Tiền là gì?

Tiền là một trong những công cụ vĩ đại nhất của tự do mà con người từng phát minh ra.
Friedrich Hayek

Chào mừng bạn đến với Chứng chỉ Bitcoin. Trong phần này, chúng ta sẽ khám phá câu hỏi cơ bản về lý do tại sao tiền lại quan trọng trong cuộc sống của chúng ta. Chúng ta sẽ tìm hiểu về bản chất của tiền và các hình thức khác nhau của nó, nhằm đạt được sự hiểu biết sâu sắc hơn về ý nghĩa của nó.

Tiền là thứ chúng ta sử dụng mỗi ngày, nhưng liệu chúng ta có thực sự hiểu tại sao mình cần nó và nó là gì không?

• Tại sao mọi người lại trao đổi thời gian của mình lấy tiền?
• Tại sao có người lại có nhiều tiền hơn người khác?
• Tại sao tiền lại khác nhau ở các quốc gia khác nhau?
• Tại sao chúng ta không thể chỉ tạo ra thêm tiền khi cần?

Hãy bắt đầu bằng cách trả lời năm câu hỏi sau đây.

Hãy cân nhắc các ví dụ thực tế như mua những thứ thiết yếu như thực phẩm và các món đồ mong muốn. Cố gắng đưa ra ví dụ cụ thể, cân bằng giữa sự sáng tạo và thực tế.

Tại sao chúng ta cần tiền?

Tiền là gì?

Ai kiểm soát tiền?

Điều gì tạo nên “giá trị” của tiền?

Bạn có những câu hỏi nào về tiền?

Thảo luận: Tại sao chúng ta cần tiền?

Chia thành các nhóm và:

• Chia sẻ và thảo luận câu trả lời cho bốn câu hỏi đầu tiên. Ghi lại những câu trả lời yêu thích.
• Chia sẻ câu trả lời cho câu hỏi cuối cùng, và bình chọn một câu hỏi yêu thích nhất. Ghi lại kết quả.
• Xem lại các câu trả lời và câu hỏi vào cuối khóa học.

Bây giờ bạn đã hiểu rõ hơn về lý do tại sao tiền là cần thiết, các phần tiếp theo sẽ khám phá tiền là gì, cách nó phát triển qua thời gian, ai ảnh hưởng đến nó, và hình thức mới nhất của nó. Hãy thường xuyên tham khảo lại danh sách của bạn từ buổi học đầu tiên để liên hệ giữa những hiểu biết của bạn và sự phát triển của việc tạo ra, định nghĩa và sử dụng tiền theo thời gian.

Thảo luận: Tiền là gì?

• Vui lòng chưa ăn viên kẹo được đặt trên bàn của bạn.
• Ai sẵn sàng đổi viên kẹo của mình lấy một tờ 1 €?
• Bây giờ, hãy giữ tay lên nếu bạn vẫn sẵn sàng đổi viên kẹo của mình lấy một tờ tiền monopoly 1 € thay vì viên kẹo.
• Tại sao hoặc tại sao không?
• Điều gì khiến một tờ tiền trở nên hấp dẫn và tờ khác thì chẳng khác gì rác?
• Điều gì tạo nên “giá trị” của tiền?
• Tiền đến từ đâu và ai quyết định in ra bao nhiêu?
• Tại sao không in thêm tiền và phân phát đều cho mọi người?

Tiền là một sự đảm bảo rằng chúng ta có thể có được những gì mình muốn trong tương lai. Dù hiện tại chúng ta không cần gì, nó vẫn đảm bảo khả năng thỏa mãn một mong muốn mới khi nó xuất hiện.
Aristotle

Bạn đã bao giờ dừng lại để suy nghĩ về tiền thực sự là gì chưa? Hoặc từng thắc mắc điều gì khiến tiền... trở thành tiền? Hầu hết chúng ta đều biết cách sử dụng nó, nhưng không nhiều người hiểu tiền đến từ đâu hoặc nó hoạt động như thế nào. Về cơ bản, tiền là một cách để trao đổi hàng hóa và dịch vụ. Nó đại diện cho giá trị của những vật phẩm này dưới một hình thức có thể dễ dàng trao đổi. Tiền có thể tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau, như tiền giấy, tiền xu và thanh toán điện tử. Thông thường, chính phủ hoặc các tổ chức có thẩm quyền sẽ phát hành và kiểm soát tiền, nhưng tiền còn là nhiều hơn một phương tiện trao đổi vật chất hay kỹ thuật số; nó giống như một ngôn ngữ chung cho phép chúng ta giao dịch với mọi người trên khắp thế giới, ngay cả khi chúng ta không nói cùng một ngôn ngữ hoặc không cùng văn hóa. Bạn có thể ở bên kia thế giới và vẫn "nói" bằng tiền khi đặt một sản phẩm lên quầy và đổi lấy tiền tệ địa phương hoặc sử dụng thẻ tín dụng.

