Ինչպես օգտագործել Bitcoin

Ինչո՞ւ որեւէ մեկը պետք է վստահի ներդերի փողին՝ կենտրոնական բանկի փողի փոխարեն։ Ներդերը ձեզ տվեցին ինտերնետը։ Բանկերը ձեզ բերեցին Մեծ դեպրեսիան։
Satoshi Nakamoto

Այժմ, երբ ավելի լավ ենք հասկացել, թե ինչ է bitcoin-ը եւ որն է դրա նպատակը, ժամանակն է սովորել, թե ինչպես օգտագործել այն գործնականում։ Այս մոդուլում մենք քայլ առ քայլ կուղեկցենք ձեզ bitcoin ձեռք բերելու գործընթացում, կծանոթացնենք առկա տարբեր տեսակի դրամապանակներին, կօգնենք ստեղծել ձեր սեփական Bitcoin դրամապանակը եւ նույնիսկ կվարժվենք Bitcoin գործարք ուղարկելուն եւ ցանցում հետեւելուն։ Ժամանակն է ձեր գիտելիքները կիրառել գործնականում։

Կան բիթքոյն ձեռք բերելու և փոխանակելու բազմաթիվ եղանակներ։ Օրինակ՝ դուք կարող եք․

• Ձեր աշխատանքի դիմաց վճարվեք բիթքոյնով և բիթքոյնով վճարեք այլ մարդկանց ապրանքների և ծառայությունների համար (այս մասին ավելի մանրամասն՝ Մոդուլ 7-ում)
• Բիթքոյն մայնինգ անել (այս մասին ավելի մանրամասն՝ Մոդուլ 9-ում)
• Ձեր ֆիատ արժույթը փոխանակել բիթքոյնի հետ կամ ձեր բիթքոյնը փոխանակել ֆիատի հետ անձամբ։
• Ձեր ֆիատ արժույթը փոխանակել բիթքոյնի հետ կամ ձեր բիթքոյնը փոխանակել ֆիատի հետ առցանց։

Ստորև մենք կուսումնասիրենք ֆիատ արժույթը բիթքոյնի հետ փոխանակելու և հակառակը՝ թե՛ անձամբ, թե՛ առցանց եղանակներով, քանի որ դրանք ամենատարածված տարբերակներն են։

Peer-to-Peer՝ Անձամբ

Peer-to-peer (P2P) գործարքներով բիթքոյն գնելն ու վաճառելը անձամբ նշանակում է ուղղակիորեն փոխանակել ձեր ֆիատ արժույթը (կամ այլ ապրանքներ ու ծառայություններ) բիթքոյնի հետ մեկ այլ անձի հետ՝ առանց բանկի կամ այլ միջնորդի մասնակցության։

Երկու կողմերն էլ համաձայնում են գումարի և փոխարժեքի վրա։ Գնորդը տալիս է կանխիկ գումարը, վաճառողը ուղարկում է բիթքոյնը, և գործարքը համարվում է ավարտված, երբ այն հաստատվում է բլոկչեյնում։ Բիթքոյնը ֆիատի հետ փոխանակելն էլ նույն կերպ է աշխատում՝ հակառակ ուղղությամբ։

Peer-to-Peer՝ Առցանց

Թեև peer-to-peer փոխանակումները ավելի հեշտ է իրականացնել անձամբ՝ իրական կյանքում հանդիպելով մյուս անձին, սա որոշակի ռիսկեր ունի՝ ինչպես ցանկացած այլ կանխիկ գործարք։ Այդ պատճառով որոշ մարդիկ նախընտրում են բիթքոյն փոխանակել վիրտուալ՝ որտեղ էլ որ լինեն, ինտերնետի շնորհիվ։

Այստեղ են հայտնվում peer-to-peer հարթակները, որտեղ Bitcoin-ի գնորդներն ու վաճառողները հանդիպում են կիբեռտարածքում՝ գործարքներ կատարելու առանց միջնորդների, ուղղակի ինտերնետում։

Այդպիսի հարթակներում դուք ստիպված չեք վստահել ձեր տվյալները կամ գումարը որևէ մեկին. դուք միանում եք այլ օգտատերերի հետ և ուղղակիորեն փոխանակում եք նրանց հետ։

