استفاده از بیت‌کوین در زندگی روزمره

ما در حال ساخت شبکه ویزا برای بیت‌کوین هستیم. اما چیزی که به نظرم قدرتمند است این است که، برخلاف ویزا، هر کسی می‌تواند روی آن بسازد.
الیزابت استارک

فناوری‌ها معمولاً به صورت لایه‌ای رشد می‌کنند و گسترش می‌یابند، مانند یک پشته. به وب‌سایت مورد علاقه‌تان، ایمیل یا شبکه‌های اجتماعی فکر کنید: این‌ها بر روی پروتکل اینترنت ساخته شده‌اند، که خودش بر روی کامپیوترها ساخته شده، و آن‌ها هم بر روی برق و غیره. این فناوری‌ها با طراحی بسیار ساده‌ای شروع شدند و به مرور زمان بهبود یافتند.

بیت‌کوین هم از این قاعده مستثنی نیست. همان‌طور که آندریاس آنتونوپولوس معروف گفته است: «بیت‌کوین اینترنت پول است.» بیت‌کوین لایه پایه‌ای برای پول دیجیتال سالم است و پایه‌ای محکم فراهم می‌کند تا فناوری‌های جدید بر روی آن ساخته شوند.

یکی از این لایه‌ها نام دارد شبکه لایتنینگ. این شبکه مانند یک بزرگراه فوق‌سریع برای بیت‌کوین است که به مردم کمک می‌کند بیت‌کوین را سریع و با کارمزد بسیار پایین ارسال و دریافت کنند. این امکان را به کاربران می‌دهد تا تراکنش‌های کوچک و فوری را بر روی شبکه اصلی بیت‌کوین انجام دهند. این کار خرید یک قهوه یا پرداخت به یک دوست را ساده و سریع می‌کند! البته، مانند هر چیز دیگری، این کار هم با مصالحه‌هایی همراه است.

شبکه لایتنینگ یک سیستم پرداخت است که به کاربران اجازه می‌دهد بیت‌کوین را به‌سرعت و با هزینه کم ارسال و دریافت کنند. این شبکه با راه‌اندازی یک کیف پول مشترک کار می‌کند که هر دو طرف مقداری از بیت‌کوین خود را در آن قرار می‌دهند. سپس می‌توانند بدون نیاز به ثبت هر تراکنش در بلاکچین اصلی، به طور نامحدود با یکدیگر تراکنش انجام دهند. با این کار، نیازی به تأیید و ثبت هر تراکنش در یک بلاک نیست و این فرایند را هم سریع و هم مقرون‌به‌صرفه می‌کند. کارمزدهای پایین‌تر باعث می‌شود شبکه لایتنینگ برای پرداخت‌های کوچک که همیشه روی زنجیره اصلی مقرون‌به‌صرفه نیستند، قابل استفاده باشد. زمانی که طرفین تصمیم به پایان همکاری می‌گیرند، فقط موجودی نهایی در بلاکچین ثبت می‌شود.

یک روز کاری در یک کافه را تصور کنید. چون قصد دارید مدت بیشتری بمانید، یک حساب باز می‌کنید و به جای پرداخت هر سفارش به صورت جداگانه، پیش‌پرداخت می‌دهید. در پایان روز، شما و صاحب کافه حساب را بررسی می‌کنید تا صورتحساب را تسویه کنید. اگر مبلغ واریزی شما بیشتر از میزان خرج‌شده باشد، مابه‌التفاوت را پس می‌گیرید؛ اگر بیشتر خرج کرده باشید، باقی‌مانده را پرداخت می‌کنید.

این روش می‌تواند برای افراد بیشتری گسترش یابد. مثلاً در یکی از بازدیدهایتان از کافه، دوستی را همراه خود می‌آورید که متصدی بار او را نمی‌شناسد و نمی‌تواند برایش حساب باز کند. شما حساب خودتان را در اختیار دوستتان قرار می‌دهید تا هزینه‌هایش را پوشش دهد و توافق می‌کنید که او بعداً به صورت خصوصی با شما تسویه کند. حالا تصور کنید هزاران نفر همزمان همین کار را انجام دهند و به دیگران اجازه دهند از حساب‌های موجود برای ارتباط با افراد بیشتری استفاده کنند — این همان روشی است که شبکه لایتنینگ کار می‌کند!