Tiền giống như một hợp đồng xã hội cho phép chúng ta trao đổi mà không cần phải dựa vào hình thức trao đổi hàng hóa trực tiếp hoặc tìm ai đó thực sự muốn thứ mà chúng ta có. Nếu một nhóm người bắt đầu chấp nhận sô-cô-la làm phương tiện thanh toán cho hầu hết hàng hóa và dịch vụ, sô-cô-la sẽ trở thành tiền (tuy nhiên, vì nó có thể tan chảy ở một số nơi trên thế giới, chúng ta có thể coi đó là loại tiền không tốt).

Nói cách khác, bản thân tiền không có khả năng thỏa mãn mong muốn của con người; nó chỉ là một công cụ giúp chúng ta trao đổi hiệu quả hơn.

Tiền đại diện cho giá trị DỰA VÀO ĐÓ hàng hóa được trao đổi. Tiền KHÔNG PHẢI là giá trị MÀ hàng hóa được trao đổi.

Một giao dịch là sự trao đổi hoặc chuyển giao hàng hóa và dịch vụ. Đây là một cách trao đổi giá trị giữa hai hoặc nhiều bên.

Có rất nhiều loại giao dịch khác nhau, từ những trao đổi đơn giản (như mua một chiếc bánh mì kẹp ở tiệm ăn nhanh) đến các giao dịch tài chính phức tạp hơn (như mua một căn nhà hoặc đầu tư vào ch

Giao dịch có thể được thực hiện trực tiếp, qua điện thoại, trực tuyến hoặc bằng các phương thức khác, và có thể liên quan đến nhiều bên khác nhau, bao gồm cá nhân, doanh nghiệp và các tổ chức tài chính.

Tiền giúp việc trao đổi hàng hóa và dịch vụ trở nên dễ dàng vì ai cũng chấp nhận nó như một hình thức thanh toán cuối cùng. Nó cũng cho phép chúng ta đo lường giá trị và so sánh các hàng hóa, dịch vụ khác nhau.

Tiền chỉ đóng vai trò tạm thời trong một giao dịch; và khi giao dịch cuối cùng kết thúc, ta sẽ luôn thấy rằng một loại hàng hóa đã được trao đổi lấy một loại hàng hóa khác.
Jean-Baptiste Say

Khi nói đến việc mua và bán hàng hóa, dịch vụ, tiền là nhân tố then chốt. Tiền có nhiều chức năng quan trọng trong thế giới, như:

Kho lưu trữ giá trị

Tiền nên giữ được giá trị của nó theo thời gian, giúp nó trở thành phương tiện để tiết kiệm và đầu tư giá trị lao động của con người. Điều này cho phép mọi người sử dụng tiền để lên kế hoạch cho tương lai. Vì vậy, lần tới khi bạn tiết kiệm cho một điều gì đó đặc biệt, hãy nhớ rằng tiền không chỉ là cách để thanh toán — nó còn là công cụ giúp bạn lập kế hoạch và đầu tư cho tương lai của mình.

Phương tiện trao đổi

Với tiền, bạn không cần phải tìm ai đó muốn đúng thứ bạn có để trao đổi. Thay vào đó, bạn có thể dùng tiền để mua và bán bất cứ thứ gì mình muốn. Điều này làm cho việc giao thương và buôn bán trở nên thuận tiện và hiệu quả hơn rất nhiều.

Đơn vị tính toán

Tiền cung cấp một tiêu chuẩn chung để đo lường giá trị, cho phép mọi người thể hiện và so sánh giá của các hàng hóa và dịch vụ khác nhau. Điều này giúp thị trường hoạt động hiệu quả và minh bạch hơn, nơi mọi người có thể đưa ra quyết định sáng suốt về việc mua bán.

