana ladan masu hakar ma'adinai:

• lada na tubali: sabbin bitcoin da aka fitar
• kudaden mu'amala: kudaden da aka hade da mu'amaloli da masu amfani ke son a tabbatar

Bayyana cewa masu hakar ma'adinai yawanci suna fifita mu'amaloli masu dauke da kudaden mu'amala mafi yawa, saboda hakan yana kara ladan su. Babin kuma yana bayyana rabin lada a nan, don haka za ka iya ambata a takaice cewa ladan tubali yana raguwa duk bayan tubali 210,000, kusan duk bayan shekaru hudu, bisa jadawalin samarwa na Bitcoin da ke a fili. Shafuka na 5 da 6 suna dauke da jadawalin samarwa da teburin rabin lada mai zuwa, wanda zai iya taimakawa wajen kara fahimtar yadda Bitcoin ke da tsari mai tabbaci.

Madaidaicin Hash na Tubali, Shaidar Aiki, da Daidaita Wahala

Wannan sashe shine ginshikin babin.

Bayyana cewa masu hakar ma'adinai suna neman madaidaicin hash na tubali, wato hash na tubali da ya cika burin da cibiyar sadarwa ta sa. Babin yana bayyana wannan a matsayin neman lamba da ta fi burin da cibiyar sadarwa ta sa kasa.

Sannan a bayyana Shaidar Aiki (Proof of Work) a fili:

• masu hakar ma'adinai dole su yi aikin lissafi sau da dama
• na farko da ya samo madaidaicin hash yana tabbatar da cewa ya yi wannan aikin
• wannan yana sa ya zama mai tsada a sake rubuta ko kai hari ga littafin kudi
• nodes suna sake duba tubalin kafin su amince da shi

Muhimmin layi don koyarwa shine:

Shaidar Aiki tana kare Bitcoin ta hanyar sanya rashin gaskiya ya zama mai tsada kuma tabbatarwa ya zama mai sauki.

Hakanan a bayyana daidaita wahala:

• cibiyar sadarwa tana daidaita wahalar hakar ma'adinai duk bayan tubali 2,016
• wannan yana faruwa kusan duk bayan makonni biyu
• manufar ita ce a kiyaye matsakaicin lokacin tubali kusan minti 10
• idan karin karfin hash ya shiga cibiyar sadarwa, wahala tana karuwa
• idan karfin hash ya ragu, wahala tana raguwa

Shafuka na 7 da 8 suna bayyana wannan tsari kuma suna nuna yadda burin da ya fi wahala ke bukatar karin aiki. Wannan yana taimakawa dalibai su fahimci cewa lokaci a Bitcoin ba wani hukuma ce ke sarrafa shi ba, amma dokokin tsarin da ke amsa kai tsaye ga yanayin cibiyar sadarwa.

9.2 Menene Mempool?, minti 15

Yanzu a koma ga mempool.

Bayyana cewa mempool dakin jira ne ga mu'amaloli masu inganci da ba a tabbatar da su ba tukuna. Idan mai amfani ya yada mu'amala, nodes na farko suna tabbatar da ita. Idan ta inganta, suna kara ta cikin mempool dinsu kuma suna raba ta da sauran nodes. Sannan masu hakar ma'adinai za su iya zabar daga cikin wadannan mu'amaloli masu jiran lokaci yayin gina tubali. Shafuka na 10 da 11 suna bayyana wannan tsari kai tsaye.

Muhimman abubuwa da za a jaddada:

• mempool ba shine blockchain ba
• mu'amaloli a can har yanzu ba a tabbatar da su ba
• kowanne node yana da nasa mempool
• babu wani mempool guda daya tilo da kowa ke amfani da shi
• mu'amaloli da ke da babban kudin aiki sun fi yuwuwar a zabe su da wuri

Babban darasin yana kuma bayyana dalilan da suka saba sa mu'amala ta dade ba tare da an tabbatar da ita ba:

• karancin kudin aiki
• cunkoson hanyar sadarwa
• kokarin yin amfani da kudin da aka riga aka kashe sau biyu
• bayanan da ba daidai ba ko kuma ba cikakke ba
• mu'amala da ba a tsara ta yadda ya kamata ba

Idan ya dace, ambaci aikin da ake yi da mempool.space a matsayin hanya mai amfani don ganin mu'amaloli da ba a tabbatar da su ba da kuma farashin kudin aiki. Kuma a fayyace cewa mempool.space mai duba bayanai ne kawai, ba shine mempool din kansa ba.

