Mô-đun 10 / 10

Tương lai nào mà Bitcoin có thể xây dựng?

Listen to this chapter

10.0 Giới thiệu

Bitcoin không chỉ là một loại tiền tệ; đó là một cuộc cách mạng trao lại quyền lực cho người dân, mang đến cảm giác hòa bình và tự do trong một thế giới khao khát được trao quyền.
My First Bitcoin

Trong mô-đun kết thúc này, chúng ta sẽ tổng kết những bài học đã học trong suốt hành trình, đặt ra và thảo luận một số câu hỏi quan trọng, đồng thời khám phá tương lai của Bitcoin.

Bitcoin không chỉ là một công nghệ; nó là một mạng lưới vận hành một loại tiền mới mà nguồn cung không thể bị thay đổi bởi bất kỳ cá nhân nào. Nhân loại chưa từng có một loại tiền nào với nguồn cung cố định và không bị kiểm soát tập trung. Nếu được sử dụng rộng rãi, Bitcoin sẽ là công cụ mở ra một phong trào thay đổi tích cực có thể biến đổi cuộc sống của con người trên toàn thế giới. Nó đại diện cho một cuộc cách mạng hòa bình hướng tới tự do và công bằng tập thể, mở ra những cơ hội mới cho nhân loại bằng cách tạo ra một hệ thống tiền tệ toàn cầu, chung cho tất cả.

Là một hệ thống toàn cầu phi tập trung, Bitcoin cho phép tự do tài chính lớn hơn, chuyển quyền lực từ số ít sang số đông. Nó cung cấp một nền tảng an toàn, chống kiểm duyệt để lưu trữ và chuyển giá trị, trao quyền cho cá nhân kiểm soát tài sản của mình và bảo vệ sức mua. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh kinh tế bất ổn hiện nay, khi hệ thống tài chính truyền thống đang đối mặt với những thách thức chưa từng có.

Tiếp theo, chúng ta sẽ tìm hiểu về một dạng tiền kỹ thuật số khác gọi là Tiền kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương (CBDC) và đánh giá những điểm giống và khác biệt so với Bitcoin.

10.1 Tiền kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương (CBDC) là dạng tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương của một quốc gia phát hành và kiểm soát. Không giống như tiền mặt truyền thống hoặc tiền gửi ngân hàng, CBDC tồn tại hoàn toàn dưới dạng kỹ thuật số và thường được thiết kế để sử dụng trong các giao dịch hàng ngày, thanh toán và lưu trữ giá trị. Mục tiêu của CBDC là cung cấp một phương tiện thanh toán an toàn, hiệu quả và hiện đại, đồng thời giúp ngân hàng trung ương kiểm soát tốt hơn hệ thống tài chính và chính sách tiền tệ.

Tiền kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương, hay CBDC, là phiên bản kỹ thuật số của tiền pháp định thông thường. CBDC tuân theo các quy tắc giống như tiền pháp định, nơi một cơ quan trung ương (như chính phủ) có thể đơn phương mở rộng nguồn cung, làm giảm sức mua của người dân trong quá trình này. Tuy nhiên, CBDC còn trao cho chính phủ những công cụ mới và mạnh mẽ để kiểm soát cách mà tiền được sử dụng bởi mọi người trên toàn thế giới.

Theo nghiên cứu của Tổ chức Nhân quyền (HRF), 134 quốc gia & liên minh tiền tệ, chiếm 98% GDP toàn cầu, đang nghiên cứu về CBDC. Vào tháng 5 năm 2020, con số này chỉ là 35. Hiện tại, 66 quốc gia đang ở giai đoạn nghiên cứu nâng cao—phát triển, thử nghiệm hoặc triển khai. Mỗi quốc gia thuộc G20 đều đang nghiên cứu về CBDC, với 19 quốc gia trong số đó đã ở các giai đoạn nâng cao của quá trình nghiên cứu CBDC.

Bạn có thể kiểm tra xem quốc gia của mình có đang thử nghiệm CBDC không trên công cụ theo dõi CBDC của Tổ chức Nhân quyền tại cbdctracker.hrf.org hoặc cbdctracker.org

Vậy, ngoài việc là kỹ thuật số, điều gì khiến CBDC khác biệt so với tiền pháp định thông thường? Điều quan trọng là phải hiểu rằng, không giống như tiền pháp định thông thường dưới dạng giấy hoặc tiền xu, CBDC cho phép chính phủ theo dõi và kiểm soát kỹ thuật số mọi giao dịch trên toàn cầu. Điều này có nghĩa là chính phủ có thể ngăn chặn một số giao dịch nhất định hoặc thậm chí đóng băng toàn bộ tài khoản của bạn nếu họ không thích bạn hoặc cách bạn sử dụng tiền của mình.