Nếu bạn muốn mua một chiếc ô tô mới, bạn có thể so sánh giá từ các đại lý khác nhau và đưa ra quyết định dựa trên giá bằng đồng euro. Nếu không có đơn vị tính toán, bạn sẽ phải cố gắng so sánh giá trị của một chiếc xe này với chiếc xe khác bằng thứ gì đó khác, như số con bò nó trị giá hoặc thời gian cần để làm ra chiếc xe.

Ba chức năng này là điều cho phép các nền kinh tế trở nên phức tạp và năng động. Nếu không có tiền, việc mua bán hàng hóa và dịch vụ sẽ khó khăn hơn rất nhiều, và nền kinh tế của chúng ta sẽ kém phát triển hơn.

Bài tập: Đây là ví dụ về chức năng nào của tiền?

• Minh quyết định tiết kiệm một phần tiền lương hàng tuần để mua một chú cún con
• Nam mua hai miếng pizza với giá 200.000 đồng
• Hùng phân vân không biết nên mua vé xem hòa nhạc giá 1.800.000 đồng hay mua vé trượt tuyết giá 2.300.000 đồng

Tiền chỉ hoạt động tốt khi nó có những đặc tính then chốt nhất định. Nó cần phải hữu ích để mua bán (phương tiện trao đổi), tiết kiệm cho sau này (kho lưu trữ giá trị), và đo lường giá cả (đơn vị tính toán). Những đặc tính này làm cho tiền trở nên đáng tin cậy và quan trọng.

• Độ bền đề cập đến khả năng của tiền trong việc chống lại sự hao mòn vật lý và tồn tại lâu dài theo thời gian. Điều này đảm bảo rằng tiền có thể lưu thông trong nền kinh tế ở trạng thái chấp nhận được và dễ nhận biết. Vàng là một vật liệu bền, có thể chịu được sự mài mòn, làm cho nó trở thành ví dụ tốt về đặc tính bền của tiền.
• Tính chia nhỏ đề cập đến khả năng của tiền có thể được chia thành các đơn vị nhỏ hơn để mọi người có thể sử dụng nó để mua hàng với các giá trị khác nhau. Tiền giấy có thể dễ dàng được chia thành các mệnh giá nhỏ hơn, làm cho nó trở thành ví dụ tốt về đặc tính chia nhỏ của tiền.
• Tính di động đề cập đến sự dễ dàng trong việc vận chuyển và mang theo tiền. Điều này cho phép mọi người sử dụng tiền để mua bán hàng hóa và dịch vụ một cách thuận tiện. Thẻ tín dụng rất dễ mang theo, có thể để trong ví hoặc túi xách, là ví dụ tốt về tính di động của tiền.
• Tính chấp nhận đề cập đến việc tiền được chấp nhận rộng rãi như một hình thức thanh toán, để mọi người có thể sử dụng nó để mua bán hàng hóa và dịch vụ một cách tự tin. Đô la Mỹ được chấp nhận rộng rãi như một phương tiện thanh toán, là ví dụ tốt về đặc tính chấp nhận của tiền.
• Tính khan hiếm đề cập đến việc khó khăn trong việc tạo ra thêm các đơn vị tiền, điều này giúp duy trì giá trị của nó và ngăn việc chúng ta phải chi nhiều tiền hơn để mua cùng một lượng hàng hóa. Tem sưu tập, đặc biệt là những con tem hiếm và có giá trị, có thể là một hình thức tiền tốt vì chúng khan hiếm và có thể tăng giá trị theo thời gian. Người sưu tập tem thường sử dụng tem như một cách đầu tư tài sản và đa dạng hóa danh mục đầu tư.
• Tính thay thế lẫn nhau đề cập đến khả năng các đơn vị tiền có thể thay thế cho nhau, nghĩa là một đơn vị tiền tương đương với một đơn vị khác cùng giá trị. Tiền nên đồng nhất. Đồng xu bằng đồng có kích thước và trọng lượng đồng đều, là ví dụ tốt về đặc tính đồng nhất của tiền. Một xu luôn là một xu.

Bài tập

Các tài sản khác nhau có những đặc tính khác nhau và thực hiện các chức năng của tiền ở các mức độ khác nhau. Xã hội cuối cùng sẽ quyết định tài sản nào được sử dụng làm tiền dựa trên việc một loại hàng hóa cụ thể thực hiện các chức năng này tốt đến đâu.