Կենտրոնացված Փոխանակման Հարթակներ

Կենտրոնացված փոխանակման հարթակները ընկերություններ են, որոնք թույլ են տալիս հաճախորդներին ուղղակիորեն գնել և վաճառել բիթքոյն իրենց միջոցով։ Դրանք բիթքոյն ձեռք բերելու և վաճառելու ամենահեշտ տարբերակն են, սակայն այս հարմարավետությունը գալիս է էական փոխզիջումներով։

Կենտրոնացված Փոխանակման Հարթակների Փոխզիջումները

Կարևոր է նշել, որ կենտրոնացված փոխանակման հարթակների միջոցով բիթքոյն գնելիս հաճախ պահանջվում է տրամադրել անձնական տվյալներ և հաստատել ինքնությունը։ Սա ստեղծում է ինքնության գողության ռիսկ և ձեր անձնական տվյալները ենթարկում է հնարավոր սպառնալիքների։ Բացի այդ, կենտրոնացված հարթակները պահում են ձեր բիթքոյնը իրենց մոտ, ինչը նշանակում է, որ դուք չեք վերահսկում ձեր գումարը, մինչև չհանեք այն։

Այս մտահոգություններին ավելանում է նաև այն, որ կենտրոնացված փոխանակման հարթակները կարող են չարաշահել օգտատերերի միջոցները կամ վաճառել ավելի շատ բիթքոյն, քան ունեն պահուստում, մինչև որ կփլուզվեն։ Այո՛, ճիշտ այնպես, ինչպես բանկերը։ Բայց Bitcoin-ի աշխարհում չկա կենտրոնական բանկ, որը կփրկի խարդախ բանկերին՝ նոր փող տպելով, որովհետև դուք չեք կարող տպել ավելի շատ բիթքոյն։

Ի տարբերություն ֆիզիկական փողի, բիթքոյնները իրականում չեն պահվում Bitcoin դրամապանակում։ Դրանք գտնվում են բաշխված հաշվառման գրքում, որը Bitcoin ցանցը մշտապես ստուգում և ապահովում է։ Ուրեմն, ինչպես կարող եք դուք ունենալ բիթքոյններ՞

Դուք տիրապետում եք ձեր բիթքոյններին միայն այն դեպքում, եթե դուք եք վերահսկում մասնավոր բանալիները, որոնք թույլ են տալիս ստորագրել գործարքներ և փոխանցել ձեր բիթքոյնների սեփականությունը մեկ ուրիշին։ Սա բիթքոյն ուղարկելու գործողությունն է։

Եկեք դիտենք երկու հասկացություն, որոնց անդրադառնում ենք «դրամապանակ» տերմինը օգտագործելիս։

• Վարպետ մասնավոր բանալի, որը նման է գաղտնաբառի, և որից ձեր հանրային բանալիները, ինչպես էլ. հասցեները, գեներացվում են։ Դուք կարող եք կիսվել ձեր հանրային հասցեով ուրիշների հետ՝ բիթքոյն ստանալու և ուղարկելու համար, բայց երբեք չպետք է կիսվեք ձեր մասնավոր բանալով։
• Բջջային կամ համակարգչային ինտերֆեյս, որը օգտագործվում է Bitcoin ցանցի հետ փոխգործակցելու, ձեր բիթքոյնների մնացորդը ստուգելու, գործարքներ ուղարկելու և ստանալու, և դրանք ցանցին փոխանցելու համար։ Դրամապանակների տարբեր տեսակները, դրանց առավելություններն ու թերությունները կներկայացվեն հաջորդ բաժիններում։

Ինքնապահպանման և պահառու դրամապանակներ

Մինչև Bitcoin դրամապանակների տարբեր տեսակներն ու դրանց առանձնահատկությունները մանրամասն ներկայացնելը, եկեք կարևոր տարբերակենք ինքնապահպանման և պահառու դրամապանակները։ Յուրաքանչյուր տեսակը ունի իր առավելությունները, ռիսկերը և վերահսկողության մակարդակը բիթքոյնի նկատմամբ։ Ինքնապահպանումը նշանակում է, որ օգտատերը պահում է մասնավոր բանալիները և իրականում վերահսկում է իր բիթքոյնները։ Պահառու դրամապանակի դեպքում, երրորդ կողմը պահում է բիթքոյնները օգտատիրոջ փոխարեն։