با لایتنینگ، می‌توانید به هر کسی در شبکه پرداخت انجام دهید، نه فقط کسی که مستقیماً با او حساب مشترک دارید — به شرطی که مسیری بین دو طرف پیدا شود. پرداخت شما می‌تواند از طریق شبکه عبور کند تا به مقصد برسد، حتی اگر مستقیماً با گیرنده کانال باز نداشته باشید.

بیایید تفاوت بین تراکنش‌های روی‌زنجیره و خارج‌از‌زنجیره را بررسی کنیم.

تراکنش‌های روی‌زنجیره

این تراکنش‌ها مستقیماً روی بلاکچین بیت‌کوین انجام می‌شوند. تأیید آن‌ها حدود ۱۰ دقیقه طول می‌کشد و کارمزدها به اندازه تراکنش بر حسب بایت مجازی بستگی دارد. این تراکنش‌ها امن‌تر اما کندتر هستند، چون به اجماع شبکه نیاز دارند.

تراکنش‌های شبکه لایتنینگ

این تراکنش‌ها روی یک شبکه جداگانه که بر بستر بلاکچین بیت‌کوین ساخته شده انجام می‌شوند. آن‌ها سریع‌تر و با کارمزد کمتر تسویه می‌شوند. معمولاً در مواردی استفاده می‌شوند که سرعت و هزینه تراکنش اهمیت بیشتری دارد. نسبت به تراکنش‌های روی‌زنجیره، امنیت کمتری دارند.

یک کیف پول لایتنینگ مشابه یک کیف پول بیتکوین است، زیرا به شما اجازه می‌دهد بیتکوین ارسال و دریافت کنید. تفاوت اصلی این است که کیف پول لایتنینگ روی شبکه لایتنینگ کار می‌کند، که یک لایه دوم ساخته شده بر روی بیتکوین است. مانند کیف پول‌های بیتکوین، کیف پول‌های لایتنینگ ویژگی‌های مختلفی دارند که باید قبل از انتخاب، آن‌ها را در نظر بگیرید.

خودامانتی در برابر امانی

کیف پول‌های لایتنینگ را می‌توان به روش‌های مختلفی دسته‌بندی کرد، اما برای سادگی، آن‌ها را به دو نوع تقسیم می‌کنیم: خودامانتی و امانی.
یک کیف پول خودامانتی یعنی شما کنترل کلیدهای خود را دارید. کیف پول امانی یعنی شخص دیگری آن‌ها را کنترل می‌کند.
با یک کیف پول امانی، می‌توانید پرداخت ارسال و دریافت کنید، اما به یک شخص ثالث وابسته هستید و برای راحتی، کنترل کامل دارایی‌های خود را واگذار می‌کنید. این موضوع برای مبالغ کم ممکن است مشکلی نداشته باشد، اما پس از اینکه نحوه کار را یاد گرفتید، استفاده از کیف پول خودامانتی توصیه می‌شود. در ادامه این بخش، فقط بر روی کیف پول‌های لایتنینگ خودامانتی تمرکز خواهیم کرد.

متن‌باز در برابر متن‌بسته

کیف پول‌های لایتنینگ می‌توانند متن‌باز یا متن‌بسته باشند. کیف پول‌های متن‌باز ترجیح داده می‌شوند، زیرا کد آن‌ها عمومی است، هر کسی می‌تواند آن را بررسی کند و جامعه می‌تواند آن را بهبود دهد.

راه‌اندازی یک کیف پول لایتنینگ با نگهداری شخصی بسیار شبیه به راه‌اندازی یک کیف پول بیت‌کوین با نگهداری شخصی است.