Để xác định mức độ đáp ứng các đặc tính của tiền của các vật phẩm khác nhau, bạn có thể chấm điểm từng vật phẩm dưới đây theo thang điểm từ 1 đến 5 cho mỗi đặc tính (0 = Rất tệ; 3 = Bình thường; 5 = Xuất sắc).

Bằng cách cộng tổng điểm cho từng vật phẩm, bạn có thể xác định vật phẩm nào phù hợp nhất để trở thành một hình thức tiền tệ.

Sử dụng các câu hỏi sau để giúp xác định mức độ đáp ứng các đặc tính của tiền của các vật phẩm trong bảng.

• Độ bền: Tiền có thể chịu được sự hao mòn theo thời gian không?
• Tính di động: Tiền có thể dễ dàng vận chuyển và sử dụng ở nhiều nơi khác nhau không?
• Tính thay thế lẫn nhau: Tiền có thể thay thế cho các hình thức tiền khác không?
• Tính chấp nhận: Tiền có được chấp nhận rộng rãi như một hình thức thanh toán không?
• Tính khan hiếm: Tiền có khan hiếm và khó tạo ra thêm không?
• Tính chia nhỏ: Tiền có thể được chia thành các đơn vị nhỏ hơn không?

* Vui lòng không điền vào cột cho Bitcoin; chúng ta sẽ quay lại phần này sau trong khóa học.

Tiền có thể được chia thành hai loại chính: vật lý và kỹ thuật số.

Tiền vật lý

• Tiền hàng hóa, là một vật thể vật lý được đánh giá cao và chấp nhận rộng rãi như một phương tiện trao đổi.
  • Ví dụ: Vàng, bạc và thậm chí thuốc súng từng được sử dụng làm tiền hàng hóa.
• Tiền đại diện, là loại tiền đại diện cho quyền sở hữu một hàng hóa vật lý.
  • Ví dụ: Phiếu bạc có thể đổi lấy bạc.
• Tiền pháp định, là các tờ tiền giấy và đồng xu do chính phủ phát hành và được chấp nhận làm phương tiện trao đổi.
  • Ví dụ: Tiền giấy của Cục Dự trữ Liên bang là tiền pháp định, được chính phủ liên bang quy định là phương tiện hợp pháp để thanh toán nợ.

Tiền kỹ thuật số

Tiền kỹ thuật số có thể được sử dụng cho các giao dịch trực tuyến và bao gồm tiền điện tử, stablecoin và tiền mã hóa.

Tiền điện tử là phiên bản kỹ thuật số của các loại tiền truyền thống như đồng euro hoặc đồng Việt Nam. Nó được sử dụng để thanh toán trực tuyến thông qua các hệ thống gọi là payment rails, giúp chuyển tiền từ nơi này đến nơi khác.

Trong hệ thống tài chính truyền thống, các payment rails này dựa vào các bên trung gian như ngân hàng. Các bên trung gian này thu phí và có quyền phê duyệt, trì hoãn hoặc đảo ngược giao dịch.

Các ví dụ phổ biến về các hệ thống này bao gồm mạng lưới thẻ, xử lý thanh toán thẻ ghi nợ và thẻ tín dụng, và ví điện tử, nơi lưu trữ tiền và cho phép người dùng gửi và nhận thanh toán.

• Tiền kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương (CBDC): Phiên bản kỹ thuật số của tiền tệ quốc gia, do ngân hàng trung ương phát hành và kiểm soát.
• Stablecoin: Tiền kỹ thuật số được thiết kế để giữ giá trị ổn định, thường được gắn với một tài sản như đồng đô la Mỹ.
• Tiền mã hóa: Một loại tiền kỹ thuật số. Một số loại phi tập trung, nghĩa là không có nhóm nào kiểm soát, trong khi một số khác lại tập trung hơn.

Một ý tưởng quan trọng đằng sau một số loại tiền kỹ thuật số là loại bỏ các bên trung gian. Điều này có thể làm cho giao dịch hiệu quả hơn và giảm sự tập trung quyền lực. Mục tiêu là tạo ra một hệ thống hoạt động giống như internet, nơi quyền kiểm soát được chia sẻ thay vì thuộc về một cơ quan duy nhất.