9.3 Yadda Mu'amalolin Bitcoin ke Aiki, mintuna 20

Yanzu hada komai tare ta amfani da jerin matakai na wannan babi.

Wani bayani mai sauki a aji shine:

1. Mai aikawa yana zabar UTXO kuma yana kirkirar mu'amala
2. Mai aikawa yana saka adireshin mai karba da kudin aiki
3. Mai aikawa yana sanya hannu a mu'amalar da mabuɗin sirrinsa
4. Ana watsa mu'amalar zuwa hanyar sadarwa
5. Nodes suna tantance ta kuma suna kara ta cikin mempool dinsu
6. Ma'adanai suna zabar ta don sanya a cikin sabon block
7. Ma'adanai suna fafatawa ta hanyar Proof of Work
8. Wani ma'adani ya samo sahihin hash na block kuma ya watsa block din
9. Nodes suna tantance block din kuma suna kara shi cikin blockchain
10. Mu'amalar tana samun tabbaci yayin da ake kara wasu blocks
11. Bayyana wannan muhimmin batu a fili:
12. da zarar an saka mu'amalar a cikin sahihin block, an tabbatar da ita
13. an daina iya amfani da kudaden da aka kashe a mu'amalar
14. mai karba yanzu yana da ikon sarrafa sabbin UTXOs da wannan mu'amala ta kirkira

Zanen taƙaitaccen bayani yana da amfani sosai a nan saboda yana nuna dukkan tsarin daga sanya hannu a wallet zuwa shigar ma'adani zuwa tantancewar node da rarraba block.

Kammalawa da Tabbatar da Fahimta

Kammala da wasu tambayoyi masu sauri:

• Menene bambanci tsakanin node da ma'adani?
• Menene mempool?
• Me yasa wasu mu'amaloli ke samun tabbaci da wuri fiye da wasu?
• Me Proof of Work ke tabbatarwa?
• Me yasa Bitcoin ke daidaita wahalar hakowa?
• Menene manyan matakai tsakanin aika mu'amala da samun tabbaci?

Bayanan Malami

Ka tabbatar da babban jigon koyarwa ya bayyana: nodes suna tantancewa, ma'adanai suna fafatawa, Proof of Work yana tabbatar da tsaro, kuma mempool yana rike da mu'amaloli masu inganci har sai an tabbatar da su.

Wannan babi na iya zama mai fasaha, don haka ka rika amfani da misalai da zane-zane akai-akai.

Guji bayyana hakar ma'adinai kamar "kirkirar bitcoin daga babu." Ka bayyana a sarari cewa lada shi ne kwarin gwiwa, yayin da aikin hakowa ke tabbatar da tsaron hanyar sadarwa.

Abubuwan da ya fi dacewa a mayar da hankali akai idan lokaci ya yi kadan sune:

1. Bambanci tsakanin node da ma'adani
2. Mempool a matsayin dakin jira
3. Proof of Work
4. Daidaita wahala
5. Gudun mu'amala daga sanya hannu zuwa tabbaci

Abin Da Ake Nufi Da Kyau

• Yana da muhimmanci a bayyana nan da nan cewa Ma'adanai ≠ Nodes, a nuna hakar ma'adinai a matsayin aikin tattalin arziki da ke da kudin kayan aiki da wutar lantarki na gaske, a yi amfani da daidaita wahala da Proof of Work don bayyana tsarin tsaro, sannan a gwada fahimta da misalai game da sauye-sauyen hanyar sadarwa.
• Malamai su yi amfani da ainihin lambobi don tabbatar da tattaunawa, su bayyana sosai kuma su maimaita bambanci tsakanin Ma'adinai da Nodes, su kasance masu gaskiya game da damuwar cunkoso a wajen rukunin ma'adinai, kuma su girmama irin wayewar da ke tattare da aikin.
• Dalibai suna fahimta cewa hakar ma'adinai mutane ne masu basira suna yin aiki mai wahala saboda suna samun Bitcoin, suna gane cewa lada yana motsa gaskiya saboda ribar ma'adinai tana dogara da nasarar Bitcoin, suna ganin tsarin yana daidaita kansa ta hanyar daidaiton wahala ta atomatik, suna fahimta cewa hakar ma'adinai kasuwanci ne na gaskiya ba sadaka ba, kuma suna yaba cewa tsaron Bitcoin yana cinye wutar lantarki da kudi na gaske.
• Za a cimma burin koyo idan dalibai za su iya bambance ma'adinai masu kirkirar bulogi daga nodes masu tantance su, su fahimci Proof of Work a matsayin tsarin tsaro da ke sa hare-hare su zama masu tsada sosai, su gane cewa daidaiton wahala yana kiyaye lokacin bulogi kusan minti 10, su fahimci abin da ke motsa ma'adinai game da lada da kudin mu'amala, su iya bayyana dalilin da yasa harin 51% baya aiki, kuma su ga hakar ma'adinai a matsayin harkar tattalin arziki mai kudade da riba.