1. برنامه را در اپ استور (iOS) یا گوگل پلی استور (اندروید) جستجو کنید.
2. برنامه را باز کنید و یک کیف پول جدید بسازید. از شما خواسته می‌شود که یک لیست ۱۲ تا ۲۴ کلمه‌ای را پشتیبان‌گیری کنید: این عبارت بازیابی شماست (که به آن عبارت سید نیز گفته می‌شود).حتماً آن را یادداشت کنید و در جای امنی نگهداری کنید!این عبارت بازیابی به شما اجازه می‌دهد در صورت نیاز، دسترسی کامل به دارایی‌های خود را بازیابی کنید.اگر این رشته کلمات را گم کنید یا فراموش کنید، در صورت از دست دادن دسترسی به کیف پول خود، دیگر به بیت‌کوین‌های خود دسترسی نخواهید داشت.
3. سپس باید تأیید کنید که عبارت بازیابی خود را ذخیره کرده‌اید. برای این کار، کلمات عبارت سید خود را به همان ترتیب وارد کنید.
4. برای امنیت بیشتر، برخی کیف پول‌ها به شما اجازه می‌دهند یک پین یا رمز عبور تعیین کنید.
5. اکنون می‌توانید ارسال و دریافت بیت‌کوین روی لایتنینگ را آغاز کنید.

توجه: اگر از کیف پول امانی استفاده می‌کنید، ممکن است لازم نباشد همه این مراحل را انجام دهید. با این حال، کیف پول‌های امانی ریسک دارند زیرا شما کلید خصوصی خود را کنترل نمی‌کنید، یعنی کنترل کامل بر پول خود ندارید.

با یک کیف پول Lightning، استفاده از بیتکوین سریع، ارزان و خصوصی است و انجام تراکنش بین دو نفر را آسان می‌کند. شما می‌توانید به سرعت برای کارهای روزمره مثل خرید قهوه، بیتکوین ارسال و دریافت کنید.

بیایید چند مثال از شبکه Lightning در عمل را بررسی کنیم.

مثال ۱

هم ماریا و هم نازنین هر کدام ۵ واحد پول دارند. ماریا می‌خواهد ۲ واحد به نازنین بفرستد. این پرداخت از طریق جواد انجام می‌شود که به انتقال پرداخت در شبکه Lightning کمک می‌کند. پس از انجام پرداخت، نازنین ۷ واحد و ماریا ۳ واحد خواهد داشت.

جواد به مسیریابی پرداخت کمک می‌کند، اما نمی‌تواند پول را بدزدد. شبکه Lightning از رمزنگاری استفاده می‌کند تا فقط گیرنده مورد نظر بتواند پرداخت را دریافت کند. جواد فقط به حرکت پرداخت در شبکه کمک می‌کند.

این موضوع یک مزیت کلیدی شبکه Lightning را نشان می‌دهد: افراد می‌توانند پرداخت‌ها را به سرعت و بدون نیاز به اعتماد به واسطه‌هایی مانند بانک‌ها انجام دهند.

اپراتورهای نود مانند جواد می‌توانند برای کمک به مسیریابی پرداخت‌ها کارمزدهای کوچکی دریافت کنند. با این کار، آن‌ها به غیرمتمرکز و کارآمد ماندن شبکه کمک می‌کنند.

در مقایسه با تراکنش‌های معمول بیتکوین:

• تراکنش‌های روی زنجیره مستقیماً روی بلاکچین بیتکوین انجام می‌شوند. این تراکنش‌ها بسیار امن هستند اما می‌توانند کندتر و گران‌تر باشند.
• تراکنش‌های Lightning خارج از زنجیره انجام می‌شوند و امکان انتقال پرداخت‌ها را بسیار سریع‌تر و با هزینه بسیار کمتر فراهم می‌کنند.

به همین دلیل، Lightning برای پرداخت‌های کوچک و روزمره مفید است، در حالی که تراکنش‌های روی زنجیره معمولاً برای انتقال‌های بزرگ‌تر یا نگهداری بلندمدت استفاده می‌شوند.