Ví dụ, hãy tưởng tượng bạn muốn gửi tiền cho một thành viên trong gia đình ở một quốc gia đang cần giúp đỡ, nhưng chính phủ địa phương của bạn từ chối giao dịch vì họ không đồng ý với lãnh đạo của quốc gia đó. Hoặc hãy hình dung bạn đi đến cửa hàng để mua thứ gì đó mình thích, nhưng bạn không thể mua vì bạn đã tự do bày tỏ ý kiến trên mạng xã hội.

Hiện nay, phần lớn tiền pháp định lưu thông đã là kỹ thuật số — điểm khác biệt là có nhiều ngân hàng khác nhau có thể giám sát và kiểm duyệt các giao dịch, và chỉ những giao dịch đi qua tài khoản của họ. Tuy vậy, các ví dụ về kiểm duyệt như trên đã và đang xảy ra ở nhiều quốc gia, được thực hiện bởi các ngân hàng nhưng thường là theo yêu cầu của chính phủ trung ương.

Tuy nhiên, CBDC trao cho chính phủ quyền kiểm soát đáng kể đối với cách tiền được sử dụng trong phạm vi quyền hạn của họ, hạn chế khả năng chi tiêu tự do của cá nhân. Một số người cho rằng CBDC có thể cho phép chính phủ thực thi chính sách ngay lập tức, không cần sự can thiệp của con người. Thay vì phải phối hợp với nhiều ngân hàng, họ có thể nhanh chóng theo dõi và chặn dòng tiền trong nước.

CBDC Bitcoin
Nguồn cung không giới hạn Nguồn cung giới hạn
Tập trung Phi tập trung
Chính sách tiền tệ không minh bạch Chính sách tiền tệ minh bạch
Đóng & cần cấp phép Mở & không cần cấp phép
Nguy cơ bị tịch thu Không thể bị tịch thu
Xâm phạm quyền riêng tư Tôn trọng quyền riêng tư
Cho phép kiểm duyệt Chống kiểm duyệt

Cả CBDC và Bitcoin đều là tiền kỹ thuật số nhưng, ngoài điểm tương đồng này, chúng đại diện cho hai hình thức tiền tệ rất khác nhau với triết lý riêng biệt, dẫn đến những kết quả khác nhau.

10.2 Triết lý của Bitcoin

Trong các Phần 5 và 8, chúng ta đã khám phá rằng những cá nhân vận hành một node giúp bảo vệ các quy tắc của Bitcoin. Đây là một điều rất quan trọng vì, lần đầu tiên trong lịch sử, những người như chúng ta có thể trở thành một phần của mạng lưới đảm bảo các quy tắc của hệ thống tiền tệ được bảo vệ. Những quy tắc này bao gồm nguồn cung tiền hữu hạn, và không một bên nào có thể tự ý thay đổi các quy tắc này. Đây là một cơ hội đặc biệt để người bình thường tham gia vào việc giữ cho tiền của chúng ta an toàn và đáng tin cậy.

Triết lý của Bitcoin là trao quyền, tự do, độc lập tài chính, tư duy phản biện và quyền tự quyết — ý tưởng rằng tất cả chúng ta đều nên có tiếng nói trong các quy tắc của hệ thống mà mình lựa chọn. Khác với hệ thống tiền pháp định do các bên trung ương quyền lực kiểm soát, Bitcoin dựa trên một mạng lưới mà không một bên nào nắm toàn quyền kiểm soát. Điều này có nghĩa là không ai có thể tước đoạt tài sản của bạn hoặc ngăn bạn sử dụng tiền theo ý muốn. Điều ngược lại hoàn toàn đúng với CBDC.

Trong thế giới tiền pháp định, có nhiều tài sản đồng nghĩa với việc có nhiều ảnh hưởng và quyền kiểm soát hơn. Ngược lại, Bitcoin phân phối quyền lực cho mọi người một cách bình đẳng. Đây là một nỗ lực tập thể, nơi mọi người, dù có bao nhiêu tiền, đều đóng vai trò quan trọng trong hệ thống. Hãy hình dung nó như một sức mạnh chung, nơi sức mạnh tài chính của bạn không tự động quyết định mức độ ảnh hưởng của bạn. Bitcoin được xây dựng trên các quy tắc không thể thay đổi và, trong sự hài hòa này, như thể chính nhân loại đang kiểm soát hệ thống. Không phải một vài người quyền lực quyết định tất cả — mà là tất cả chúng ta cùng nhau xây dựng một cộng đồng kiên cường, dẫn dắt hướng đi của Bitcoin mà không có bất kỳ quyền lực đơn lẻ nào thay đổi được.