Ինքնապահպանման դրամապանակում (կոչվում է նաև ոչ-պահառու դրամապանակ), դուք եք միակ բանալիների տերը և լիովին վերահսկում եք, թե ինչ է մտնում և դուրս գալիս։ Մյուս կողմից, պահառու դրամապանակում ինչ-որ մեկը պահում է մասնավոր բանալին, ինչը նրան լիարժեք հնարավորություն է տալիս կառավարել այն բիթքոյնները, որոնք այդ մատակարարը վերահսկում է ձեր անունից։

• Ինքնապահպանումը նման է ձեր սեփական բանկը լինելուն։ Գործարքները չեն ենթարկվում վերահսկողության և ստուգման
• Ինքնապահպանումը երաշխավորում է, որ երրորդ կողմերը չեն կարող բռնագրավել ձեր բիթքոյնները։
• Ինքնապահպանումը հանգստություն է տալիս անորոշության ժամանակներում, քանի որ գիտեք, որ ձեր բիթքոյնը ապահով է։

Կարևոր է ընտրել դրամապանակի ճիշտ տեսակը յուրաքանչյուր անհատի կարիքների համար։ Երբեմն մարդիկ դժվարանում են տարբերել՝ արդյոք իրենք տեղադրում են ինքնապահպանման, թե պահառու դրամապանակ։ Այս աղյուսակը ցույց է տալիս տարբերությունները տեղադրման գործընթացում։

«Ոչ քո բանալիները, ոչ քո մետաղադրամները» արտահայտությունը շատ տարածված է բիթքոյն պահողների շրջանում։ Այն վերաբերում է այն գաղափարին, որ եթե դուք չունեք անմիջական վերահսկողություն ձեր Bitcoin դրամապանակի մասնավոր բանալիների նկատմամբ, ապա իրականում դուք չեք տիրապետում այդ մետաղադրամներին։

Ով էլ որ հասանելիություն ունենա ձեր մասնավոր բանալիներին, նա է տիրապետում ձեր բիթքոյններին։ Ահա թե ինչու չափազանց կարևոր է դրանք պաշտպանել՝ հեռու պահելով հետաքրքրասեր աչքերից։ Գրքի հաջորդ հատվածներում կտեսնենք, թե ինչպես կարող եք դա անել։

Հետագա բաժիններում մենք կխոսենք միայն ինքնապահպանման դրամապանակների մասին, որտեղ օգտատերը տիրապետում է իր բանալիներին և լիովին վերահսկում է իր բիթքոյնները։

Մի անհանգստացեք, եթե թվում է բարդ կամ ամեն ինչ չեք հասկանում — սա ճանապարհորդություն է, և որքան շատ սկսեք օգտագործել Bitcoin, այնքան ավելի լավ կհասկանաք։

Bitcoin դրամապանակների տարբեր տեսակներ

Որտեղ ստեղծվում և պահվում է ձեր մասնավոր բանալին, դա է որոշում, թե ինչպես ենք նկարագրում Bitcoin դրամապանակները։ Եթե բանալիները ձեր սմարթֆոնում են, ապա դա բջջային դրամապանակ է. Եթե դրանք պահվում են անվտանգ հատուկ սարքում, ապա դա հարդվերային դրամապանակ.

Քանի որ բանալիները կարող են տեղափոխվել սարքից սարք, ձեր Bitcoin դրամապանակի «կարգավիճակը» հաստատուն չէ։ Օրինակ, եթե ես ստեղծեմ իմ դրամապանակի բանալիները համակարգչում և հետո տեղափոխեմ դրանք իմ հեռախոս, ապա «սեղանադիր դրամապանակը» դառնում է «բջջային դրամապանակ»։

Երբ խոսքը գնում է ձեր բիթքոյնի պահման մասին, կարևոր է ոչ միայն, թե ով է վերահսկում բանալիները, այլև կան բազմաթիվ այլ ռիսկեր։ Այդ պատճառով կարևոր է գտնել պահման լուծում, որը և՛ անվտանգ է, և՛ հարմար։ Երբ վերլուծում եք դրամապանակների տարբեր տեսակների առավելություններն ու թերությունները, կտեսնեք, որ չկա իդեալական դրամապանակ, որը կբավարարի բոլոր պահանջները։

