Central Bank Digital Currencies (CBDC's) zijn digitale vormen van geld die worden uitgegeven en gegarandeerd door de centrale bank van een land. In tegenstelling tot contant geld of commerciële banktegoeden bestaan CBDC's volledig digitaal. Ze zijn bedoeld als een officieel betaalmiddel, net als munten en bankbiljetten, maar dan in digitale vorm. CBDC's kunnen gebruikt worden voor dagelijkse betalingen, sparen of het uitvoeren van transacties, en bieden de overheid meer controle en inzicht in het geldverkeer. Ze verschillen van cryptocurrencies zoals Bitcoin, omdat ze centraal beheerd worden door de centrale bank en niet gedecentraliseerd zijn.
Central Bank Digital Currencies, of CBDC's, zijn digitale versies van regulier fiatgeld. CBDC's volgen dezelfde regels als fiatgeld, waarbij een centrale autoriteit (zoals een overheid) eenzijdig de geldhoeveelheid kan vergroten, waardoor de koopkracht van mensen afneemt. Echter, CBDC's geven overheden ook nieuwe en krachtige middelen om te bepalen hoe dat geld wereldwijd door mensen wordt gebruikt.
Volgens onderzoek van de Human Rights Foundation (HRF) zijn 134 landen en muntunies, die samen 98% van het wereldwijde BBP vertegenwoordigen, bezig met het verkennen van een CBDC. In mei 2020 waren dat er slechts 35. Momenteel bevinden 66 landen zich in de gevorderde fase van verkenning—ontwikkeling, pilot of lancering. Elk G20-land onderzoekt een CBDC, waarvan 19 zich in de gevorderde stadia van CBDC-verkenning bevinden.
Dus, afgezien van het digitale aspect, wat maakt CBDC's anders dan regulier fiatgeld? Het is cruciaal om te begrijpen dat, in tegenstelling tot regulier fiatgeld in de vorm van papier of munten, CBDC's de overheid in staat stellen om digitaal elke transactie wereldwijd te volgen en te controleren. Dit betekent dat de overheid bepaalde transacties kan stoppen of zelfs je hele rekening kan bevriezen als ze jou of de manier waarop je je geld gebruikt niet goedkeuren.
Stel je bijvoorbeeld voor dat je geld wilt sturen naar een familielid in een land dat hulp nodig heeft, maar jouw lokale overheid wijst je transactie af omdat ze het niet eens zijn met de leiders van dat land. Of stel je voor dat je naar de winkel gaat om iets te kopen wat je leuk vindt, maar dat niet kunt omdat je je mening vrij hebt geuit op sociale media.
Nu is het zo dat het grootste deel van het fiatgeld in omloop al digitaal is — het verschil is dat het een aantal verschillende banken zijn die transacties kunnen monitoren en censureren, en alleen die transacties die via hun rekeningen lopen. Toch zijn voorbeelden van censuur zoals hierboven beschreven al voorgekomen en blijven ze in veel landen voorkomen, uitgevoerd door banken maar vaak op verzoek van een centrale overheid.
CBDC's geven overheden echter aanzienlijke controle over hoe geld binnen hun jurisdictie wordt gebruikt, waardoor het voor individuen moeilijker wordt om vrij te besteden. Sommigen beweren dat CBDC's overheden in staat kunnen stellen om beleid direct af te dwingen, zonder menselijke tussenkomst. In plaats van samen te werken met meerdere banken, kunnen ze snel geldstromen binnen hun land volgen en blokkeren.
| CBDC | Bitcoin |
| Onbeperkte voorraad | Beperkte voorraad |
| Gecentraliseerd | Gedecentraliseerd |
| Ondoorzichtig monetair beleid | Transparant monetair beleid |
| Gesloten & met toestemming | Open & zonder toestemming |
| Risico op inbeslagname | Niet in beslag te nemen |
| Privacy-schendend | Privacy-bewust |
| Maakt censuur mogelijk | Censuurbestendig |
Zowel CBDC's als Bitcoin zijn digitaal, maar afgezien van deze overeenkomst vertegenwoordigen ze zeer verschillende vormen van geld met uiteenlopende filosofieën, wat leidt tot verschillende uitkomsten.