Gudanar da Lokaci

Idan lokaci ya takaita, fifita:

• Matsayin node da ma'adini (muhimmin bambanci)
• Mempool a matsayin dakin jira
• Tsarin Proof of Work
• Daidaiton wahala (tsarin da ke daidaita kansa)
• Gudanar da mu'amala daga sa hannu zuwa tabbatarwa

Idan lokaci ya wuce, dauki lokaci a kan:

• Tattalin arzikin hakar ma'adinai da bayanan kayan aiki
• Halin rukunin ma'adinai da damuwar cunkoso
• Yanayin harin 51% da dalilin da yasa ba ya aiki a lissafi
• Dogon lokaci tsaro ta hanyar daidaiton lada

Idan Dalibai Na Fuskantar Wahala

• Ma'adinai vs. nodes (rudani) → "Nodes suna tantancewa, ma'adinai suna gabatarwa; alkalai vs. 'yan wasa."
• Proof of Work mai bata kaya → "Tsaro mai tsada yana hana hare-hare; yana sa su zama babu amfani."
• Daidaiton wahala → "Karin ma'adinai = saurin bulogi = wahala ta karu; tsarin yana numfashi."

Lokaci: mintuna 90

Babban Manufa: Nau'o'in kudi daban-daban suna haifar da al'ummomi daban-daban, kuma My First Bitcoin yana gayyatar ɗalibai su yi tunani game da makoma da za a gina da ƙa'idoji masu ƙarfi, ƙarin alhakin kai, da 'yancin mutum.

Manufofin Koyo

A ƙarshen wannan darasin, ɗalibai ya kamata su iya:

• Bayyana menene Central Bank Digital Currencies, ko CBDCs, da yadda suke bambanta da Bitcoin.
• Kwatanta tsarin iko, manufofin kudi, tasirin sirri, da haɗarin toshewa tsakanin CBDCs da Bitcoin.
• Bayyana falsafar asali ta Bitcoin, ciki har da 'yanci, ikon kai, 'yancin kuɗi, da shiga cikin tsarin da ke bin ƙa'ida ba tare da tsakiya ba.
• Kimanta manyan fa'idodi da ake dangantawa da yaduwar amfani da Bitcoin, ciki har da ƙarfafa adanawa, inganta aika kuɗi, ƙarin gaskiya, da ƙarin iko ga mutum akan kuɗinsa.
• Yin tunani kan yadda Bitcoin zai iya shafar makomar kudi, ƙarfafa mutum, da walwalar al'umma.
• Koma baya don ƙarfafa fahimtarsu game da manyan tambayoyin da aka tattauna a cikin kwas ɗin, ciki har da menene kudi, dalilin da yasa yake da muhimmanci, wa ke da iko da shi, da irin makomar da tsarin kudi daban-daban ke haifarwa.

Kayan Aiki & Albarkatu

Kayan Nuna Hoto

• Babi na 10 - Wace Irin Makoma Bitcoin Zai Iya Gina?