Ինչի վրա ուշադրություն դարձնել դրամապանակ ընտրելիս

• Անվտանգություն: Համոզվեք, որ դրամապանակը ունի ուժեղ անվտանգության միջոցներ։
• Գաղտնիություն: Ուշադրություն դարձրեք՝ արդյոք դրամապանակը պահանջում է անձնական տվյալներ։
• Հեշտ օգտագործում: Ընտրեք դրամապանակ, որը հեշտ է օգտագործել և կողմնորոշվել։
• Համատեղելիություն: Համոզվեք, որ դրամապանակը համատեղելի է ձեր սարքի հետ։
• Վճարներ: Համեմատեք տարբեր դրամապանակների գանձվող վճարները։
• Հեղինակություն: Ստուգեք մշակողների հեղինակությունը՝ վստահ լինելու համար, որ նրանք վստահելի են։
• Վերահսկողություն: Որոշ դրամապանակներ ավելի մեծ վերահսկողություն են տալիս ձեր գաղտնի բանալիների նկատմամբ։

Բաց կոդով և փակ կոդով ծրագրեր

Մեկ այլ կարևոր գործոն Bitcoin դրամապանակ ընտրելիս՝ իմանալն է՝ արդյոք հավելվածը կամ ծրագիրը բաց կոդով է։ Սա կարևոր է, քանի որ բաց կոդով նախագծերը թույլ են տալիս համայնքին վերանայել կոդը և շարունակել նախագիծը, եթե թիմը դադարի աշխատել դրա վրա։ Ինչպես My First Bitcoin-ի կոդը բաց է բոլորի համար՝ վերանայելու, օգտագործելու և փոփոխելու, այդպես էլ պետք է լինի ձեր օգտագործած դրամապանակի կոդը։

Գործունեություն․ Քննարկում և Bitcoin դրամապանակների գնահատում

Այցելեք հետևյալ կայքը՝ https://bitcoin.org/en/choose-your-wallet

Օգտագործեք ձեր նոր գիտելիքները Bitcoin դրամապանակների մասին՝ ընտրելու այն, որը լավագույնս համապատասխանում է ձեր կարիքներին՝ հիմնվելով այն չափանիշների վրա, որոնք մենք քննարկեցինք այսօր։

Գործունեություն․ Դրամապանակի ստեղծում և վերականգնում

Այժմ, երբ ավելի լավ ենք հասկանում Bitcoin դրամապանակները և դրանց տարբերությունները, կտեսնենք, թե ինչպես կարելի է դրանք գործնականում օգտագործել։ Այս օրինակում մենք կստեղծենք բջջային դրամապանակ անմիջապես մեր սմարթֆոնում։ Եթե ուսանողները սմարթֆոն չունեն, դասավանդողը կտրամադրի մեկը՝ ժամանակավորապես օգտագործելու համար։ Այս գործունեության համար կա երկու տարբերակ։

Տարբերակ 1․ Ներբեռնել նոր դրամապանակ

Ինչպես ստեղծել և օգտագործել Bitcoin դրամապանակ․

1. Փնտրեք հավելվածը App Store-ում (iOS) կամ Google Play Store-ում (Android)
2. Բացեք հավելվածը և ընտրեք «Ստեղծել նոր դրամապանակ»։ Ձեր գաղտնի բանալին ավտոմատ կերպով կստեղծվի հավելվածի կողմից։
3. Ձեզ կառաջարկվի գրի առնել 12-ից 24 բառից բաղկացած ցուցակ և պահել այն ապահով վայրում։ Սա ձեր վերականգնման արտահայտությունն է (կոչվում է նաև seed արտահայտություն)․ այն թույլ է տալիս անհրաժեշտության դեպքում ամբողջությամբ վերականգնել ձեր միջոցների հասանելիությունը։ Հիշեք, որ եթե կորցնեք կամ մոռանաք այս բառերի հաջորդականությունը, ապա դրամապանակի հասանելիությունը կորցնելու դեպքում այլևս չեք կարողանա մուտք գործել ձեր bitcoin-ը։ Բացի այդ, եթե որևէ մեկը գտնի ձեր վերականգնման արտահայտությունը, նա կկարողանա մուտք գործել ձեր bitcoin-ին։
4. Այնուհետև պետք է հաստատեք, որ պահպանել եք ձեր վերականգնման արտահայտությունը։ Դրա համար անհրաժեշտ է ճիշտ հերթականությամբ մուտքագրել seed արտահայտության բառերը։
5. Լրացուցիչ անվտանգության համար որոշ դրամապանակներ թույլ են տալիս ընտրել անվտանգ գաղտնաբառ։
6. Երբ պահուստավորեք ձեր վերականգնման արտահայտությունը, մուտք գործեք դրամապանակ։ Գտեք «Ստանալ» տարբերակը․ ձեր դրամապանակը կստեղծի հանրային բանալի՝ bitcoin ստանալու համար։
7. Փոխանցեք bitcoin ձեր դրամապանակ։ Ինքնուրույն պահպանվող դրամապանակի դեպքում միշտ չէ, որ կարող եք bitcoin գնել անմիջապես դրամական միջոցներով, ուստի հնարավոր է նախ անհրաժեշտ լինի գնել և փոխանցել դրանք բորսայից։