Nếu trong hệ thống tiền pháp định, những người quyền lực đặt ra các quy tắc, thì trong hệ sinh thái Bitcoin, chính sự đóng góp thêm của từng cá nhân duy trì mạng lưới. Không một thực thể nào, dù giàu có hay quyền lực đến đâu, có thể quyết định hướng đi của hệ sinh thái Bitcoin. Đây là sự đảo ngược hoàn toàn của mô hình quyền lực truyền thống, nơi sức mạnh của hệ thống không nằm trong tay một số ít mà thuộc về sức mạnh tập thể của tất cả những người tham gia.

Ý tưởng chính là tạo ra một hệ thống an toàn, minh bạch và công bằng, nơi mọi người đều có thể tiếp cận, sở hữu và sử dụng tiền toàn cầu, bất kể họ là ai hay ở đâu.

Suy ngẫm: Bạn có quyền kiểm soát tiền của chính mình không?

  1. Việc tiếp cận tiền có phải là một nhu cầu và quyền cơ bản của con người không? Tại sao?
  2. Nếu bạn không thể sử dụng tiền theo ý muốn, gửi cho bất kỳ ai bạn muốn, hoặc mang theo khi chuyển đến một quốc gia mới, thì đó có thực sự là tiền của bạn không? Tại sao?
  3. Tại sao hình thức trao đổi hàng hóa trực tiếp lại không còn được sử dụng? Vấn đề của sự trùng hợp nhu cầu kép là gì?
  4. Tại sao việc hiểu về cú sốc Nixon và tầm quan trọng của nó cho đến ngày nay lại quan trọng?
  5. Sự kiện lịch sử nào khác mà chúng ta đã học có ảnh hưởng lớn nhất đối với bạn?
  6. Tiền có nguồn cung cố định khác gì so với các loại tiền pháp định truyền thống?
  7. Bitcoin được tạo ra khi nào, bởi ai và với mục đích gì? Khái niệm hệ thống phi tập trung đóng góp như thế nào cho sứ mệnh này?
  8. Những điểm mạnh và điểm yếu khác nhau của ví lưu ký và ví không lưu ký là gì? Bạn thích loại ví nào nhất?
  9. Bạn biết gì về Lightning Network? Bạn sẽ sử dụng nó cho những giao dịch nào?
  10. Việc tự vận hành node của bạn hỗ trợ mạng lưới như thế nào?
  11. Việc kiểm soát tiền của chính mình trao quyền cho bạn trong cuộc sống hàng ngày và kế hoạch tương lai ra sao?
  12. Tự do tài chính có thể nâng cao khả năng đóng góp tích cực cho cộng đồng hoặc xã hội của bạn như thế nào?

10.3 Lợi ích của Bitcoin

Siêu Bitcoin hóa đề cập đến một viễn cảnh giả định trong tương lai khi Bitcoin đã trở thành hệ thống tiền tệ toàn cầu thống trị. Điều này có nghĩa là Bitcoin được mọi người, ở khắp mọi nơi, sử dụng cho mọi mục đích — từ mua cà phê, thanh toán hóa đơn, cho đến mua bất động sản. Sự quan tâm ngày càng tăng đối với Bitcoin từ cá nhân, doanh nghiệp, và thậm chí cả chính phủ cho thấy tiềm năng tác động của việc áp dụng rộng rãi Bitcoin đối với nền kinh tế và xã hội toàn cầu.

Dưới đây là một số lợi ích của thế giới siêu Bitcoin hóa:

Một Tương Lai Tự Chủ

Một tương lai tự chủ là nơi mà mọi cá nhân trên toàn thế giới đều có toàn quyền kiểm soát danh tính số và tài sản của chính mình. Điều này có thể dẫn đến sự hòa nhập tài chính lớn hơn, tự do, quyền riêng tư và an ninh, từ đó góp phần nâng cao sự thịnh vượng của con người, sự sung túc và hạnh phúc tổng thể.

Kho Lưu Trữ Giá Trị Đáng Tin Cậy

Tính khan hiếm kỹ thuật số của Bitcoin khiến nó trở thành kho lưu trữ giá trị đáng tin cậy nhất trong dài hạn, điều này khuyến khích ngày càng nhiều người sử dụng nó như một phương tiện tiết kiệm cho tương lai.

Thay Đổi Chính Sách Tiền Tệ

Nếu Bitcoin được áp dụng rộng rãi, nó có thể tước đi khả năng của các chính phủ trong việc mở rộng nguồn cung tiền thông qua các công cụ chính sách tiền tệ truyền thống. Việc áp dụng Bitcoin trên diện rộng có thể giúp tăng sức mua của người dân và khuyến khích xã hội chuyển sang tư duy ưu tiên cho tương lai lâu dài hơn.