مثال ۲

مینا عاشق غذا خوردن بیرون است و اغلب به کافه محلی مورد علاقه‌اش سر می‌زند. با وجود گزینه‌های مختلف پرداخت، مطمئن نیست کدام یک بهترین انتخاب است. خوشبختانه، او کمی درباره بیتکوین و شبکه Lightning یاد گرفته است. پس از بررسی گزینه‌ها، مینا متوجه می‌شود که استفاده از روش پرداخت Lightning بهترین گزینه است.

مینا می‌خواهد یک قهوه بخرد، اما پرداخت با تراکنش معمول بیتکوین گاهی زمان‌بر است و کارمزد بیشتری دارد. بنابراین تصمیم می‌گیرد از شبکه Lightning استفاده کند.

شبکه Lightning به افراد اجازه می‌دهد بیتکوین را به صورت آنی و با کارمزد بسیار پایین ارسال کنند. این ویژگی آن را برای خریدهای کوچک و روزمره مثل قهوه ایده‌آل می‌کند.

برای شروع استفاده از Lightning، مینا یک کیف پول Lightning روی گوشی خود نصب می‌کند. سپس مقداری بیتکوین از کیف پول معمولی بیتکوین خود به کیف پول Lightning منتقل می‌کند. این مرحله با یک تراکنش معمولی بیتکوین روی بلاکچین انجام می‌شود. وقتی پول به کیف پول Lightning او رسید، می‌تواند از آن در شبکه Lightning استفاده کند.

حالا مینا می‌تواند به صورت آنی با استفاده از Lightning به کافه پرداخت کند. این پرداخت خارج از بلاکچین اصلی بیتکوین انجام می‌شود، به همین دلیل بسیار سریع‌تر و ارزان‌تر از یک تراکنش معمولی روی زنجیره است.

تراکنش‌های زنجیره‌ای (On-chain) مستقیماً روی بلاکچین بیتکوین انجام می‌شوند و ممکن است زمان و کارمزد بیشتری داشته باشند. تراکنش‌های لایتنینگ خارج از زنجیره (Off-chain) انجام می‌شوند و امکان پرداخت‌های سریع و کم‌هزینه را فراهم می‌کنند، در حالی که همچنان از بیتکوین استفاده می‌شود.

این نقشه‌ای از کل شبکه لایتنینگ است. به لطف هزاران نفر که نود لایتنینگ اجرا می‌کنند، شما می‌توانید ساتوشی به هر کاربری که کیف پول بیتکوین لایتنینگ دارد، در هر جای دنیا ارسال کنید. پرداخت در عرض چند ثانیه می‌رسد و فقط چند تومان هزینه دارد.خودتان امتحان کنید!

فعالیت: مسابقه امدادی لایتنینگ

این یک تمرین عملی است که در آن دانش‌آموزان با استفاده از شبکه لایتنینگ، ساتوشی واقعی ارسال و دریافت می‌کنند.

نکات کلیدی

1. استفاده از کیف پول لایتنینگ به شما اعتماد به نفس می‌دهد تا ساتوشی واقعی دریافت و ارسال کنید.
2. به واحدها دقت کنید. بعضی کیف پول‌ها به کاربران اجازه می‌دهند بیتکوین یا ساتوشی (۱/۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ بیتکوین) ارسال کنند.
3. گاهی اوقات پرداخت‌های لایتنینگ به‌ویژه برای مبالغ بزرگ‌تر ممکن است در مسیر انتقال گیر کنند. هرچند این تجربه کاربری ممکن است رخ دهد، اما با بلوغ شبکه، این موارد کمتر می‌شود.

نکته برای دانش‌آموزان

با مدرس خود بررسی کنید که آیا و چگونه کارمزدهای فعلی تراکنش‌های زنجیره‌ای بیتکوین بر کیف پول لایتنینگ شما تأثیر می‌گذارد.

آیا تا به حال فکر کرده‌اید که می‌توانید با بیت‌کوین قهوه روزانه‌تان را بخرید یا مواد غذایی تهیه کنید؟ جالب است بدانید که می‌توانید! گزینه‌های زیادی وجود دارد، هم آنلاین و هم حضوری، که به شما اجازه می‌دهد با بیت‌کوین پرداخت کنید. ما برخی از این گزینه‌ها و همچنین ابزارهایی که به شما کمک می‌کنند فروشگاه‌های محلی را پیدا کنید تا بتوانید بیت‌کوین خرج کنید، بررسی خواهیم کرد.