Hãy tưởng tượng bạn bị mắc kẹt trong sa mạc và chỉ còn lại một chai nước. Bạn đang khát và rất cần uống nước, nhưng bạn cũng biết rằng mình sẽ cần nước để sống sót cho đến khi tìm được thêm. Đây là một ví dụ kinh điển về sự khan hiếm: bạn có một lượng tài nguyên (nước) giới hạn và bạn phải đưa ra lựa chọn về cách sử dụng nó tốt nhất.

Trong tình huống này, bạn có thể quyết định chia nhỏ lượng nước và uống từng ngụm nhỏ trong thời gian dài hơn để kéo dài thời gian sử dụng càng lâu càng tốt. Hoặc, bạn có thể quyết định uống càng nhiều càng tốt trong một lần, làm dịu cơn khát ngay lập tức, nhưng sự bù nước này có thể không đủ để bạn có năng lượng tìm thêm nước trong tương lai. Dù bạn chọn cách nào, bạn cũng phải đối mặt với một quyết định khó khăn.

Sự khan hiếm áp dụng cho tất cả các loại tài nguyên, không chỉ riêng nước. Dù đó là tiền bạc, thời gian hay thậm chí là tình yêu và sự quan tâm, chúng ta liên tục phải đưa ra lựa chọn về cách phân bổ các nguồn lực giới hạn của mình.

Sự khan hiếm buộc chúng ta phải cân nhắc giữa lợi ích và bất lợi khi sử dụng tài nguyên của mình và đưa ra các đánh đổi.

Có hai loại khan hiếm

• Khan hiếm nhân tạo, còn gọi là khan hiếm tập trung, bao gồm những thứ như túi xách hàng hiệu phiên bản giới hạn, thẻ thể thao hiếm, và các tác phẩm nghệ thuật được đánh số. Những thứ này có thể dễ dàng
• Khan hiếm tự nhiên, còn gọi là khan hiếm phi tập trung, bao gồm những thứ như bất động sản ven biển và kim loại quý như vàng. Những thứ này khó bị làm giả hoặc sao chép hơn.

Sự khác biệt chính giữa hai loại là quyền kiểm soát.

Khan hiếm tập trung được quyết định bởi một thực thể duy nhất, như một công ty hoặc chính phủ, trong khi khan hiếm phi tập trung không do ai kiểm soát. Một ví dụ về khan hiếm tập trung là các mặt hàng thời trang xa xỉ phiên bản giới hạn, như túi xách hoặc giày thể thao: công ty có thể sản xuất thêm 1.000 chiếc nữa mà gần như không tốn thêm chi phí, nhưng giá cao được kiểm soát bởi sự khan hiếm nhân tạo này. Chính quyền kiểm soát số lượng sản phẩm của công ty quyết định giá trị của chúng. Ngược lại, cách duy nhất để tìm và khai thác muối, vỏ sò hoặc vàng là phải bỏ ra rất nhiều công sức và năng lượng (hay còn gọi là 'lao động'). Đối với các tài nguyên khan hiếm tự nhiên này, chi phí đó chỉ hợp lý về mặt kinh tế nếu sản phẩm thu được có giá trị cao.

Không ai có thể kiểm soát giá của một tài nguyên tự nhiên để tác động đến giá của nó, mà ngược lại: chính nhu cầu về hàng hóa đó trên thị trường quyết định liệu có nên bỏ công sức để khai thác thêm hay không.

Sự khan hiếm ảnh hưởng đến lựa chọn của chúng ta. Hiểu về nó có thể giúp chúng ta ra quyết định tốt hơn: chúng ta thường phải lựa chọn giữa lợi ích trước mắt và lợi ích lâu dài, và những đánh đổi này định hình con đường đạt được mục tiêu của mình.

Ví dụ về sở thích thời gian

Bạn có lựa chọn nhận 2.400.000₫ hôm nay hoặc 2.640.000₫ sau một năm. Nếu bạn có sở thích thời gian cao, bạn có thể chọn nhận 2.400.000₫ ngay hôm nay vì bạn coi trọng việc có tiền ngay hơn là lợi ích của việc chờ thêm một năm để nhận thêm 240.000₫. Ngược lại, nếu bạn có sở thích thời gian thấp, bạn sẽ thích chờ đợi phần thưởng lớn hơn vì bạn tập trung vào kế hoạch dài hạn và ít quan tâm đến sự hài lòng ngay lập tức.

Sở thích thời gian đề cập đến ý tưởng rằng con người thường thích có được thứ gì đó NGAY BÂY GIỜ hơn là để sau.