Dakin Karatu na Taimako

• Katin Kalmomin Ma'anar — Babi na 10 — Kalmomi: CBDC, juriya ga toshewa, ikon kuɗi na kai, ba tare da izini ba, samar da banki ga marasa banki, tsananin hauhawar farashi
• Jadawalin Kwatance & Takardun Bayani — CBDC da Bitcoin: iko, sirri, haɗarin toshewa, damar amfani
• Misalan Gaskiya & Dakin Nazari — Babi na 10 — Labaran tasirin Bitcoin: ma'aikatan aika kuɗi, samar da banki ga marasa banki, tserewa daga tsananin hauhawar farashi

Ayyuka

• Daidaito
• Bankin Adana Kashi

Koyarwa ta Intanet

• Yi amfani da saukin jadawalin kwatanta CBDCs da Bitcoin da ya mayar da hankali kan iko, sirri, da juriya ga toshewa.
• Kawo tambayoyin bude Babi na 1 don ɗalibai su yi tunani kan yadda tunaninsu ya canza.
• Yi amfani da ɗakunan tattaunawa don tunanin ƙarshe don ƙarin ɗalibai su samu damar magana fiye da kiran rukuni ɗaya.
• Kammala da gajeren rubutaccen tunani da ke tambayar irin tsarin kudi da ɗalibai za su so da dalilinsu.

Shiri

• Shirya jadawalin kwatanta CBDC da Bitcoin da ke nuna bambance-bambancen iko, sirri, juriya ga toshewa, da bin diddigi.
• Shirya tambayoyin bude Babi na 1 don ɗalibai su sake dubawa da kwatanta amsoshinsu a ƙarshen kwas.
• Shirya misalai 2-3 na gaskiya (aika kuɗi, tserewa daga tsananin hauhawar farashi, samar da banki ga marasa banki) da suka dace da yankinku.

Hanyar Gudanarwa

Wannan darasi na ƙarshe yana haɗa dukkan kwas ɗin ta hanyar tambayar irin makomar da tsarin kudi daban-daban ke iya samarwa. Jagorar yanzu tana bin tsarin Diploma kai tsaye, yayin da tunanin ƙarshe ya kasance a matsayin taimako ga malamai maimakon zama babban taken abun ciki daban.

10.0 Gabatarwa, mintuna 8

Fara da bayyana wannan babi a matsayin ƙarshe ga dukkan diploma:

• Bayan duk abin da muka koya, wace irin makoma tsarin kudi na yanzu ke samarwa?
• Wace irin makoma Bitcoin zai iya tallafawa maimakon haka?
• Me yasa tsarin kudi ke da muhimmanci fiye da tattalin arziki kawai?

Bayyana cewa wannan darasi ba wai nazarin bayanai kawai ba ne. Yana taimakawa ɗalibai su haɗa dukkan babi da suka gabata cikin babban hoto game da kudi, iko, 'yanci, da makoma.

10.1 Menene Central Bank Digital Currencies (CBDCs)?, mintuna 27

CBDCs, Menene Su da Wa ke Iko da Su

Bayyana a sarari cewa CBDCs nau'in dijital ne na kudin fiat da bankunan tsakiya ke fitarwa da iko da shi. Suna bin tsarin kudin fiat, iko a hannu guda, yawan kudin da za a iya ƙara, da dogaro da ikon gwamnati, amma a cikin tsarin dijital gaba ɗaya.

Fitar da muhimman abubuwan koyarwa daga wannan sashe:

• CBDCs ba kudi ne na dijital marasa tsaka-tsaki ba
• suna ba gwamnati damar ganin mu'amaloli kai tsaye
• suna iya ƙara ikon gwamnati akan yadda ake amfani da kudi
• suna iya sauƙaƙa toshewa, dakatarwa, ko takaita mu'amaloli
• suna mai da duba da aiwatarwa kai tsaye fiye da takardar kudi

Wannan wuri ne mai kyau don jaddada cewa babin yana gabatar da CBDCs a matsayin babbar faɗaɗa ikon kudi, ba a matsayin hanyar samun ikon kuɗi na kai ba. Misalan da ke cikin rubutu, kamar toshe aika kuɗi ko takaita sayayya, suna taimakawa ɗalibai su fahimci tasirin da hakan ke da shi.

Idan ya dace, za ka iya nuna cewa babin ya ambaci yawan bincike kan CBDCs a duniya, wanda ke nuna cewa wannan ainihin manufofi ne na yanzu, ba kawai batu na tunani ba.

Bitcoin da CBDCs, Makoma Biyu Masu Bambanci

Yanzu bayyana bambancin a fili.