اگرچه پرداخت با کارت اعتباری یا یک اپلیکیشن ممکن است برای پرداخت‌کننده ساده به نظر برسد، اما پردازش این پرداخت در واقع بسیار پیچیده است و طرف‌های مختلفی در آن دخیل هستند.

هر واسطه‌ای کارمزد خود را دریافت می‌کند، بنابراین در حالی که ممکن است این فرآیند ساده، سریع و ارزان به نظر برسد، این هزینه‌ها برای یک صاحب کسب‌وکار کوچک می‌تواند به سرعت جمع شود و اغلب از ۳٪ قیمت هم بیشتر شود. تازه هزینه‌های تبدیل ارز را هم حساب نکرده‌ایم!

کارمزدهای پردازش کارت اعتباری

با بیت‌کوین و شبکه لایتنینگ، کسب‌وکارها می‌توانند پرداخت‌های فوری را از سراسر جهان از طریق یک سیستم پولی باز، امن، بومی اینترنت، بدون مرز و مقاوم در برابر سانسور دریافت کنند.

آنلاین

BTCPay Server یک پردازشگر پرداخت متن‌باز است که به فروشندگان اجازه می‌دهد با دانش فنی کم، پرداخت‌ها را با بیت‌کوین بپذیرند. این سرویس کاملاً رایگان است و هیچ کمیسیونی دریافت نمی‌کند. کسب‌وکارهای آنلاین می‌توانند BTCPay Server را به راحتی با افزودن افزونه BTCPay به وب‌سایت خود ادغام کنند. از آنجا که BTCPay Server یک پروژه متن‌باز است و نه یک شرکت، شما می‌توانید پس از یادگیری بیشتر درباره آن و برنامه‌نویسی کامپیوتر، به این پروژه کمک کنید. برای اطلاعات بیشتر به BTCPayServer.org مراجعه کنید تا درباره نحوه استفاده از این سیستم پرداخت برای کسب‌وکار حضوری یا آنلاین خود بیشتر بدانید.

BTCPay Server: چه تفاوتی دارد؟

• رایگان و متن‌باز: رایگان برای همه. مجوز MIT. بدون هزینه تراکنش، اشتراک یا پردازش. کاملاً متن‌باز. پرداخت‌ها مستقیم و همتا به همتا هستند.
• غیرمتمرکز: هر کسی می‌تواند یک سرور راه‌اندازی کند. به یک پردازشگر پرداخت خودمیزبان تبدیل شوید و پرداخت‌ها را مستقیماً به کیف پول خود دریافت کنید. به دوستان یا جامعه خود کمک کنید و پرداخت‌های آن‌ها را پردازش کنید. تعداد نامحدودی فروشگاه می‌تواند به یک BTCPay Server متصل شود.
• خصوصی، بدون واسطه: طرف‌های ثالث مورد اعتماد، نقاط ضعف امنیتی هستند. BTCPay آن‌ها را حذف می‌کند. پرداخت‌ها همتا به همتا و مستقیم هستند. داده‌ها به اشتراک گذاشته نمی‌شوند. هیچ KYC/ALM وجود ندارد.
• امن: کلید خصوصی شما هرگز نیاز نیست. غیرامانی. BTCPay فقط به xpubkey (کلید عمومی) برای صدور فاکتور نیاز دارد. کد متن‌باز است و می‌تواند توسط حسابرسان امنیتی و توسعه‌دهندگان بررسی شود.
• مقاوم در برابر سانسور: هیچ نقطه مرکزی برای شکست وجود ندارد. هیچ‌کس آن را کنترل نمی‌کند جز کاربری که آن را اجرا می‌کند. شما می‌توانید آن را روی سخت‌افزار خودتان اجرا کنید.

حضوری

فروشگاه‌های فیزیکی نیز می‌توانند از BTCPay Server برای پذیرش پرداخت‌ها استفاده کنند، یا به سادگی یک کیف پول بیت‌کوین دانلود کرده و پرداخت‌ها را مستقیماً از طریق تلفن خود دریافت کنند.