Quay lại ví dụ trước về chai nước trong sa mạc, uống hết nước ngay lập tức, dù có nghĩa là bạn sẽ không còn nước cho sau này, thể hiện sở thích thời gian cao: cơn khát bạn cảm thấy lúc đó quá cấp bách đến mức bạn bỏ qua cơn khát có thể xảy ra trong tương lai để thỏa mãn cơn khát hiện tại. Điều này hoàn toàn tự nhiên: chúng ta thường thích sự hài lòng ngay lập tức hơn là chịu đựng hiện tại để đổi lấy lợi ích trong tương lai, vì tương lai luôn bất định.

Ngược lại, cố gắng chia nhỏ nước và uống từng ngụm nhỏ thể hiện sở thích thời gian thấp hơn và sự phân bổ hợp lý một nguồn tài nguyên khan hiếm. Điều này có nghĩa là bạn sẵn sàng trì hoãn việc thỏa mãn cơn khát hiện tại để tăng cơ hội sống sót lâu dài. Điều này không tự nhiên và đòi hỏi nhiều nỗ lực, sự tự kiểm soát và định hướng về tương lai.

Chi phí cơ hội đề cập đến giá trị của lựa chọn tốt nhất tiếp theo mà bạn từ bỏ khi đưa ra một quyết định. Mỗi quyết định đều liên quan đến đánh đổi, vì vậy mỗi quyết định đều có chi phí cơ hội.

Trong ví dụ về sa mạc, chi phí cơ hội của việc uống hết nước ngay lập tức là lợi ích sống sót mà bạn có thể đạt được nếu chia nhỏ nước và sử dụng trong thời gian dài hơn.

Giả sử bạn quyết định chia nhỏ nước và uống từng ngụm nhỏ trong thời gian dài hơn. Nhờ đó, bạn có đủ năng lượng và nước để tìm kiếm thêm nước. Trong lúc tìm kiếm, bạn phát hiện một cây xương rồng chứa một ít nước. Không nhiều, nhưng đủ để làm dịu cơn khát tạm thời. Nếu bạn đã uống hết nước một lần, có thể bạn đã không còn đủ sức để tìm thêm nước và phát hiện ra cây xương rồng.

Trong trường hợp này, chi phí cơ hội của việc uống hết nước một lần là cơ hội tìm thấy cây xương rồng và có thêm nước.

Ví dụ này cho thấy chi phí cơ hội không chỉ là sự đánh đổi ngay lập tức giữa hai lựa chọn, mà còn là những cơ hội tiềm năng trong tương lai có thể đạt được hoặc mất đi do lựa chọn của chúng ta.

Việc chúng ta sẵn sàng từ bỏ phần thưởng lớn hơn trong tương lai để đổi lấy phần thưởng nhỏ hơn ngay bây giờ bị ảnh hưởng bởi sở thích thời gian, hay mức độ chúng ta coi trọng sự hài lòng ngay lập tức so với việc lên kế hoạch dài hạn.

Hoạt động: Sở thích thời gian

1. Lắng nghe giáo viên giải thích về lựa chọn kẹo.
2. Quyết định xem bạn muốn nhận một viên kẹo nhỏ hoặc kẹo dẻo ngay bây giờ hay chờ đến cuối buổi học để nhận hai viên kẹo hoặc một viên kẹo lớn, hấp dẫn hơn.
3. Cam kết với quyết định của mình và thông báo cho giáo viên biết lựa chọn của bạn. Nhận kẹo ngay lập tức hoặc vào cuối buổi học, tùy theo quyết định của bạn.
4. Tham gia thảo luận cùng lớp về hoạt động này, suy ngẫm về quá trình ra quyết định của bạn và khái niệm sở thích thời gian.

Kết luận và Thảo luận

• Những yếu tố nào đã ảnh hưởng đến quyết định của bạn khi chọn lấy kẹo ngay hoặc chờ phần thưởng lớn hơn sau?
• Bạn cảm thấy thế nào về quyết định của mình sau khi hoạt động kết thúc?
• Bạn có nghĩ ra ví dụ thực tế nào mà sở thích thời gian cao có thể gây hại và sở thích thời gian thấp có thể mang lại lợi ích không?
• Một số hậu quả tiềm ẩn của việc chọn sở thích thời gian cao thay vì sở thích thời gian thấp là gì?

Tài nguyên

What is Money?

Xem video ngắn này nhé!