Yi amfani da kwatancen gani, wanda ke bambanta CBDCs da Bitcoin a fannoni kamar yawan kudi, iko, bayyana, izini, hadarin kwace kudi, sirri, da juriya ga takurawa. Wannan hoton yana da karfi musamman saboda yana taimaka wa dalibai su fahimta da sauri cewa ko da duka biyun na dijital ne, suna wakiltar tsarin kudi daban-daban kwata-kwata.

Tsarin koyarwa mai bayyani a nan shi ne:

CBDCs

• yawan kudi mara iyaka ko mai iya karuwa
• iko a hannun tsakiya
• samun shiga da izini
• yawan damar sa ido
• saukin takurawa da hana amfani da asusu
• babban hadarin kwace kudi

Bitcoin

• adadin kudi na dindindin miliyan 21
• dokoki masu zaman kansu da kowa ke sa ido
• bude kuma babu bukatar izini don shiga
• karfin juriya ga takurawa
• yawan damar rike kudi da kanka
• kara wayar da kai game da sirri ta hanyar tsarin sunan karya

Ka bayyana cewa babban bambanci ba kawai fasaha ba ne. Tambaya ita ce wa ke da iko da dokoki, wa zai iya canza su, da kuma irin 'yancin da mai amfani ke da shi a cikin tsarin.

10.2 Falsafar Bitcoin, mintuna 15

Juyawa zuwa ginshikin falsafar wannan babi.

Bayyana cewa falsafar Bitcoin ta ta'allaka ne a kan:

• karfafa gwiwa
• 'yanci
• 'yancin kudi
• tunani mai zurfi
• yanke shawara da kanka
• shiga cikin tsarin da ba wani hukuma guda daya ke da iko da dokokinsa ba

Babin yana danganta wannan da aikin node, yana bayyana cewa mutane na yau da kullum za su iya taimakawa kare dokokin tsarin kudi ta hanyar shiga kai tsaye. Wannan muhimmin abu ne da ya kamata a jaddada: Bitcoin ba kawai kayan aiki ba ne da mutane ke amfani da shi, tsarin ne da mutane za su iya taimakawa karewa da tabbatarwa.

Za ka iya bayyana bambancin kamar haka:

• a tsarin fiat, iko da kudi yana hannun wasu kalilan
• a Bitcoin, aiwatar da dokoki yana rarraba tsakanin masu shiga tsarin
• a tsarin fiat, cibiyoyi na iya canza dokoki
• a Bitcoin, babu wani mutum guda da zai iya sauya tsarin kudi shi kadai

Wannan sashe zai taimaka wa dalibai su fahimta cewa Bitcoin ba kawai sabon manhajar biyan kudi ba ce. Yana nuna wata sabuwar fahimta game da iko, hadin kai, da 'yancin dan Adam.

10.3 Fa'idodin Bitcoin, mintuna 18

Yanzu ka bayyana muhimman fa'idodin da babin ke dangantawa da yaduwar amfani da Bitcoin.

Ba lallai ne ka gabatar da su a matsayin tabbaci ba. Ka gabatar da su a matsayin muhimman sakamako da babin ke cewa Bitcoin zai iya samarwa idan aka rungume shi sosai.

Tsari mai amfani shi ne:

Makomar da kowa ke da iko da kansa

• mutane suna da karin iko a kan kudinsu da kadarorin dijital
• karancin masu shiga tsakani tsakanin mutane da dukiyarsu
• mutane suna samun karin alhakin kai tsaye da 'yanci

Ajiyar kudi mai dorewa

• karancin Bitcoin yana taimakawa adana kudi na dogon lokaci
• adadin kudi na dindindin yana canza yadda ake kashe kudi, adanawa, da tsara rayuwa

Canje-canje a tsarin kudi

• gwamnati za ta rasa ikon kara yawan kudi yadda take so
• al'umma na iya komawa ga karfin siyan kaya da rage son jin dadin gaggawa

Karin bayyana da bin diddigi

• littafin bayanai na jama'a yana sa motsin kudi ya fi bayyana da duba
• wannan na iya kara daukar nauyi idan aka kwatanta da tsarin kudi mai duhu