Պատկերացրեք ձեր հանրային բանալին որպես ձեր էլեկտրոնային հասցեն․ սա կարող եք կիսվել ուրիշների հետ, որպեսզի նրանք կարողանան ձեզ bitcoin ուղարկել (կամ էլեկտրոնային հասցեի դեպքում՝ նամակ)։

Պատկերացրեք ձեր գաղտնի բանալին որպես գաղտնաբառ ձեր էլեկտրոնային փոստի համար․ սա երբեք չպետք է կիսվեք որևէ մեկի հետ, քանի որ դա նրանց հնարավորություն կտա մուտք գործել ձեր էլեկտրոնային փոստ։

Տարբերակ 2․ Վերականգնել դրամապանակ

Ներբեռնեք Bitcoin դրամապանակ և յուրաքանչյուր ուսանողի համար ավելացրեք որոշ սատոշի։

Յուրաքանչյուր ուսանողին տվեք թերթիկ՝ վերականգնման արտահայտությամբ դրամապանակը վերականգնելու համար։

Քայլ առ քայլ առաջնորդեք ուսանողներին․

1. Երբ առաջին անգամ բացեք դրամապանակը, կտեսնեք դրամապանակ ստեղծելու երեք եղանակ, սեղմեք [Ներմուծել առկա դրամապանակ]։ Կտեսնեք ներածական էկրան, սեղմեք [Վերականգնել վերականգնման արտահայտությամբ]։
2. Մուտքագրեք ձեր վերականգնման արտահայտության բառերը՝ ճիշտ հերթականությամբ։
3. Դրամապանակը հաջողությամբ ներմուծելուց հետո կտեսնեք հաստատման հաղորդագրություն։ Ձեր վերականգնված միջոցները պատրաստ են օգտագործման։

Bitcoin-ի գործարքը bitcoin-ի սեփականության փոխանցումն է նոր սեփականատիրոջը: Նշենք, որ իրական մետաղադրամները չեն փոխանցվում, այլ դրանց սեփականությունը՝ այսինքն՝ դրանք ծախսելու իրավունքը: Ամեն անգամ, երբ գործարքը ընդունվում է բլոկի մեջ, ցանցի բոլոր հանգույցները թարմացնում են իրենց տեղական հանրային հաշվետետրի պատճենը՝ արտացոլելու սեփականության փոփոխությունը: Այս առումով, Bitcoin-ի գործարքը ավելի շատ նման է անշարժ գույքի (կամ այլ գույքի) գործարքի, քան կանխիկ գործարքի:

Bitcoin «ուղարկելու» համար ուղարկողը իր անձնական բանալով ստորագրում է հաղորդագրությունը՝ ազդարարելով ցանցին, որ bitcoin-ի օրինական սեփականատերը փոխանցել է դրա սեփականությունը ստացողին:

Այժմ bitcoin-ը կապված կլինի ստացողի հասցեի հետ՝ նրան տալով bitcoin-ի սեփականությունը, որպեսզի միայն նոր սեփականատերը կարողանա ծախսել դրանք՝ օգտագործելով իր անձնական բանալին:

Նոր Bitcoin գործարքները սկսվում են աշխարհի տարբեր դրամապանակներից, սակայն կենտրոնացված վճարային պրոցեսոր չկա: Փոխարենը, մայներները մրցում են գործարքները հաշվետետրում գրանցելու համար:

Ենթադրենք՝ Արամը պարտք է Էլինային 0.5 BTC և պատրաստ է վերադարձնել նրան: Երկուսն էլ ունեն թվային դրամապանակներ:

1. Էլինան իր հասցեն կիսում է Արամի հետ:
2. Արամը իր դրամապանակի ծրագրով ստեղծում է գործարքը, որը ներառում է Էլինայի հասցեն, փոխանցվող գումարը (0.5 BTC) և մայների վճարը: Ավելի բարձր վճարները մեծացնում են հավանականությունը, որ մայները գործարքը կներառի հաջորդ բլոկում:
3. Գործարքը ստորագրելուց հետո այն հեռարձակվում է ցանցին, որտեղ այն ստուգվում է հանգույցների կողմից: Նրանք ստուգում են՝ արդյոք Արամն ունի բավարար միջոցներ և արդյոք նա է մետաղադրամների օրինական սեփականատերը: Եթե ոչ, նրանք անմիջապես մերժում են գործարքը:
4. Երբ գործարքը հաստատվում է, մայներները որոշում են՝ արդյոք այն ավելացնել հաջորդ բլոկում, սովորաբար ընտրված վճարի հիման վրա: Երբ գործարքը հայտնվում է բլոկում, այն ավելացվում է բլոկչեյնին, և միջոցները փոխանցվում են Էլինայի հասցեին:
5. Սեփականությունը փոխանցվել է Էլինային: Այժմ նա կարող է իր անձնական բանալով ծախսել միջոցները:

Կարևոր է նշել, որ գործարքը ավարտվելուց հետո այն հնարավոր չէ հետ վերադարձնել:

Երբ ուղարկողը ունի ձեր հասցեն, կարող է ուղարկել ձեզ bitcoin՝ մուտքագրելով ձեր հասցեն և այն գումարը, որը ցանկանում է ուղարկել: Bitcoin-ը ապա ուղարկվում է իրենց դրամապանակից ձեր դրամապանակ:

Գործարքը հաստատվում է Bitcoin ցանցի կողմից և սովորաբար տևում է մոտ 10 րոպե: Ավելի մեծ անվտանգության համար խորհուրդ է տրվում սպասել երկու հաստատման, ինչը տևում է մոտ 20 րոպե:

Գործունեություն․ Գործարքները գործնականում

Սա համագործակցային վարժություն է, որը պարզեցնում է Bitcoin գործարքի մեջ ներգրավված մարդկանց հիմնական դերերը:

Հիմնական կետեր

1. Յուրաքանչյուր bitcoin գործարքում կա չորս տեսակի մասնակից՝ ուղարկող, ստացող, մայներներ և հանգույցների օպերատորներ:
2. Ուղարկողը պետք է հաստատի (կրիպտոգրաֆիկորեն ստորագրի) bitcoin-ի գումարը ուղարկելու համար ԵՎ հատուկ հասցեն որին պետք է ուղարկել։
3. Ստացողը պետք է տրամադրի վավեր հասցե ուղարկողին ԵՎ հաստատի, որ գործարքը հաջողությամբ հաստատվել է բլոկչեյնում։
4. Մայներները համոզվում են, որ բոլոր չափանիշները վավեր են, նախքան գործարքները ապագա բլոկներին ավելացնելը։
5. Նոդ օպերատորները ստուգում են, որ մայնինգով ստացված բլոկները վավեր են, նախքան իրենց բլոկչեյնի (գրանցամատյանի) տարբերակը թարմացնելը։

Ուսանողի հուշում

Փորձեք բոլոր չորս դերերը, որպեսզի հասկանաք յուրաքանչյուր մասնակցի գործողությունները։

Ինչ էլ որ անեք Bitcoin-ում, հիշեք սա․ «Մի վստահեք, ստուգեք»: Bitcoin-ում ղեկավարներ չկան։ Դուք երբեք չպետք է կուրորեն հետևեք ինչ-որ մեկի պնդումներին. փոխարենը, միշտ պետք է հարցաքննել այն, ինչ ձեզ ասում են, և ինքներդ ստուգեք դա։ Այս սկզբունքը պահպանելով՝ դուք կպաշտպանեք ձեզ ձեր bitcoin-ը կորցնելուց։ Սա վերաբերում է ինչպես «հաջորդ Bitcoin»-ի պնդումներին, այնպես էլ «ներդրումային հնարավորություններին» կամ «արագ և հեշտ շահույթի» խոստումներին։ Ահա թե ինչու պետք է նախապատվությունը տալ բաց կոդով նախագծերին։ Եթե դուք չեք կարող ինքներդ ստուգել կոդը, ստիպված եք լինելու վստահել համայնքին, որը դա կանի ձեր փոխարեն. բայց ավելի լավ է վստահել ապակենտրոնացված և անկախ ստուգողների խմբին, քան նախագծի ղեկավարին կամ խմբին։