Tăng Cường Minh Bạch và Truy Xuất

Bản ghi không thể bị sửa đổi và không thể thay đổi của tất cả các giao dịch trên blockchain sẽ tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong nhiều ngành và lĩnh vực khác nhau. Hiện nay, các tổ chức quyền lực có thể di chuyển hàng nghìn tỷ đồng quanh thế giới mà không ai rõ các khoản tiền này đi đâu hoặc được sử dụng như thế nào. Bằng cách cung cấp một bản ghi giao dịch tài chính mở và có thể xác minh, Bitcoin có thể đảm bảo rằng việc luân chuyển vốn trở nên minh bạch hơn với công chúng.

Cuộc Cách Mạng Thị Trường Kiều Hối

Thị trường kiều hối liên quan đến việc chuyển tiền từ một bên sang bên khác, thường là xuyên biên giới quốc tế. Dù chi phí đã giảm, kiều hối vẫn còn khá đắt đỏ so với chuyển khoản ngân hàng nội địa, đặc biệt với các khoản tiền nhỏ. Lightning Network cung cấp các giao dịch toàn cầu gần như tức thì và chi phí thấp, rất phù hợp cho thị trường kiều hối và giải quyết các vấn đề như chi phí cao, thời gian xử lý chậm và giới hạn về giờ làm việc.

Năng Lượng Dồi Dào

Khi có nhiều năng lượng giá rẻ, xã hội phát triển tốt, và nhiều ngành công nghiệp cũng như cộng đồng có thể đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về điện cho gia đình, doanh nghiệp và công nghệ mới. Việc khai thác Bitcoin khuyến khích thợ đào sử dụng nguồn năng lượng dư thừa vốn thường bị lãng phí từ các nguồn năng lượng bền vững như năng lượng mặt trời, gió và thủy điện. Thợ đào Bitcoin có thể tận dụng nguồn năng lượng dư thừa giá rẻ này để tạo ra bitcoin mới thông qua hoạt động khai thác, bảo vệ mạng lưới, và cung cấp lại phần năng lượng dư thừa cho lưới điện xã hội khi cần thiết.

10.4 Một Tương Lai Được Trao Quyền

Tiền giúp con người giao tiếp về những hoạt động, hàng hóa và dịch vụ nào là quan trọng nhất trong xã hội. Khi tiền bị kiểm soát bởi các cơ quan tập trung, nó chắc chắn sẽ bị thao túng.

Một trong những sai lầm mà nhân loại liên tục lặp lại trong suốt lịch sử là can thiệp vào thị trường tự do, chẳng hạn như thông qua việc thao túng tiền tệ, điều này ảnh hưởng tiêu cực đến cá nhân, gia đình, doanh nghiệp và cuối cùng là sự thịnh vượng của toàn nhân loại.

Bằng cách lấy quyền kiểm soát tiền ra khỏi tay các bên tập trung và thay vào đó sử dụng loại tiền có nguồn cung cố định mà không bên nào có thể thay đổi, chúng ta có thể tạo ra một thế giới hoàn toàn khác — nơi mà chúng ta không cần phải tin tưởng các chính trị gia sẽ làm điều đúng đắn, bởi vì làm điều sai trái đã trở nên vô cùng tốn kém và đắt đỏ.

Đây là một thế giới hoàn toàn mới. Và bạn có thể là một phần trong việc tạo ra thực tại này. Bằng cách sử dụng Bitcoin, vận hành node của riêng bạn, và giúp những người xung quanh tìm hiểu thêm về tương lai của tiền tệ, bạn đang bỏ phiếu cho một thế giới khác.

Hoạt động: Thảo luận cuối cùng — Góc nhìn của bạn đã thay đổi như thế nào?

Vui lòng trả lời các câu hỏi sau:

Tại sao chúng ta cần tiền?
Tiền là gì?
Ai kiểm soát tiền?
Điều gì tạo nên “giá trị” của tiền?
Hãy ghi lại các câu hỏi đã được chọn trong Phần 1 và trả lời chúng ngay bây giờ
  1. Quay lại hoạt động đầu tiên trong Phần 1 và so sánh câu trả lời mới của bạn với câu trả lời cũ.
  2. So sánh và thảo luận các câu trả lời và câu hỏi ban đầu. Có điều gì đã thay đổi không?
  3. Hãy tự hỏi bản thân câu hỏi cuối cùng này: Bước tiếp theo của tôi là gì? Và tôi có thể sử dụng kiến thức mới này để trao quyền cho bản thân như thế nào?

Nếu bạn đã sẵn sàng cho bước tiếp theo, hãy xem các tài nguyên bổ sung ở phần tiếp theo, nơi chứa những tài liệu tốt nhất để học hỏi thêm và thành công.

Tài nguyên
Bitcoin is Generational Wealth - A Short Film
Những khả năng thay đổi tích cực là vô cùng lớn, đó là lý do tại sao chúng tôi mời bạn xem video này để tìm hiểu thêm.

↑ Quay lại mục lục