Juyin juya hali a harkar aika kuɗi zuwa ƙasashen waje

• Lightning yana ba da damar aika kuɗi cikin sauri da arha a tsakanin ƙasashe
• wannan yana da matuƙar muhimmanci musamman ga iyalai da ke aika ƙananan kuɗi zuwa ƙasashen waje

Wadata makamashi

• Hakƙin hakar Bitcoin na iya amfani da makamashi da aka bari ko wanda ya wuce kima
• babban babin yana gabatar da hakar ma'adinai a matsayin wata hanya ta ƙarfafa amfani da makamashi yadda ya dace da kuma ci gaba

Mahimman bayanai sune ginshiƙin fahimta mafi sauƙi a wannan sashe, kuma yana ba ka hanya mai sauƙi don taƙaita hujjar zamantakewa da tattalin arzikin da kwas ɗin ke yi game da Bitcoin.

10.4 Makoma Mai Ƙarfi, mintuna 22

Makoma Mai Ƙarfi

Yi amfani da wannan sashe don haɗa saƙon gaba ɗaya.

Hujjar babin ita ce kuɗi yana tsara al'umma saboda yana taimakawa daidaita abin da mutane ke darajantawa, samarwa, da fifita. Idan an riƙe ikon kuɗi a hannun mutum ɗaya, waɗannan alamomin suna rikicewa. Idan kuɗi yana da iyaka kuma dokokinsa ba mutum ɗaya zai iya canzawa ba, al'umma tana samun tushe daban don tsara rayuwa, ajiya, da musayar kaya.

Babban abin koyarwa a nan shine:

Bitcoin ba wai kawai yana canza yadda kuɗi ke yawo ba, har ma da wanda ke da ikon tsara dokokin kuɗi tun farko.

Wannan lokaci ne mai kyau don tunatar da ɗalibai cewa tun daga farko kwas ɗin yana gina wannan ƙarshe:

• dalilin da yasa muke buƙatar kuɗi
• abin da ke sa kuɗi ya zama mai kyau ko mara kyau
• yadda fiat ke aiki
• dalilin da yasa aka ƙirƙiri Bitcoin
• yadda ake amfani da shi
• yadda yake aiki a fasaha
• kuma yanzu, irin makomar da zai iya taimakawa wajen ƙirƙira

Tattaunawar Karshe da Tunanin Kwas

Yanzu matsa zuwa aikin tattaunawa na ƙarshe na babin.

Koma zuwa manyan tambayoyin da aka jera a ƙarshen babin:

• Me yasa muke buƙatar kuɗi?
• Menene kuɗi?
• Wa ke da iko da kuɗi?
• Me ke ba kuɗi darajarsa?

Sannan ka tambayi ɗalibai su sake duba tambayoyin da tunaninsu daga Babi na 1 su kwatanta da abin da suke tunani yanzu. Shafukan ƙarshe na babin suna da amfani musamman a nan saboda suna tambayar ɗalibai su kwatanta amsoshin da suka bayar da sabbin amsoshinsu kuma su yi tunani kan abin da ya canza.

Za ka iya jagorantar wannan tunani a matakai uku:

• Me ka ke tunani a farkon kwas ɗin?
• Me ka fahimta da kyau yanzu?
• Matakinka na gaba bayan wannan kwas ɗin?

Wannan tunani yana da muhimmanci saboda yana mai da babin ƙarshe fiye da taƙaitawa kawai. Yana taimaka wa ɗalibai su gane ci gaban tunaninsu.

Shawarwarin tunani

• Me ka ke tunani a farkon kwas ɗin?
• Me ka fahimta da kyau yanzu?
• Matakinka na gaba bayan wannan kwas ɗin?

Kammalawa da Tabbatar da Fahimta

Kammala da wasu tambayoyi masu sauri:

• Menene CBDC?
• Mene ne babban bambanci guda ɗaya tsakanin Bitcoin da CBDC?
• Menene falsafar Bitcoin ke jaddadawa?
• Wane fa'ida guda ɗaya ne aka tattauna game da yaduwar amfani da Bitcoin a babin?
• Ta yaya ra'ayinka game da kuɗi ya canza tun daga Babi na 1?

Bayanan Malami

Ka tabbatar da babban jigon koyarwa ya bayyana:
makomar kuɗi tana dogara da dokokin tsarin, wa ke da iko da su, da irin 'yancin da mutum ke da shi a cikin tsarin.