برای پیدا کردن فروشنده‌ای که در منطقه شما بیت‌کوین می‌پذیرد، به BTCMap.org مراجعه کنید و منطقه خود را جستجو کنید. BTCMap.org یک نقشه متن‌باز است که فروشندگان پذیرنده بیت‌کوین می‌توانند کسب‌وکار خود را در آن ثبت کنند. همچنین کاربران می‌توانند فروشندگان جدید اضافه کنند و حتی نقشه را به‌روزرسانی کنند تا مطمئن شوند فروشندگان ثبت‌شده همچنان بیت‌کوین می‌پذیرند. این ابزار قدرتمندی برای افرادی است که می‌خواهند بیت‌کوین خود را خرج کنند.

ابزارهای واسطه: ووچرها، کارت‌های هدیه و کارت‌های پرداخت

برای خرید محصولات یا خدمات از کسب‌وکارهایی که هنوز بیت‌کوین نمی‌پذیرند، یک ابزار واسطه وجود دارد که می‌توانید استفاده کنید: کارت هدیه.

برخی کسب‌وکارها بر خرید و فروش کارت هدیه در ازای بیت‌کوین تمرکز دارند. یعنی شما می‌توانید کارت هدیه فروشگاهی را که می‌خواهید از آن خرید کنید، با بیت‌کوین تهیه کنید و سپس کارت هدیه را مستقیماً در فروشگاه خرج کنید. بلیت هواپیما، هتل، بازی، سیم‌کارت... تقریباً هر چیزی را می‌توانید با بیت‌کوین و کارت هدیه بخرید!

اقتصادهای چرخشی

یک اقتصاد چرخشی از شرکت‌کنندگانی تشکیل شده که تصمیم می‌گیرند تا حد امکان از یکدیگر خرید و فروش کنند و به همدیگر حمایت برسانند. مثلاً یک جامعه کشاورز که محصولات خود را با هم مبادله می‌کنند به جای اینکه به سوپرمارکت بروند.

وقتی این مفهوم در بیت‌کوین به کار می‌رود، یک اقتصاد چرخشی با حمایت از فروشندگان و کارگران ماهر محلی که بیت‌کوین می‌پذیرند ساخته می‌شود، تا همه شرکت‌کنندگان بتوانند با کمک ویژگی‌های برتر بیت‌کوین با هم رشد کنند.

اولین اقتصاد چرخشی بیت‌کوین که تاکنون ایجاد شده، در آرنهم هلند قرار دارد. این اقتصاد خیلی قبل‌تر از وجود شبکه لایتنینگ ایجاد شد — اما آن زمان کارمزدهای زنجیره‌ای واقعاً پایین بود!

دومین اقتصاد چرخشی بیت‌کوین، بیت‌کوین بیچ بود که در ال زونته، السالوادور قرار دارد. این اولین جایی بود که از قدرت شبکه لایتنینگ استفاده کرد تا به جامعه‌ای که عمدتاً بدون دسترسی به بانک بودند، پرداخت‌های دیجیتال فوری را مستقیماً با تلفن هوشمندشان ارائه دهد!

امروزه صدها اقتصاد چرخشی در سراسر جهان در حال شکل‌گیری هستند که با بیت‌کوین، شبکه لایتنینگ و منابع آموزشی قدرت می‌گیرند.

در BTCMap.org، همچنین می‌توانید به دنبال جوامع بیت‌کوین بگردید تا با دیگر کاربران بیت‌کوین آشنا شوید و کسب‌وکارهایی را پیدا کنید که بیت‌کوین قبول می‌کنند. برخی از معلمان و دانش‌آموزان ما واقعاً کسب‌وکارها و اقتصادهای چرخشی را به BTCMap.org اضافه کرده‌اند — و وقتی آماده شدید، شما هم می‌توانید این کار را انجام دهید!

منابع

Bitcoin Lightning Network Explained: How it Actually Works

این ویدیو درباره شبکه لایتنینگ را تماشا کنید