Wannan babi yana ɗan ɗauke da gaskiya da kuma tunani, don haka ka daidaita duka biyun:

• da farko, koyar da bambanci a fili
• sannan, ka samar da sarari ga ɗalibai suyi tunani su amsa

Guji sanya darasin ya zama kamar takaitaccen bayani da aka yi da gaggawa. Ya kamata ya zama kamar kammalawa mai ma'ana ga dukkan kwas din.

Muhimman abubuwan da ya kamata a fifita idan lokaci ya yi kadan sune:

• Menene CBDCs
• My First Bitcoin da CBDCs
• Falsafar My First Bitcoin
• Babban fa'idodin da aka tattauna a babin
• Tunani na ƙarshe kan yadda tunanin ɗalibai ya canza

Abin Da Kyau Yake Kamar

• Yana da muhimmanci a sanya tattaunawar ta zama ta kashin kai ta hanyar tambayar "Wane irin kudi kake so kuma me yasa?", a kwatanta makomar daban-daban cikin adalci tare da nuna kowanne yana da ribar sa da hasararsa, a danganta tattaunawa da ainihin misalai kamar aika kudi daga kasashen waje da samar da banki ga wadanda ba su da shi, sannan a koma tambayoyin da aka fara da su a Babi na 1 don nuna yadda tunani ya canza.
• Malamai su kasance masu jagoranci da fahimta, masu iya tambaya ba kawai bayar da amsa ba, su kasance masu tawali'u wajen hasashe, su girmama cewa mutane masu hankali na iya sabani, su danganta da ainihin labarai daga sassa daban-daban na duniya, kuma su karfafa wa ɗalibai gwiwa su fahimci cewa su ne ke tsara abin da zai biyo baya.
• Dalibai su ji cewa suna da ikon tsara makoma maimakon kawai karɓar abin da aka zo da shi, su fahimci cewa kowanne tsarin kudi yana da ribar sa da hasararsa babu cikakken mafita, su ga dangantaka a fili tsakanin abin da suka koya da aikace-aikacen rayuwa, su haɓaka fata mai tushe a gaskiya, kuma su gane cewa suna da ikon canza tsarin kudi.
• Za a cimma burin koyo idan dalibai za su iya bayyana makomar kudi daban-daban ciki har da rinjayar CBDC, karɓar My First Bitcoin, da hanyoyin haɗin gwiwa, su iya nazarin CBDC da My First Bitcoin bisa ka'idoji kamar iko, sirri da kariya daga toshewa, su fahimci ainihin misalai inda My First Bitcoin ke taimakawa wajen aika kudi da tserewa daga hauhawar farashi, su gane My First Bitcoin a matsayin zaɓi ɗaya daga cikin da dama ba mafita ga komai ba, su shiga cikin tattaunawa mai zurfi kan irin tsarin kudi da muke so, kuma su danganta da kansu yadda tsarin daban zai shafi rayuwarsu.

Gudanar da Lokaci

Idan lokaci ya yi kadan, fifita:

• Menene CBDCs
• My First Bitcoin da CBDCs (iko, sirri, kariya daga toshewa)
• Falsafar My First Bitcoin (rarrabawa, ikon kai da kai)
• Babban fa'idodin da aka tattauna a babin
• Tunani na ƙarshe: yadda tunanin ɗalibai ya canza

Idan lokaci ya wuce, dauki lokaci a kan:

• Lokutan aiwatar da CBDC a kasashe daban-daban
• Kwatancen manufofi: makomar kudi a kasashe daban-daban
• Aikin binciken ɗalibai kan tasirin gida
• Dogon tunani kan ikon kai da kai na kudi
• Bincike mai zurfi kan siffofi (dorewa, rarrabuwa, da sauransu)
• Cikakkun yanayi na nau'in kudi
• Bincike mai zurfi kan fifikon lokaci da jinkirta jin daɗi

Idan Dalibai Na Fama

• Makomar da ba ta bayyana ba → "Zana kudi daga tushe; me kake so?"
• CBDC da My First Bitcoin → Tebur mai sauki (iko, sirri, kariya daga toshewa).
• Hada koyo da aiki → "Me za ka yi da My First Bitcoin? Za ka ba gwamnati shawara?"